II GZ 132/23

Dnia 16 maja 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 50/23 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku zapłaty kosztów wynikających z usunięcia, przechowywania, oszacowania i złomowania pojazdu postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 9 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 50/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę M. S. (skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku zapłaty kosztów wynikających z usunięcia, przechowywania oszacowania i złomowania pojazdu. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji podał, że w dniu 26 stycznia 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga podpisana przez S. S., który wskazał w jej treści, że jest ojcem skarżącego, oraz, że działa on w sprawie syna jako jego pełnomocnik. Z uwagi na powyższe, S. S. został wezwany jako pełnomocnik do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie pełnomocnictwa procesowego do występowania w imieniu skarżącego przed sądami administracyjnymi w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Sąd Wojewódzki wskazał, że stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a. termin uzupełnienia braków skargi wynosi 7 dni od dnia doręczenia wezwania, natomiast obowiązek wykazania przy pierwszej czynności podejmowanej w postępowaniu (w przedmiotowej sprawie jest to złożenie skargi) umocowania pełnomocnika do działania za stronę wynika wprost z art. 37 § 1 p.p.s.a. Obowiązek formalny dołączenia do skargi pełnomocnictwa lub jego wierzytelnego odpisu, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej spawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem, wynika natomiast z art. 46 § 3 p.p.s.a. Przepis art. 57 § 1 p.p.s.a. stanowi, że skarga, poza innymi warunkami szczególnymi specyficznymi dla tego pisma warunkami, powinna zawsze czynić zadość wymaganiom dla pisma w postępowaniu sądowym, a więc spełniać także wymagania określone w art. 46 § 3 p.p.s.a. Kontrolowany Sąd Wojewódzki wskazał następnie, że wezwanie do uzupełnienia braków skargi skutecznie doręczono w dniu 9 lutego 2023 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 22 akt sądowych), a zatem termin do wykonania wezwania upłynął z dniem 16 lutego 2023 r. Termin ten upłynął bezskutecznie, ponieważ wezwanie Sądu nie zostało wykonane. Uzasadniało to odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W drugiej części uzasadnienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wniesiona skarga i tak podlegałaby odrzuceniu z tego względu, że wniesiono ją po terminie określonym w art. 53 § 1 p.p.s.a. i wynoszącym trzydzieści dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia w sprawie. W ocenie Sądu Wojewódzkiego ustawowy termin do wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie upłynął z końcem 11 stycznia 2023 r. (zaskarżona decyzja została doręczona 12 grudnia 2022 r.), natomiast skarga została nadana w placówce pocztowej w dniu 12 stycznia 2023 r. (k. 12 akt sądowych). Oznacza to, że uchybiono terminowi na wniesienie skargi, określonemu w art. 53 § 1 p.p.s.a., co także uzasadnia odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył jego adresat (S. S.), który wskazał, że jest "pełnomocnikiem syna M. S. mieszkającego poza granicami Polski", zwracając się do Naczelnego Sądu Administracyjnego "o wnikliwe rozpatrzenie" zażalenia oraz "cofnięcie skandalicznej decyzji S.K.O. w Gdańsku". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie jako oczywiście bezzasadne podlegało oddaleniu. W pierwszej kolejności należy wskazać, że podmiot wnoszący zażalenie nie podjął próby podważenia ustaleń faktycznych oraz ocen prawnych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w zakresie objętym przedmiotem zaskarżonego orzeczenia. Przede wszystkim nie zakwestionowano prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji w przedmiocie odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 53 § 1 p.p.s.a. (jako wniesionej po terminie) oraz na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 § 1 i art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 3 oraz w zw. z art. 37 § 1 p.p.s.a. (ze względu na niezachowanie warunku formalnego skargi w postaci dołączenia do niej pełnomocnictwa procesowego). Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że powyższe braki konstrukcyjne wniesionego zażalenia są przede wszystkim konsekwencją dopuszczenia przez ustawodawcę możliwości samodzielnego wnoszenia zażaleń przez podmioty niemające profesjonalnej wiedzy prawniczej lub umiejętności zawodowych w tym zakresie (zob. art. 194 § 3, z zastrzeżeniem art. 194 § 4 p.p.s.a.). Uznając jednak, że wnoszący zażalenie zmierza w istocie do podważenia treści zaskarżonego rozstrzygnięcia, oraz uwzględniając, że w postępowaniu zażaleniowym nie obowiązuje zasada związania granicami zażalenia, w przedmiotowej sprawie dokonano kontroli legalności zapadłego postanowienia w świetle relewantnych regulacji normatywnych. Wynik powyższej kontroli potwierdził, że Sąd Wojewódzki był uprawniony i zobowiązany do odrzucenia wniesionej skargi jako dotkniętej nieusuniętym w ustawowym terminie istotnym brakiem formalnym w postaci braku dołączenia dokumentu pełnomocnictwa procesowego przez wnoszącego zażalenie. Wobec nieusunięcia braku formalnego skargi i tym samym niewykazania umocowania do działania w imieniu skarżącego, wniesione pismo zmierzające do zaskarżenia spornej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] grudnia 2022 r. należało ocenić jako bezskuteczne procesowo. W konsekwencji pismo to zakwalifikowane jako skarga podlegało odrzuceniu. Zagadnieniem odrębnym był natomiast stwierdzony równolegle przez Sąd Wojewódzki brak realizacji temporalnej przesłanki dopuszczalności skargi w postaci dochowania terminu jej wniesienia. Również w tym zakresie ustalenia faktyczne oraz ocena prawna Sądu pierwszej instancji okazały się prawidłowe. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.