II GZ 119/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Go 751/23 w zakresie odrzucenia skargi i zwrotu uiszczonego wpisu w sprawie ze skargi P. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia 4 października 2023 r., nr SKO-6158/175-Kom/23 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia: oddalić zażalenie.

I. P.N. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z 4 października 2023 r., nr SKO-6158/175-Kom/23, utrzymującą w mocy decyzję Starosty Żarskiego z dnia 24 sierpnia 2023 r., nr WKTD.RRP.Il.5431.4.20.2023, którą organ ten odmówił skarżącemu wymiany angielskiego prawa jazdy kat. "AM, B, BE" na jego polski odpowiednik. Sąd wskazał, że w związku z wniesioną skargą na powołane postanowienie, skarżący wezwany został do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 200 zł oraz podanie numeru PESEL, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wskazane wezwanie zostało doręczone skarżącemu (za pośrednictwem pełnomocnika pocztowego) 9 stycznia 2024 r. W zakreślonym terminie strona uiściła wpis. Skarżący nie nadesłał (nie wskazał) swojego numer PESEL. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upływał z dniem 16 stycznia 2024 r. Sąd stwierdził, że w zakreślonym terminie skarżący uiścił wpis, ale nie został uzupełniony brak formalny skargi, polegający na wskazaniu numeru PESEL skarżącego. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z dnia 5 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Go 751/23, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę oraz na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zwrócił skarżącemu uiszczony wpis od skargi. III. P.N. wniósł zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji wyjaśniając, że na co dzień mieszka w Anglii, dlatego też ustanowił swoją Siostrę jako pełnomocnika pocztowego do odbioru korespondencji. Skarżący wyjaśnił, że Siostra przesyłała mu zdjęcia korespondencji, jednakże nie wysłała mu zdjęcia z wezwaniem do podania nr PESEL, przez co nie miał pojęcia, że Sąd wzywał go do jego uzupełnienia. Nadto skarżący zwrócił uwagę, że nr PESEL był zawarty na dokumentach wystawionych przez Wydział Komunikacji w Żarach oraz był wpisany we wniosku o wymianę prawa jazdy. IV. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, albowiem nie podważa zgodności z prawem postanowienia Sądu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. Stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu, pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do jej odrzucenia. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarga dotknięta była brakiem formalnym, tj. nie zawierała numeru PESEL skarżącego. W związku z tym, Sąd pierwszej instancji zasadnie kierując się treścią uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22, wezwał skarżącego do uzupełnienia stwierdzonego braku poprzez podanie nr PESEL oraz osobno wezwał do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Z akt sprawy wynika, że w dniu 9 stycznia 2024 r. przesyłka sądowa skierowana do skarżącego, zawierająca: wezwanie do podania nr PESEL oraz wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł, została doręczona skarżącemu (za pośrednictwem pełnomocnika pocztowego). Termin na usunięcie braku formalnego polegającego na podaniu numeru PESEL upływał zatem w dniu 16 stycznia 2024 r. W terminie tym skarżący nie uzupełnił jednak braku w postaci numeru PESEL, wykonał jedynie wezwanie poprzez uiszczenie wpisu sądowego. Tym samym nie ulega wątpliwości, że skarżący nie wykonał – w określonym w art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. siedmiodniowym terminie – wezwania do usunięcia braku formalnego skargi w postaci podania numeru PESEL, co w konsekwencji obligowało Sąd pierwszej instancji do odrzucenia skargi. Z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. wyraźnie wynika, że jeśli pismo strony będącej osobą fizyczną jest pierwszym pismem w konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej (a tak było w sprawie niniejszej), to powinno zawierać numer PESEL. W przypadku nieuzupełnienia przez skarżącego braku formalnego skargi w wyznaczonym terminie, Sąd zobowiązany był do odrzucenia skargi, o czym skarżący został pouczony. W odniesieniu natomiast do podniesionych w zażaleniu zarzutów Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że uzupełnienie jedynie jednego z dwóch braków formalnych skargi nie może konwalidować uchybienia. Przytoczone przepisy procedury sądowoadministracyjnej, stanowiące podstawę prawną w niniejszej sprawie, mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Sąd nie może zatem odstąpić od przewidzianego w nich rygoru odrzucenia skargi w przypadku nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W wiążącej w tej sprawie uchwale z dnia 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że ustawodawca nie przewidział żadnych wyjątków od obowiązku strony określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. W szczególności nie zastrzegł, że podanie numeru PESEL w pierwszym piśmie jest wymagane tylko wtedy, gdy tego numeru nie można ustalić na podstawie akt administracyjnych. W związku z tym nie jest możliwe do zaakceptowania stanowisko, że obowiązek wskazania numeru PESEL aktualizuje się dopiero wtedy, gdy w aktach administracyjnych którymi dysponuje sąd numer ten nie został utrwalony. Jeżeli strona nie skorzystała z możliwości uzupełnienia braku formalnego skargi, to z jej zaniechania nie można wyprowadzać wniosku o naruszeniu jej prawa do sądu, zasady równości, czy zasady proporcjonalności. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.