II GSK 838/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędziowie NSA Jan Bała (spr.) Henryk Wach Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 26 września 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 26 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Bk 750/11 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. M. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 900 (dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 26 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 750/11, oddalił skargę A. M., prowadzącego działalność gospodarczą T. C. w S. (dalej: skarżący), na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej. Referując stan faktyczny sprawy, Sąd I instancji podał, że W.-M. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w E., decyzją z dnia [...].05.2011 r., nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 9.850 zł, gdyż na podstawie przeprowadzonej kontroli ustalono, że kierowca dopuścił się naruszeń: skrócenia dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego (1.300 zł); przekroczenia maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego (350 zł); wykresówka zapisywana była za długo – dłuższy okres używania wykresówki niż jej przeznaczenie (200 zł); wykonywania transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji (8.000 zł). Główny Inspektor Transportu Drogowego w W. decyzją z dnia [...].08.2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji w kwestionowanym zakresie dotyczącym nałożenia kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł (tj. wykonywania transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci protokołu z kontroli z dnia [...].04.2011 r. wskazuje, iż podczas przeprowadzonej w E. na drodze krajowej nr [...] kontroli pojazdu marki S. o nr rejestracyjnym [...] wraz z naczepą marki S. o nr rejestracyjnym [...] ustalono, że kierowca w imieniu skarżącego wykonywał transport drogowy pojazdem niezgłoszonym do licencji. Powyższe zostało też potwierdzone pismem Starostwa Powiatowego w S. z dnia [...].04.2011 r. oraz pismem Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego z dnia [...].04.2011 r. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, iż z przepisów ustawy o transporcie drogowym wynika, że przedsiębiorca może wykonywać przewozy drogowe wyłącznie pojazdami, które są zgłoszone do licencji. W przypadku zaprzestania wykorzystywania w prowadzonej działalności gospodarczej pojazdu, który został zgłoszony do licencji, nie jest możliwe bez zgłoszenia nowego pojazdu do posiadanej licencji posługiwanie się jego wypisem. Organ wskazał, że jego zadaniem nie jest badanie przyczyn niezgłoszenia kontrolowanego pojazdu do wymaganej licencji. W sytuacji, gdy dany pojazd nie jest wpisany do licencji, przedsiębiorca ma bezwzględny obowiązek nieużywania takiego pojazdu do wykonywania transportu drogowego. Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że skoro z akt sprawy wynika bezsprzecznie, że w dniu [...].04.2011 r. podczas kontroli pojazdu ustalono, że pojazd nie był zgłoszony do licencji, to zgodnie z l.p. 1.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, prawidłowo nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8.000 zł. Organ podniósł również, że niezgłoszenie skontrolowanego pojazdu do licencji było zaniedbaniem przedsiębiorcy i nie może być potraktowane jako wyjątkowa sytuacja, na którą przedsiębiorca nie miał wpływu i nie mógł jej przewidzieć, a zatem brak jest podstaw do zastosowania art. 93 ust. 7 u.t.d. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że stosownie do treści art. 8 ust. 2 u.t.d. wniosek przedsiębiorcy o udzielenie licencji powinien zawierać m.in. oznaczenie przedsiębiorcy, jego siedzibę i adres; numer w rejestrze przedsiębiorców albo w ewidencji działalności gospodarczej; określenie rodzaju i zakresu, a w krajowym transporcie drogowym taksówką - także obszaru; czas, na jaki licencja ma być udzielona, a także rodzaj i liczbę pojazdów samochodowych, którymi dysponuje przedsiębiorca ubiegający się o udzielenie licencji. Zgodnie z art. 8 ust. 3 pkt 8 tej ustawy do wniosku należy dołączyć wykaz pojazdów samochodowych wraz z kserokopiami krajowych dokumentów dopuszczających pojazd do ruchu, a w przypadku gdy przedsiębiorca nie jest właścicielem tych pojazdów - również dokument potwierdzający prawo do dysponowania nimi. Jak wynika z art. 14 ust. 1 u.t.d. – w przypadku zmiany powyższych danych istnieje obowiązek zgłoszenia zmiany na piśmie organowi w terminie 14 dni od ich powstania. Nie dotyczy to danych zawartych w licencji, bowiem w przypadku ich zmiany należy wystąpić z wnioskiem o zmianę licencji (art. 14 ust. 2). Natomiast zgodnie z art. 11 ust. 3 u.t.d. organ udzielający licencji wydaje jej wypis lub wypisy w liczbie odpowiadającej liczbie pojazdów samochodowych określonych we wniosku o udzielenie licencji. W ocenie Sądu I instancji organy prawidłowo nałożyły na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu pojazdem niezgłoszonym do licencji. Zgodnie z pozycją 1.2. załącznika do u.t.d. – wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji jest zagrożone karą w wysokości 8.000 zł. Wprowadzona w lp. 1.2 załącznika podstawa nałożenia sankcji (kary pieniężnej) dotyczy wykonywania transportu pojazdem niezgłoszonym do licencji, a więc zachowania polegającego na wykonaniu, nawet jednorazowo i niezależnie od jego przyczyn, transportu drogowego przy użyciu środka transportu, o którym organ udzielający licencji nie posiada informacji, iż jest użytkowany do tego celu. Tym samym nie może być zaakceptowana taka wykładnia art. 14 ust. 1 u.t.d., która przyjmowałaby, że możliwe jest wykonywanie nawet w sposób krótkotrwały (do 14 dni) transportu drogowego przy użyciu pojazdu samochodowego niezgłoszonego organowi, który udzielił licencji. Takie działanie prowadziłoby do wystąpienia zakazanego ustawą skutku polegającego na okresowym wyłączeniu taboru przedsiębiorcy spod nadzoru organu licencyjnego, co nie służy zapewnieniu bezpieczeństwa uczestników ruchu. Odnosząc powyższe do sytuacji, która zaistniała w niniejszej sprawie, stwierdzić należy, iż nie budzi wątpliwości, że w dniu [...].04.2011 r. osoba kierująca pojazdem marki S. o nr rejestracyjnym [...] wraz z naczepą marki S. o nr rejestracyjnym [...] (będącym własnością skarżącego) wykonywała transport drogowy pojazdem niezgłoszonym do licencji. Powyższe zostało potwierdzone w trakcie postępowania administracyjnego. Z pisma Starostwa Powiatowego w S. z dnia [...].04.2011 r. wynika, że T.C.- A. M., posiada licencję na wykonywanie krajowego drogowego transportu rzeczy nr [...] wydaną dnia [...].09.2003 r. przez Starostę S., natomiast samochód ciężarowy marki S. o nr rejestracyjnym [...] nie został zgłoszony przez przedsiębiorcę do licencji. Z kolei z pisma Głównego Inspektoratu Drogowego z dnia [...].04.2011 r. na dzień udzielenia informacji wynika, że nie został zarejestrowany przedsiębiorca: T. C. – A. M. z siedzibą przy ul. [...] w S.. Ponadto w piśmie procesowym z dnia [...].12.2011 r. skarżący poinformował Sąd, że przypuszczał, że po rejestracji samochodu marki S. w S. Powiatowym, aktualizacja zostanie dokonana z urzędu. Także podczas rozprawy w dniu [...].01.2012 r. skarżący oświadczył, że samochód S. zarejestrował, ale nie zgłosił do wydziału komunikacji. Tym samym, kierowca skarżącego wykonywał transport drogowy pojazdem niezgłoszonym do licencji, a zatem zaistniały podstawy do wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej z powyższego tytułu w wysokości 8.000 zł. W świetle powyższego, bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 92 ust. 1 i ust. 4 u.t.d. W ocenie Sądu bezpodstawny jest również zarzut naruszenia art. 93 ust. 7 u.t.d. Ciężar wykazania okoliczności, które uzasadniałyby umorzenie postępowania na podstawie art. 93 ust. 7 u.t.d. spoczywa na podmiocie wykonującym przewóz. Słusznie stwierdził organ odwoławczy, iż niezgłoszenie skontrolowanego pojazdu do licencji było zaniedbaniem skarżącego i nie może zostać potraktowane jako wyjątkowa sytuacja, na którą nie miał on wpływu i której nie mógł przewidzieć. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia, a ocena ta nie nosi cech dowolności. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. A. M. złożył skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie, wnosząc o jego zmianę w całości i orzeczenie o uchyleniu nałożonej kary pieniężnej jako bezpodstawnej ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skargą kasacyjną zarzucono naruszenie: I. Prawa materialnego: - art. 92 ust. 1 i ust. 4, art. 8 ust. 3 pkt 8, art. 14 ust 1, art. 93 ust. 7, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), poprzez uznanie za uzasadnione nałożenie kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji, a także nieumorzenie w ustalonym stanie faktycznym postępowania w sprawie; II. Prawa o postępowaniu: - art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentacji Starostwa Powiatowego w S. na okoliczność z ilu wpisów licencji korzystał skarżący w dniu kontroli oraz czy dokonał stosownych opłat z tym związanych. W uzasadnieniu skarżący przedstawił argumentację dotyczącą zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Skarga ta została oparta na obydwu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 106 § 3 p.p.s.a., stwierdzić należy, iż nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia przez Sąd I instancji "dowodu z dokumentacji Starostwa Powiatowego w S. na okoliczność z ilu wypisów licencji korzystał skarżący w dniu kontroli oraz czy dokonał stosownych opłat z tym związanych", gdyż okoliczność ta nie miała żadnego znaczenia w sprawie. Dla sprawy nie było bowiem istotne z ilu wypisów licencji korzystał skarżący, lecz wyłącznie okoliczność, czy sporny przewóz drogowy był wykonywany pojazdem zgłoszonym do licencji. Stąd też nawet posiadanie przez skarżącego 7 odpisów licencji i wykonywanie transportu drogowego 7 pojazdami, w tym jednym niezgłoszonym do licencji, uprawniało do oceny, iż tym ostatnim pojazdem skarżący wykonywał transport drogowy bez wymaganej licencji. Z pisma zaś Starostwa Powiatowego w S. z dnia [...] kwietnia 2011 r. jednoznacznie wynikało, iż samochód ciężarowy S., nr rej. [...], którym skarżący wykonywał sporny transport drogowy, nie został zgłoszony do posiadanej przez skarżącego licencji. O tym zaś, iż ten ostatni pojazd powinien być zgłoszony do licencji przesądza jednoznaczna treść przepisu art. 8 ust. 3 pkt 8 ustawy o transporcie drogowym, w myśl którego do wniosku o udzielenie licencji, z zastrzeżeniem ust. 4, należy dołączyć wykaz pojazdów samochodowych wraz z kserokopiami krajowych dokumentów dopuszczających pojazd do ruchu (...). W tej sytuacji za niezrozumiały należy uznać zarzut skargi kasacyjnej, iż skarżący został ukarany karą pieniężną tylko dlatego, iż w czasie kontroli drogowej nie okazał oryginału licencji, a jedynie jej wypis. Samo zaś zgłoszenie pojazdu do rejestracji nie wyczerpuje obowiązku zgłoszenia zmian w licencji, o jakich mowa w art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Obowiązek zgłoszenia pojazdu do rejestracji spoczywa na właścicielu pojazdu i wynika z przepisów - Prawo o ruchu drogowym. Natomiast obowiązek, o którym mowa w art. 14 ust. 1 omawianej ustawy spoczywa na przewoźniku wykonującym transport drogowy na podstawie udzielonej licencji. Innymi słowy, mamy tutaj do czynienia z dwoma oddzielnymi obowiązkami opartymi na odrębnych podstawach faktycznych i prawnych. W związku z powyższym, skoro kasator nie podważył skutecznie oceny stanu faktycznego dokonanej przez Sąd I instancji, iż skarżący wykonywał transport drogowy bez wymaganej licencji, to nie można też mówić o naruszeniu przez ten Sąd powołanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego przez ich niewłaściwe zastosowanie. Trudno też mówić o naruszeniu tych przepisów przez ich błędną wykładnię, skoro wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji jest kwestią stanu faktycznego, a nie prawa. Ustalenia zaś faktyczne mogą być skutecznie podważane jedynie w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a nie w ramach podstawy z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy art. 204 pkt 1 tej ostatniej ustawy.