II GSK 797/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędzia NSA Anna Ostrowska Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant starszy asystent sędziego Katarzyna Karnas-Mroczek po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 2082/22 w sprawie ze skargi D. Sp. z o.o. w C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 30 maja 2022 r. nr BP.702.3015.2021.2012.BEPO.4083 w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od D. Sp. z o.o. w W. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 370 (trzysta siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 stycznia 2023r., sygn. akt VI SA/Wa 2082/22, po rozpoznaniu skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą w C. (obecnie w W.; dalej: Spółka, Strona) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD) z 30 maja 2022 r. w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej - uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję tego samego organu z 6 września 2021 r. oraz zasądził od GITD na rzecz Strony zwrot kosztów postępowania sądowego. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: W dniu [...] maja 2021 r. o godz. [...] urządzenie kontrolne zainstalowane na bramownicy znajdującej się w pasie drogowym płatnego odcinka autostrady A4 (węzeł Balice I – węzeł Korczowa) zarejestrowało przejazd zespołu pojazdów złożonego z samochodu ciężarowego o nr rej. [...](o dopuszczalnej masie całkowitej 2850 kg) oraz przyczepy o nr rej. [...](o dopuszczalnej masie całkowitej 750 kg). Na podstawie informacji zgromadzonych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców ustalono, że dopuszczalna masa całkowita (dmc) kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 3,5 t (wynosiła 3,6 t), a właścicielem pojazdu samochodowego w momencie naruszenia była Spółka. Stwierdzono też, że za przejazd ten nie została uiszczona opłata elektroniczna, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1376 ze zm.; dalej: u.d.p.). Po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania GITD decyzją z 6 września 2021 r. nałożył na Stronę karę pieniężną 1.500 zł za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej podczas opisanego przejazdu. Wskutek wniosku Spółki o ponowne rozpatrzenie sprawy, GITD zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję, na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.); art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, ust. 4 u.d.p. oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2021 r., poz. 32; dalej: rozporządzenie RM z 22 marca 2011r.); art. 50 pkt 1 lit. j), art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 180; dalej: u.t.d.). Stwierdził, że z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynikało, że Spóka w chwili naruszenia nie miała zawartej umowy z operatorem systemu viaTOLL, pojazd nie został wyposażony w urządzenie viabox (służące do uiszczania opłat), a w konsekwencji opłata za przejazd nie została uiszczona. Dlatego za naruszenie określonego w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej należało wymierzyć karę pieniężną 1500 zł, która ma charakter sztywny, na mocy art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p. Odnosząc się do żądania Spółki zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., GITD podał, że dla ponoszenia odpowiedzialności administracyjnej nie ma znaczenia cel wykonywania przejazdu, czy był wykonywany w celu prywatnym, osobistym czy w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, co było nim przewożone ani jakimi motywacjami kierowała się Strona wjeżdżając na płatny odcinek drogi krajowej. Dla odpowiedzialności nie mają też znaczenia: jednorazowy charakter naruszenia, czy zapewnienie nienaruszenia prawa w przyszłości. Zdaniem GITD, jeśli Strona uchybiła podstawowym obowiązkom w zakresie uiszczania opłaty elektronicznej, jakimi było zawarcie umowy z operatorem systemu i nabycie urządzenia viabox, to nie można mówić o działaniu siły wyższej w rozumieniu art. 189e k.p.a., czy też znikomej szkodliwości czynu w rozumieniu art. 189f § 1 k.p.a. Kara za naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., jest bowiem wymierzana za naruszenie, które już nastąpiło i miało charakter jednorazowy, co oznaca, że Skarżąca w żaden sposób nie może usunąć naruszonego prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę Spółki na ww. decyzję, zgodził się z argumentacją GITD, że sporny przejazd Strona wykonała samochodem ciężarowym. Organ trafnie oparł się na