II GW 70/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska sędzia del. WSA Marek Leszczyński po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Prezydenta Miasta Dąbrowa Górnicza z dnia 12 września 2022 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Dąbrowa Górnicza a Starostą Pabianickim w przedmiocie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych postanawia: oddalić wniosek.

Wnioskiem z 12 września 2022 r. Prezydent Miasta Dąbrowa Górnicza wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA, sąd drugiej instancji) o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim, jako organem samorządu gminnego realizującego zadania zlecone z zakresu administracji rządowej związane z wykonywaniem ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2021 r., poz. 1212; dalej: u.k.p.) a Starostą Powiatu Pabianickiego realizującego również ten rodzaj zadań publicznych. W motywach wniosku Prezydent Miasta Dąbrowa Górnicza wskazał, że Starosta Powiatu Pabianickiego jest organem właściwym miejscowo do wykonania w stosunku do Y.M. (dalej: uczestnik) środka karnego – zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, orzeczonego wyrokiem karnym Sądu Rejonowego w S. z 3 lutego 2022 r. sygn. akt [...]. Występujący z wnioskiem organ podkreślił, że właściwość Starosty Powiatu Pabianickiego do załatwienia sprawy wykonania środka karnego wynika z akt ewidencyjnych prowadzonych przez tego Starostę dla Y.M., zwłaszcza z ujawnionego w nich adresu zameldowania w Konstantynowie Łódzkim przy ul. [...]. Starosta Powiatu Pabianickiego odpowiadając na wezwanie NSA w sprawie wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość w swojej odpowiedzi z 17 października 2022 r. wniósł o wskazanie Prezydenta Miasta Dąbrowa Górnicza jako organu właściwego do wykonania środka karnego w stosunku do Y.M. Uzasadniając swoje stanowisko podniósł, że jest organem niewłaściwym miejscowo do załatwienia sprawy, w której zaistniał spór, bowiem uczestnik postępowania nie przebywa pod adresem ujawnionym w aktach ewidencyjnych prowadzonych przez Starostę, co zostało wykazane faktem nieodbierania kierowanej do uczestnika urzędowej korespondencji oraz ustaleniami poczynionymi przez Policję. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Pojęcie sporu na gruncie wskazanego przepisu prawa odnosi się do sytuacji, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny), albo każdy z organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny). Innymi słowy, spór o właściwość (spór kompetencyjny) najogólniej rzecz ujmując ma miejsce wówczas, gdy rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów administracji publicznej dotyczy jednoczesnego przyjmowania lub wyłączania przez te organy własnych kompetencji do załatwiania indywidualnej sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.; dalej: k.p.a.), a więc sprawy, która w toku administracyjnego postępowania jurysdykcyjnego przed organem administracji publicznej podlega załatwieniu w drodze aktu administracyjnego, bądź też – co trzeba podkreślić – w innej prawnej formie działania administracji publicznej podlegającej kontroli sądu administracyjnego (por. np. postanowienia NSA z: 14 listopada 2006 r., sygn. akt II OW 51/06; 18 lutego 2009 r., sygn. akt I OW 14/09; 17 listopada 2009 r., sygn. akt I OW 180/09; publ. w CBOSA). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie nie zaktualizowały się określone przepisem art. 4 p.p.s.a. przesłanki podjęcia rozstrzygnięcia, o wydanie którego zabiega wnioskodawca, a o którym mowa w art. 15 § 2 p.p.s.a., albowiem nie zaistniał w sprawie spór między organami, a wykonanie orzeczonego wyrokiem Sądu Rejonowego w S. zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych wobec Y.M., o którym stanowi art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. Z przywołanych przepisów prawa wynika, że spór o właściwość między organami może być rozstrzygany tylko wówczas, gdy ustalenia faktyczne, na gruncie których doszło do sporu są dokonane, a więc nie ma wątpliwości co do okoliczności, w których organy żądają rozstrzygnięcia sporu. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że Starosta Powiatu Pabianickiego ustalił, że Y.M. nie przebywa w miejscu określonym jako adres zamieszkania i ujawnionym w aktach ewidencyjnych. Natomiast Prezydent Miasta Dąbrowa Górnicza przyjął, że uczestnik postępowania powinien przebywać w tym miejscu, a więc w Konstantynowie Łódzkim, wychodząc z założenia, że skoro miał taki adres zamieszkania, to tym samym zamieszkuje pod tym adresem. Jednak NSA zauważa, że Y.M. w postępowaniu, w którym zapadł wyrok karny podlegający wykonaniu, miał ujawnione inne miejsce zamieszkania, skoro Sąd Rejonowy w S. przesłał wyrok do wykonania Prezydentowi Miasta Dąbrowa Górnicza. Zatem wyjaśnienie faktu zamieszkiwania osoby, której dotyczył wyrok Sądu Rejonowego w S. z 3 lutego 2022 r. sygn. akt [...] wymagało poczynienia w tym zakresie ustaleń, czy skazany tym wyrokiem faktycznie nie zamieszkuje w Dąbrowie Górniczej przy ul. [...], a więc w poprzednim miejscu zamieszkania. Brak ustalenia tej okoliczności nie pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu rozstrzygnąć zaistniałego – zdaniem organów – sporu, ponieważ w sprawie nie ustalono w sposób pewny, czy pod tym adresem Y.M. nie przebywa i nie zamieszkuje. Skoro zatem z akt sprawy wynika, że rozbieżność stanowisk organów jest konsekwencją niedokonania pełnych i wyczerpujących ustaleń faktycznych na tle zasadniczej przesłanki determinującej określenie organu właściwego do załatwienia sprawy, której dotyczy spór o właściwość, wniosek Prezydent Miasta Dąbrowa Górnicza podlegał oddaleniu. Mając na względzie powyższe argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 15 § 2 w zw. z art. 151 i art. 166 oraz w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., oddalił wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość.