Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II GSK 736/22

Wyrok NSA z 20 listopada 2025 r., II GSK 736/22 – transport drogowy i przewozy

Wynik

Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
20 listopada 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędzia del. WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Protokolant asystent sędziego Łukasz Gaweł po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P.P od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 stycznia 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 2592/21 w sprawie ze skargi P.P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 16 sierpnia 2021 r. nr BP.501.536.2021.2065.WA7.68472 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wyrokiem z 5 stycznia 2022 r. sygn. VI SA/Wa 2592/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi P.P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 16 sierpnia 2021 r. nr BP.501.536.2021.2065.WA7.68472 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie w jakim utrzymuje w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 18 lutego 2021 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 500 złotych za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem: posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączenia układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne oraz zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz P.P. kwotę 210 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Decyzją z 16 sierpnia 2021 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania P.P. od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 18 lutego 2021 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3 000 złotych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podstawę prawną decyzji stanowił m.in. art. 4 pkt 22 lit. d i t, art. 7c, art. 39a, art. 39j, art. 39k, art. 39m, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 2, 4 i 8, art. 92c ust. 1 i 1a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 919 ze zm., dalej u.t.d.), art. 2 pkt 5, art. 4 ust. 1-4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009, str. 51 ze zm.) oraz lp. 1.2., 4.2., 4.3. i 15.2. załącznika nr 4 do u.t.d.. GITD wyjaśnił, że 10 grudnia 2019 r. w Warszawie na ul. [...] ([...]) kontroli drogowej poddano pojazd marki FORD o nr rej. [...]. Kontrolowanym pojazdem kierował G.C., który na żądanie funkcjonariuszy Policji okazał do kontroli prawo jazdy oraz dowód osobisty. W toku kontroli ustalono, że kierowca przewoził zarobkowo pasażerkę, która zamówiła przy pomocy aplikacji B. przejazd z ul. [...] ([...]) na [...] ([...]). Przewóz wykonywany był w imieniu i na rzecz przedsiębiorstwa S. Spólka z o.o. z siedzibą w W. Podczas kontroli kierujący pojazdem nie posiadał licencji na wykonywanie zarobkowego przewozu osób, zaświadczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz nie przedstawił umowy o współpracy z inną firmą niż S. Spółka z o.o. W pojeździe ujawniono usterki techniczne, za które zatrzymano dowód rejestracyjny. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr 1702/19 z 10 grudnia 2019 r. Decyzją z 18 lutego 2021 r. organ I instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3 000 złotych tytułem stwierdzonych naruszeń wskazanych w lp. 1.2, 4.2., 4.3., 15.2. załącznika nr 4 do u.t.d. Decyzją z 16 sierpnia 2021 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Organ odwoławczy wskazał, że według ustaleń, jakie zostały poczynione w toku kontroli i wpisane do protokołu nr 1702/19, kierujący pojazdem nie okazał wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzielonej S. Spółka z o.o. z siedzibą w W. W chwili zatrzymania kierowca wykonywał przewóz pasażerki, która zamówiła usługę za pośrednictwem aplikacji B. Przewóz wykonywany był w imieniu i na rzecz ww. spółki czego strona nie kwestionuje. Tym samym organ stwierdził, że skarżący jako osoba zarządzająca transportem w ww. spółce nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku i nie zadbał o to, by kierowca na dzień kontroli posiadał przy sobie wszystkie niezbędne uprawnienia. Organ nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego, że podstawę nałożenia kary za niewyposażenie kierowcy w wypis z licencji powinien stanowić przepis lp. 1.7. załącznika nr 4 do u.t.d. Wskazał, że zgodnie z treścią lp.1.7 załącznika nr 4 do u.t.d. "innym dokumentem" o którym mowa w art. 87 u.t.d., wymaganym w związku z realizowanym przewozem jest m.in. rozkład jazdy, formularz jazdy, dokumenty wymagane w publicznym transporcie zbiorowym. Jednocześnie podkreślił, że w treści przepisów lp. od 1.1 do 1.6. załącznika nr 4 do u.t.d. enumeratywnie zostały wymienione naruszenia, za które sankcjonowana jest kara pieniężna (m.in. lp. 1.2. - wypis z licencji). Zdaniem organu nałożona na skarżącego sankcja z tytułu lp. 1.2. załącznika