informacjach pobranych z Centralnej Ewidencji Pojazdów, gdzie ujęto, że pojazd jest samochodem ciężarowym, co potwierdziły też zapisy w dowodzie rejestracyjnym, którego kopię załączyła Spółka do odwołania. Sąd podał, że skoro przepisy u.d.p. dotyczące opłaty elektronicznej odwołują się do pojęcia "pojazdu samochodowego" funkcjonującego na gruncie ustawy- Prawo o ruchu drogowym, to względy wykładni systemowej przemawiają za tym, aby pojęcie "samochodu ciężarowego" również rozumieć tak, jak w art. 2 pkt 42 p.r.d. (samochodem ciężarowym jest pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu ładunków, przy czym określenie to obejmuje również samochód ciężarowo-osobowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu ładunków i osób w liczbie od 4 do 9 łącznie z kierowcą), a nie dokonywać wykładni tego pojęcia przez odwołanie się do interpretacji określonej pozycji Nomenklatury Celnej dokonywanej na gruncie prawa celnego. Nie było sporne, że za przejazd zespołu pojazdów [...] maja 2021 r. po wskazanym odcinku autostrady A4 nie została uiszczona opłata elektroniczna. Strona popełniła zatem delikt administracyjny, zagrożony karą administracyjną z art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p. Dla przyjęcia popełnienia deliktu nie miała znaczenia okoliczność, że przekroczenie dmc przez zespół pojazdów wyniosło 100 kg. Obowiązek ponoszenia opłaty elektronicznej został bowiem powiązany z obiektywnym faktem przekraczania przez pojazd/zespół pojazdów określonej dmc (3,5 t). Skala przekroczenia tej wartości jest nieistotna z punktu widzenia stwierdzenia samego deliktu, ale może mieć znaczenie przy ocenie, czy spełnione zostały przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za jego popełnienie. Rozważając kwestię, czy w sprawie znajdowały zastosowanie przepisy działu IVa k.p.a. przewidujące odstąpienie od nałożenia kary, WSA podzielił pogląd GITD, że w sprawie nie znajdował zastosowania art. 189d k.p.a., określający dyrektywy wymiaru administracyjnej kary pieniężnej. Skoro kara pieniężna nałożona na Stronę została uregulowana w art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p., to ziściła się dyspozycja art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a., wyłączająca stosowanie art. 189d k.p.a. Sąd zgodził się z GITD, że nie było też podstaw do zastosowania art. 189e k.p.a., przewidującego, że gdy do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej, strona nie podlega ukaraniu. Uznał, że ani ze zgromadzonego materiału dowodowego, ani z oświadczeń Spółki nie wynikało, aby omawiane naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej nastąpiło wskutek działania siły wyższej. Natomiast WSA za co najmniej przedwczesne uznał stanowisko GITD o braku w sprawie przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Zauważył, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że GITD co do zasady dopuścił możliwość zastosowania art. 189f k.p.a. w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, jednak uznał, że nie zostały spełnione przesłanki, warunkujące odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej na podstawie tego przepisu. W odniesieniu do przesłanki "znikomej wagi naruszenia prawa", mając na uwadze przesłanki podnoszone przez Spółkę, jak i argumenty GITD, Sąd I instancji doszedł do wniosku, że organ dokonał błędnej wykładni art. 189f k.p.a., która z kolei zaważyła na ocenie wskazanych przez Stronę okoliczności mogących świadczyć o znikomości naruszenia prawa w tej sprawie, w dodatku częściowo bez przeprowadzenia weryfikacji tych okoliczności, co naruszało też art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd I instancji podzielił stanowisko orzecznictwa, dopuszczające możliwość zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w sprawach dotyczących kar za nieuiszczenie opłaty elektronicznej, w zakresie przesłanki znikomości naruszenia prawa, w przeciwieństwie do GITD, który w wydanych decyzjach w ogóle wykluczył możliwość odstąpienia od nałożenia kary, a w konsekwencji nie weryfikował, czy zachodziły w sprawie okoliczności uzasadniające przyjęcie znikomości naruszenia prawa w świetle art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Uchybienia organu w tej kwestii musiały skutkować uchyleniem wydanych w sprawie decyzji administracyjnych. Z kolei odnośnie co do drugiej z przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej określonej w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. - zaprzestania przez stronę