II GZ 123/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 5 grudnia 2025 r. r., sygn. akt I SA/Ke 410/25 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 lipca 2025 r. nr BP.500.219.2024.0165.KI13. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: oddalić zażalenie.

1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z 5 grudnia 2025 r., sygn. akt I SA/Ke 410/25 na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz.U z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.) odmówił przywrócenia M.K. (dalej przywoływany jako: "Skarżąca", "Strona") terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 lipca 2025 r. nr BP.500.219.2024.0165.KI13. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do podania numeru PESEL wskazując, że jest chora na [...], która objawia się zaburzeniami ruchowymi, mimowolnymi, niekontrolowanymi ruchami, drżeniem, problemami z koordynacją, zaburzeniami psychicznymi (drażliwość, depresja, wahania nastroju, lęk, zachowania obsesyjno-kompulsywne), zaburzeniami poznawczymi (problemy z pamięcią, koncentracją, podejmowaniem decyzji). Wyjaśniła, że w terminie do uzupełnienia braku skargi toczyła się inna sprawa i była przekonana, że uzupełniła braki w sprawie niniejszej. Podała jednocześnie swój numer PESEL. Wobec powyższe Sąd I instancji stwierdził, że Skarżąca nadesłała dokumentację zawierającą rozpoznanie wskazanej we wniosku choroby, ale z wniosku tego, poza opisaniem objawów nie wynika, czy choroba była tego rodzaju, iż uniemożliwiała skarżącej skuteczne i terminowe podjęcie działań procesowych w sprawie. Zdaniem WSA choroba jako przyczyna uprawdopodobniająca brak winy w uchybieniu terminu co do zasady musi być zdarzeniem nagłym i nieprzewidywalnym, natomiast z dokumentacji załączonej do wniosku wynika, że Skarżąca choruje co najmniej od 10 sierpnia 2023 r. W takiej sytuacji osoba należycie dbająca o swoje interesy i prowadząca postępowanie sądowe, powinna zadbać o możliwość podejmowania czynności w sprawie. Sąd I instancji zauważył, że z akt sprawy wynika, że Skarżąca od lat prowadzi działalność gospodarczą w branży transportowej, zatrudnia kierowców, a w postępowaniu administracyjnymi była zastępowana przez pełnomocnika – N.K.. Niewątpliwie dba więc o zachowanie działania przedsiębiorstwa w okresie choroby. Nie negując stanu zdrowia Skarżącej, WSA zauważył, że z argumentacji wniosku nie wynika dlaczego ten stan pozwalający na bycie aktywnym przedsiębiorcą uniemożliwiał w terminie zakreślonym do uzupełnienia braków dokonanie czynności procesowej w postaci podania numeru PESEL. Wobec powyższego Sąd I instancji przyjął, że Skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. 2. Skarżący zażaleniem zaskarżył postanowienie Sądu I instancji wskazując, że nie podała numeru PESEL, gdyż jest osobą chorą z zanikami pamięci, zaburzeniami osobowości. Wskazała, że "zgodnie z opinią sądowo psychiatryczną jej zdolność jest ograniczona i nie jest w stanie sama się bronić". Ponadto podniosła, że w terminie uzupełnienia braków formalnych skargi jej mąż N.K. miał wypadek komunikacyjny i przebywał w szpitalu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 4. Stosownie do art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012 r., s. 270, uw. 5; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C. H. Beck 2015 r., s. 462, nb 4; postanowienie NSA z 12 czerwca 2008 r., II OZ 580/08, wszystkie orzeczenia wskazane w treści uzasadnienia dostępne w CBOiS, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (postanowienie NSA z 10 września 2010 r., II OZ 849/10). Oceniając wystąpienie powyższej przesłanki, sąd obowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (postanowienie NSA z 18 grudnia 2013 r., I OZ 1199/13). Przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. 5. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że okoliczności powoływane przez Skarżącą w celu uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, nie stanowią wystarczającej podstawy do jego przywrócenia. Sąd I instancji ma racje bowiem wskazując, że z dokumentacji medycznej przedstawionej przez Skarżącą nie wynika, aby choroba wskazana we wniosku uniemożliwiła jej skuteczne i prawidłowe działanie w okresie, w którym miała uzupełnić brak formalny skargi. Tym bardziej, że oprócz wskazania numeru PESEL, została również wezwana do uiszczenia wpisu od skargi, który uiściła, co świadczy o tym, że Skarżąca mogła wówczas podejmować trafne czynności procesowe. 6. Nadto przesłanką zasadności wniosku o przywrócenie terminu jest kryterium braku winy. Kryterium to wymaga uprawdopodobnienia, że pomimo dołożenia szczególnej staranności przy prowadzeniu własnej sprawy, wystąpiły okoliczności od strony niezależne, które uniemożliwiły dochowania tej staranności. Zatem strona wnioskująca o przywrócenie terminu powinna przedstawić okoliczności, poparte argumentacją lub dokumentami źródłowymi, na podstawie których możliwe będzie uznanie, że powołane we wniosku okoliczności faktycznie wystąpiły (postanowienie NSA z 11 marca 2025 r., III OZ 79/25). W sprawie w treści zażalenia Skarżąca wskazała, że jest osobą chorą z zanikami pamięci, zaburzeniami osobowości, a nadto, że "zgodnie z opinią sądowo psychiatryczną jej zdolność jest ograniczona i nie jest w stanie sama się bronić". Podniosła również, że w terminie uzupełnienia braków formalnych skargi jej mąż N.K. miał wypadek komunikacyjny i przebywał w szpitalu. Niemniej w zakresie podniesionych twierdzeń Skarżąca nie załączyła żadnych dokumentów źródłowych, które mogłyby uprawdopodobnić jej twierdzenia, dlatego należało uznać je za gołosłowne. 7. W świetle przedstawionych okoliczności stwierdzić zatem należy, że Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu i nie uwiarygodniła, że zadbała w sposób należyty o własne interesy. 8. W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniesionego zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia.