II GSK 958/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbiety Czarny-Drożdżejko po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. J. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 maja 2025 r. sygn. akt III SA/Łd 307/25 w sprawie ze skargi R. J. na informację Dyrektora Centrum Egzaminów Medycznych w Łodzi z dnia 7 marca 2025 r. w przedmiocie uprawnienia do przystąpienia lub złożenia Państwowego Egzaminu Medycznego postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 21 maja 2025 r., sygn. akt III SA/Łd 307/25, odrzucił skargę R. J. na informację Dyrektora Centrum Egzaminów Medycznych w Łodzi przesłaną pocztą elektroniczną z dnia 7 marca 2025 r. dotyczącą możliwości przystąpienia do Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego, a także orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu od skargi. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy. R. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na informację przesłaną mu pocztą elektroniczną 7 marca 2025 r. przez Dyrektora Centrum Egzaminów Medycznych w Łodzi dotyczącą wyjaśnień o uprawnieniach do przystąpienia i złożenia Państwowego Egzaminu Medycznego. Skarżący powołał się na treść art. 16t ustawy z 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (dalej: ustawa o zawodach lekarza) w zw. z art. 23 ustawy z dnia 16 lipca 2020 r. o zmianie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz niektórych innych ustaw. Zdaniem skarżącego zaskarżony mail jest czynnością polegającą na odmowie uznania uprawnienia do przystąpienia i złożenia Państwowego Egzaminu Medycznego. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to art. 16t ust. 5 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza w zw. z art. 23 ustawy z dnia 16 lipca 2020 r. o zmianie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz niektórych innych ustaw, a także art. 11 ust. 1 Prawa przedsiębiorców - przez: 1. pominięcie, że lekarz, który zakończył szkolenie specjalizacyjne przed dniem 8 sierpnia 2020 r. (data wejścia w życie art. 16t ust. 5 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty) może przystąpić do PES, jeżeli w okresie do 8 sierpnia 2025 r. złoży wniosek o przystąpienie do PES, a z przyczyn losowych i obiektywnych (tak jak w przypadku skarżącego) nie mógł złożyć tego egzaminu; 2. przyjęcie, że skarżący może przystąpić do PES najpóźniej w sesji wiosennej 2025 r., a tym samym, że utraci prawo przystąpienia do PES, pomimo że art. 16t ust. 5 ustawy o zawodach lekarza (w zw. z art. 23 ustawy z dnia 16 lipca 2020 r. o zmianie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz niektórych innych ustaw) nie może mieć zastosowania do skarżącego, skoro po dniu wejścia w życie art. 16t ust. 5 ww. ustawy (8 sierpnia 2020 r.) skarżący co najmniej raz przystąpił do PES, a nie złożył tego egzaminu, podczas gdy ustawodawca wyraźnie odróżnia "przystąpienie" do PES (art. 16 rb ust. 1 lub art. 16t ust. 5 ww. ustawy) od jego "złożenia" (art. 16 ust. 1 pkt 2) ww. ustawy); 3. nieprawidłową interpretację regulacji wynikającej z art. 16t ust. 5 ustawy o zawodach lekarza - jako mającej charakter represyjny oraz pozbawiającej praw nabytych lekarza (przedsiębiorcy), która powinna być wykładana w sposób ścisły i rozstrzygana na korzyść lekarza (przedsiębiorcy), zwłaszcza jeżeli uwzględnić, że ustawodawca nie przewidział konsekwencji bezskutecznego upływu tego terminu, w szczególności przez umożliwienie lekarzowi odbycia przedmiotowego egzaminu na przykład przez ponowne odbycie szkolenia specjalizacyjnego oraz trybu takiego szkolenia. Skarżący z daleko idącej ostrożności procesowej wniósł o uznanie ewentualnego uchybienia terminu do wniesienia skargi za uczynione bez winy skarżącego oraz o rozpoznanie skargi (art. 53 § 2 p.p.s.a.) - mając na względzie wagę skargi dla sytuacji prawnej i życiowej skarżącego oraz brak pouczenia skarżącego co do możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego oraz uchylenie zaskarżonego aktu (lub uznanie bezskuteczności czynności), a także o wydanie w trybie art. 146 § 2 p.p.s.a. wyroku, w którym zostanie uznane uprawnienie skarżącego R. J. do przystąpienia oraz złożenia Państwowego Egzaminu Medycznego, z pominięciem art. 16t ust. 5 ustawy o zawodach lekarza w zw. z art. 23 ustawy z dnia 16 lipca 2020 r. o zmianie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz niektórych innych ustaw, jak również o orzeczenie, że zaskarżony akt (czynność) Dyrektora Centrum Egzaminów Medycznych w Łodzi nie wywołuje skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku (art. 152 § 1 p.p.s.a.) oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego - według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Centrum Egzaminów Medycznych w Łodzi wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że 4 marca 2025 r. skarżący pocztą elektroniczną poinformował CEM o tym, że nie będzie mógł przystąpić do PES w sesji wiosennej 2025 r. Następnie, w dniu 5 marca 2025 r. poinformował, że szkolenie specjalizacyjne ukończył 29 września 2014 r. i zwracał się o pomoc w finalizacji PES. 7 marca 2025 r. Dyrektor CEM pocztą elektroniczną udzielił skarżącemu wyczerpującej informacji na temat przepisów regulujących zasady przystępowania do PES, w tym ograniczeń czasowych wynikających z art. 16t ust. 5 ustawy o zawodach leakrza. Wskazał, że limity te znajdują zastosowanie również wobec skarżącego, gdyż uzyskał potwierdzenie zakończenia szkolenia specjalizacyjnego przed dniem 8 sierpnia 2020 r. Zgodnie zaś z art. 23 ustawy z dnia 16 lipca 2020 r. o zmianie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. poz. 1291, z późn. zm. (na mocy której wprowadzono omawiane ograniczenie) wobec lekarzy i lekarzy dentystów, którzy ukończyli potwierdzenie zakończenia szkolenia specjalizacyjnego przed wejściem w życie tej noweli (tj. przed dniem 8 sierpnia 2020 r.), okres pięcioletni rozpoczął bieg od daty wejścia w życie tych przepisów. 11 marca 2025r. skarżący podziękował za udzielenie informacji i wystąpił o informację dotyczącą dostępnych ścieżek prawnych, aby mógł sfinalizować proces specjalizacyjny i o wskazanie organu, który mógłby taką decyzję w jego sprawie podjąć. 12 marca 2025 r. Dyrektor CEM ponownie udzielił informacji skarżącemu. W ocenie organu odpowiedź do skarżącego nie jest aktem (czynnością), o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Odpowiedź przesłana do skarżącego stanowi wyłącznie informację o przepisach regulujących zasady przystępowania do PES. Ponadto jest to informacja ogólnie dostępna na stronie internetowej CEM (https://www.cem.edu.pl/spec.php), a także na stronach innych instytucji takich jak Naczelna Izba Lekarska (https://nil.org.pl/dla-lekarzy/8702-przystapienie-do-pes-wazne-zmiany) oraz Ministerstwo Zdrowia (https://www.gov.pl/web/zdrowie/komunikat-w-sprawie-mozliwosci-przystapienia-do-panstwowego-egzaminu-specjalizacyjnego-pes-w-okresie-5-lat-od-uzyskania-potwierdzenia-zakonczenia-szkolenia-specjalizacyjnego). Pismo Dyrektora CEM, wbrew twierdzeniu skarżącego, nie stanowi odmowy dopuszczenia do PES. Zaskarżonym postanowieniem z 21 maja 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi skargę odrzucił, uznając ją za niedopuszczalną. W ocenie WSA, zaskarżona informacja Dyrektora Centrum Egzaminów Medycznych w Łodzi przesłana skarżącemu pocztą elektroniczną nie spełnia kryteriów określonych w art. art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Nie dotyczy bowiem uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. WSA podkreślił, że sformułowanie "dotyczy", użyte w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., odnosi się jedynie do bezpośredniego i ścisłego związku między aktem lub czynnością a uprawnieniem bądź obowiązkiem. W zaskarżonej informacji z 7 marca 2025 r. Dyrektor Centrum Egzaminów Medycznych w Łodzi nie ustala obowiązku czy uprawnienia wynikającego z przepisów prawa, ale odnosząc się do zgłoszonego zapytania wyjaśnia stronie obowiązujące przepisy prawa w zakresie możliwości przystąpienia do Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego. Nie kształtuje uprawnień lub obowiązków i nie jest odmową dopuszczenia do udziału w Państwowym Egzaminie Specjalizacyjnym. Stanowi jedynie pouczenie o przepisach regulujących zasady przystępowania do Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego dostępne na stronie Centrum Egzaminów Medycznych, Naczelnej Izby Lekarskiej oraz Ministerstwa Zdrowia. Ponadto, Dyrektor Centrum Egzaminów Medycznych w Łodzi nie odmówił skarżącemu możliwości złożenia wniosku zgłoszeniowego z powodu ograniczeń wynikających z art. 16t ust. 5 ww. ustawy. W przedmiotowej sprawie Dyrektor Centrum Egzaminów Medycznych w Łodzi nie prowadził żadnego postępowania administracyjnego, zatem zastosowania nie znalazły powołane w skardze przepisy k.p.a., jak i ustawy Prawo przedsiębiorców. Na marginesie WSA zauważył, że skarżący wniósł skargę na informację zawartą w mailu Dyrektora Centrum Egzaminów Medycznych w Łodzi. Zgodnie z art. 3 pkt 17 ustawy z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. 