II GZ 134/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 3801/22 w zakresie zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skarg G. P., M. P., A. P., J. P., M. Ż., B. Ż., D. Ż., J. S., J. A., D. A., A. B., T. G., J. W., J. W., I. N., G. N., E. W., Z. P., B. K., A. G., G. P., E. F., P. F., M. W., D. W., H. K., B. Ł., K. Ł., D. C., Ł. C., M. Ö., G. G., J. G., J. L., Z. J., A. L., R. K., K. N., T. N., J. N., A. N., P. P., K. M., L. D., D. S., H. E., I. G., G. Ł., E. Ł., M. P., W. K., B. K. na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 29 września 2022 r. nr DPR.720.6.2021.256 w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji postanawia: oddalić zażalenie

I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 1 grudnia 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 3801/22 działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: ppsa) zawiesił postępowanie w sprawie ze skarg wymienionych w sentencji orzeczenia osób, na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z 29 września 2022 r. nr DPR.720.6.2021.256 w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji. Sąd I instancji wyjaśnił, że skargi na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z 29 września 2022 r. wniosły - poza skarżącymi - również inne podmioty. W sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2964/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 26 stycznia 2023 r., skierował do TSUE pytania prejudycjalne o następującej treści: "1. Czy art. 85 ust. 2 i 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE z dnia 15 maja 2014 r. ustanawiającej ramy na potrzeby prowadzenia działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych oraz zmieniającej dyrektywę Rady 82/891/EWG i dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/24/WE, 2002/47/WE, 2004/25/WE, 2005/56/WE, 2007/36/WE, 2011/35/UE, 2012/30/UE i 2013/36/EU oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1093/2010 i (UE) nr 648/2012 (Dz.U.UE.L.2014.173.190 ze zm.) w związku z art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE.C.2007.303.1) i art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90 poz. 864/30 ze zm.) należy interpretować w ten sposób, że w przypadku wniesienia przez radę nadzorczą podmiotu w restrukturyzacji skargi do krajowego sądu administracyjnego na decyzję w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji, skuteczny środek ochrony prawnej uznaje się za zapewniony także osobom, które w zaskarżeniu tej decyzji upatrują ochrony swojego interesu prawnego, w sytuacji gdy sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a prawomocny wyrok, wydany w wyniku rozpoznania tej skargi jest skuteczny erga omnes i gdy możliwość uzyskania przez te osoby ochrony ich interesu prawnego nie jest uzależniona od odrębnego wniesienia przez nie skargi do sądu administracyjnego na powyższą decyzję? 2. Czy art. 85 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE wprowadzający wymóg sprawnej kontroli sądowej oraz art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej i art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej, stanowiące o skutecznej ochronie prawnej, należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie zastosowaniu przepisu proceduralnego państwa członkowskiego, który zobowiązuje krajowy sąd administracyjny do łącznego rozpoznania wszystkich skarg, jakie zostały wniesione do tego sądu na decyzję organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, w sytuacji gdy zastosowanie tego przepisu wraz z innymi wymogami krajowej procedury sądowoadministracyjnej powoduje, że z uwagi na znaczną ilość takich skarg wydanie wyroku w sprawie może okazać się nadmiernie utrudnione o ile w ogóle możliwe w rozsądnym terminie? 3. Czy art. 3 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE należy interpretować w ten sposób, że pozwala on państwu członkowskiemu na niedokonywanie strukturalnego oddzielenia - dla zagwarantowania operacyjnej niezależności i uniknięcia konfliktu interesów - funkcji organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji od innych funkcji tego organu jako ustawowego gwaranta depozytów bankowych lub kuratora banku (tymczasowego administratora) ustanowionego na podstawie decyzji krajowego organu właściwego dla nadzoru do celów rozporządzenia (UE) nr 575/2013 i dyrektywy 2013/36/UE? 4. Czy art. 3 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE należy interpretować w ten sposób, że w przypadku uchybienia przez państwo członkowskie obowiązkowi ustanowienia odpowiednich uzgodnień strukturalnych dla zagwarantowania operacyjnej niezależności i uniknięcia konfliktu interesów pomiędzy funkcjami nadzoru na mocy rozporządzenia (UE) nr 575/2013 i dyrektywy 2013/36/UE lub innymi funkcjami odpowiedniego organu a funkcjami organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, warunek operacyjnej niezależności i uniknięcia konfliktu interesów może być uznany za spełniony, jeśli krajowy sąd administracyjny kontrolujący decyzję w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji uzna, że zastosowane inne rozwiązania organizacyjne i działania faktyczne organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, były wystarczające dla osiągnięcia tego skutku?". Jednocześnie Sąd zawiesił postępowanie w sprawie o sygn. VI SA/Wa 2964/22 do czasu rozstrzygnięcia przedstawionych wyżej pytań prejudycjalnych. Sąd I instancji stanął na stanowisku, że zagadnienia objęte powyższymi pytaniami dotyczą kwestii prawnych mających (pytania nr 1 i 2) lub mogących mieć (pyt. nr 3 i 4) istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Pierwsze pytanie prejudycjalne zmierza do ustalenia kręgu podmiotów, którym przysługuje legitymacja czynna do wniesienia skargi na decyzję BFG natomiast drugie z nich dotyczy reguł proceduralnych, jakie powinien zastosować Sąd w przypadku dalszego prowadzenia spraw ze wszystkich skarg, jakie zostały wniesione na tę decyzję. Kolejne dwa pytania odnoszą się do zakresu kontroli legalności decyzji BFG, jaką w świetle postanowień dyrektywy 2014/59/UE powinien przeprowadzić Sąd przy rozpoznawaniu takich skarg. W ocenie WSA, od uzyskanych odpowiedzi zależy, jak zostanie rozstrzygnięta sprawa ze skarg na decyzję BFG wniesionych przez wymienionych w sentencji postanowienia skarżących. W rozpoznawanej sprawie zachodzi zatem zależność, o której mowa w art. 125 § 1 pkt 1 ppsa. II Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 9 kwietnia 2024 r. jeden ze skarżących – M. P. W związku z koniecznością zakończenia postępowania związanego z wnioskiem o dopuszczenie innego podmiotu do udziału w postępowaniu, a także dwukrotnym zwrotem zażalenia z aktami sprawy z Naczelnego Sądu Administracyjnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie celem uzupełnienia braków, zażalenie zostało zarejestrowane w Naczelnym Sądzie Administracyjnym w dniu 24 marca 2026 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: 1) art. 125 § 1 pkt 1 ppsa przez zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie ze względu na fakt zwrócenia się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w innej sprawie, tj. prowadzonej pod sygnaturą akt VI SA/Wa 2964/22 z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, mimo jednoznacznej regulacji art. 125 § 1 pkt 1 ppsa umożliwiającej zawieszenie postępowanie przed WSA w sytuacji jego zależności od wyniku innego postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed TK lub TSUE; 2) naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 ppsa przez zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie, mimo że podjęcie tego rodzaju czynności procesowej godzi w konstytucyjne gwarancje obywatela do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, tj. w przedmiotowej sprawie, mimo dwóch lat procedowania, nie zapadło żadne rozstrzygnięcie merytoryczne, a zawieszenie postępowania wyłączy możliwość wydania takiego orzeczenia na najbliższe kilka lat (biorąc pod uwagę obciążenie TSUE); 3) naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 ppsa przez zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie, mimo konieczności uznania WSA w Warszawie za sąd unijny, który na równi z TSUE oraz innymi sądami krajowymi państw członkowskich pozostaje uprawniony do interpretowania i stosowania prawa unijnego, które stanowi zwykły element multicentrycznego systemu prawa w Polsce; naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 ppsa przez zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie, mimo braku bezpośredniego związku opisanych w uzasadnieniu zagadnień prawnych dla rozstrzygnięcia sprawy w niniejszym postępowaniu, tj. skarżącemu służy legitymacja czynna do wniesienia skargi w niniejszej sprawie, a legitymacja czynna innych podmiotów pozostaje z jego punktu widzenia irrelewantna. Podnosząc powyższe zarzuty M. P. wniósł o uchylenie postanowienia w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wedle norm prawem przepisanych. