II GZ 101/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1488/16 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia i odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 8 czerwca 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 1488/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu wniosku R. P. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 marca 2017 r. oraz zażalenia na wskazane postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 marca 2017 r. w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z [...] maja 2016 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia, w punkcie pierwszym, odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, w punkcie drugim, odrzucił zażalenie. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wyjaśnił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 8 marca 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z 20 stycznia 2017 r. o odmowie przyznania skarżącemu R. P. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Odpis tego postanowienia został doręczony skarżącemu 20 marca 2017 r. wraz informacją o niezaskarżalności postanowienia. Skarżący 3 kwietnia 2017 r. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że art. 194 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) stanowi, iż zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wskazane w pkt 1-10 tego przepisu. Jeżeli zatem przywołana ustawa przewiduje (w określonych sytuacjach), wydanie postanowienia i jednocześnie nie stanowi, że od takiego postanowienia przysługuje prawo wniesienia zażalenia, to wniesienie tego środka odwoławczego jest niedopuszczalne. Jak wskazał Sąd, aktualne brzmienie art. 260 p.p.s.a., tj. nadane przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2015 r., poz. 658), wskazuje, że na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane w wyniku rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia referendarza sądowego, nie przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skoro zatem skarżącemu nie przysługiwało prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 20 stycznia 2017 r., wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia oraz zażalenie należało odrzucić jako niedopuszczalne. Nie jest bowiem możliwe przywracanie terminu do wniesienia zażalenia, w sytuacji gdy postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest niezaskarżalne. W tym stanie rzeczy Sąd I instancji orzekł, działając na podstawie art. 88, art. 197 § 2 w zw. z art. 178 p.p.s.a. Zażalenie na to postanowienie wniósł skarżący, wnosząc o jego uchylenie jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Istota niniejszej sprawy sprowadza się do oceny dopuszczalności środka odwoławczego od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o utrzymaniu w mocy postanowienia referendarza sądowego. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy, które to czynności przykładowo zostały wymienione w § 2 ww. przepisu. Z kolei zgodnie z art. 259 § 1 p.p.s.a. od postanowienia referendarza stronie przysługuje sprzeciw do właściwego sądu administracyjnego, który orzeka jako sąd drugiej instancji na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 2 i 3 p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego w wyniku rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia referendarza sądowego nie przysługuje żaden środek odwoławczy do Naczelnego Sądu Administracyjnego, ponieważ ani art. 194 § 1 p.p.s.a., ani żaden inny przepis szczególny ustawy nie przewiduje możliwości zaskarżenia tego orzeczenia zażaleniem. Prawidłowo zatem Sąd I instancji odrzucił zażalenie skarżącego z uwagi na jego niedopuszczalność. W konsekwencji trafne było też odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia tego zażalenia, jako niedopuszczalnego na podstawie 88 p.p.s.a. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.