naruszania prawa, WSA podzielił opinię organu, że przesłanka ta nie ma zastosowania do zachowania, które polegało na jednorazowym naruszeniu obowiązku lub zakazu. Zatem przesłanka ta nie może mieć zastosowania co do deliktu polegającego na nieuiszczeniu opłaty elektronicznej za konkretny przejazd, skoro naruszenie to nie miało charakteru ciągłego. To z kolei oznaczało, według WSA, że przy ocenie możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w sprawie weryfikacji podlegać powinno wyłącznie to, czy ziściła się określona w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. przesłanka "znikomego naruszenia prawa". Ze wskazanych powodów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił obie decyzje GITD. Organ - GITD, nie zgadzając się z powyższym wyrokiem wystąpił ze skargą kasacyjną, opartą na podstawach z art. 173 § 1, art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej: p.p.s.a), zaskarżając orzeczenie w całości. Wyrokowi zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 133 §1, art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735; dalej: k.p.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną ocenę okoliczności sprawy oraz wybiórczą ocenę argumentacji organu zawartej w uzasadnieniu uchylonej decyzji, a w konsekwencji błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że w sprawie istniały niewyjaśnione okoliczności faktyczne, które miałyby stanowić podstawę do zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.; 2) obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.: - poprzez błędne przyjęcie, że organ dokonał niewłaściwej wykładni powołanego przepisu, co w konsekwencji doprowadziło do zanegowania możliwości zastosowania w tej sprawie instytucji odstąpienia od nałożenia kary określonej w tym przepisie, w sytuacji gdy właściwa ocena argumentów organu, w tym dotyczących wartości oraz dóbr prawnie chronionych, na które wskazywał organ w uzasadnieniu decyzji, powinny prowadzić Sąd do odmiennych wniosków; - poprzez błędne przyjęcie, że odstąpienie od nałożenia kary może nastąpić tylko z uwagi na "znikomą wagą naruszenia" z pominięciem przesłanki "zaprzestania naruszenia prawa", w sytuacji gdy literalne brzmienie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. nie pozostawia wątpliwości, że odstąpienie od nałożenia kary następuje, gdy obie wskazane w tym przepisie przesłanki zostaną spełnione łącznie. W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o: uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie; zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i rozpoznanie sprawy na rozprawie. Obecny na rozprawie pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko zajęte w skardze kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna GITD ma usprawiedliwione podstawy, i zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. W kontrolowanej sprawie zarzuty te koncentrują się wokół oceny prawidłowości stanowiska WSA dopuszczającego możliwość zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. oraz powiązanej z tym kwestii, czy organ wystarczająco wyjaśnił okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia i czy istniały podstawy do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 1.500 zł za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Sąd I instancji uznał, że organ nie wyjaśnił wystarczająco wszystkich okoliczności istotnych dla oceny możliwości zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., w szczególności dotyczących niewielkiego przekroczenia progu 3,5 t przez dmc zespołu pojazdów, błędnego przekonania Strony co do braku obowiązku uiszczania opłaty elektronicznej. Rozstrzygnięcia wymagało więc, czy wskazane przez WSA uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy i prowadzić do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, czy też - jak podnosił organ - z uwagi na charakter naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej oraz treść art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. okoliczności te nie mogły skutkować zastosowaniem tej instytucji. W ocenie Sądu odwoławczego zgłoszone w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się skuteczne. Z uwagi na to, że prawidłowa wykładnia przepisu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. decydowała, czy przepis ten w przypadku kar pieniężnych nakładanych za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej, ma zastosowanie i w zależności od jej wyniku, określone zostałyby granice niezbędnych