II GW 38/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zabłocka (spr.) Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych w Brzesku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Dyrektorem Zarządu Dróg Powiatowych w Brzesku a Małopolskim Wojewódzkim Inspektorem Transportu Drogowego w Krakowie w przedmiocie zwrotu kwot wpłaconych tytułem kar pieniężnych za przejazd pojazdem nienormatywnym postanawia: wskazać Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych w Brzesku jako organ właściwy do rozpoznania sprawy

Wnioskiem z dnia 28 września 2018 r. Dyrektor Zarządu Dróg Powiatowych w Brzesku wniósł o rozstrzygniecie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Małopolskim Wojewódzkim Inspektorem Transportu Drogowego w przedmiocie zwrotu kwot wpłaconych tytułem kar pieniężnych za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że pismem z dnia 25 stycznia 2018 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego przekazał Dyrektorowi Dróg Powiatowych w Brzesku pismo pełnomocnika S. I. P. sp. z o.o. z dnia 16 stycznia 2018 r. zawierające wezwania do zwrotu kwot wpłaconych z zastrzeżeniem zwrotu w związku z uchyleniem decyzji i umorzeniem postępowań wobec S. I. P sp. z o.o. (wcześniejsza nazwa: H. + W. B. sp. z o.o.) dalej jako: Spółka. Wskazał, także, że rozstrzygnięcie w przedmiocie ewentualnego zwrotu stronie kwot pieniężnych w związku z uchyleniem decyzji pozostaje w wyłącznej kompetencji organu, który wydał decyzję administracyjną, tj. Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Brak jest bowiem podstawy prawnej do rozstrzygania w tym przedmiocie przez Dyrektora Dróg Powiatowych w Brzesku, który nigdy nie był związany jakimkolwiek stosunkiem prawnym ze Spółką W odpowiedzi na ten wniosek Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że zgodnie z art. 140ae ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1990), Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zobowiązany jest do przekazania kwot kar pieniężnych z decyzji administracyjnych "(...) odpowiednio do budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub na wyodrębniony rachunek bankowy Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych Autostrad, a w tym przypadku właściwą jednostką samorządu terytorialnego był właśnie Zarząd Dróg Powiatowych w Brzesku, na którego to rachunek bankowy kwoty z kar pieniężnych nałożonych na Spółkę (stosowanie do treści art. 140ae ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym) zostały przekazane. Pieniądze z decyzji nakładających kary pieniężne na Spółkę zostały wpłacone przez organ na konto Zarządu Dróg Powiatowych w Brzesku, a następnie przekazane na postawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017r., poz. 2077) jako dochody Zarządu Dróg Powiatowych w Brzesku do jednostki nadrzędnej, tj. do Starostwa Powiatowego w Brzesku. Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że jedynymi środkami którymi on dysponuje są prowizje od kar pieniężnych z tych decyzji administracyjnych, które to zostały odpowiednio rozdysponowane jako dochody budżetu państwa, i jako takie podlegają zwrotowi przez tut. organ w związku z uchyleniem ww. decyzji administracyjnych. Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nie dysponuje pozostałą częścią kar pieniężnych z ww. decyzji administracyjnych, z tego też powody nie jest w stanie ich zwrócić przedsiębiorcy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego. Przez takie spory należy rozumieć sytuacje, w których przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub żaden z nich nie uważa się za właściwy do załatwienia sprawy (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, które nie mają wspólnego organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 kpa). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych objęte jest kognicją Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Spór kompetencyjny dotyczy ustalenia organu właściwego do załatwienia sprawy w przedmiocie zwrotu kwot wpłaconych przez wnioskodawcę tytułem kar pieniężnych na podstawie sześciu decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, które to decyzje zostały uchylone przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, a postępowania zostały umorzone. W celu rozstrzygnięcia tak zarysowanego sporu kompetencyjnego należy odnieść się do przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz.U. z 2007 r., poz. 115 ze zm., dalej: u.d.p.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 października 2012 r., bowiem obowiązujące wówczas przepisy stanowiły podstawę wymierzenia kar, których zwrot jest obecnie przedmiotem sporu. Art. 13g u.d.p. regulujący kwestie wymierzania i zwrotu kar za przejazd pojazdem nienormatywnym po drogach publicznych obowiązywał do dnia 19 października 2012 r., kiedy to w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 r., poz. 1321, dalej: ustawa zmieniająca), przepisy dotyczące kar za przejazd pojazdu nienormatywnego zostały przeniesione do ustawy Prawo o ruchu drogowym, jednak do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy zastosowanie miały przepisy dotychczasowe (art.5 ust.1 ustawy zmieniającej). Fakt wymierzenia kar na podstawie ww. przepisu ustawy o drogach publicznych potwierdza treść wydanych w sprawach wymierzenia tych kar wyroków WSA w Warszawie w sprawach o sygn. akt. VI SA/Wa 2343/13, VI SA/Wa 2557/13, VI SA/Wa 2076/13, VI SA/Wa 2554/13, VI SA/Wa 3204/15 i VI SA/Wa 2556/13 (publ. https://cbois.nsa.gov.pl/cbois), znanych NSA z urzędu. Na podstawie art. 13 g ust. 4 u.d.p., zobowiązany do uiszczenia kary miał obowiązek jej uiszczenia w terminie 21 dni od dnia jej wymierzenia, bez względu na to czy decyzja wymierzająca karę była ostateczna. W ust. 8 tego artykułu przewidziano, że "W przypadku uwzględnienia odwołania uiszczona kara pieniężna podlega zwrotowi odpowiednio z budżetu jednostki samorządu terytorialnego lub z rachunku Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, o którym mowa w art. 40a ust. 1, w terminie 14 dni od dnia uchylenia decyzji wymierzającej karę." Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznanej sprawie. W wyniku wniesionych przez stronę odwołań decyzje wymierzające kary zostały uchylone. Jak wynika z pisma z dnia 25 stycznia 2018 r., co nie jest kwestionowane, kwoty wpłacone przez stronę tytułem kar zostały przekazane do budżetu Zarządcy Dróg Powiatowych w Brzesku. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że na podstawie przepisu art. 13g ust. 8 u.d.p. w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 października 2012 r., w związku z art. 5 ustawy zmieniającej, organem właściwym do załatwienia sprawy zwrotu kar jest Dyrektor Zarządu Dróg Powiatowych w Brzesku. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.