II GZ 1053/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 25 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 3174/13 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 14 lipca 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 3174/13 odrzucił wniosek B.P. Sp. z o.o. w W. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi tej spółki na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2013 r. w przedmiocie kary pieniężnej. Postanowieniem starszego referendarza sądowego z dnia 4 maja 2016 r. odmówiono skarżącej, na podstawie art. 246 § 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., nazywanej dalej: p.p.s.a.) prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu postanowienie podano, że skarżąca nie przedstawiła na wezwanie dodatkowych dokumentów źródłowych (rocznego sprawozdania finansowego spółki za rok 2014, dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2015 r. i w 2016 r. – np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec grudnia 2015 r. oraz koniec stycznia 2016 r., wyciągów z posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętych wezwaniem terminie) dotyczących jej stanu majątkowego oraz dochodów, co uniemożliwiało dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 24 maja 2016 r. skarżąca wniosła sprzeciw na postanowienie z 4 maja 2016 r., w którym zawarła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucając wniosek o przywrócenie terminu wskazał, że zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 86 § 2 p.p.s.a. przywrócenie terminu nie jest jednak dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Zdaniem Sądu I instancji niedopuszczalne jest przywrócenie terminu w sytuacji, kiedy ustawa nie przewiduje dla danej czynności procesowej żadnego terminu. Taka sytuacja ma miejsce w odniesieniu do wniosku o przyznanie prawa pomocy, który w myśl art. 243 § 1 p.p.s.a. może być złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego trakcie i wniosek taki wolny jest od opłat sądowych. Brzmienie tego przepisu oznacza, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalny w każdym stadium postępowania sądowoadministracyjnego, aż do czasu jego zakończenia. Z powyższego wynika, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie jest określone żadnym ustawowym terminem, zatem wszelkie terminy w tej kwestii traktować należy, jako terminy instrukcyjne. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie mamy do czynienia z niedopuszczalnością przywrócenia terminu. W związku z powyższym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niedopuszczalny i podlegał odrzuceniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 88 p.p.s.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sadowi I instancji do ponownego rozpoznania. Postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 86 § 1 oraz art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a. poprzez błędna interpretację i ocenę stanu faktycznego poprzez stwierdzenie Sądu, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy został wniesiony jako niedopuszczalny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 86 i 87 p.p.s.a. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest łączne spełnienie następujących przesłanek: złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, jednocześnie dokonanie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że Sąd I instancji prawidłowo przyjął, iż wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niedopuszczalny bowiem uchybienie temu terminowi nie powoduje dla skarżącej ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Strona nie traci bowiem możliwości ponownego złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wniosek ten może być bowiem składany w sprawie wielokrotnie, a uchybienia zaistniałe w tym przedmiocie nie prowadzą w żadnym razie do zamknięcia stronie możliwości ponownego żądania przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie Sądu I instancji nie wpływa zatem negatywnie na sytuację skarżącej, bowiem na każdym etapie postępowania sądowoadministracyjnego ma ona możliwość ponownie złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy i uzyskać merytoryczną ocenę w tym zakresie. Wobec powyższego, skoro wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niedopuszczalny, to prawidłowo przez Sąd I instancji został odrzucony. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.