ustaleń faktycznych, w pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutów zgłoszonych w pkt 2) petitum skargi kasacyjnej, które ze zwzględu na związek między nimi i skierowanie co do art. 189f § 1 opkt 1 k.p.a. należało rozpatrzeć łącznie. Wspomniane zarzuty zmierzają do podważenia zgodności z prawem zaskarżonego wyroku z powodu błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przepisu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. We wcześniejszym orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się już do problemu prawnego dotyczącego zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. jako wzorca kontroli legalności decyzji w sprawach kar pieniężnych nałożonych za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej (por.wyroki NSA z: 12 maja 2026 r., sygn. akt II GSK 663/23; 28 maja 2025 r., sygn. akt II GSK 1342/21 i przywołane w nim orzecznictwo; opublikowany jak niżej cytowane orzeczenia: orzeczenia.nsa.gov.pl). Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd prawny przyjęty w tych wyrokach, że art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w tego rodzaju sprawach nie ma zastosowania. Z literalnego brzmienia art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. wynika, że warunkiem zastosowania tego przepisu jest kumulatywne zaktualizowanie się obydwu przesłanek wskazanych w tym przepisie, a zatem zarówno znikomej wagi naruszenia prawa, jak i zaprzestania naruszenia prawa. Należy podzielić pogląd, że zaprzestanie naruszenia prawa odnosi się wyłącznie do tzw. deliktów wieloczynowych o charakterze ciągłym, deliktów trwałych oraz deliktów popełnianych z zaniechania, co prowadzi do wniosku, że ocena zaistnienia tej przesłanki nie może odnosić się do tzw. deliktów jednoczynowych zwykłych lub skutkowych (zob. A. Wróbel, t. 5-6 komentarza do art. 189f k.p.a., w: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego LEX/el. 2022). Z uwagi na zawarty w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. wymóg zaprzestania naruszania prawa, przepis ten nie ma zatem zastosowania do zachowania podmiotu polegającego na jednorazowym naruszeniu obowiązku lub zakazu (zob. A. Cebera, J.G. Firlus, t. 4 komentarza do art. 189f k.p.a., w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, red. H. Knysiak-Sudyka, WKP 2019). W przypadku jednorazowego naruszenia obowiązku lub zakazu nie można bowiem mówić o zaprzestaniu popełniania deliktu. Jednostkowy delikt popełnia się i nie można tego stanu naruszenia już cofnąć. W niniejszej sprawie czyn, za który nałożono sporną karę pieniężną, tj. naruszenie sankcjonowanego obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. w związku z art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p., ma charakter jednoczynowy oraz jednocześnie skutkowy. Polega bowiem na braku uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd, wraz z którym dochodzi do stanu niezgodnego z prawem (por. wyroki NSA z: 17 lutego 2026 r., sygn. akt II GSK 1607/22; 5 czerwca 2025 r., sygn. akt II GSK 49/22; 30 listopada 2022 r., sygn. akt II GSK 1091/19). W odniesieniu do tego rodzaju deliktu przesłanka "zaprzestania naruszania prawa" nie ma zatem zastosowania, ze względu na charakter popełnionego naruszenia, co słusznie zauważył Sąd I instancji. Nie ma bowiem możliwości usunięcia naruszenia po dokonaniu przejazdu bez odnotowania przy wjeździe na dany płatny odcinek drogi w urządzeniu służącym do poboru opłat tego przejazdu i pobrania opłaty. Wykonanie obowiązku po tym terminie nie stanowi usunięcia skutków tego naruszenia ani też zaprzestania naruszenia. Oznacza to brak podstaw do stosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej podczas przejazdów po drodze podlegającej opłacie elektronicznej, gdyż określone nim przesłanki muszą się ziścić łącznie, co wyraźnie wprowadza zawarty między nimi spójnik "a", czego nie dostrzegł Sąd I instancji, traktując każdą z przesłanek wymienionych w tym przepisie: waga naruszenia prawa jest znikoma, strona zaprzestała naruszania prawa jako odrębną podstawę do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. W konsekwencji należy zatem uznać, że nieprawidłowy był pogląd Sądu, że zachodziła w niniejszej sprawie podstawa do uchylenia wydanych w sprawie decyzji, aby organ dalej badał okoliczności związane z popełnieniem naruszenia (niewielkie przekroczenie dmc) oraz zachowaniem Spółki, np. stwierdzone naruszenie było jednorazowe w powiązaniu z charakterem działalności Strony, która na co