Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II GSK 711/22

Wyrok NSA z 9 stycznia 2025 r., II GSK 711/22

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
9 stycznia 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk Protokolant asystent sędziego Natalia Składanek po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. w D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 701/21 w sprawie ze skargi R. w D. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 17 grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przekazanie przez przewoźnika nieprawdziwej informacji dotyczącej lotu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od R. w D. na rzecz Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wyrokiem z 5 października 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 701/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R.. D. ([...]) na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z 17 grudnia 2020 r. nr LOB.0260.142.2020.ULC.2 w przedmiocie kary pieniężnej. Opisaną wyżej decyzją z 17 grudnia 2020 r., Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej: Prezes ULC), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 i 695; dalej: k.p.a.) oraz art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1970), po rozpatrzeniu wniosku R., utrzymał w mocy swoją decyzję z 8 września 2020 r. nr LOB.0260.61.2020.ULC.3, nakładającą na przewoźnika karę pieniężną w wysokości 18.000 zł w związku z przekazaniem przez spółkę nieprawdziwej informacji API dotyczącej lotu z [...] grudnia 2017 r. nr [...] z M. do K. Do wydania powyższej decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia: Komendant Placówki Straży Granicznej w K. (dalej: Komendant) wystąpił 28 grudnia 2017 r. z wnioskiem do Prezesa ULC o wymierzenie kary pieniężnej Przewoźnikowi za przekazanie nieprawdziwej informacji API za opisany wyżej lot. Informacja dotyczyła danych dokumentów paszportowych pasażerów: 1) J. T. – numer paszportu [...], podczas gdy informacja API przekazana przez przewoźnika wskazała numer jako [...]; 2) N. A.– numer paszportu [...], podczas gdy informacja API przekazana przez przewoźnika wskazała numer jako [...]; 3) G. J.- podczas gdy informacja API przekazana przez przewoźnika wskazała nazwisko jako G.. Do wniosku Komendant załączył kopię wniosku o przekazanie informacji API, wydruk części oryginalnej listy API, potwierdzenia odbioru wniosku o przekazanie informacji API przez przewoźnika, notatkę urzędową wraz z załącznikami dotyczącymi przekazania nieprawdziwej informacji API oraz kopię dokumentów paszportowych wymienionych pasażerów. Prezes ULC wszczął postępowanie w dniu 10 sierpnia 2020 r., a zawiadomienie o wszczęciu postępowania doręczono przewoźnikowi w dniu 13 sierpnia 2020 r. Uzasadniając opisaną wyżej decyzję pierwszej instancji, Prezes ULC stwierdził, że przewoźnik przekazał nieprawdziwą informację API i dlatego nałożył na spółkę karę w wysokości 18.000 zł. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, wskutek wniosku spółki, Prezes ULC organ przytoczył treść art. 202a ust. 1, 2, 4 oraz art. 209u ust. 1 Prawa lotniczego oraz ocnił, że materiał dowodowy zebrany przed wydaniem kwestionowanej decyzji, nie budził wątpliwości i potwierdzał, że przewoźnik przekazał nieprawdziwą informację dotyczącą danych paszportów pasażerów, tak jak przedstawił to Komendant we wniosku, co z kolei uzasadniało nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej za przekazanie nieprawdziwej informacji API. W ocenie organu nie wystąpiły również określone w art. 189f k.p.a. przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się spółka i wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd I instancji oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Sąd I instancji podzielił stanowisko Prezesa ULC, że przepis art. 209w ust. 5 Prawa lotniczego w wersji obowiązującej do 31 marca 2019 r. miał rację do stosowania dopóki, dopóty art. 2 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201; dalej: O.p.) regulował, że jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, przepisy działu III stosowało się również m.in. do niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione były inne niż wymienione w § 1 pkt 1 organy. Zdaniem Sądu, skoro zmiana treści art. 2 § 2 O.p. poprzez wykreślenie w nim "niepodatkowych należności budżetu państwa" nastąpiła z dniem 1 stycznia 2016 r., to od tego dnia do nakładania kar pieniężnych w oparciu o art. 209w ust. 1 i 5 Prawa lotniczego można było co najwyżej rozważać odpowiednie stosowanie przepisów O.p. i to jej działu III. Tak też stanowił art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1870 ze zm.), że do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy k.p.a. i odpowiednio przepisy działu III O.p. Z dniem 1 czerwca 2017 r. uległa zmianie treść art. 67 ustawy o finansach publicznych, gdyż na mocy art. 12 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935) dodano do tego uregulowania ust. 2, w myśl którego do spraw dotyczących administracyjnych kar pieniężnych stosuje się przepisy k.p.a. W tak zarysowanym stanie prawnym Sąd I instancji doszedł do przekonania, że mimo braku uchylenia art. 209w ust. 5 Prawa lotniczego od 1 czerwca 2017 r. nie było podstaw do jego stosowania (czyli stosowania uregulowań O.p.). Zastosowanie znajdują wyłącznie przepisy k.p.a., w tym i te dotyczące przedawnienia. Podsumowując, zdaniem Sądu nie było podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji, gdyż nie doszło do naruszenia art. 165b § 1 O.p. w zw. z art. 209w ust. 5 Prawa lotniczego w zw. z art. 208 § 1 O.p w zw. z art. 247 § 1 O.p. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Organ, wydając decyzje w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika 8 września 2020 r. i następną 17 grudnia 2020 r. nie doprowadził do przedawnienia nałożenia kary pieniężnej, gdyż nie wystąpiły okoliczności z art. 189g k.p.a., a Prawo lotnicze nie zawiera uregulowań w tym zakresie. Dokonując oceny, czy organ prawidłowo ustalił, że wystąpiły przesłanki do nałożenia kary na podstawie art. 209u ust. 1 pkt 2 Prawa lotniczego, WSA stwierdził, że w sprawie chodziło o lot w dniu [...] grudnia 2017 r. nr [...] z M. do K. Nie wystąpiły więc przesłanki z art. 202a ust. 2 Prawa lotniczego, dlatego skarżąca miała obowiązek przekazania informacji dotyczącej pasażerów tego lotu Komendantowi, na mocy art. 202a ust. 4 tej ustawy. Komendant z wnioskiem wystąpił do spółki w dniu 19 października 2017 r. Spółka odebrała ten wniosek 20 października 2017 r. Przewoźnik został pouczony, że chodzi o loty realizowane w okresie od 28 października 2017 r. do 31 marca 2018 r. spoza państw UE/EOG/CH oraz o treści informacji, które ma przekazywać Komendantowi (żądane dane były zgodne z danymi dopuszczalnymi, wymienionymi w art. 202a ust. 3 Prawa lotniczego), terminie, w którym najpóźniej powinien te informacje przekazać (art. 202b ust. 1 ustawy), sposobie ich przekazania (art. 202b ustawy) oraz sankcjach za naruszenie opisanego obowiązku, uregulowanych w art. 209u ust. 1 Prawa lotniczego. Wśród przekazanych przez przewoźnika danych pasażerów omawianego lotu w trzech przypadkach przekazała spółka nieprawdziwe dane: co do A. N. przekazano nieprawdziwe numery paszportu, a co do J. G. błędne nazwisko, a co do T. J. przekazano niepełny nr paszportu. Okoliczności powyższych, w tym stwierdzonych nieprawidłowości spółka co do zasady nie kwestionowała. Podnosiła, że nie może skutecznie się bronić, gdyż postępowanie o nałożenie sankcji wszczęto po długim okresie od zdarzenia, kiedy zostały już usunięte dane i dokumentacja, dotyczącego omawianego lotu. Sąd przyznał rację spółce, że skoro Komendant złożył wniosek do Prezesa ULC 28 grudnia 2017 r., a organ wszczął postępowanie dopiero w sierpniu 2020 r. to nie zostały dochowane terminy z k.p.a. dotyczące szybkości postępowania (art. 12 k.p.a. w zw. z art. 35 i art. 36 k.p.a.), ale nie upłynął okres, o którym mowa w art. 189g k.p.a. Poza tym, do wniosku Komendant dołączył wydruk części oryginalnej listy API (czyli wytworzonej przez spółkę). Skarżąca nie zakwestionowała prawdziwości tego dokumentu, tylko twierdziła, że "nie ma możliwości podjęcia pełnej i merytorycznej weryfikacji stawianych jej zarzutów". W tej sytuacji, zdaniem WSA, nie można stwierdzić, że uchybienie terminom procesowym załatwienia sprawy miało istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dopatrzył się w czynnościach Komendanta, a następnie Prezesa ULC nadmiernego rygoryzmu czy nieproporcjonalności sankcji względem popełnionego naruszenia. Ponadto omawiane uregulowania Prawa lotniczego zostały wprowadzone celem wdrożenia do polskiego porządku prawnego dyrektywy Rady 2004/82/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r w sprawie zobowiązania przewoźników do przekazywania danych pasażerów (opubl. Dz.U.UE.L. z 2004r. poz. 261 s.24; dalej: dyrektywa 2004/82/WE). Celem dyrektywy jest zapewnienie przez państwa członkowskie skutecznego zwalczania nielegalnej migracji oraz usprawnienia kontroli granicznej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka, zaskarżając to orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła - na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 67 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (w brzmieniu obowiązującym od 1 czerwca 2017 r.) i w zw. z art. 189g § 2 k.p.a., polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, w związku z błędnym uznaniem, że zastosowanie przez organ w sprawie wyłącznie przepisów k.p.a. z pominięciem regulacji z Ordynacji podatkowej, jest działaniem prawidłowym w świetle przepisów prawa, podczas gdy pomimo faktu, że przepis ustawy o finansach publicznych w przypadku spraw dotyczących administracyjnych kar pieniężnych odsyła do przepisów k.p.a., to odesłanie to nie jest bezwzględne, gdyż zakres zastosowania przepisów działu IVa k.p.a., w tym w szczególności art. 189g § 2 k.p.a., wskazuje na pierwszeństwo stosowania przepisów odrębnych, zaś przepis art. 209w ust. 5 Prawa lotniczego (w brzmieniu sprzed dnia 1 kwietnia 2019 r.), w zakresie w jakim odsyła do przepisów Ordynacji podatkowej, stanowi taką regulację odrębną, czego Sąd I instancji nie wziął pod uwagę, uznając, że w niniejszej sprawie nie było podstaw do stosowania przepisów Ordynacji podatkowej. 2) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 209w ust. 5 i art. 209w ust. 1 Prawa lotniczego (w brzmieniu sprzed dnia 1 kwietnia 2019 r.), w zw. z art. 67 ustawy o finansach publicznych (w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r.) i w zw. z art. 2 § 2 O.p. (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r.), polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi wskutek błędnego niezastosowania art. 209w ust. 5 Prawa lotniczego ze względu na uznanie stanowiska organu na prawidłowe, a przedmiotowego przepisu za niestanowiącego samoistnej podstawy stosowania przepisów Ordynacji podatkowej, gdyż w ocenie WSA mógłby on znaleźć zastosowanie wyłącznie w oparciu o art. 209w ust. 1 Prawa lotniczego, według którego Prezes ULC nakłada karę pieniężną, do której zgodnie z art. 67 ustawy o finansach publicznych (w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r.) przepisy Działu III o.p. stosowano odpowiednio, a w wyniku zmiany treści art. 2 § 2 o.p. od 1 stycznia 2016 r. wyeliminowano podstawę do stosowania przepisów Działu III o.p. wprost do niepodatkowych należności budżetu państwa, podczas gdy, art. 209w ust. 5 Prawa lotniczego (w brzmieniu sprzed dnia 1 kwietnia 2019 r.) stanowił samoistną podstawę do stosowania przepisów o.p. w sposób odpowiedni, a rozważania Sądu polegające na szukaniu podstaw do zastosowania przepisów o.p. w ciągu odesłań, pozostawały niecelowe w niniejszej sprawie, tym bardziej, że dotyczyły wyłącznie Działu III o.p., a nie kluczowego dla skarżącego Działu IV o.p., co doprowadziło do nieuprawnionego i bezpodstawnego rozszerzenia rozważań Sądu na całość Ordynacji podatkowej, a w rezultacie odmowę stosowania jej przepisów; czego konsekwencją było naruszenie: 3) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 165b § 1 O.p. w zw. z art. 209w ust. 5 Prawo lotnicze (w brzmieniu sprzed dnia 1 kwietnia 2019 r.), polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi w sytuacji, gdy organ błędnie nie zastosował art. 165b § 1 O.p. w zw. z art. 209w ust. 5 Prawa lotniczego, podczas gdy art. 165b § 1 O.p. objęty jest zakresem odesłania z art. 209w ust. 5 Prawa lotniczego, a postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej przed Organem toczyło się w wyniku uchybień wykrytych