Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II GSK 845/16

II GSK 845/16 - Wyrok NSA z 2017-11-17

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
17 listopada 2017
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia del. WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Izby Notarialnej w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 1064/15 w sprawie ze skargi Izby Notarialnej w Gdańsku na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Izby Notarialnej w Gdańsku na rzecz Ministra Sprawiedliwości 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 października 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 1064/15, oddalił skargę Izby Notarialnej w G. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2015 r., w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy : W dniu [...] czerwca 2014 r. A.B. złożyła wniosek o powołanie na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej w G. . Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. Minister Sprawiedliwości powołał wnioskodawczynię na stanowisko notariusza i wyznaczył siedzibę kancelarii notarialnej w G. . Izba Notarialna w G. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o odmowę powołania Aleksandry Bukowskiej na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii w G. . Zaskarżonej decyzji zarzucono brak dokonania wyczerpujących ustaleń podczas postępowania dowodowego w zakresie ustalenia siedziby kancelarii notarialnej w G. oraz wydanie decyzji zawierającej nieprzekonujące i lakoniczne uzasadnienie w zakresie wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej. Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., wydaną na podstawie art. 10 § 1, art. 11 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r – Prawo o notariacie (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1796 ze zm.) – dalej jako "ustawa – Prawo o notariacie" lub "p.n.", Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy ww. decyzję własną. W uzasadnieniu organ podkreślił, że wydając decyzję o powołaniu na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej nie jest związany treścią opinii rady właściwej izby notarialnej, która stanowi część materiału dowodowego w sprawie i podlega swobodnej ocenie organu na równi z pozostałymi dowodami. Minister zaznaczył przy tym, że powołanie notariusza następuje po uzyskaniu opinii izby notarialnej, a nie jej zgody. W zakresie umiejscowienia siedziby kancelarii notarialnej organ jest związany treścią skierowanego do niego wniosku. Minister Sprawiedliwości podkreślił, że zgodnie z art. 10 § 3 p.n. może odmówić powołania na stanowisko notariusza, które wiąże się z wyznaczeniem siedziby kancelarii, tylko w przypadku, gdy kandydat nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 11-13 p.n. Organ stwierdził, że według stanu na dzień [...] października 2014 r. w G. działały 70.692 podmioty gospodarcze, w tym 10.036 spółek handlowych, przy czym zauważalny był wzrost ilości tych podmiotów, co zdaniem Ministra Sprawiedliwości skutkuje zwiększeniem intensywności obrotu gospodarczego i prawnego oraz zwiększonym zapotrzebowaniem na usługi notarialne. Zdaniem organu wyznaczenie w G. kolejnej kancelarii notarialnej przyczyni się do zwiększenia dostępności usług notarialnych, co leży w interesie społecznym. Minister nie podzielił stanowiska Izby, zgodnie z którym uruchomienie kolejnej kancelarii notarialnej w G. skutkować będzie utrudnieniem dostępu do usług notarialnych na obszarach, gdzie dotychczas zapotrzebowanie na te usługi nie zostało zaspokojone. Organ wskazał także, że przepisy Prawa o notariacie nie uzależniają możliwości utworzenia kolejnej kancelarii notarialnej od nieprzekroczenia określonej liczby kancelarii w określonej miejscowości czy zapewnienia rentowności pozostałym kancelariom. Liczba notariuszy i sporządzanych przez nich aktów notarialnych nie mogą stanowić podstawy do odmowy wyznaczenia siedziby zgodnie z wnioskiem kandydata. Brak planu siedzib kancelarii notarialnych nie stoi na przeszkodzie wyznaczaniu siedzib kancelarii notarialnych i nie ma obowiązku sporządzania tego dokumentu. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Izba Notarialna w G. , domagając się jej uchylenia w całości. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie. Wyrokiem z dnia 23 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.". Zdaniem Sądu pierwszej instancji decyzje wydane w kontrolowanej sprawie są prawidłowe pod względem zastosowania procedury administracyjnej, jak również odpowiadają normom prawa materialnego, regulującym kwestię wymogów do powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej. Jak wyjaśnił Sąd pierwszej instancji podstawę prawną dla Ministra Sprawiedliwości do wydania decyzji stanowi art. 10 § 1 p.n., zgodnie z którym notariusza powołuje i wyznacza siedzibę jego kancelarii Minister Sprawiedliwości, na wniosek osoby zainteresowanej, po zasięgnięciu opinii rady właściwej izby notarialnej. Minister Sprawiedliwości może odmówić powołania na stanowisko notariusza osoby, o której mowa w § 1, tylko wtedy, gdy kandydat nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 11-13, a także, jeżeli dotychczasowe postępowanie kandydata budzi wątpliwości co do jego rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego państwa prawnego, zgodnie z art. 10 § 3 p.n. Sąd pierwszej instancji podniósł, że poza sporem w rozpoznawanej sprawie było, iż A.B. spełnia wymogi umożliwiające powołanie jej na stanowisko notariusza, określone w art. 11 p.n., zaś jej wniosek spełniał wymogi z art. 13 p.n. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organu, że art. 10 § 3 p.n. pozwala na odmowę powołania na stanowisko notariusza tylko wtedy, gdy nie są spełnione przesłanki podmiotowe. Nie dopuszcza sytuacji, aby lokalizacja kancelarii notarialnej mogła być podstawą decyzji odmownej w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza, jeżeli spełnione zostaną przesłanki podmiotowe przez wnioskodawcę. Ponadto Sąd pierwszej instancji nie stwierdził naruszenia przez organ art. 6, art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) - dalej w skrócie jako "k.p.a." podczas zbierania i oceny materiału dowodowego, w tym uchwały Rady Izby Notarialnej w G. opiniującej wniosek Aleksandry Bukowskiej o powołanie na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej w G. . Zdaniem Sądu, Minister zebrał wyczerpujący materiał dowodowy i wszechstronnie go rozważył, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Uwzględnił przy tym interes społeczny i słuszny interes strony, co także uzasadnił. W ocenie Sądu pierwszej instancji ocena rentowności kancelarii notarialnych na terenie Gdańska, zaspokojenia popytu na usługi notarialne przez już funkcjonujących w tym mieście notariuszy, podnoszone przez skarżącą, nie były przesłankami ustawowymi, które powinny decydować o pozytywnym rozstrzygnięciu wniosku kandydata na notariusza. Sąd stwierdził, że podstawą ograniczania liczby kancelarii notarialnych nie mógł być przepis § 11 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 kwietnia 1991 r. w sprawie wykonywania nadzoru nad działalnością notariuszy organów samorządu notarialnego (Dz. U. nr 42, poz. 188), gdyż przepis ten nie znajduje oparcia w uregulowaniach Prawa o notariacie i dlatego nie może mieć charakteru bezwzględnie wiążącego w sprawie powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii. Sąd zauważył, że takim przepisem nie jest także art. 10 § 1 p.n., który tylko określa organ uprawniony do powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii i tryb postępowania. Przepisy ustawy - Prawo o notariacie nie uzależniają utworzenia kolejnej kancelarii notarialnej od nieprzekroczenia określonej liczby kancelarii w danej miejscowości. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Izba Notarialna w G. , zaskarżając orzeczenie w całości oraz domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie: 1. przepisów postępowania, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 3 § 1 w zw. z art. 134 § 1 oraz art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przejawiające się w tym, że WSA w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działania organów administracji publicznej nie stwierdził naruszeń prawa, a tym samym nie zastosował środka określonego w ustawie w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. odmawiając uchylenia zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy została ona wydana z mającymi wpływ na wynik sprawy naruszeniami przepisów postępowania tj.: - art. 28 w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. poprzez skierowanie zaskarżonej decyzji do podmiotu niebędącego stroną w sprawie, co wyczerpuje przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., - art. 28 zw. z art. art.107 § 1 k.p.a., poprzez wydanie decyzji z pominięciem wskazania jako adresata strony postępowania, tj. Izby Notarialnej w G. , co wyczerpuje przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., b) art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia i sporządzenie uzasadnienia niezawierającego dostatecznego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w szczególności w zakresie oddalenia zarzutów skarżącej podniesionych w skardze do WSA, przez co zaskarżone orzeczenie nie poddaje się kontroli kasacyjnej; 2. przepisów prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 10 § 1 p.n. w zw. z § 11 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 kwietnia 1991 r. w sprawie trybu wykonywania nadzoru nad działalnością notariuszy i organów samorządu notarialnego (Dz. U. z 1991 r., nr 42, poz. 188) poprzez uznanie, iż kwestia zapotrzebowania na usługi notarialne na danym terenie nie stanowi przesłanki uzasadniającej wybór miejsca wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej. Szczegółową argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to, że NSA nie jest władny badać, czy Sąd pierwszej instancji naruszył inne jeszcze przepisy niż wskazane w skardze kasacyjnej. Natomiast stosownie do treści art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Przepis art. 174 p.p.s.a stanowi z kolei, iż skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: a) naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) lub b) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W świetle cytowanych przepisów do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów procesowych, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna wykładnia - w stosunku do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji – w odniesieniu do przepisów postępowania. A zatem Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować. Skarga kasacyjna zarzuca zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Zatem w pierwszej kolejności należy ocenić zarzuty naruszenia przepisów postępowania ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie zakwestionowany, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z 9 marca 2005 t., FSK 618/04, ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 120; zob. szerzej J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 419). Z analizy zarzutów skargi kasacyjnej opartych na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wynika, iż najdalej idący zarzut dotyczy naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. (pkt 1 lit. b petitum skargi kasacyjnej), poprzez wydanie rozstrzygnięcia i sporządzenie uzasadnienia niezawierającego dostatecznego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w szczególności w zakresie oddalenia zarzutów skarżącej podniesionych w skardze do WSA, przez co zaskarżone orzeczenie nie poddaje się kontroli kasacyjnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw aby uznać, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów określonych przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. Przypomnieć należy, że ustawodawca w art. 141 § 4 p.p.s.a. określił niezbędne elementy uzasadnienia, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39), po drugie gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. W rozpoznawanej sprawie nie występuje żaden z wymienionych przypadków. Uzasadnienie zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w tym przepisie. W uzasadnieniu Sąd I instancji przedstawił bowiem opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organami administracji publicznej oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn skarga nie zasługuje na uwzględnienie, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej ustaleń Sądu I instancji w kwestionowanym zakresie. To natomiast, że autor skargi kasacyjnej nie podziela stanowiska Sądu, czy też jego ocena, iż uzasadnienie wyroku jest dla niego niepełne i nieprzekonywujące, nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia tego zarzutu (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 470/14). NSA podziela stanowisko judykatury, iż Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku wypełniając przesłanki wynikające z treści art. 141 § 4 p.p.s.a. nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów skargi i do każdego z argumentów na ich poparcie, może je oceniać całościowo. Najistotniejsze jest to aby z wywodów Sądu wynikało dlaczego w sprawie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze. W konsekwencji w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego bezzasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Nie są trafne także zarzuty sformułowane w pkt 1 lit. a petitum skargi kasacyjnej. Podkreślenia wymaga, że przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. zawiera normę o charakterze ustrojowym. Przesłanka wskazująca na naruszenie tego przepisu mogłaby wystąpić, gdyby Sąd I instancji odmówił rozpoznania skargi, mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa, nie przeprowadził kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego lub dokonał tej kontroli według kryteriów innych niż zgodność z prawem lub zastosował środek nieprzewidziany w ustawie. Z kolei do naruszenia przez wojewódzki sąd administracyjny art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. może dojść, jeżeli z uzasadnienia wyroku wynika, że sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to nie uchylił zaskarżonej decyzji. W świetle zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie budzi wątpliwości Sądu II instancji, że żadna z opisanych wyżej przesłanek nie zachodziła w kontrolowanej sprawie. Przede wszystkim zauważyć trzeba, iż z przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej określoną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. mamy do czynienia wówczas gdy decyzja ta rozstrzyga sprawę innego podmiotu niż strona postępowania administracyjnego, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Na podstawie akt sprawy, zasadnie nie budziło wątpliwości Sądu pierwszej instancji, że skarżącej kasacyjnie przysługuje w niniejszym postępowaniu administracyjnym przymiot strony. W toku postępowania z wniosku Izby Notarialnej w G. o ponowne rozpoznanie sprawy, Minister Sprawiedliwości pismem z dnia 30 grudnia 2014 roku zawiadomił strony (A. B. oraz Izbę Notarialną w G. ) o zamknięciu postępowania, stwierdzając że żadna ze stron, w zakreślonym w trybie art. 10 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego terminie, nie wypowiedziała się co do zebranych w sprawie dowodów (str. 3 uzasadnienia decyzji z [...] lutego 2015r.). Następnie organ prawidłowo doręczył ww. decyzję ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi Izby Notarialnej w G. radcy prawnemu M. C., co zostało dokonane zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. (jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi.). Okoliczność, że radca prawny M. C. jest pełnomocnikiem skarżącej nie była sporna (w aktach znajduje się pełnomocnictwo dla ww. radcy prawnego do reprezentowania Izby Notarialnej w G. ). Zatem adnotacja w końcowej części decyzji, komu zostaje ona doręczona za zwrotnym poświadczeniem odbioru, co oczywiste, wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, nie oznacza, że decyzja została skierowana do podmiotu niebędącego stroną w sprawie. Jak bowiem wyżej wskazano adresatem decyzji była Izba jako strona postępowania natomiast decyzja została wysłana do pełnomocnika Izby, co było prawidłowe w świetle powołanego art. 40 § 2 k.p.