II GZ 1108/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 3326/15 w zakresie odmowy zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z 24 sierpnia 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 3326/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku M. K., odmówił zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 listopada 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 3326/15, o odmowie przyznania prawa pomocy M. K. w zakresie całkowitym. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Postanowieniem z 17 listopada 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 3326/15, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił M. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, zwracając się w jego treści o przyznanie prawa pomocy we wskazanym powyżej zakresie. Zarządzeniem z dnia 3 czerwca 2016 r. wezwano skarżącego do wykazania zmiany okoliczności sprawy w zakresie dotyczącym przyznania prawa pomocy, poprzez wykazanie, czy wystąpiły nowe okoliczności w sytuacji majątkowej, pod rygorem odmowy zmiany postanowienia z dnia 17 listopada 2015 r. Wydając zaskarżone w sprawie niniejszej postanowienie, Sąd I instancji wskazał na treść art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) i stwierdził, że przepis powyższy warunkuje i uzależnia możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie od zmiany okoliczności sprawy. Zdaniem WSA, w rozpatrywanej sprawie złożenie ponownego wniosku, tożsamego przedmiotowo z wnioskiem już wcześniej rozpoznanym przez sąd, stanowi podstawę do zastosowania art. 165 p.p.s.a. WSA podniósł, że w aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek dokumentacji przemawiającej za tym, że nastąpiła zmiana okoliczności sprawy, uzasadniająca zmianę prawomocnego postanowienia Sądu z dnia 17 listopada 2016 r. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył M. K., nie zgadzając się z treścią rozstrzygnięcia Sądu I instancji. Zdaniem skarżącego, WSA bezpodstawnie odmówił przyznania wnioskowanego prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy, okolicznością taką będzie w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie Sąd I instancji uznał, że w zawartym w treści zażalenia kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący nie powołał istotnych, nowych okoliczności świadczących o pogorszeniu się jego sytuacji życiowej czy materialnej. To, że skarżący inaczej ocenił swoją sytuację niż sąd administracyjny rozpatrujący wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie stanowi przesłanki do zmiany rozstrzygnięcia wydanego w tym zakresie. Instytucja przewidziana w art. 165 p.p.s.a. nie służy bowiem do ponownego rozpatrzenia argumentów strony przedstawionych w trakcie rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy, lecz do umożliwienia zmiany postanowień niekończących sprawy, w tym również postanowień w przedmiocie przyznania prawa pomocy, w przypadku, gdy okoliczności sprawy uległy zmianie, powodując nieadekwatność poprzednio zapadłego postanowienia do zmienionej sytuacji. W przypadku braku wykazania, że okoliczności sprawy uległy zmianie, art. 165 p.p.s.a. nie znajduje zastosowania, a zatem brak jest przesłanek do zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. Wobec tego Sąd I instancji zasadnie odmówił zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 18 listopada 2015 r. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.