II GZ 1263/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. Spółki z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 2153/15 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi B. Spółki z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: odrzucić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z [...] września 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 2153/13 odmówił skarżącej B. P. Spółce z o.o. w W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi tej spółki na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2013 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji podniósł, że skarżąca spółka wniosła zażalenie na postanowienie z [...] października 2015 r. w przedmiocie odrzucenia jej skargi kasacyjnej, wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy postanowieniem z 13 maja 2016 r. na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odmówił spółce przyznania prawa pomocy. Strona wniosła sprzeciw. Sąd pierwszej instancji, zaskarżonym postanowieniem odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy, argumentując, że spółka pomimo wezwanie jej do nadesłania dokumentów mających potwierdzić oświadczenia zawarte we wniosku, obowiązku tego nie wypełniła. W związku z tym Sąd uznał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy był nieuzasadniony. B. P. Spółka z o.o. w W. złożyła zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne. W myśl art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek. Zgodnie z art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Strona ma zatem inicjatywę dowodową w zakresie właściwego przedstawienia przyczyn uzasadniających przyznanie prawa pomocy, a sąd na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji odmówił skarżącej spółce przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznając przede wszystkim, że nie było możliwe dokonanie pełnej oceny sytuacji majątkowej strony, gdyż skarżąca - mimo wezwania - nie przedstawiła wszystkich dokumentów obrazujących jej sytuację finansową. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo odmówił przyznania prawa pomocy uznając, że spółka nie wykazała w sposób należyty, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania oraz ustanowienia adwokata. Skarżąca zawarła we wniosku o przyznanie prawa pomocy jedynie same oświadczenia dotyczące jej sytuacji majątkowej nie dołączając przy tym dokumentów źródłowych, na podstawie których można było dokonać weryfikacji wiarygodności tychże oświadczeń. Wobec powyższego skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie stosownych dokumentów. WSA prawidłowo przyjął, że w sytuacji gdy skarżąca nie nadesłała żądanych dokumentów, brak dokumentacji uniemożliwił Sądowi ocenę, czy w przypadku skarżącej Spółki wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy. W konsekwencji, skoro skarżąca nie wykonała wezwania Sądu i nie przedstawiła dowodów obrazujących jej sytuację finansową, to nie wykazała, że w sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy, a tym samym jej wniosek nie mógł zostać uwzględniony. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny powinien na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalić zażalenie. Na skutek omyłki postanowienie zostało sformułowane nieprawidłowo – zażalenie nie zostało oddalone, lecz odrzucone. Z uwagi na charakter omyłki nie mogła być ona jednak sprostowana na podstawie art. 156 § 1 p.p.s.a.