II GSK 683/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski Protokolant asystent sędziego Justyna Mordwiłko-Osajda po rozpoznaniu w dniu 25 września 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 293/20 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 3 grudnia 2019 r. nr EA b-1793/1699/19 w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J. S. na rzecz Komendanta Głównego Policji 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 293/20, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako: "p.p.s.a.") oddalił skargę J. S. (dalej jako: "skarżący") na decyzję Komendanta Głównego Policji z 3 grudnia 2019 w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską do celu łowieckiego. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z 4 października 2019 r. Komendant Wojewódzki Policji w Olsztynie cofnął skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celów łowieckich. Na skutek odwołania, decyzją z 3 grudnia 2019 r., Komendant Główny Policji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Oddalając skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji, Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że podstawą do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej był prawomocny od 29 grudnia 2015 r. wyrok Sądu Rejonowego w E., Wydział II Karny, z 29 czerwca 2015 r., sygn. akt [...], którym uznano go winnym popełnienia przestępstwa z art. 18 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 17 ze zm.; dalej jako: "k.k.") w związku z art. 231 § 1 i 2 k.k. w związku z art. 12 k.k. Sąd zwrócił uwagę, że popełnione przez skarżącego czyny z art. 231 § 1 i 2 k.k. są przestępstwami umyślnymi. W sprawie zatem została spełniona przesłanka cofnięcia pozwolenia na broń, określona w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 284, dalej jako: "ustawa o broni i amunicji"), gdyż, jak wyjaśnił Sąd, wobec skazania skarżącego prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo, stał się osobą, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że konstrukcja art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji nie pozostawia żadnych wątpliwości, że organ stosujący te przepisy, po stwierdzeniu zaistnienia przesłanek, określonych w pierwszym z nich, obligatoryjnie musi wydać decyzję o cofnięciu pozwolenia na broń. W ocenie Sądu organ odwoławczy słusznie wskazał w zaskarżonej decyzji, że ustawodawca sam rozstrzygnął, iż istnienie zagrożenia dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego uzasadnia sam fakt skazania za przestępstwo umyślne. Ustalenie zatem, że skarżący został skazany za przestępstwo umyślne, było dla organów Policji wiążące w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń. II Skargą kasacyjną skarżący zaskarżył wyrok w całości, zarzucając : 1/ obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 pkt 6a w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, poprzez błędną, zawężającą wykładnię art. 15 ust. 1 pkt 6a ustawy o broni i amunicji, polegającą na uznaniu, iż zaistnienie zdarzenia w postaci prawomocnego skazania posiadacza broni palnej za przestępstwo jest każdorazowo z wystąpieniem przesłanki w postaci zagrożenia dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego, bez konieczności przeprowadzenia odrębnego badania, czy pomiędzy okolicznością prawomocnego skazania oraz wystąpieniem zagrożenia dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego zachodzi jakakolwiek relacja przyczynowo-skutkowa, 2/ naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej jako: "Kodeks postępowania administracyjnego", "k.p.a."), polegające na braku wszechstronnego i dogłębnego zbadania oraz zaakceptowanie dowolnego ustalenia organów Policji, że zagrożenie z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji ze strony skarżącego istnieje w rzeczywistości i że może on użyć broni w celach sprzecznych z interesem porządku lub bezpieczeństwa publicznego, tj. braku udowodnienia, że skarżący na skutek popełnienia umyślnego przestępstwa stanowi zagrożenie dla siebie, a przede wszystkim dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz poprzestaniu na założeniu z mocy prawa istnienia takiego zagrożenia na skutek popełnionego przez skarżącego umyślnego przestępstwa, 3/ obrazę przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. w związku z art. 8 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie w niniejszym postępowaniu słusznego interesu obywateli oraz podejmowanie działań sprzecznych z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, i przekazanie sprawy Sądowi, który wydał zaskarżone orzeczenie do ponownego rozpoznania, ewentualnie, w przypadku uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, wniósł o uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi. Skarżący wniósł także o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów wynagrodzenia pełnomocnika, według norm przepisanych, o ile nie zostanie przedłożony spis kosztów. Jednocześnie skarżący oświadczył, że wnosi o rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie. III Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Komendant Główny Policji wnosząc o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżącego kosztów zastępstwa procesowego stosownie do obowiązujących w tym zakresie norm. Organ wniósł także o rozpoznanie sprawy na rozprawie. IV Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Kontroli instancyjnej, sprawowanej w granicach skargi kasacyjnej, poddany został wyrok Sądu pierwszej instancji, którym Sąd oddalił skargę na decyzje wydaną na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie z przywołanym art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. W myśl natomiast art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe (lit. a), skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu albo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia (lit. b). Zacytowana treść art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji obowiązuje od 10 marca 2011 r. Uprzednio przepis ten stanowił, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw (art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.). Mając na uwadze ówczesne brzmienie tego przepisu zauważyć należy, że w poprzednio obowiązującym stanie prawnym istniały rozbieżności w orzecznictwie co do tego, czy sam fakt skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo wymienione w tym przepisie, uzasadnia cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni, czy też niezbędne jest dodatkowo wykazanie, iż przestępstwo to realnie wskazuje na możliwość użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wówczas Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09, przesądził, że: "Osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.)". W obecnym stanie prawnym ustawodawca zaostrzył kryteria nieudzielenia pozwolenia na broń, a w efekcie także przesłanki cofnięcia tego pozwolenia, przyjmując, że w każdym przypadku osoba skazana za przestępstwo umyślne pozwolenia na broń mieć nie może. Odnosząc więc nową regulację prawną do treści powołanej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślić należy, że w istocie ustawodawca przesądził, iż sam fakt skazania jest równoznaczny z tym, że istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego przez osobę skazaną. Oczywiście tak rygorystyczne podejście ustawodawcy może w określonych stanach faktycznych budzić wątpliwości natury konstytucyjnej, jednakże nie jest to sytuacja, która zaistniała w niniejszej sprawie. Wskazać bowiem należy, że podstawą cofnięcia pozwolenia na posiadanie przez skarżącego broni palnej do celów łowieckich był prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w E., Wydział II Karny, z 29 czerwca 2015 r., sygn. akt [...], którym uznano skarżącego winnym popełnienia przestępstwa z art. 18 § 2 k.k. w związku z art. 231 § 1 i 2 k.k. w związku z art. 12 k.k. Skarżący tym wyrokiem skazany został za to, że w okresie od [...] r. do [...] r. w G., jako funkcjonariusz tamtejszego Granicznego Punktu Kontrolnego Straży Granicznej, wykonując czynności związane z odprawą graniczną na przejściu granicznym, chcąc, aby inne osoby popełniły czyn zabroniony, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i ze z góry powziętym zamiarem, wielokrotnie nakłaniał innego funkcjonariusza celnego, zatrudnionego w Oddziale Celnym w G., do niedopełnienia obowiązków służbowych poprzez odstąpienie od szczegółowych kontroli celnych wskazanych przez niego osób przekraczających granicę z [...] do RP, przez co umożliwiał im przemyt papierosów i alkoholu oraz innych towarów bez oznaczeń znakami skarbowymi akcyzy, czym działał, jak wynika z tego wyroku, na szkodę interesu publicznego. Opis przypisanego skarżącemu czynu, za który został prawomocnie skazany nie pozostawia wątpliwości co do tego, że skarżący stanowi zagrożenia dla porządku prawnego. Przechodząc do zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nieusprawiedliwiony jest zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną, "zawężającą" wykładnię, ponieważ Sąd pierwszej instancji dokonał wykładni stosownie do brzmienia tego przepisu. Zgodnie z jednoznacznym brzmieniem i również niekwestionowanym stanowiskiem zawartym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie. Jakkolwiek zarzut ten dotyczy tylko błędnej wykładni, to z przyczyn odnoszących się do opisanych okoliczności stanu faktycznego nie można uznać, że doszło do błędu w subsumpcji. W efekcie przyjąć należy, że nie doszło również do naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wskazanych w punkcie drugim oraz punkcie trzecim petitum skargi kasacyjnej, a odnoszących się do zrealizowania ustaleń w zakresie istnienia zagrożenia dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego czy też nieuwzględnienia słusznego interesu obywateli oraz podejmowania działań sprzecznych z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Z przedstawionych powyżej powodów zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a.