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego niezasadne są także zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, tj. art. 10 § 1 ustawy Prawo o notariacie w zw. z § 11 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 kwietnia 1991 r. w sprawie trybu wykonywania nadzoru nad działalnością notariuszy i organów samorządu notarialnego - (pkt 2 petitum skargi kasacyjnej) poprzez uznanie, iż kwestia zapotrzebowania na usługi notarialne na danym terenie nie stanowi przesłanki uzasadniającej wybór miejsca wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji podstawę prawną dla Ministra Sprawiedliwości do wydania decyzji stanowi art. 10 § 1 ustawy Prawo o notariacie, zgodnie z którym notariusza powołuje i wyznacza siedzibę jego kancelarii Minister Sprawiedliwości, na wniosek osoby zainteresowanej, po zasięgnięciu opinii rady właściwej izby notarialnej. Minister Sprawiedliwości może odmówić powołania na stanowisko notariusza osoby, o której mowa w § 1, tylko wtedy, gdy kandydat nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 11-13 ww. ustawy, a także jeżeli dotychczasowe postępowanie kandydata budzi wątpliwości co do jego rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego państwa prawnego ( art. 10 § 3 p.n.). W niniejszej sprawie nie było sporne, że A.B. spełnia wymogi umożliwiające powołanie jej na stanowisko notariusza, określone w art. 11 p.n.: posiada obywatelstwo polskie (pkt 1), korzysta w pełni z praw publicznych i ma pełną zdolność do czynności prawnych (pkt 1a), jest nieskazitelnego charakteru i daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza (pkt 2), ukończyła wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskał tytuł magistra lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej (pkt 3), odbyła aplikację notarialną w Rzeczypospolitej Polskiej (pkt 4), złożyła egzamin notarialny w Rzeczypospolitej Polskiej (pkt 5), ukończyła 26 lat (pkt 7). Ponadto jej wniosek spełniał wymogi z art. 13 p.n., gdyż zawierał dane o kwalifikacjach osoby zainteresowanej oraz wskazywał lokal przewidywany do prowadzenia kancelarii i termin jej uruchomienia. Rację ma Sąd I instancji, stwierdzając, iż Minister prawidłowo uznał, powołując się na stanowisko judykatury, że przepis art. 10 § 3 p.n. pozwala na odmowę powołania na stanowisko notariusza tylko wtedy, gdy nie są spełnione przesłanki podmiotowe. Ustawodawca nie dopuszcza sytuacji ani w tym przepisie, ani w innym ustawy – Prawo o notariacie - aby lokalizacja kancelarii notarialnej mogła być podstawą decyzji odmownej w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza, jeżeli spełnione zostaną przesłanki podmiotowe przez wnioskodawcę, podkreślając nadto, że w jednej decyzji rozstrzyga się kwestię powołania na notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii, co wynika z art. 10 § 1 i 3 w zw. z art. 13 p.n. Zasadnie także Sąd I instancji ocenił, że: "Nie może być podstawą oczekiwań Izby co do ograniczania liczby kancelarii notarialnych przepis § 11 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie wykonywania nadzoru nad działalnością notariuszy organów samorządu notarialnego stanowiący, że w Ministerstwie Sprawiedliwości czynności z zakresu nadzoru nad notariatem w szczególności polegają na ustalaniu siedzib kancelarii notarialnych. Przepis ten nie znajduje oparcia w uregulowaniach Prawa o notariacie i dlatego nie może mieć charakteru bezwzględnie wiążącego w sprawie powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii. Takim przepisem nie jest art. 10 § 1 p.n., który tylko określa organ uprawniony do powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii i tryb postępowania. Przepisy ustawy - Prawo o notariacie nie uzależniają utworzenia kolejnej kancelarii notarialnej od nieprzekroczenia określonej liczby kancelarii w danej miejscowości, zatem przypisanie planowi charakteru obligatoryjnego elementu procedury podejmowania decyzji w tych sprawach oznaczałoby wyjście poza kryteria ustawowe określone w art. 11-13 tej ustawy (por. wyrok NSA w sprawie II GSK 491/12)" (str. 7-8 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA). Taki pogląd podziela również skład rozpoznający niniejszą sprawę. Nadto Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że organ dokonał wyczerpującej analizy okoliczności związanych z wyznaczeniem siedziby kancelarii. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.

Informacje o sprawie

Data wpływu
26 lutego 2016
Symbol z opisem
6172 Notariusze i aplikanci notarialni
Hasła tematyczne
Zawody prawnicze
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Sędziowie
Cezary Pryca /przewodniczący/ Elżbieta Kowalik-Grzanka /sprawozdawca/ Maria Jagielska

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny