II GSK 738/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Zdrowia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 1517/19 w sprawie ze skargi K. B. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie wniosku o wydanie zgody na refundację leku postanawia: umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 grudnia 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1517/19, po rozpoznaniu skargi K. B. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] marca 2019 r., w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie wniosku o wydanie zgody na refundację leku, 1/ uchylił zaskarżone postanowienie; oraz 2/ zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Minister Zdrowia. W dniu 2 października 2020 r. pełnomocnik organu zawiadomił Naczelny Sąd Administracyjny, że w prasie ukazały się informacje o śmierci skarżącej K. B. Na rozprawie w dniu 8 października 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny zakreślił pełnomocnikom stron 14-dniowy termin do złożenia do akt sprawy odpisu aktu zgonu K. B. Pismem z dnia 20 października 2020 r. Rzecznik Praw Obywatelskich, będący skarżącym w sprawie o sygn. akt II GSK 739/20 powiązanej ze sprawą niniejszą, wniósł o umorzenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.). Pismem z dnia 21 października 2020 r. pełnomocnik organu przedłożył odpis skrócony aktu zgonu K. B. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W razie śmierci strony w toku postępowania sądowoadmnistracyjnego ustawodawca określił dwa możliwe kierunki procedowania przez sąd, określone w art. 124 § 1 pkt 1 i art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W obu przypadkach działanie sądu następuje z urzędu. Uregulowanie to ma także zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (zob. art. 193 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego. Wyjątek od tej zasady określa art. 124 § 3 p.p.s.a. wskazujący, że nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje bowiem art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a., który stanowi, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Z powyższego wynika, że kierunek procedowania przez sąd administracyjny po powzięciu informacji o śmierci strony zależy od oceny, czy przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, czy też nie. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowego jest postanowienie Ministra Zdrowia w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie wniosku o wydanie zgody na refundację leku dla skarżącej. Rozpoznawana sprawa dotyczy więc kwestii związanych z posiadaniem przez skarżącą przymiotu strony w postępowaniu o pokrycie kosztów leku w ramach ratunkowego dostępu do technologii lekowych. Stwierdzić należy, że sporne prawo wniesienia odwołania w sprawie wniosku o wydanie zgody na refundację leku jest prawem osobistym niemajątkowym, ściśle związanym z podmiotem. Prawo to, w razie śmierci tego podmiotu wygasa. A zatem, skoro przedmiot postępowania odnosił się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłej, zaś udziału w sprawie nie zgłosiła żadna osoba, której interesu prawnego dotyczyłby wynik tego postępowania, należało umorzyć postępowanie w niniejszej sprawie na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 i § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.