II GZ 101/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 1 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Bd 128/21 w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skarg Ł. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia 2 grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niezastosowanie się do zakazów związanych ze zwalczaniem COVID-19 postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, postanowieniem z dnia 1 grudnia 2021 r., zasądził od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy na rzecz Ł. K. kwotę 497 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, w sprawie ze skargi Ł. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia 2 grudnia 2020 r., w przedmiocie kary pieniężnej za niezastosowanie się do zakazów związanych ze zwalczaniem COVID-19. Sąd I instancji wskazał, że w wywiedzione od wskazanej decyzji skardze pełnomocnik skarżącego zawarł wniosek o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wyrokiem z dnia 9 listopada 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w pkt 1. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia 5 października 2020 r., nr [...], w pkt 2. umorzył postępowanie administracyjne oraz w pkt 3. zasądził od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przywołując art. 224, art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Sąd I instancji wskazał, że do należnych skarżącemu kosztów postępowania zaliczyć należało uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w kwocie 200 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Wobec tego, że w wyroku uwzględniającym skargę, nie zasądzono całej kwoty należnej z tytułu zwrotu kosztów postępowania, Sąd I instancji orzekł w tym przedmiocie. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Bydgoszcz, zażaleniem zaskarżył postanowienie Sądu I instancji w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 141 § 4 oraz art. 153 p.p.s.a. poprzez sformułowanie postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania sądowego niezgodnego z sentencją orzeczenia, co czyni niniejsze postanowienie niemożliwym do kontroli i ustalenia właściwych wniosków lub rozstrzygnięć; - art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. poprzez rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego w sytuacji, gdy brak jest sentencji orzeczenia do przedmiotowej sprawy i tym samym brak jest możliwości merytorycznej kontroli rozstrzygnięcia o kosztach z rozstrzygnięciem co do istoty sprawy. Podnosząc te zarzuty organ wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie od Ł. K. na rzecz Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych za I oraz II instancję. Ł. K., w odpowiedzi na zażalenie wniósł o jego oddalenie w całości oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zaważył co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw albowiem podniesiona w nim argumentacja nie podważa zasadności i prawidłowości objętego zażaleniem postanowienia Sądu I instancji w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Nie jest zrozumiały, a tym bardziej zasadny, nawet w świetle argumentacji podniesionej w motywach zażalenia pierwszy z jego zarzutów w ramach, którego zarzuca się naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 141 § 4 oraz art. 153 p.p.s.a. poprzez sformułowanie postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania sądowego niezgodnego z sentencją orzeczenia, co czyni niniejsze postanowienie niemożliwym do kontroli i ustalenia właściwych wniosków lub rozstrzygnięć. Wskazania wymaga, że art. 141 § 4 p.p.s.a., nakłada wymogi względem uzasadnienia orzeczenia wydanego przez sąd administracyjny, na które składają się zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Przepis art. 153 p.p.s.a., określa natomiast, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Poddane kontroli postanowienie Sądu I instancji nie nosi żadnych wad w zakresie konstrukcji jego uzasadnienia. Wskazano w nim bowiem w sposób klarowny i oczywisty, jakie były faktyczne podstawy (przyczyny) wydania orzeczenia w przedmiocie kosztów. Wskazano w nim podstawę prawną, o którą oparto postanowienie i wyjaśniono w sposób również jasny i nie pozostawiający jakichkolwiek wątpliwości, jakie elementy kosztów sądowych składały się na całkowitą ich kwotę zasądzoną sentencją postanowienia pomieszczonego w wyroku na rzecz skarżącego oraz jaka kwota została tymże wyrokiem pominięta, a która była należna stronie w związku z uwzględnieniem jej skargi. Brak jest przy tym jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia, co zdaje się zarzucać organ w ramach omawianego zarzutu, aby w postanowieniu tym nałożono na organ wadliwe lub nie dające się wykonać wytyczne co do dalszego postępowania, tak w ramach oceny prawnej jak i wytycznych. Zaskarżone postanowienie pozbawione jest bowiem oceny prawnej i wytycznych w rozumieniu powołanego przepisu, albowiem przedmiot i sama sentencja spornego postanowienia pozbawione są racjonalnych podstaw do zastosowania art. 153 p.p.s.a. Również za pozbawiony uzasadnionych podstaw uznać należy drugi z zarzutów zażalenia – zarzut naruszenia art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. poprzez rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego w sytuacji, gdy brak jest sentencji orzeczenia do przedmiotowej sprawy i tym samym brak jest możliwości merytorycznej kontroli rozstrzygnięcia o kosztach z rozstrzygnięciem co do istoty sprawy. Zarzut ten powiązać należy z argumentacją uzasadnienia zażalenia, w której jej autor podnosi, że "Brak jest zatem możliwości merytorycznej kontroli zaskarżonego postanowienia z treścią orzeczenia, które nie zostało stronie, tj. Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu w Bydgoszczy doręczone w sposób prawidłowy i skuteczny. Organ skarżący zatem wciąż nie ma wiedzy jaka treść orzeczenia zapadła, a tym samym brak jest możliwości skutecznej jego oceny i weryfikacji - czy rozstrzygnięcie o kosztach sądowych zapadło zgodnie z sentencją orzeczenia dot. uwzględnienia skargi na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy.". Wskazania wymaga, że wyrok z dnia 9 listopada 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wydany został na posiedzeniu niejawnym. W związku z tym, stosownie do treści art. 139 § 5 p.p.s.a., stanowiącego, że wyrok wydany na posiedzeniu niejawnym, podlega niezwłocznie publicznemu udostępnieniu w sekretariacie sądu, przez okres czternastu dni, rzeczone orzeczenie zostało w tym samym dniu przekazane Wydziałowi Informacji Sądowej celem jego publicznego udostępnienia. Oznacza to, wbrew stanowisku autora zażalenia, że w dniu 9 listopada 2021 r., istniała sentencja wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym, w tym jej część zawierająca postanowienie w przedmiocie zwrotu kosztów sądowych. Organ mógł zatem najpóźniej w dniu kolejnym, tj. 10 listopada 2021 r. zapoznać się z treścią tego orzeczenia i znając przebieg sprawy lub wnosząc o wgląd do akt, dokonać własnej analizy wymienionego postanowienia, którym Sąd I instancji zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego. Oceny tej nie zmienia podniesiona w zażaleniu okoliczność doręczenia organowi niewłaściwych wyroków wraz z ich uzasadnieniami (wyroków wydanych w innych sprawach). Niewątpliwie takie niedopatrzenie i błąd sekretariatu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy nie powinny mieć miejsca, jednakże nie ma ono istotnego wpływu na wyrok wydany w niniejszej sprawie gdyż jego odpis wraz z uzasadnieniem zostały doręczone organowi, w związku z czym miał on możliwość zapoznania się z motywami Sądu ległymi u podstaw orzeczenia o kosztach oraz miał możliwość wniesienia zażalenia na to postanowienie, co zresztą uczynił, podważając bądź wskazując błędność konkretnych elementów stanowiska Sądu w omawianym zakresie. Podsumowując, w stanie faktycznym spawy, gdzie w skardze profesjonalny pełnomocnik skarżącego zawarł wniosek o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zaś w wyroku z dnia 9 listopada 2021 r., zawarte w punkcie 3 sentencji postanowienie w tym przedmiocie odnosiło się wyłącznie do zwrotu skarżącemu kosztów - równowartości uiszczonego od skargi wpisu, Sąd I instancji, przedmiotowym postanowieniem, na podstawie art. 224 p.p.s.a., zasadnie i prawidłowo orzekł o pozostałej, należnej Ł. K. kwocie zwrotu poniesionych kosztów sądowych – kosztów jego zastępstwa procesowego przed Sądem I instancji. Odnosząc się do sformułowanego w odpowiedzi na zażalenie wniosku skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje na treść uchwały z dnia 4 lutego 2018 r., sygn. akt I OPS 4/07 oraz postanowienia NSA z dnia 21 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GZ 13/11. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w z w. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.