po stronie Skarżącego przez Komendanta Placówki Straży Granicznej, mimo wszczęcia i prowadzenia przeciwko Skarżącemu postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej po upływie terminu 6 miesięcy od dnia ujawnienia przez funkcjonariuszy Straży Granicznej nieprawidłowości dotyczących wykonania przez Skarżącego lotu będącego przedmiotem tego postępowania, tj. po upływie terminu przedawnienia prawa do jego wszczęcia, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia: - art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi i niestwierdzenie nieważności w całości decyzji z dnia 17 grudnia 2020 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 7 września 2020 r., w sytuacji gdy decyzje te zostały wydane przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na prowadzeniu postępowania administracyjnego pomimo upływu terminu przedawnienia prawa do jego wszczęcia; - ewentualnie - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie w całości decyzji z dnia 17 grudnia 2020 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 7 września 2020 r., w sytuacji gdy decyzja nr została wydana przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z naruszeniem art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p. w zw. z art. 209w ust. 5 Prawa lotniczego (w brzmieniu sprzed dnia 1 kwietnia 2019 r.), polegającym na utrzymaniu w mocy poprzedzającej ją decyzji, wydanej w warunkach przedawnienia możliwości wszczęcia postępowania w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej, a zatem w warunkach bezprzedmiotowości postępowania; - art. 145 § 3 p.p.s.a w zw. z art. 208 § 1 o.p. w zw. z art. 209w ust. 5 Prawa lotniczego (w brzmieniu sprzed dnia 1 kwietnia 2019 r.), poprzez nieuwzględnienie skargi i nieumorzenie postępowania administracyjnego w całości, pomimo że było ono bezprzedmiotowe, z uwagi na jego wszczęcie i prowadzenie pomimo upływu terminu przedawnienia prawa do jego wszczęcia; 4) art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez niewyczerpujące wyjaśnienie podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia, w tym w szczególności brak jakiejkolwiek analizy objęcia zakresem odesłania z art. 209w ust. 5 Prawa lotniczego przepisów działu IV Ordynacji podatkowej, w którym to dziale znajduje się przepis art. 165b § 1 o.p., a także nad wyraz lakoniczne uzasadnienie stanowiska o braku podstaw zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 165b § 1 o.p. w zw. z art. 209w ust. 5 Prawa lotniczego, co doprowadziło do niepełnego wyjaśnienia podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia, a w konsekwencji uniemożliwiło kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku. Mając powyższe na uwadze, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi i zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej spółka przedstawiła argumentację na poparcie wniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Prezes ULC wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania. W piśmie procesowym z dnia 16 maja 2022 r. Spółka zwróciła uwagę na zagadnienia prawne mające wpływ na wynik sprawy, a budzące w jej ocenie poważne wątpliwości, co powinno zdaniem Skarżącej kasacyjnie skutkować zwróceniem się z pytaniem prawnym do składu siedmiu sędziów w trybie art. 187 § 1 p.p.s.a. Z kolei w piśmie z dnia 2 stycznia 2025 r., w związku z treścią art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2 z późn. zm.) Spółka wniosła o skierowanie pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej jako: TSUE): a. Czy art. 4 oraz art 5 Dyrektywy Rady 2004/82/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie zobowiązania przewoźników do przekazywania danych pasażerów (Dz. U. UE. L. z 2004 r. Nr 261, str. 24), interpretowane w świetle art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz. U. UE. C. z 2007 r. Nr 303, str, 1 z późn. zm.) należy interpretować w ten sposób, że z uwagi na zasadę proporcjonalności, a także prewencyjny cel regulacji, oraz konieczność zapewnienia przewoźnikom skutecznego prawa do obrony oraz odwołania, stoją one na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu przewidzianemu w art. 202a w zw. z art. 209u ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2110 z późn. zm.), które to dokonuje transpozycji ww. dyrektywy, w zw. z art. 189g § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572), w zakresie, w jakim regulacja ta przewiduje 5 letni termin na nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 202a ustawy Prawo Lotnicze, jednocześnie nie limitując terminu na wszczęcie postępowania oraz zawiadomienie przewoźnika o toczącym się postępowaniu? Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem podniesione w niej zarzuty nie podważają zgodności z prawem wyroku Sądu I instancji. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej. Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach z powołanego art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności rozpoznaje zarzuty podnoszące naruszenia prawa procesowego, a dopiero w drugiej kolejności może dokonywać oceny zarzutów materialnych. Zachowanie takiej kolejności w rozpoznawaniu zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że ocena stosowania prawa materialnego może być dokonana dopiero wówczas, gdy zostanie ustalone, że stan faktyczny sprawy jest niesporny. W pierwszej kolejności odnieść się zatem należy do najdalej idącego zarzutu w ramach podstawy naruszenia przepisów postępowania - zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Podnosząc ten zarzut spółka twierdzi, że uzasadnienie wyroku Sądu I instancji narusza dyspozycję powołanego przepisu poprzez niewyjaśnienie w sposób dostateczny podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz lakoniczne uzasadnienie stanowiska o braku podstaw do zastosowania w sprawie przepisu art. 165b § 1 o.p. w zw. z art. 209w ust. 5 Prawa lotniczego. Tak postawiony zarzut jest nietrafny. Art. 141 § 4 p.p.s.a. określa formalne wymogi uzasadnienia wyroku. Poprawnie sporządzone uzasadnienie wyroku ma składać się z elementów wskazanych w tym przepisie. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może zatem mieć miejsce tylko wówczas, gdy uzasadnienie nie ma tych elementów. Artykuł 141 § 4 p.p.s.a. nie może być podstawą do kwestionowania merytorycznej strony uzasadnienia wyroku. Tym bardziej nie może on stanowić uzasadnienia dla subiektywnie ujmowanych braków argumentacyjnych. W rozpoznawanej sprawie analiza treści uzasadnienia prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji w sposób prawidłowy wyjaśnił podstawę prawną nieuwzględnienia skargi. Należy podkreślić, że art. 141 § 4 p.p.s.a. określając wymogi formalne uzasadnienia wyroku nie formalizuje sposobu ich wypełnienia. Oznacza to, że przepis ten nie nakłada na autora uzasadnienia warunków formalnych, w jakich następuje spełnienie tych wymogów. Sposób realizacji tych warunków jest pozostawiony autorowi. Z treści kontrolowanego uzasadnienia wyroku wynika jednoznacznie, jakie były motywy leżące u podstaw przyjętego rozstrzygnięcia. Tym samym Sąd I instancji spełnił prawem nakazane warunki. Wobec powyższego rozpoznawany zarzut należało uznać za niezasadny. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania zawartych w punkcie 3 petitum skargi kasacyjnej, sprowadzającego się do wytknięcia Sądowi I instancji, iż ten dokonał wadliwej kontroli wydanych w sprawie decyzji i przeprowadzonego postępowania administracyjnego, w którym nie uwzględniono przepisu art. 165b § 1 o.p. w powiązaniu z art. 209w ust. 5 Prawa lotniczego, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie jest on zasadny z powodu jego wadliwości formalnej. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa i podkreśla, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym. Z tego powodu jej sporządzenie ustawa powierza profesjonalnemu podmiotowi. Postępowanie kasacyjne może toczyć się tylko w granicach wyznaczonych przez stronę. Zakres tego postępowania określają zarzuty kasacyjne stawiane we właściwej podstawie kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie może modyfikować ustaleń wskazanych przez stronę ani domniemywać podstaw i zakresu zaskarżenia wyroku. W doktrynie i orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że zarzuty kasacyjne muszą być stawiane we właściwej podstawie z art. 174 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie ten wymóg nie został spełniony. Z treści zarzutów wprost wynika, że spółka stawia rozpoznawany zarzut w podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Jednoznacznie określa, że chodzi jej o naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W ramach tak określonej podstawy kasacyjnej strona podnosi naruszenie art. 165b § 1 i § 3 pkt 2 o.p. z odesłaniem do art. 209w ust. 5 Prawa lotniczego. Wskazane przepisy regulują materię związaną z nałożeniem kary, zatem jest to zagadnienie materialne, a nie procesowe. Wprawdzie art. 165b § 1 o.p. odnosi się do wszczęcia postępowania, a więc wiąże się on z procedurą, jednak z treści tego przepisu wynika dopuszczalność wszczęcia postępowania ze względu na przedmiot sprawy, a więc dotyczy on materialnej strony takiego postępowania, bowiem wszczęcie i prowadzenie postępowania zarówno na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego jak i Ordynacji podatkowej możliwe jest tylko wówczas, gdy istnieje sprawa w materialnym rozumieniu, gdyż decyzja zawsze rozstrzyga sprawę w tym znaczeniu. Z tych powodów rozpatrywany zarzut uznać należało za chybiony. Dalej, Naczelny Sąd Administracyjny jako prawidłową ocenia konstatację zawartą w motywach wyroku Sąd I instancji, który stwierdził, że w dacie wydania kwestionowanych decyzji nie było podstaw do stosowania Ordynacji podatkowej. Sąd kasacyjny miał bowiem na uwadze, że – jak stanowi art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 14 grudnia 2018 r. nowelizującej Prawo lotnicze (z dniem 1 kwietnia 2019 r.) - do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że w sprawach związanych z przewozem lotniczym, o którym mowa w dziale X ustawy zmienianej w art. 1, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Niewątpliwie podstawą wydanych w sprawie decyzji był między innymi art. 202a określający obowiązki przewoźników lotniczych w zakresie przekazywania danych pasażerów, a który to przepis jest częścią regulacji z Działu X ustawy Prawo lotnicze dotyczącego przewozów lotniczych. Skoro zatem w dacie wydania w sprawie decyzji – związanych jak wyżej wskazano z przewozem lotniczym – zastosowanie znalazł przepis art. 209w Prawa lotniczego w wersji znowelizowanej, a w konsekwencji brak było odesłania przy nakładaniu kar pieniężnych do Ordynacji podatkowej, to za niezasadne należało uznać zarzuty skargi kasacyjnej ujęte w pkt 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej, w których skarżąca powołuje się odpowiednio na: wynikające z treści art. 189g § 2 k.p.a. pierwszeństwo w stosowaniu przepisów odrębnych w sprawach nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, tj. art. 209w ust. 5 Prawa lotniczego w brzmieniu sprzed nowelizacji dnia 1 kwietnia 2019 r. (zarzut nr 1) oraz wskazując ostatnio wskazany przepis jako samoistną podstawę do stosowania w sprawie przepisów Ordynacji podatkowej (zarzut nr 2). Na zakończenie trzeba odnotować, że NSA rozpoznając skargę kasacyjną uznał, że zważywszy na brak wątpliwości w sprawie, brak jest podstaw do skierowania do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, pytania prejudycjalnego zgłoszonego przez skarżącą w piśmie z 2 stycznia 2025 r. Z omówionych powodów NSA nie dostrzegł również potrzeby przedstawienia składowi siedmiu sędziów tego sądu w trybie art. 187 § 1 w zw. z art. 15 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zagadnienia prawnego, które budzi poważne wątpliwości – jak wnioskowała skarżąca w piśmie procesowym z 16 maja 2022 r. Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna - nie mając usprawiedliwionych podstaw - podlegała oddaleniu. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.), miarkując ich wysokość na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. ze względu na to, że na tej samej sesji zostało rozpoznanych kilkanaście spraw o tożsamym charakterze, z czym związany jest mniejszy nakład pracy pełnomocnika organu.

Informacje o sprawie

Data wpływu
28 kwietnia 2022
Hasła tematyczne
Lotnicze prawo
Skarżony organ
Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Sędziowie
Dorota Dąbek Mirosław Trzecki /przewodniczący sprawozdawca/ Wojciech Sawczuk

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny