II GZ 1044/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 21 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia N. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 1279/16 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi N. T. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 1279/16, odmówił N. T. wstrzymania wykonania decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2016 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności przypadających agencjom w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji podał, że w skardze na wyżej wymienioną decyzję N. T. zawarł wniosek o jej wstrzymanie. Odmawiając skarżącemu wstrzymania zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnił, że wstrzymanie wykonania orzeczeń organów administracji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: p.p.s.a.) nie jest instytucją, którą można zastosować do wszystkich aktów wydawanych przez organy administracji. W świetle poglądów wyrażanych w doktrynie możliwość wstrzymania wykonania wykluczono, gdy zaskarżonym aktom nie można nadać w postępowaniu administracyjnym rygoru natychmiastowej wykonalności (por. Z. Kmieciak Ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Państwo i Prawo 2003/5/18). Wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z treścią aktu (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. LexisNexis, Warszawa 2004 r., s. 122). Wstrzymanie wykonania może więc dotyczyć wyłącznie aktu administracyjnego, który nadaje się do wykonania i wymaga wykonania. Zatem decyzja odmawiająca umorzenia z dnia [...] marca 2016 r. nie nakłada na stronę żadnych obowiązków, bo takie obowiązki wynikają z decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] września 2013 r. określającej kwotę nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w wys. 120.297,86 zł. Tym samym nie można uznać, że decyzja z [...] marca 2016 r., może spowodować u skarżącego wystąpienie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W przypadku tego rodzaju aktu nie mają bowiem zastosowania ustawowe przesłanki uzasadniające zastosowanie ochrony tymczasowej. Skoro zaskarżona decyzja nie korzysta z przymiotu wykonalności, nie można orzec o wstrzymaniu jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji uznając, że Sąd wyprowadził nieprawidłowe wnioski co do bezpośrednich skutków faktycznych i prawnych wykonania decyzji z dnia [...] września 2013 r.. gdyż brak orzeczenia o jej wstrzymaniu doprowadzi go do nieodwracalnych skutków w postaci niemożności dalszego funkcjonowania na rynku i braku środków na utrzymanie rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że art. 61 § 3 p.p.s.a. daje sądowi możliwość wstrzymania wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu bądź czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. obejmuje wszystkie akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 pkt 1 - 7 p.p.s.a., które mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego, czyli decyzje, postanowienia oraz inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Należy jednak zauważyć, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a., mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania, a takiej cechy nie mają decyzje odmowne. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie odmowy umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. Należy więc zauważyć, że z samej decyzji nie wynikało nałożenie na skarżącego żadnych obowiązków podlegających wykonaniu. Zaskarżona decyzja nie nakłada na skarżącego żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny, czy też przymusowy. Negatywne ustosunkowanie się właściwego organu do starań zobowiązanego z tytułu powstałych już wcześniej należności – o ich umorzenie, nie wykreowało w ogóle – co warto podkreślić – nowej sytuacji skarżącego w sferze jego obowiązków. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, iż decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie ma przymiotu wykonalności, nie jest zatem możliwe wstrzymanie jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Dodać należy, że przedmiotem postępowania zażaleniowego był wniosek o wstrzymania wykonania decyzji organu z dnia [...] marca 2016 r., którą to ostatecznie odmówiono umorzenia należności ustalonej decyzją z dnia [...] marca 2013 r., zatem ta ostatnia decyzja nie jest przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego w tej sprawie, nie mogła być również przedmiotem postępowania wpadkowego, jakim jest postępowanie o wstrzymanie wykonania decyzji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.