II GW 173/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia del. WSA Marek Sachajko (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Starosty Powiatu Wrocławskiego z dnia 15 października 2023 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Powiatu Wrocławskiego a Starostą Bełchatowskim w przedmiocie zawiadomienia o zbyciu pojazdu postanawia: oddalić wniosek.

Wnioskiem z 15 października 2023 r. Starosta Powiatu Wrocławskiego wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość zaistniałego pomiędzy nim a Starostą Bełchatowskim poprzez wskazanie Starosty Bełchatowskiego jako organu właściwego do rozpoznania zawiadomienia firmy A Sp. o.o. w D. (spółka) o zbyciu pojazdu o nr rej. EBE [...], zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (P.r.d.). W uzasadnieniu wniosku wskazano, że 3 marca 2023 r. Starosta Bełchatowski przekazał według właściwości do Starosty Powiatu Wrocławskiego zawiadomienie spółki w sprawie zbycia pojazdu, złożone na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. W ocenie wnioskodawcy przekazanie tego wniosku jest wadliwe i zostało dokonane z naruszeniem przepisów o właściwości. Powołując się na obowiązujące orzecznictwo, wnioskodawca wskazał, że obowiązek właściciela w zakresie zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu dotyczy pojazdów zarejestrowanych, co z kolei uzasadnia przyjęcie, że sprawy rejestrowe należą do właściwości organu rejestracji. W odpowiedzi na wniosek Starosta Bełchatowski wniósł o wskazanie Starosty Powiatu Wrocławskiego jako organu właściwego w sprawie, z uwagi na miejsce siedziby spółki dokonującej zgłoszenia. Organ wskazał, że skoro w niniejszej sprawie zawiadomienia o zbyciu pojazdu dokonała spółka mająca siedzibę na terenie powiatu wrocławskiego, to organem właściwym do przyjęcia tego zawiadomienia jest Starosta Powiatu Wrocławskiego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W niniejszej sprawie negatywny spór o właściwość nie kwalifikuje się do pozytywnego rozstrzygnięcia, albowiem przedłożone Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu akta oraz wyjaśnienia organów będących stronami postępowania spornego nie pozwalają na stwierdzenie aktualnego stanu wpisów w Centralnej Ewidencji Pojazdów w zakresie pojazdu, którego dotyczy zawiadomienie o zbyciu. W szczególności nie można ustalić w sposób pewny i jednoznaczny organu ostatniej rejestracji pojazdu oraz danych ostatniego (dotychczasowego) właściciela pojazdu wpisanego w ewidencji. Braki powyższe uniemożliwiają dokonanie oceny w zakresie realności i aktualności sporu co do sposobu rozumienia i stosowania regulacji kompetencyjnej wynikającej z art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. Naczelny Sąd Administracyjny przypomina w związku z powyższym, że wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość lub sporu kompetencyjnego nie może zmierzać do wyjaśnienia wątpliwości lub niepewności organów co do sposobu działania w sprawie na tle wadliwie ustalonego stanu faktycznego lub na tle niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych regulacji kompetencyjnej, której treść organy rekonstruują jednakowo. Powstające między organami różnice poglądów co do sposobu stosowania danej regulacji kompetencyjnej, niebędące konsekwencją rozbieżności w wykładni tej regulacji, mogą zatem świadczyć o określonych brakach w zakresie ustalenia podstawy faktycznej lub prawnej załatwienia sprawy albo o niepodjęciu koniecznych czynności procesowych zmierzających do określenia przedmiotu postępowania. Powstanie sporu o właściwość lub sporu kompetencyjnego musi być zatem poprzedzone precyzyjnym, wnikliwym i szczegółowym ustaleniem stanu prawnego i faktycznego sprawy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w postępowaniu w sprawach sporów o właściwość i sporów kompetencyjnych Naczelny Sąd Administracyjny nie ustala samodzielnie stanu faktycznego sprawy, lecz orzeka – zgodnie z zasadą ogólną (art. 133 § 1 w zw. z art. 15 § 2 p.p.s.a.) – na podstawie akt sprawy. Ustalenie stanu faktycznego sprawy wywołanej sporem kompetencyjnym lub sporem o właściwość należy zatem do organów będących stronami postępowania. Dopiero pełne i wyczerpujące ustalenia faktyczne mogą stać się podstawą do dokonania przez Naczelny Sąd Administracyjny określenia prawidłowej wersji wykładni i zastosowania na tle stanu faktycznego konkretnej sprawy regulacji kompetencyjnych, które stanowią przedmiot sporu organów administracji publicznej. W sytuacji gdy stan faktyczny sprawy, na tle której zaistniał spór o rozgraniczenie kompetencji organów, nie został ustalony jednoznacznie (a zatem spór jest w istocie sporem co do faktów, a nie co do prawa), nie można mówić o powstaniu sporu w rozumieniu art. 4 p.p.s.a. (por. np. postanowienie NSA z 24 marca 2013 r., sygn. akt II GW 9/15; postanowienie NSA z 26 września 2014 r., sygn. akt II OW 64/14; postanowienie NSA z 14 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GW 4/16). Analiza przedłożonych przez wnioskodawcę materiałów oraz odpowiedzi strony przeciwnej dowodzi, że rozstrzygnięcie pozytywne przedmiotowego sporu przez wskazanie organu właściwego w sprawie nie jest możliwe na podstawie przedstawionego przez organy stanu faktycznego. Mając na względzie powyższe argumenty oraz działając na podstawie art. 15 § 2 w zw. z art. 151 i art. 166 oraz w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek.