II GSK 781/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 1060/17 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów w transporcie drogowym oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 23 listopada 2017r., sygn. akt III SA/Kr 1060/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2017 r., [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu na [...] kary pieniężnej w wysokości [...] zł. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wniesionej przez [...] w oparciu o art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.), zarzucono naruszenie: I. prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię jak również niewłaściwe zastosowanie: - art. 92 a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm., dalej u.t.d.) poprzez uznanie, że skarżący może opowiadać za naruszenia popełnione przez kierowcę [...] w dniach 30 czerwca 2016 r., 1 lipca 2016r. oraz 24 marca 2016 r. pomimo, iż zgodnie z powołanym powyżej przepisem to podmiot wykonujący przewóz drogowy oraz inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 10 000 zł za każde naruszenie; tymczasem w dniach 24 marca 2016 r., 30 czerwca 2016 r. oraz 1 lipca 2016 r. kierowca [...] prowadził pojazd o nr rej. [...], który to pojazd nie należał do skarżącego lecz do [...], co skarżący podnosił także w trakcie postępowania przed sądem; - art. 13 ust. 1 b Rozporządzenia WE nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98 jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, który stanowi, że pojazdy użytkowane lub wynajmowane bez kierowcy przez przedsiębiorstwa rolnicze, ogrodnicze, leśne, gospodarstwa rolne lub rybackie do przewozu rzeczy w ramach własnej działalności gospodarczej w promieniu 100 km od bazy przedsiębiorstwa są zwolnione z rygorów przepisów socjalnych określonych w art. 6-9 w/w rozporządzenia w zw. z pkt 3 preambuły Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady DE nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. zgodnie z którym niektóre pojazdy zostały zwolnione z obowiązku stosowania przepisów rozporządzenia WE nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady, na potrzeby zapewnienia spójności powinna również istnieć możliwość wyłączenia takich pojazdów z zakresu niniejszego rozporządzenia, tymczasem sąd zupełnie pominął powyższą regulację pomimo zajścia przesłanek wyłączających obowiązek prowadzenia rejestracji za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań z zakresu prędkości pojazdu, aktywności pojazdu i przebytej drogi; II. naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego przepisów art. 7, art. 77 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a.) poprzez pominięcie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, tj. wykazu pojazdów zgłoszonych do licencji, wyjaśnień skarżącego zamieszczonych w replice na odpowiedź Głównego Inspektora Transportu Drogowego, zapisów z kart kierowców, oświadczenia [...], dowodu rejestracyjnego i umowy leasingu, z czego wynikało, iż kierowca [...] w dniach 24 marca 2016 r. 30 czerwca 2016 r oraz 1 lipca 2016 r. nie wykonywał przewozu pojazdem należący do firmy skarżącego, lecz do [...]; - art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego przepisów art. 7, art. 77, art. 80, art. 75 § 1 oraz art. 86 k.p.a. poprzez pominięcie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, tj. wyjaśnień skarżącego, faktury wystawionej dla [...], a w efekcie uznanie, iż nie można stwierdzić kto kierował przedmiotowym pojazdem, co miało znaczenia dla zwolnienia skarżącego z obowiązku rejestracji aktywności na karcie kierowcy pomimo faktu, iż istniała możliwość jak i obowiązek uzupełnienia postępowania dowodowego w tym zakresie, jeśli zostały dostrzeżone jakiekolwiek niejasności; - art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi skierowanej przez [...] do WSA, w szczególności brak odniesienia się do zarzutu, iż kierowca [...] w dniach 24 marca 2016 r., 30 czerwca 2016 r. oraz 1 lipca 2016 r. kierując pojazdem o nr [...] nie wykonywał przewozu pojazdem należącym do skarżącego lecz do [...], a także brak wyjaśnienia dlaczego faktura wystawiona dla [...] nie może stanowić o tym, iż przejazd wykonany przez skarżącego do tej firmy nie może zostać uznany za wyłączony z obowiązku rejestracji aktywności na karcie kierowcy oraz dlaczego w razie wątpliwości nie został uzupełniony w tym zakresie materiał dowodowy. Na podstawie art. 188 p.p.s.a. w skardze kasacyjnej wniesiono o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia [...] lipca 2017 r. sygn. [...], ewentualnie w przypadku uznanie przez Sąd, iż istota sprawy nie jest dostatecznie wyjaśniona o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., który stanowi, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Przypomnieć należy, iż kara pieniężna [...] zł nałożona została na skarżącego w związku ze stwierdzeniem ośmiu naruszeń przepisów dotyczących transportu drogowego określonych w Ip. 5.1, lp. 5.2, lp. 5.3, lp. 5.4, lp. 5.6, lp. 6.1.4, lp. 6.2.1, lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Wszystkie nałożone w związku ze stwierdzonymi naruszeniami kary cząstkowe złożyły się na karę pieniężną w łącznej kwocie [...] zł. Wysokość nałożonej kary pieniężnej została ograniczona na podstawie art. 92a ust. 3 pkt 1 u.t.d. do maksymalnej dopuszczalnej kwoty [...] zł. Wyeksponowany w skardze kasacyjnej zarzut związany z okolicznością, iż w dniach 24 marca 2016 r., 30 czerwca 2016 r. oraz 1 lipca 2016 r. kierowca [...] prowadził pojazd, który nie należał do skarżącego, dotyczył tylko jednego naruszenia w części odnoszącej się do tego kierowcy. Tak skonstruowany zarzut i jego uzasadnienie wskazuje, że autor skargi kasacyjnej zdaje się zarzucać błędne oddalenie skargi w sytuacji, gdy była ona zasadna z uwagi na niezasadne nałożenie kary za naruszenie określone w lp. 5.3. załącznika nr 3 do u.t.d. polegające na skróceniu dziennego czasu odpoczynku kierowcy [...]. W związku z tym należy zauważyć, że kara nałożona za te naruszenia wynosiła 3x500 zł, a więc łącznie 1500 zł. Zatem nawet gdyby zarzut ten był uzasadniony, to suma kar za pozostałe naruszenia obniżyłaby się do kwoty [...] zł , a więc nałożona kara wobec jej obniżenia do maksymalnej wysokości [...] zł nie uległaby zmianie. Niezależnie od powyższego słusznie Sąd I instancji uznał zarzut dotyczący naruszenia dotyczącego kierowcy [...] jako niezasadny wskazując, że normy czasu pracy kierowców nie odnoszą się do czasu pracy kierowców w poszczególnych pojazdach, czy też u poszczególnych pracodawców. Dotyczą one czasu pracy kierowcy niezależnie czy wykonuje pracę dla jednego pracodawcy, czy też dla kilku pracodawców i w związku z tym prowadzi pojazdy należące do różnych przedsiębiorców. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 20 ust. 3 rozporządzenia nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) nr 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006 r., s. 1, z późn. zm.) kierowca, który jest zatrudniony u więcej niż jednego przedsiębiorcy wykonującego przewozy drogowe lub pozostający w dyspozycji więcej niż jednego takiego przedsiębiorcy, ma obowiązek przekazywania każdemu z tych przedsiębiorców, wszelkie informacje umożliwiające przestrzeganie przepisów rozdziału II rozporządzenia nr 561/2006. Chodzi zatem o takie informacje, które pozwolą na zapewnienie przez przedsiębiorców właściwej organizacji pracy kierowcy w celu przestrzegania norm dotyczących czasu prowadzenia, obowiązkowych przerw i odpoczynków. Nie był również zasadny zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 13 ust. 1 lit. b) cytowanego wyżej Rozporządzenia nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. Zgodnie z tym przepisem o ile nie zagraża to osiągnięciu celów określonych w art. 1, każde Państwo Członkowskie może wprowadzić wyjątki od przepisów art. 5-9 i uzależnić te wyjątki od spełnienia indywidualnych warunków na swoim terytorium lub, w porozumieniu z zainteresowanymi Państwami, na terytorium innego Państwa Członkowskiego, mające zastosowanie do przewozów wykonywanych: pojazdami używanymi lub wynajmowanymi bez kierowcy przez przedsiębiorstwa rolnicze, ogrodnicze, leśne, gospodarstwa rolne lub rybackie do przewozu rzeczy w ramach własnej działalności gospodarczej w promieniu do 100 km od bazy przedsiębiorstwa. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji zarzut naruszenia art. 13 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 mógłby być skuteczny tylko w przypadku wykazania przez skarżącego, że wszystkie, lub konkretnie wskazane przewozy w okresie objętym kontrolą były wykonywane w sposób opisany w tym przepisie. Tymczasem skarżący na żadnym etapie postępowania nie przedstawił dowodów potwierdzających rolniczy charakter wszystkich, czy też większości wykonywanych przewozów. Ta okoliczność nie wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego a organ na podstawie analizy danych cyfrowych kontrolowanych kierowców ustalił, że wykonywali oni przewozy międzynarodowe do krajów wymienionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślić w tym miejscu należy, że ciężar wykazania okoliczności objętych hipotezą art. 13 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 obciąża przedsiębiorcę, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów i to jemu znane są okoliczności, które pozwoliłoby zastosować wyłączenie związane wykorzystywaniem pojazdów w celach związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2016 r., sygn. akt II GSK 711/15). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie ulega wątpliwości, że wnoszący skargę kasacyjną w żaden sposób nie udowodnił prawdziwości stwierdzenia, że w przypadku stwierdzonych konkretnych naruszeń pojazdy służyły rzeczywiście celom określonym w art. 13 ust. 1 lit. b wspomnianego rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przypomnieć należy, że przepis ten określa niezbędne elementy konstrukcyjne uzasadnienia wyroku, stanowiąc, że powinno ono zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymienione elementy. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany w ramach zarzutu naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami, wynikającymi z powyższej normy prawnej, nie stwierdził naruszenia tego przepisu. Jeżeli chodzi zaś o kwestię nieodniesienia się do wszystkich argumentów i zarzutów zawartych w skardze, to wskazać należy, że sąd nie ma obowiązku odnosić się w uzasadnieniu wyroku do każdego twierdzenia strony zawartego w skardze i w pozostałych pismach procesowych. Obowiązkiem sądu jest bowiem odniesienie się do tych elementów, które są istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, aby nie czynić wywodu nadmiernie rozbudowanym, a przez to nieczytelnym (por. np. postanowienie NSA z 7 czerwca 2013 r., II OSK 1217/13 oraz wyroki NSA z dnia 15 czerwca 2016 r., I FSK 1964/14 i z dnia 1 marca 2016 r., II GSK 2181/14). Podkreślić ponadto należy, że nie można skutecznie kwestionować prawidłowości merytorycznej rozstrzygnięcia Sądu I instancji zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez który nie można skutecznie zwalczać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. np. wyroki NSA z dnia 26 listopada 2014 r., II OSK 1131/13; z dnia 20 stycznia 2015 r., I FSK 2081/13; z dnia 12 marca 2015 r., I OSK 2338/13, z dnia18 marca 2015 r., I GSK 1779/13, z dnia 10 kwietnia 2018 r., II GSK 1995/16). Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może zatem sprowadzać się do polemiki z przedstawionym w uzasadnieniu stanowiskiem Sądu I instancji w zakresie oceny prawidłowości ustalenia przez organ stanu faktycznego sprawy. Nie mogło być zatem skuteczne kwestionowanie, za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., nałożenia kary pieniężnej za skrócenie dziennego czasu odpoczynku kierowcy [...], która to kwestia zresztą stanowiła przedmiot innego zarzutu skargi kasacyjnej, co zostało wyżej omówione. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.