nr 4 do u.t.d. jest zasadna, a przyjęta w tym zakresie podstawa prawna prawidłowa. Odnosząc się do naruszenia lp. 4.2. i 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d. organ odwoławczy podkreślił, że z protokołu kontroli bezsprzecznie wynika, że na dzień 10 grudnia 2019 r. kierujący pojazdem, wykonywał w imieniu i na rzecz przedsiębiorstwa – S. Spółka z o.o. z siedzibą w W. przewóz osób mimo braku wymaganego orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Ponadto kierowca miał zawartą z ww. spółką umowę zlecenia dotyczącą wykonywania przewozów osób. Bezspornym jest również to, że zarządzającym transportem w ww. spółce, zgłoszonym w Urzędzie Miasta Stołecznego Warszawy na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym był na dzień kontroli skarżący - dysponujący certyfikatem kompetencji zawodowych nr [...]. W ocenie organu odwoławczego, skarżący będąc osobą zarządzającą transportem w S. Sp. z o.o. w W., był zobowiązany do przestrzegania przepisów i bieżącej kontroli, co do posiadanych przez kierowców uprawnień. Zasadnie zatem organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną w łącznej wysokości 2 000 złotych z tytułu lp. 4.2. i 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d. za brak kolejno orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego, potwierdzających brak przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy przez G.C.. Odnosząc się do naruszenia lp. 15.2. załącznika nr 4 do u.t.d. organ odwoławczy podkreślił, że skarżący w odwołaniu nie kwestionował ustaleń organu w powyższym zakresie, dlatego też uznał, że strona zgodziła się z tymi ustaleniami. Prawidłowo zatem nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 500 zł za stwierdzone usterki pojazdu. Organ nie znalazł ponadto podstaw do zastosowania w sprawie art. 92c u.t.d. W jego ocenie, zebrany materiał dowodowy nie zawierał żadnych dowodów wskazujących na istnienie okoliczności wyłączających odpowiedzialność skarżącego. Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie, w jakim utrzymuje ona w mocy decyzję organu I instancji o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 500 złotych za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem: posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączenia układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w części dotyczącej nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za: niewyposażenie kierowcy w wypis z licencji (naruszenie lp. 1.2. załącznika nr 4 do u.t.d.), wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (naruszenie lp. 4.2. załącznika nr 4 do u.t.d.), wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (naruszenie lp. 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d.) Sąd I instancji uznał skargę za niezasadną. WSA odwołał się do treści art. 92a ust. 2 u.t.d. i wskazał, że definicja osoby zarządzającej transportem została zawarta w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE. Sąd I instancji podniósł, że skarżący nie kwestionuje, że jest osobą zarządzającą transportem w S. Spółka z o.o. w W. Tym samym uznał, że jest on osobą ponoszącą odpowiedzialność na mocy art. 92a ust. 2 u.t.d. Zdaniem WSA akcentowany przez skarżącego w treści skargi fakt uchylenia art. 5c ust 2 pkt 3 u.t.d. pozostaje bez wpływu na sytuacje prawną skarżącego. Sąd Wojewódzki wyjaśnił, że podczas kontroli kierujący pojazdem (co nie jest kwestionowane) nie posiadał licencji na wykonywanie zarobkowego przewozu osób, zaświadczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W sytuacji gdy, wbrew wymogowi określonemu w art. 87 ust. 3 u.t.d. kierujący pojazdem nie zostanie wyposażony w wymagane dokumenty (m.in. w wpis z licencji) to stosownie do treści art. 92a ust. 8 w zw. z odpowiednim postanowieniem załącznika nr 4 do u.t.d. na zarządzającego transportem zostaje nałożona kara pieniężna. Postanowienie lp. 1.2. załącznika nr 4 do u.t.d. przewiduje w takim przypadku nałożenie na zarządzającego transportem sankcji w wysokości 500 złotych. Zdaniem Sądu I instancji skoro zatem kierowca wykonujący przewóz osób w imieniu spółki nie miał w pojeździe wypisu z licencji podczas wykonywania przewozu (okoliczność bezsporna), to zgodnie z art. 92a ust. 8 u.t.d. zarządzający transportem w S. Spółce z o.o. podlegał karze administracyjnej w wysokości określonej w lp. 1.2. zał. nr 4 do u.t.d. Ponadto Sąd I instancji odwołał się do art. 39a ust. 1, art. 39j u.t.d. oraz art. 39k u.t.d. W myśl lp. 