2024 r. poz. 1557 ze zm.) elektroniczna skrzynka podawcza, to dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego. Podmiot publiczny udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, która powinna spełniać standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, oraz zapewnia jej obsługę (art. 16 ust. 1a u.i.d.p.). W orzecznictwie podkreśla się, że elektroniczna skrzynka podawcza spełniająca standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji nie jest tożsama z jakimkolwiek adresem elektronicznym (por. wyrok NSA z 15 maja 2023 r., sygn. akt I FZ 53/23; postanowienie NSA z 15 listopada 2022 r., sygn. akt I GZ 399/22, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem elektronicznej skrzynki podawczej w wyżej przyjętym rozumieniu nie stanowi poczta e-mail Dyrektora Centrum Egzaminów Medycznych w Łodzi. Poczta elektroniczna jest środkiem komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 3 pkt 4 u.i.d.p., bowiem zgodnie z tym przepisem, środkami komunikacji elektronicznej są rozwiązania techniczne, w tym urządzenia teleinformatyczne i współpracujące z nimi narzędzia programowe, umożliwiające indywidualne porozumiewanie się na odległość przy wykorzystaniu transmisji danych między systemami teleinformatycznymi, a w szczególności poczta elektroniczna. Nie jest zatem tożsama z pojęciem elektronicznej skrzynki podawczej, która stanowi dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej i jest przeznaczona do przekazywania dokumentu elektronicznego. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł skarżący, zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie: 1. art. 58 § 1 pkt 1) p.p.s.a., art. 1 p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 4) p.p.s.a., przy uwzględnieniu art. 45 § 1 Konstytucji i art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, a także art. 16t ust. 5 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza w zw. z art. 23 ustawy z dnia 16 lipca 2020 r. o zmianie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz niektórych innych ustaw, a także art. 11 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, przez odrzucenie skargi w niniejszej sprawie - pomimo, że brak było podstaw do odrzucenia skargi, albowiem sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego, zwłaszcza jeżeli uwzględnić, że: a) odebranie (ograniczenie) uprawnienia skarżącego do przystąpienia i złożenia Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego (dalej zwany: PES) - w jakiejkolwiek formie, w tym również wyrażonej drogą e-mailową, przez Dyrektora Centrum Egzaminów Medycznych w Łodzi (dalej zwany: Dyrektorem CEM) - podlega kontroli sądów administracyjnych; b) w niniejszej sprawie przyjęcie poglądu prawnego prezentowanego przez Dyrektora CEM, że skarżący nie może przystąpić do PES – w związku z treścią art. 16t ust. 5 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty: Lekarz może przystąpić do PES w okresie 5 lat od dnia potwierdzenia zakończenia szkolenia specjalizacyjnego - rodzi daleko idące konsekwencje dla sytuacji prawno-zawodowej skarżącego jako przedsiębiorcy (brak możliwości uzyskania specjalizacji z zakresu ortopedii, a ponadto konieczność ponownego odbycia wieloletniego szkolenia specjalizacyjnego jako warunek przystąpienia i złożenia PES) c) w interesie publicznym jest dokonanie przez sądy administracyjne wykładni przepisu art. 16t ust. 5 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza - w kontekście nie tylko sprawy skarżącego, lecz również wielu innych lekarzy, którzy znajdują się w podobnej sytuacji co skarżący; d) w realiach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że skarżący formalnie wystąpił z wnioskiem o przystąpienie do PES, o którym mowa w art. 16rb ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza, a z przyczyn losowych i obiektywnych nie mógł go złożyć w sesji wiosennej 2025 r., a w związku z poglądem Dyrektora CEM wyrażonym w informacji z dnia 7 marca 2025 r. (a potwierdzonym m in. w odpowiedzi na skargę skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi) w oparciu o art. 16t ust. 5 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza – zatem skarżący nie może, przy uwzględnieniu dotychczas przeprowadzonego szkolenia specjalistycznego przystąpić do PES, 2. art. 1 p.p.s.a., art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 133 § 1 p.p.s.a, art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz 141 § 4 p.p.s.a. - w zw. z art. 166 p.p.s.a. - a także art. 58 § 1 pkt 1) p.p.s.a. - przez odrzucenie skargi, a także: a) pominiecie, że: - odebranie (ograniczenie) uprawnienia skarżącego do przystąpienia i złożenia PES - w jakiejkolwiek formie, w tym również wyrażonej drogą e-mailową, przez Dyrektora CEM - podlega kontroli sądów administracyjnych; - w niniejszej sprawie przyjęcie poglądu prawnego prezentowanego przez Dyrektora CEM, że skarżący nie może przystąpić do PES - w związku z treścią art. 16t ust. 5 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty: Lekarz może przystąpić do PES w okresie 5 lat od dnia potwierdzenia zakończenia szkolenia specjalizacyjnego - rodzi daleko idące konsekwencje dla sytuacji prawno-zawodowej skarżącego jako przedsiębiorcy (brak możliwości uzyskania specjalizacji z zakresu ortopedii, a ponadto konieczność ponownego odbycia wieloletniego szkolenia specjalizacyjnego jako warunek przystąpienia i złożenia PES); - w interesie publicznym jest dokonanie przez sądy administracyjne wykładni przepisu art. 16t ust. 5 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza - w kontekście nie tylko sprawy skarżącego, lecz również wielu innych lekarzy, którzy znajdują się w podobnej sytuacji co skarżący; - w realiach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że skarżący formalnie wystąpił z wnioskiem o przystąpienie do PES, o którym mowa w art. 16rb ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, a z przyczyn losowych i obiektywnych nie mógł go złożyć w sesji wiosennej 2025 r., a w związku z poglądem Dyrektora CEM wyrażonym w informacji z dnia 7 marca 2025 r. (a potwierdzonym m.in. w odpowiedzi na skargę skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi) w oparciu o art. 16t ust. 5 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza - zatem skarżący nie może, przy uwzględnieniu dotychczas przeprowadzonego szkolenia specjalistycznego, przystąpić do PES; b) zaniechanie odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do poglądów prawnych powołanych w skardze - a wyrażonych w orzecznictwie (post. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 października 2011 r" sygn. akt III SA/Łd 164/11, LEX nr 1160206), a także w doktrynie (E. Zielińska (red.), Komentarz do art. 16rb ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, Lex 2022 r" teza 1), z których wynika, że czynności podejmowane przez Dyrektora CEM mogą podlegać kontroli sądowoadministracyjnej; c) błędne przyjęcie, że informacje skierowane przez Dyrektora CEM w stosunku do skarżącego - nie stanowią odmowy dopuszczenia do PES, podczas gdy w realiach niniejszej sprawy stanowią taką odmowę. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Istota zarzutów podniesionych w rozpoznawanej skardze kasacyjnej sprowadza się do zakwestionowania stanowiska Sądu I instancji, zgodnie z którym informacja Dyrektora Centrum Egzaminów Medycznych (dalej jako: Dyrektor CEM) przesłana skarżącemu pocztą elektroniczną w dniu 7 marca 2025 r., dotycząca zasad przystępowania do Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego (PES), nie stanowi aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a w konsekwencji nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji, że w niniejszej sprawie skarga podlegała odrzuceniu na podstawie 58 § 1 pkt 1 i § 3p.p.s.a. jako niedopuszczalna. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, w myśl art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Aby dany akt lub czynność podlegały kontroli sądu administracyjnego, muszą spełniać łącznie określone warunki: nie mogą mieć formy decyzji lub postanowienia, muszą mieć charakter publicznoprawny, muszą być skierowane do indywidualnego podmiotu oraz – co kluczowe – muszą dotyczyć jego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, przy czym między aktem a uprawnieniem/obowiązkiem musi zachodzić ścisły i bezpośredni związek. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżonej informacji Dyrektora CEM z dnia 7 marca 2025 r. nie sposób przypisać waloru aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zaskarżone pismo ma charakter wyłącznie informacyjny. Organ wyjaśnił w nim jedynie treść obowiązujących przepisów prawa (art. 16t ust. 5 ustawy o zawodach lekarza), odnosząc się do zapytania skarżącego. Organ nie rozstrzygał w tym piśmie w sposób władczy o żadnym uprawnieniu skarżącego, ani nie nakładał na niego żadnego obowiązku. Ograniczenia czasowe wynikające z art. 16t ust. 5 ww. ustawy są konsekwencją dyspozycji normy ustawowej, a nie rezultatem władczej decyzji Dyrektora CEM. Wobec powyższego, informacja ta nie kształtuje sytuacji prawnej skarżącego, a