dzień nie ma do czynienia z poruszaniem się zespołem pojazdów. Tego rodzaju ustalenia nie miałyby jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy, skoro przy delikcie jednorazowym wystąpienie przesłanki "znikomego naruszenia prawa" nie było wystarczające do zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Należy nadmienić, że odpowiedzialność przewidziana w art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p. ma charakter zobiektywizowany. Dla jej powstania decydujące znaczenie ma fakt przejazdu pojazdem objętym obowiązkiem opłaty elektronicznej po płatnym odcinku drogi krajowej (też autostrad na mocy art. 5 ust. 1 pkt 1 u.d.p.) bez uiszczenia tej opłaty. Ustawodawca posłużył się kryterium dopuszczalnej masy całkowitej, a nie masy rzeczywistej, stopnia załadowania, celu przejazdu czy świadomości kierującego. Przy ustalaniu dmc zespołu pojazdów sumuje się dopuszczalną masę całkowitą pojazdu samochodowego i przyczepy albo naczepy. W świetle powyższego zasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 133 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., zgłoszony w pkt 1) petitum skargi kasacyjnej. W sprawie nie było sporu co do zasadniczych okoliczności faktycznych. W dniu [...] maja 2021 r. urządzenie kontrolne zarejestrowało przejazd zespołu pojazdów: pojazdu ciężarowego o nr rej. [...] wraz z przyczepą [...] po płatnym odcinku autostrady A4, węzeł Balice I – węzeł Karczowa. Z danych CEPiK wynikało, że dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów wynosiła 3600 kg, a więc przekraczała próg 3,5 tony i na mocy art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 2 pkt 33 p.r.d. jako zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony i dlatego korzystający z tego zespołu maił obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drogach krajowych. Natomiast pojazd nie był wyposażony w urządzenie viaBox i nie był zarejestrowany w krajowym systemie elektronicznego poboru opłat, co oznaczało, że za przejazd nie uiszczono należnej opłaty elektronicznej, a co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w kwestionowanych decyzjach. Nie można zatem podzielić stanowiska WSA, że organ nie wykonał obowiązków wynikających z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Organ zebrał materiał dowodowy konieczny do rozstrzygnięcia sprawy, ustalił trasę przejazdu, status płatnego odcinka drogi, dmc zespołu pojazdów, brak urządzenia pokładowego i brak rejestracji w systemie. Dalsze prowadzenie postępowania dowodowego w kierunku okoliczności subiektywnych, na które powoływała się Spółka, nie mogło zmienić wyniku sprawy. Istota sprawy sprowadzała się bowiem nie do braków dowodowych, lecz do wykładni art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. oraz oceny, czy przepis ten mógł znaleźć zastosowanie do jednorazowego przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Sąd I instancji, przypisując organowi naruszenie przepisów postępowania, pominął, że dalsze ustalenia dotyczące okoliczności mieszczących się o pojęciu "znikomego naruszenia prawa" nie były prawnie istotne dla rozstrzygnięcia. Nie można uznać za istotne uchybienie procesowe braku ustaleń odnoszących się do przesłanki, która – z uwagi na charakter tego deliktu administracyjnego – nie może zostać spełniona. W tym zakresie zasadny jest zarzut kasacyjny, że Sąd I instancji błędnie ocenił okoliczności sprawy i argumentację organu przedstawioną w uzasadnieniu decyzji. W konsekwencji zasadny okazał się zarówno zarzut naruszenia przepisów postępowania, jak i zarzuty naruszenia prawa materialnego. Sąd I instancji błędnie przyjął, że decyzje organu dotknięte były wadami postępowania dowodowego i uzasadnienia mogącymi mieć istotny wpływ na wynik sprawy, oraz że istniały podstawy do dalszego badania przesłanek zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Zasadność zarzutów kasacyjnych nie wymagała przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Stan faktyczny został dostatecznie wyjaśniony, a zebrany materiał dowodowy pozwalał na ocenę legalności decyzji organu. Skoro bezsporne było, że Spółka wykonała przejazd po płatnym odcinku drogi krajowej zespołem pojazdów o dmc przekraczającej 3,5 tony, bez urządzenia viaBox i bez rejestracji w systemie elektronicznego poboru opłat, to spełnione zostały przesłanki nałożenia kary pieniężnej z art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznając skargę Spółki oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118).