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 1 000 złotych. Stosownie do treści lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 1 000 złotych. W ocenie WSA kierujący pojazdem marki FORD o nr rej. [...], wykonując w dniu 10 grudnia 2019 r. opisany przewóz drogowy, powinien spełniać warunki określne w art. 39a ust. 1 pkt 1-4 u.t.d. Zgodnie z tym przepisem kierujący musi nie tylko posiadać prawo jazdy odpowiedniej kategorii, ale także musi legitymować się orzeczeniem lekarskim o braku przeciwwskazań zdrowotnych i orzeczeniem psychologicznym o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Sąd I instancji wyjaśnił, że skarżący nie kwestionuje ustaleń organu odnośnie nieposiadania przez kierującego pojazdem orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, neguje natomiast to, czy jako osoba zarządzająca transportem w spółce S. Spółce z o.o. z siedzibą w W. miał obowiązek wyposażyć kierowcę - który nie był zatrudniony przez spółkę na podstawie umowy o pracę - w orzeczenie lekarskie i psychologiczne. Sąd I instancji wskazał, iż linia orzecznicza sądów administracyjnych potwierdza, że fakt zatrudnienia kierowcy na podstawie umowy zlecenie, nie zwalnia przedsiębiorcy z obowiązku skierowania go na badania lekarskie i psychologiczne oraz wyposażenia w wypis licencji zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. Za bezzasadny WSA uznał zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego w zakresie niewystarczającego wyjaśnienia, na jakiej podstawie kontrolowany kierowca współpracował z S. Sp. z o.o. oraz błędne przyjęcie, że był zatrudniony w ramach umowy o pracę oraz niewyjaśnienie tych zarzutów przez organ w zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu I instancji organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji szczegółowo wyjaśnił, że nie jest jego zadaniem w ramach kontroli spełniania wymogów nałożonych ustawą o transporcie drogowym w odniesieniu do stwierdzonych naruszeń ustalanie, na jakiej podstawie prawnej kierowca jest zatrudniony w przedsiębiorstwie. Sąd I instancji podzielił przy tym stanowisko organu, że charakter umowy - umowa o pracę, umowa zlecenie, nie ma znaczenia dla przyjęcia odpowiedzialności osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie za stwierdzone naruszenia. Materiał dowodowy w sposób jednoznaczny potwierdza, że kierowca wykonywał przewóz osób w imieniu i na rzecz wyżej wymienionego przedsiębiorcy. W ocenie Sądu I instancji nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego, że to nie on powinien być adresatem zaskarżonej decyzji. Skarżący był osobą odpowiedzialną za organizację transportu w spółce, bowiem to on pełnił funkcję zarządzającego transportem i był zobowiązany do podejmowania działań organizacyjnych i kontrolnych gwarantujących bezpieczeństwo innych użytkowników dróg. To od niego zależał wybór takiego kierowcy, który posiadał stosowne uprawnienia i orzeczenia lekarskie i psychologiczne. Do jego obowiązku należało również wyposażenie kierowcy w wypis z licencji. Zdaniem sądu, wydając zaskarżoną decyzję w zakresie odnoszącym się do stwierdzonego w toku kontroli naruszenia polegającego na niewyposażeniu kierowcy w wypis z licencji; wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy; wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy organ dokonał prawidłowej wykładni przepisów art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4, art. 39I oraz art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. W odniesieniu do kolejnego ze stwierdzonych przez organ naruszeń związanego z zaistnieniem usterki kwalifikowanej jako niebezpieczna Sąd I instancji uznał, że zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy nie potwierdził w sposób wystarczający okoliczności wykonywania przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, które organ zakwalifikował jako niebezpieczne. W treści zaskarżonej decyzji, odnosząc się do naruszenia lp.15.2 załącznika nr 4 do u.t.d., organ odwoławczy wskazał, że skoro strona w odwołaniu nie odnosiła się do ww. naruszenia uznał, że zgodziła się w powyższym zakresie z ustaleniami organu I instancji, który jego zdaniem, w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny dotyczący tego naruszenia. Stwierdzenie organu odwoławczego, odnoszące się do prawidłowości ustaleń faktycznych, nie znajduje - zdaniem Sądu I instancji - potwierdzenia w materiale dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie. Sąd Wojewódzki wskazał, że z załączonego do akt sprawy protokołu kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu 10 grudnia 2019 r. wynika jedynie, że poddanym kontroli drogowej pojazd "posiadał usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia podwozia lub innego wyposażenia zakwalifikowane jako niebezpieczne za każdy pojazd". Protokół nie określa natomiast według jakich kryteriów organ uznał stan pojazdu za niezadawalający oraz czy stwierdzone w toku kontroli naruszenie mieściło się w kategorii usterki klasyfikowanej jako niebezpieczna. Zdaniem Sądu lakoniczne stwierdzenie "pojazd posiadał usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia podwozia lub innego wyposażenia zakwalifikowane jako niebezpieczne za każdy pojazd" bez ich szczegółowego omówienia uniemożliwiał ocenę w zakresie określenia kategorii stwierdzonej usterki dającej podstawę do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości określonej lp.15.2 załącznika nr 4 do u.t.d. Brak zarzutu strony w powyższym zakresie nie zwalniał organu od rozpoznania całości sprawy. Skargę kasacyjną wniósł pełnomocnik P.P. zaskarżając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 stycznia 2022 r. sygn. VI SA/Wa 2592/21, w części, w której Sąd nie uwzględnił skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucił WSA naruszenie: I. prawa materialnego przez: 1. niewłaściwe zastosowania naruszenie art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4 w zw. z 39l ust. 1 pkt 1b u.t.d. przez wskazanie błędnego adresata decyzji i nałożenie kary pieniężnej na osobę zarządzającą transportem w S. Spółka z o.o., podczas gdy kierowca nie był zatrudniony na podstawie stosunku pracy w w/w firmie, a więc brak jest podstaw do tego, aby wymagać od skarżącego by wyposażał takiego kierowcę w zaświadczenie lekarskie oraz psychologiczne o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz w wypis z licencji; 2. niewłaściwe zastosowanie art. 92a ust 2 i 8 u.t.d. w zw. z Ip. 1.7 załącznika nr 4 do ustawy przez nałożenie na skarżącego kary pieniężnej za niewyposażanie kierowcy w wypis licencji wspólnotowej, w sytuacji, w której istotą zarzutu formułowanego przez organ było niewyposażenie kierowcy w wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym; II. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego przepisów art. 7, 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na niepodjęciu wszelkich niezbędnych czynności oraz braku zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, a w szczególności: a) zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie na jakiej podstawie (stosunek pracy czy stosunek cywilnoprawny) kontrolowany kierowca współpracował z firmą S. Spółki z o.o.; b) poczynienie ustaleń niemających żadnego oparcia w materiale dowodowym sprawy w zakresie tego, że zatrzymany kierowca zatrudniony był na podstawie stosunku pracy, podczas, gdy kierowca ten nie był pracownikiem kontrolowanego przedsiębiorcy; Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 16 sierpnia 2021 r. w zakresie, w jakim utrzymuje w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 18 lutego 2021 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 2.500 zł. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która ma miejsce w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 pkt 1 - 6 p.p.s.a. Zgodnie z art.186 p.p.s.a. w razie stwierdzenia nieważności postępowania Naczelny Sąd Administracyjny uchyla wyrok także w części niezaskarżonej. Sytuacja taka ma miejsce w sprawie niniejszej, zatem Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę mógł wyjąć poza granice skargi kasacyjnej. Skargą do Sądu I instancji objęta została decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 16 sierpnia 2021 r. nr BP.501.536.2021.2065.WA7.68472, utrzymująca w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 18 lutego 2021 r., w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym w łącznej wysokości 3000 zł, z powodu: - niewyposażenia kierowcy w wypis z licencji (lp. 1.2. załącznika nr 4 do u.t.d.) – 500 zł; - wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (lp. 4.2. załącznika nr 4 do u.t.d.) – 1000 zł; - wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (lp. 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d.) – 1000 zł; - wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne (lp. nr 15.2 załącznika nr 4 do u.t.d.) – 500 zł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 5 stycznia 2022 r. sygn. VI SA/Wa 2592/21 uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie w jakim utrzymuje w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 18 lutego 2021 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 500 złotych za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem: posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączenia układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne oraz zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz P.P. kwotę 210 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrok Sądu I instancji nie zawiera jednak rozstrzygnięcia co do nieuchylonej części decyzji, bowiem nie rozstrzyga o oddaleniu skargi w pozostałym zakresie. Rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu I instancji w odniesieniu do stwierdzonych naruszeń lp. 1.2, 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d., utrzymane w mocy decyzją organu odwoławczego z 16 sierpnia 2021 r., pozostało zatem nieuchylone, a jednocześnie skarga co do tej części zaskarżonej decyzji nie została oddalona. Uzasadnienie tak skonstruowanego wyroku wskazuje, co prawda, że intencją Sądu było oddalenie skargi co do rozstrzygnięcia GITD odnoszącego się do stwierdzonych naruszeń lp. 1.2, 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d., jednak sentencja wyroku nie zawiera rozstrzygnięcia w tym zakresie. Zauważyć należy, że nie jest dopuszczalne uzupełnienie rozstrzygnięcia zawartego w sentencji fragmentami uzasadnienia (por. Bogusław Dauter, Bogusław Gruszczyński, Andrzej Kabat, Małgorzata Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi. Komentarz", Zakamycze 2005, s. 363). W tym stanie rzeczy zachodzi oczywista sprzeczność między zakresem sentencji i uzasadnienia, a to powoduje, że sprawa została wadliwie rozpoznana i wyrok jako całość jest wadliwy. Jest niesporne w doktrynie i orzecznictwie, że brak w sentencji wyroku rozstrzygnięcia o całości skargi może być usunięty w trybie wniosku o uzupełnienie wyroku na podstawie art. 157 § 1 p.p.s.a. Ten tryb służy ochronie praw strony, które to prawa zostały naruszone niekompletnym rozstrzygnięciem Sądu. W sprawie niniejszej wniosek o uzupełnienie wyroku nie został złożony, a termin do jego złożenia minął. Z treści skargi kasacyjnej skierowanej przeciwko niewątpliwie wadliwemu i niekompletnemu rozstrzygnięciu Sądu I instancji wynika, że w istocie kasator zwalcza tę cześć rozstrzygnięcia GITD, która nie została objęta przez Sąd uchyleniem w punkcie 1 sentencji wyroku. Skarga kasacyjna kwestionuje zatem wystąpienie naruszeń lp. 1.2, 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d., co do których Sąd I instancji nie orzekł w sentencji wyroku. W razie przyjęcia, że kasator zaskarżył nieistniejącą część orzeczenia Sądu, należałoby skargę kasacyjną odrzucić, jako niedopuszczalną. Rozwiązanie takie, aczkolwiek aprobowane w orzecznictwie (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2001 r., sygn. akt III CKN 1382/00, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 804/05, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2006 r., sygn. akt I FSK 853/05) spowodowałoby pozostawienie w obrocie prawnym wadliwego rozstrzygnięcia Sądu I instancji, w którym nie została poddana kontroli sądowej zasadnicza część decyzji administracyjnej. Należy zauważyć, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym (inaczej niż w postępowaniu cywilnym, gdzie można wnieść nowy pozew, co do nierozstrzygniętej części żądania) w przypadku braku rozstrzygnięcia o całości skargi nie istnieje możliwość ponownego wystąpienia przez stronę do sądu, ze skargą na tę część decyzji, bowiem termin do zaskarżenia już minął. Z powodu wadliwego działania Sądu strona byłaby wówczas trwale pozbawiona prawa do sądu, a jej skarga pozostałaby częściowo nierozpoznana i to w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne ma toczyć się dalej na skutek wyroku sądu. W tym stanie rzeczy, wobec poważnych i niekorzystnych dla strony skutków wadliwego rozstrzygnięcia, szukać należy rozwiązań procesowych, które skutki te zniwelują. W wyrokach z dnia 24 kwietnia 2008 r. (sygn. akt II GSK 264/08) i z dnia 21 sierpnia 2008 r. (sygn. akt I GSK 1046/07) Naczelny Sąd Administracyjny słusznie uznał, że w sytuacji całkowitego braku sentencji wyroku, postępowanie dotknięte jest nieważnością z uwagi na pozbawienie strony możności obrony jej praw. Wyroki te zasługują na aprobatę. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w sprawie niniejszej prezentuje pogląd, że postępowanie zakończone wyrokiem, którego sentencja pozbawiona jest części rozstrzygnięcia jest dotknięte wadliwością powodującą nieważność postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Pozostawienie tak sformułowanej, niekompletnej sentencji w obrocie prawnym, pozbawia stronę możliwości obrony praw tj. pozbawia stronę prawa do uzyskania rzeczywistej kontroli sądowej całej decyzji administracyjnej. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zachodzi nieważność postępowania spowodowana pozbawieniem strony możności obrony jej praw, które polegało na nierozpoznaniu zasadniczej części skargi. Mając to na względzie NSA uchylił wyrok Sądu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Rozpoznając sprawę ponownie Sąd I instancji rozpozna i rozstrzygnie o całości zaskarżonej decyzji. Z uwagi na powyższe, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 186 i art. 183 § 1 i § 2 pkt 5 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. W sytuacji, której powodem uwzględnienia skargi kasacyjnej były okoliczności podjęte i zbadane z urzędu przez Naczelny Sąd Administracyjny, Sąd ten odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, stosownie do art. 207 § 2 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
2 maja 2022
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Sędziowie
Elżbieta Czarny-Drożdżejko Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /przewodniczący/ Monika Krzyżaniak /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny