II GZ 122/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 września 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 2445/16 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w przedmiocie zwrotu wniosku o dopuszczenie do egzaminu notarialnego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 13 września 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 2445/16 odrzucił zażalenie R. P. na postanowienie WSA w Warszawie z dnia [...] lipca 2017 r. utrzymujące w mocy zarządzenie starszego referendarza sądowego z dnia [...] marca 2017 r. o pozostawieniu wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że R. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z [...] września 2016 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zwrotu wniosku o dopuszczenie do egzaminu notarialnego. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem z dnia [...] marca 2017 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, wskazując, że w zakreślonym w wezwaniu terminie nie złożono w Sądzie prawidłowo wypełnionego, sporządzonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy. W dniu [...] kwietnia 2017 r. skarżący nadał do Sądu sprzeciw od zarządzenia starszego referendarza sądowego z [...] marca 2017 r., wnosząc o jego uchylenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 lipca 2017 r. utrzymał w mocy zarządzenie starszego referendarza sądowego z dnia [...] marca 2017 r., stwierdzając, że słusznie zastosowano rygor przewidziany w przepisie art. 257 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pozostawiając wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Przy piśmie Sądu z dnia [...] lipca 2017 r. przesłano skarżącemu odpis ww. postanowienia wraz z uzasadnieniem, informując jednocześnie, że na postanowienie nie przysługują środki odwoławcze. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł R. P., domagając się jego uchylenia w całości jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Obowiązujące od [...] sierpnia 2015 r. brzmienie art. 260 p.p.s.a., którego treść określona została ustawą nowelizującą z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), w istotny sposób zmieniło tryb postępowania w sprawach dotyczących przyznawania prawa pomocy. W obecnym stanie prawnym sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy utracił swój anulacyjny charakter, czego wyrazem jest brzmienie art. 260 § 1 p.p.s.a., stosownie do którego sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Przepis ten należy traktować jako wyjątek od reguły z art. 167a § 3 p.p.s.a., gdyż w art. 260 § 2 cyt. ustawy, ustawodawca stanowi wyraźnie, że sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. W przedmiotowej sprawie [...] października 2016 r. wpłynęła do organu skarga R.P. skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Data wpływu skargi do organu administracji publicznej określa, że z tą chwilą zostało wszczęte postępowanie sądowoadministracyjne. To zaś oznacza, że na podstawie art. 2 ustawy nowelizującej do rozpoznania sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie przyznania prawa pomocy zastosowanie miał art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym po wejściu w życie ustawy nowelizującej. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jako sąd drugiej instancji, słusznie zatem przyjął, że zażalenie na postanowienie tego Sądu z 20 lipca 2017 r. jest niedopuszczalne, co oznacza, że zaskarżone postanowienie o odrzuceniu zażalenia jest zgodne z prawem. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.