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny odnosił się już do występujących na gruncie rozpatrywanej sprawy problemów prawnych (por. m.in. postanowienia NSA: z 26 lutego 2025 r. sygn. akt II GZ 59/25, z 10 czerwca 2025 r. sygn. akt II GZ 376/25, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceny przedstawione w uzasadnieniach wskazanych postanowień, skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ppsa sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W rozpoznawanej sprawie podstawą zawieszenia postępowania było zwrócenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2964/22, z wymienionymi wyżej pytaniami prawnymi do TSUE. Wprawdzie TSUE w wyroku z 12 grudnia 2024 r., sygn. akt C-118/23, udzielił już na nie odpowiedzi, nie czyni to jednak bezprzedmiotowym, czy w żaden sposób nie dezaktualizuje rozpoznania zażalenia skarżącego na postanowienie o zawieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego w oczekiwaniu na wydanie tego wyroku. Przedmiotem niniejszego postępowania jest bowiem kontrola legalności, a zatem zgodności z prawem postanowienia Sądu I instancji z 1 grudnia 2023 r. Istota i cel instytucji pytania prejudycjalnego wyraża się w zapobieganiu naruszeniom zasady jednolitości stosowania prawa unijnego wiązanym z potencjalnym ryzykiem dokonywania przez sądy krajowe wykładni prawa unijnego na podstawie własnej dogmatyki i tradycji prawnej oraz nadawania jego normom odmiennego, niekorespondującego z unijnym znaczenia i kontekstu w różnych państwach członkowskich na tle stosowania różnych reguł i metod wykładni. Podstawową funkcją omawianej procedury jest więc prewencyjna kontrola jednolitego stosowania prawa unijnego przez sądy krajowe, inicjowana na ich wniosek. Pytanie prejudycjalne uznać należałoby również za (zinstytucjonalizowany) instrument tworzący pole niewątpliwie koniecznego i pożądanego dialogu między sądami unijnymi w kwestiach dotyczących interpretacji prawa. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnione było zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego, ponieważ rozstrzygnięcie spraw ze skarg na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego w sprawie przymusowej restrukturyzacji zależało od rozstrzygnięcia przez TSUE zagadnień w zakresie wykładni przepisów prawa unijnego. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że treść pytań prejudycjalnych obejmowała zakresem przedmiotowe postępowanie sądowoadministracyjne, albowiem konsekwencją udzielenia odpowiedzi na pytanie pierwsze było ustalenie sposobu zapewnienia skutecznego środka ochrony prawnej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - w sprawach kontroli legalności decyzji w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji. Sam fakt przyznania legitymacji czynnej do wniesienia skargi w niniejszej sprawie - wobec wątpliwości sądu pytającego - nie był wystarczającą przesłanką do uznania, że zapewniono skuteczny środek ochrony prawnej przez ustawodawcę krajowego. Ustalić należało - w świetle przepisów unijnych - czy skuteczny środek ochrony prawnej zostanie zapewniony podmiotom legitymującym się interesem prawnym w zaskarżeniu decyzji w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji również wówczas, gdy sąd administracyjny prawomocnie rozstrzygnie już jedną z tych skarg i orzeczenie to wywoła skutek erga omnes. Dodać należy, że nieracjonalne byłoby żądanie, aby zasadnicze wątpliwości odnośnie do wykładni prawa unijnego rozstrzygał sąd, który przecież je w danej sprawie powziął i mimo podjętych zabiegów interpretacyjnych nie był w stanie samodzielnie ich usunąć. Prowadziłoby to do wystąpienia ryzyka braku jednolitości i stabilności orzecznictwa sądowego - czemu przeciwdziała prewencyjna kontrola jednolitego stosowania prawa unijnego realizowana w trybie procedury pytania prejudycjalnego. W związku z powyższym, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.