II GZ 105/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M.P. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 2061/21 w zakresie wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi M.P. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1387/20 postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie.

Zarządzeniem z dnia 21 września 2021 r., na podstawie art. 235a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oraz § 1 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1090), wezwano skarżącego M.P. do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za wydruk skargi o wznowienie postępowania wniesionej w formie dokumentu elektronicznego w celu jego doręczenia organowi w kwocie 3 zł. Zarządzenie zostało uznane za doręczone w dniu [...] października 2021 r. Zażaleniem z dnia [...] października 2021 r. skarżący wniósł o uchylenie ww. zarządzenia, wskazując na brak podstaw do jego wydania i żądania uiszczenia opłaty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 47 § 3 p.p.s.a. w przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się. W celu doręczania dokumentów stronom, które nie stosują środków komunikacji elektronicznej do odbioru pism, sąd sporządza kopie dokumentów elektronicznych w postaci uwierzytelnionych wydruków, z zachowaniem wymogów określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 346 ze zm.). Zgodnie z art. 235a p.p.s.a. stanowiącym podstawę zaskarżonego zarządzenia opłatę kancelaryjną pobiera się za wydruki pism i załączników wniesionych w formie dokumentu elektronicznego sporządzane w celu ich doręczenia stronom, które nie posługują się środkami komunikacji elektronicznej do odbioru pism. Nie budzi wątpliwości, że organ administracji – Krajowa Rada Izby Inżynierów Budownictwa - posługuje się środkami komunikacji elektronicznej. Świadczy o tym regulacja zawarta w art. 74a § 10 p.p.s.a., zgodnie z którą w przypadku pism doręczanych uczestniczącym w postępowaniu przed sądem prokuratorowi, Rzecznikowi Praw Obywatelskich i Rzecznikowi Praw Dziecka oraz organowi, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, sąd przesyła pismo bezpośrednio do elektronicznej skrzynki podawczej podmiotu publicznego w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. 2020, poz. 2320, ze zm.), za urzędowym poświadczeniem odbioru. Ponadto, stosownie do treści art. 16 ust. 1a powołanej ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. podmiot publiczny udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, spełniającą standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, oraz zapewnia jej obsługę. Wobec powyższego konieczność fizycznego sporządzenia odpisu pisma wniesionego elektronicznie następuje tylko w odniesieniu do stron, które nie posługują się środkami komunikacji elektronicznej do odbioru pism. Z powołanych przepisów (art. 74a ust. 10 p.p.s.a. i art. 16 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne) wynika, że po pierwsze, sąd wysyła korespondencję elektroniczną do organu na jego ESP, po drugie, organ publiczny ma zapewnić "gotowość" przyjmowania korespondencji na ESP od adresatów, czyli także od sądu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając niniejszą sprawę podziela stanowisko wyrażone w postanowieniach tego Sądu z 12 marca 2020 r., sygn. akt II FZ 109/20, i z 21 sierpnia 2020 r., sygn. akt I GZ 173/20, że sąd, kierując korespondencję do organu, który komunikował się z sądem w postaci papierowej, może dowolnie wybrać sposób tej komunikacji. Sąd może bowiem wysłać korespondencję w postaci papierowej, bądź też – kierując się tym, że organy zostały zobowiązane do przyjmowania korespondencji elektronicznej – wysyłać ją za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. W związku z powyższym, zdaniem NSA, w niniejszej sprawie brak było podstaw do zastosowania art. 235a p.p.s.a., a tym samym wezwania skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej o jakiej mowa w § 1 ust. 3 ww. rozporządzenia w wysokości 3 złote, skoro przepisy prawa dopuszczają możliwość przesłania organowi pisma wniesionego w formie dokumentu elektronicznego. Wobec powyższego należało uznać brak podstaw do wydania zaskarżonego zarządzenia. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 198 p.p.s.a. orzekł jak sentencji postanowienia.