II GW 99/25

Dnia 27 stycznia 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku G. Sp. z o.o. Sp. j. z siedzibą w W. z dnia 22 kwietnia 2025 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Poznańskim a Prezydentem Miasta Elbląg w przedmiocie zawiadomienia o zbyciu pojazdu postanawia: oddalić wniosek.

Wnioskiem z dnia 22 kwietnia 2025 r. G. Sp. z o.o. Sp. j. z siedzibą w W. (dalej: wnioskodawca, spółka) zwróciła się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość powstałego między Starostą Poznańskim a Prezydentem Miasta Elbląg, przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania zgłoszenia o zbyciu pojazdu marki Dacia Duster o nr rej. [...], złożonego przez spółkę. W uzasadnieniu wniosku spółka wyjaśniła, że na przestrzeni wielu lat swojej działalności składała zbiorcze zawiadomienia o zbyciu pojazdów według miejsca swojej siedziby do Starosty Poznańskiego. Przez wiele lat organ administracji publicznej nie podważał swoich kompetencji do załatwiania tego typu spraw. Jednakże w październiku 2024 r. Starosta Poznański zmienił swoje stanowisko uznając, że właściwym organem do przyjęcia zawiadomienia spółki o zbyciu pojazdu jest organ rejestracji pojazdu. W dniu 13 stycznia 2025 r. spółka złożyła do Prezydenta Miasta Elbląg zawiadomienie o zbyciu ww. pojazdu, zgodnie ze stanowiskiem wcześniej prezentowanym przez Starostę Poznańskiego. Jednakże w piśmie z dnia 14 stycznia 2025 r. Prezydent Miasta Elbląg zawiadomił spółkę o przekazaniu sprawy do Starosty Poznańskiego. Następnie, w odpowiedzi z dnia 30 stycznia 2025 r. Starosta Poznański stwierdził, że właściwym do rozpoznania sprawy jest Prezydent Miasta Elbląg i odmówił jej załatwienia. Zatem żaden z organów administracji publicznej nie uznał się za właściwy do rozpoznania sprawy spółki. W odpowiedzi na wniosek, Starosta Poznański wniósł o uznanie Prezydenta Miasta Elbląg, jako organu właściwego do załatwienia sprawy spółki. Wskazując na treść art. 78 ust. 2 pkt 1 i art. 78 ust. 2a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1047 ze zm.; dalej: u.p.r.d) wyjaśnił, że spółka jest przedsiębiorstwem wielozakładowym, w związku z czym zawiadomienie o zbyciu przedmiotowego pojazdu należy przekazać organowi właściwemu ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu. Natomiast Prezydent Miasta Elbląg w odpowiedzi na wniosek stwierdził, że spółka nie dokonywała rejestracji przedmiotowego pojazdu w tut. Urzędzie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w powyższych przepisach, należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Jak wynika z treści wniosku, negatywny spór o właściwość w niniejszej sprawie zaistniał pomiędzy Starostą Poznańskim a Prezydentem Miasta Elbląg w przedmiocie przyjęcia zawiadomienia o zbyciu pojazdu. Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza, że zagadnienie organu właściwego do przyjęcia zawiadomienia o nabyciu lub zbyciu pojazdu w przypadku "przedsiębiorstw wielozakładowych" (fakt występowania takiego podmiotu w niniejszej sprawie pozostaje poza sporem) było już wielokrotnie przedmiotem jego rozstrzygania. Należy przy tym w pełni podzielić poglądy prawne prezentowane w dotychczasowym orzecznictwie, że organem właściwym do przyjęcia zawiadomienia o zbyciu pojazdu jest organ rejestracji pojazdu w chwili jego zbycia (zob. np. postanowienia NSA z dnia: 29 lipca 2025 r., sygn. akt II GW 75/25; 3 lipca 2025 r., sygn. akt: II GW 19/25, II GW 56/25; 25 kwietnia 2025 r., sygn. akt II GW 10/25; 14 listopada 2025 r., sygn. akt II GW 74/24; II GW 73/24). Jednakże w niniejszej sprawie negatywny spór o właściwość nie kwalifikuje się do pozytywnego rozstrzygnięcia, albowiem przedłożone Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu przez spółkę materiały oraz wyjaśnienia organów będących w sporze nie pozwalają na jednoznaczne ustalenie miejsca rejestracji przedmiotowego pojazdu w chwili jego zbycia. W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu w tym zakresie, tj. np. dowodu rejestracyjnego pojazdu, czy też aktualnego stanu wpisów w Centralnej Ewidencji Pojazdów. Wnioskodawca zawracając się o rozstrzygnięcie sporu o właściwość nie przedstawił nawet kopii zawiadomienia o zbyciu przedmiotowego pojazdu. Natomiast złożył szereg zawiadomień kierowanych do innych organów, które nie dotyczą pojazdu marki Dacia Duster o nr rej. [...]. W tym kontekście wymaga stwierdzenia, że orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygające spór o właściwość nie może być abstrakcyjne, czyli pozbawione odniesienia do konkretnej sprawy (zob. postanowienie NSA z dnia 30 czerwca 2015 r., sygn. akt II GW 13/15). Powyższej okoliczności nie sposób również wywieść z treści odpowiedzi Prezydenta Miasta Elbląg na wniosek spółki o rozstrzygnięcie sporu o właściwość. W żadnym miejscu tej odpowiedzi Prezydent nie potwierdził, że był organem rejestracji ww. pojazdu w chwili jego zbycia. To w powiązaniu z brakiem w aktach sprawy jakichkolwiek dokumentów powoduje, że nie można ustalić w sposób pewny i jednoznaczny organu ostatniej rejestracji pojazdu, którego dotyczyło zgłoszenie. Na gruncie powołanego powyżej orzecznictwa NSA, braki te uniemożliwiają wskazanie właściwego organu do rozpoznania sprawy spółki. W tym miejscu należy podkreślić, że aby spór o właściwość mógł zostać rozstrzygnięty, konieczne jest uprzednie precyzyjne ustalenie stanu faktycznego sprawy, bowiem tylko dla konkretnego stanu faktycznego możliwe jest zastosowanie właściwych przepisów prawa materialnego (zob. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2021 r., sygn. akt II GW 63/20). Nie ulega wątpliwości, że w postępowaniu w sprawach sporów o właściwość Naczelny Sąd Administracyjny nie ustala samodzielnie stanu faktycznego sprawy, lecz orzeka na podstawie akt sprawy (por. np. postanowienia NSA z dnia: 24 marca 2013 r., sygn. akt II GW 9/15; 26 września 2014 r., sygn. akt II OW 64/14; 14 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GW 4/16). Analiza przedłożonych przez wnioskodawcę materiałów oraz odpowiedzi organów dowodzi, że rozstrzygnięcie pozytywne przedmiotowego sporu przez wskazanie organu właściwego w sprawie nie jest możliwe na podstawie przedstawionego przez spółkę stanu faktycznego. Mając na względzie powyższe argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 15 § 2 w zw. z art. 151 i art. 166 oraz w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. i art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.