II GZ 1025/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 14 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 442/16 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia patentu na wynalazek postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 13 czerwca 2016 r. o sygn. akt VI SA/Wa 442/16, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) odmówił K. G. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2015 r., stwierdzającej wygaśnięcie patentu na wynalazek z powodu braku uiszczenia w przewidzianym terminie opłaty za 15. rok ochrony. Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że w skardze na powyższą decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] grudnia 2015 r. K. G., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zawarł wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Wniosek nie został uzasadniony, wobec czego Sąd uznał, odwołując się do utrwalonego stanowiska judykatury, że brak uzasadnienia uniemożliwia merytoryczną ocenę wniosku i wskazując, że wnioskodawca na przywołał żadnych okoliczności, które świadczyłyby o możliwości wystąpienia przesłanek z przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a., rozstrzygnął wniosek odmownie. W zażaleniu wniesionym do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) K. G., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagał się zmiany postanowienia Sądu z dnia 13 czerwca 2016 r. i wstrzymania wykonania decyzji objętej skargą. Składający zażalenie argumentował, że nie wymagają uzasadnienia ani udowodnienia okoliczności powszechnie znane (notoryjne), a do takich należy zaliczyć fakt, iż w przypadku braku wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wygaszającej patent, konkurencja rynkowa skarżącego może na szeroką skalę rozpocząć produkcję i handel produktami naruszającymi prawa patentowe skarżącego, co w sposób oczywisty stwarza niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podobne sytuacje miały miejsce w przeszłości, ale posiadany patent pozwalał skarżącemu przymusić osoby naruszające jego prawa do zaniechania takich działań. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Jak zatem wynika z treści cytowanego przepisu przesłankami do wstrzymania wykonania decyzji przez sąd są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym zaznaczyć należy, iż szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. NSA w pełni podziela ocenę dokonaną przez Sąd I instancji, że wnioskujący o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji K. G. nie wykazał przesłanek wstrzymania wykonania decyzji określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., ponieważ złożonego w skardze wniosku nie uzasadnił, tym samym nie wskazał Sądowi żadnych okoliczności pozwalających uznać, iż wykonanie decyzji mogłoby go narazić na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ukształtowanym już orzecznictwie NSA wielokrotnie wskazywał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powinien zostać uzasadniony po to, aby sąd administracyjny miał możliwość oceny czy wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji jest wobec wnioskodawcy zasadne w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a. Brak uzasadnienia wniosku czyni dokonanie powyższej oceny niemożliwym, zatem wyklucza uwzględnienie wniosku. Zdaniem NSA uzasadnienie wniosku przedstawione dopiero na etapie zażalenia, jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie, z oczywistych względów nie podważa oceny Sądu I instancji zawartej w kontrolowanym postanowieniu. Argumentacja w nim przedstawiona jest również niezasadna, a odwoływanie się do "okoliczności powszechnie znanych" w indywidualnej sprawie prowadzonej w związku z wszczętym przez stronę postępowaniem sądowoadministracyjnym nie może w takiej sprawie stanowić żadnego uzasadnienia. Oczywiste jest, że wskutek wygaśnięcia patentu uprawniony traci przyznaną ochronę, jednak nie jest oczywiste, że utrata prawa z patentu sama przez się spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub narazi skarżącego na trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. NSA podkreśla, że skoro skarżący wnioskuje o udzielenie ochrony tymczasowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym, to winien sądowi precyzyjnie wyjaśnić prawdopodobieństwo ziszczenia się przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. nawet wówczas, gdy wniosek dotyczy decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia patentu, której wykonanie nie jest przecież wstrzymywane przez Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej z urzędu. Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji.