II GSK 97/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Kuba po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku I. K. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie ze skargi kasacyjnej Komisji Nadzoru Finansowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 2418/18 w sprawie ze skargi R. w W (A.) na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi postanawia: oddalić wniosek.

Komisja Nadzoru Finansowego złożyła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 2418/18, uchylającego decyzję KNF z dnia [...] września 2018 r., nakładająca na R. S.A. (dalej: Bank) karę pieniężną w wysokości 5 000 000 zł w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi. Pismem z dnia 26 czerwca 2020 r. I. K. wniosła o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika. W uzasadnieniu wniosku twierdziła, że przysługuje jej interes prawny w przystąpieniu do postępowania, który to interes wynika z okoliczności, że od wyniku tego postępowania zależy skuteczność jej argumentacji w ewentualnym przyszłym sporze z R. S.A. Wskazała, że w 2015 r. nabyła Certyfikaty Inwestycyjne emitowane przez [...] na kwotę 200 005,20 złotych od A. Bank S.A. We wrześniu 2017 r. ponownie wystąpiła z żądaniem wykupu Certyfikatów, a do dnia dzisiejszego nie odzyskała żadnych środków z ww. inwestycji w fundusze inwestycyjne, które dystrybuował A. Bank S.A. Obecnie nosi się z zamiarem pozwania A. Bank S.A. oraz R., za którego działa R. Polsce, za naruszenie przepisów prawa, które wykazała KNF w tym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Powołując się na art. 33 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wskazała, że ma interes prawny w utrzymaniu w mocy decyzji KNF nakładającej na Bank kary finansowe w związku ze stwierdzonymi naruszeniami przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych. Od utrzymania w mocy decyzji KNF będzie zależała skuteczność jej argumentacji oraz zasadność powództwa, które zamierza złożyć przeciwko Bankowi żądając zapłaty kwoty 205 005. 36 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. W odpowiedzi na wniosek Bank wniósł o wydanie postanowienia o odmowie dopuszczenia wnioskodawczyni do udziału w postępowaniu wskazując, że wynik tego postępowania nie dotyczy jej interesu prawnego, lecz co najwyżej jej interesu faktycznego. Zdaniem Banku, samo powołanie się na art. 33 p.p.s.a nie wystarczy do wykazania interesu prawnego, a wnioskodawczyni nie powołuje się na żadną normę prawa materialnego, która uzasadniałaby dopuszczenie jej od udziału w tej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, które dają podstawę skierowania żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Tak więc o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje uprawnienia. Interes prawny to zatem taki interes, który jest chroniony przez prawo, a ochrona ta polega na możliwości żądania od organu administracji podjęcia określonych czynności mających na celu zrealizowanie interesu lub usunięcia zaistniałego zagrożenia. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawczyni nie powołuje się na żadną normę prawa materialnego, która uzasadniałaby dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu. Wykazuje jedynie, że uprawnienie to wynika z art. 33 p.p.s.a. oraz z faktu, że od utrzymania w mocy decyzji KNF zależy skuteczność jej argumentacji i zasadność powództwa, które zamierza w najbliższym czasie złożyć przeciwko Bankowi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wynik toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego dotyczy de facto jej interesu faktycznego, który miałby polegać niejako na ułatwieniu jej dochodzenia przyszłych roszczeń wobec Banku. Do uznania za uczestnika postępowania, a w konsekwencji dopuszczenia do udziału w sprawie na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. nie wystarczy natomiast samo powołanie się na zdarzenie przyszłe i niepewne w postaci planowania wszczęcia postępowania cywilnego przeciwko Bankowi. Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 33 § 2 w związku z art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w punkcie 2 sentencji.