jedynie przybliża mu obowiązujący stan prawny, co w pełni koresponduje z funkcją organu jako podmiotu odpowiedzialnego za organizację procesu egzaminacyjnego. Podkreślenia wymaga, że dla zakwalifikowania działania organu jako zaskarżalnej czynności w trybie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. konieczne jest, aby działanie to było podejmowane w ramach stosowania prawa, a nie tylko jego wykonywania poprzez udzielanie informacji. Zaskarżone pismo nie stanowi odmowy dopuszczenia do egzaminu, lecz stanowi pouczenie o wymogach prawnych, które – co istotne – są powszechnie dostępne na stronach internetowych CEM, Naczelnej Izby Lekarskiej oraz Ministerstwa Zdrowia. Tym samym nie można uznać, iż doszło do "odebrania uprawnienia" skarżącemu w drodze zaskarżonej czynności. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie zwrócił również uwagę na kwestię formy komunikacji. W polskim systemie prawa administracyjnego należy wyraźnie rozróżnić pojęcie "poczty elektronicznej" od "elektronicznej skrzynki podawczej" (ESP), o której mowa w ustawie z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2021 r., poz. 670, ze zm.). Elektroniczna skrzynka podawcza jest publicznie dostępnym środkiem komunikacji, który musi spełniać ściśle określone wymogi techniczne i prawne (standardy ePUAP), służącym do wnoszenia podań i dokumentów w ramach sformalizowanych procedur administracyjnych. Poczta elektroniczna (e-mail), z której skorzystali skarżący i organ w niniejszej sprawie, jest jedynie powszechnym narzędziem transmisji danych, służącym do indywidualnego porozumiewania się na odległość. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że posłużenie się przez organ pocztą elektroniczną (e-mail) w celu udzielenia odpowiedzi na zapytanie strony nie nadaje tej korespondencji charakteru urzędowego dokumentu administracyjnego, a tym bardziej nie czyni z niej zaskarżalnego aktu władczego. Skoro więc Dyrektor CEM – w odpowiedzi na zapytanie skarżącego przesłane pocztą elektroniczną – równie posłużył się jedynie zwykłą korespondencją elektroniczną, służącą do wyjaśnienia wątpliwości strony, to czynność ta – co do zasady - nie wykracza poza ramy zwykłej komunikacji. Brak formalnego, sformalizowanego trybu doręczenia, właściwego dla załatwiania spraw w administracji publicznej, utwierdza w przekonaniu, że organ nie działał w ramach władczej kompetencji, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zatem sama techniczna forma przekazania informacji – poprzez pocztę elektroniczną – wyklucza uznanie jej za czynność podlegającą zaskarżeniu, gdyż nie jest to forma, w której organ administracji publicznej mógłby skutecznie (w sposób władczy i wiążący) rozstrzygnąć o uprawnieniu lub obowiązku skarżącego w trybie p.p.s.a. Poczta elektroniczna użyta przez organ w celu udzielenia odpowiedzi na zapytanie nie jest tożsama z elektroniczną skrzynką podawczą, służącą do przekazywania dokumentów elektronicznych w sformalizowanym trybie administracyjnym. Natomiast brak cechy władczości w zaskarżonym piśmie przesądza o braku kognicji sądu administracyjnego w niniejszej sprawie. Z powyższych względów, wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji nie naruszył art. 1, art. 3 § 1 i § 2 pkt 4 p.p.s.a. ani przepisów Konstytucji RP. Skarżący błędnie utożsamia możliwość kontroli sądowej z każdą aktywnością organu administracji. Prawo do sądu (art. 45 Konstytucji RP) jest realizowane w granicach zakreślonych przez ustawodawcę w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a sprawa niepodlegająca kognicji sądu z mocy ustawy nie stanowi naruszenia tego prawa. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. Odnosząc się natomiast do wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania należy stwierdzić, że zgodnie z art. 209 p.p.s.a., w postępowaniu kasacyjnym nie zasądza się zwrotu kosztów postępowania w przypadku skarg kasacyjnych od postanowień wojewódzkich sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny zasądza koszty postępowania jedynie w wypadku orzeczeń kończących postępowanie w danej instancji, które są wymienione w powołanym przepisie, tj. o których mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. W przepisach tych mowa jest wyłącznie o skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku sądu pierwszej instancji, a nie od jego postanowienia. Wątpliwości w tej mierze usunęła uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, w myśl której art. 203 i art. 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie.