II GSK 659/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Protokolant starszy asystent sędziego Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 1049/20 w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. w O. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 grudnia 2019 r., nr Sp.39.2019 w przedmiocie oddalenia wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J. N. na rzecz C. Sp. z o.o. w O. 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. w O. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej w przedmiocie oddalenia wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy, wyrokiem z dnia 30 września 2020 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej C. Sp. z o.o. z siedzibą w O. kwotę 2217 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy. W dniu 18 lutego 2019 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek C. sp. z o.o. z siedzibą w O. (dalej: "Wnioskodawca" lub "Skarżąca") o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowny ZŁOCISTY KURCZAK o numerze R.[...] udzielonego na rzecz J. N. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą K. z siedzibą w J. ("Uprawniony"). Urząd Patentowy (dalej: "organ" lub "Urząd Patentowy"), oddalił wniosek Skarżącego. Na wstępie zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że sporny znak towarowy to znak słowny składający się ze słów "ZŁOCISTY KURCZAK" i przeznaczony do oznaczenia towarów z klasy 30 takich jak przyprawy. Urząd Patentowy stwierdził, że odbiorcami towarów oznaczanych przedmiotowym znakiem byli zaś przeciętni polscy konsumenci oraz grupa profesjonalistów, tj. zawodowych kucharzy. Mając na uwadze powyższe Urząd Patentowy uznał, iż przedstawiony przez Wnioskodawcę materiał dowodowy dotyczący zarzutu braku zdolności odróżniającej sporne oznaczenia, są nieistotne dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ponieważ dotyczą okresu po zgłoszeniu danego oznaczenia. W konsekwencji, zdaniem Urzędu Patentowego, wnioskodawca nie wykazał, aby sporny znak towarowy w dacie zgłoszenia nie posiadał dostatecznych znamion odróżniających oraz wskazywał wprost na rodzaj towaru. Wskazanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę Wnioskodawcy za uzasadnioną. W swojej argumentacji Sąd I instancji powołał się wyrok Naczelnego Sądu Administracyjny z dnia 6 maja 2016 r., II GSK 2724/14, dotyczący oceny kwestii odróżniających znak ZŁOCISTY KURCZAK o numerze R.[...]. Zdaniem WSA, pomimo że wskazane powyżej orzeczenie nie jest wiążące w przedmiotowej sprawie, to organ powinien odnieść się w decyzji do poglądów prezentowanych w judykaturze, zwłaszcza w sprawach, które dotyczą oceny identycznych elementów stanów faktycznych. Ponadto w opinii Sądu I instancji, nie można wykluczyć materiału dowodowego, tylko dlatego, że jest opatrzony datą późniejszą od daty wniosku o rejestrację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodził się z Wnioskodawcą, iż sporne oznaczenie składa się wyłącznie z elementów, które mogą służyć w obrocie do wskazania przeznaczenia towaru, jakim są przyprawy, ich funkcji lub przydatności. Zdaniem Sądu I instancji, przeciętny odbiorca nie będzie miał żadnych wątpliwości, że przyprawa opatrzona tym znakiem służy do przygotowania kurczaka, który - przy jej zastosowaniu - uzyska kolor złocisty. W konsekwencji, zdaniem Sądu I instancji, sporne oznaczenie nie nadaje się do odróżnienia w obrocie towarów, dla których zostało zgłoszone, jako pochodzących od konkretnego przedsiębiorcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że Urząd Patentowy ponownie rozpatrując sprawę powinien przeprowadzić analizę zgromadzonego materiału dowodowego i na tej podstawie dokonać oceny w kontekście podstaw do cofnięcia rejestracji, uwzględniając przy tym, że uprawniony nie powoływał się na uzyskanie przez sporny znak towarowy przed datą rejestracji wtórnej zdolności odróżniającej, o której mowa w art. 130 zd. drugie ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r., nr 119, poz.1117 z późn. zm., dalej: "p.w.p"). W podstawie prawnej wyroku wskazano art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Uprawniony zaskarżył wyrok w całości zarzucając mu na podstawie art.174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151, art. 141 § 4 oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez: – wadliwą ocenę ustaleń faktycznych poczynionych przez organ i uchylenie decyzji organu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., zamiast oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a., pomimo tego, że organ nie dopuścił się zarzucanego mu naruszenia art. 129 ust. 1 pkt 2, art. 129 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (tj. z dnia 13 czerwca 2003 r. Dz.U. Nr 119, poz. 1117, z późn. zm.) dalej określanej jako "pwp" oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, dalej określanego jako "Kpa"; – wadliwe sformułowanie, w uzasadnieniu wyroku, wskazań co do dalszego postępowania; – wykroczenie w uzasadnieniu wyroku poza zakres akt sprawy stanowiącej przedmiot rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe, Uprawniony wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wnioskodawca wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. Wnioskodawca podnosił w treści odpowiedzi, iż zarzuty skargi kasacyjnej są niejasno sformułowane. W piśmie procesowym z dnia 7 maja 2021 r., Uprawniony, który skarżył kasacyjnie, przedstawił swoje stanowisko w sprawie odnośnie odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Urzędu Patentowego RP w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy "ZŁOCISTY KURCZAK " o numerze R.[...], stwierdził, że decyzja ta jest niezgodna z prawem, co uzasadniało uwzględnienie wniesionej na nią skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – najogólniej rzecz ujmując – wynika, że według Sądu I instancji, dokonana przez organ administracji analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego w kontekście podstaw do unieważnienia prawa ochronnego na przedmiotowy znak towarowy, była niepełna i nie do końca poprawna. Zarzuty skargi kasacyjnej wyznaczające, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku uzasadniają twierdzenie, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w aprobującej ocenie wyroku Sądu I instancji, której konsekwencją powinno być oddalenie skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a., który stanowi, iż : "Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu." W skardze kasacyjnej pomieszczono tylko zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, które w ocenie kasatora, miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1) lit. c), art. 151, art. 141 § 4 oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez: – wadliwą ocenę ustaleń faktycznych poczynionych przez organ i uchylenie decyzji organu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., zamiast oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a., pomimo tego, że organ nie dopuścił się zarzucanego mu naruszenia art. 129 ust. 1 pkt 2, art. 129 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (tj. z dnia 13 czerwca 2003 r. Dz.U. Nr 119, poz. 1117, z późn. zm.; dalej jako p.w.p.) oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.; – wadliwe sformułowanie, w uzasadnieniu wyroku, wskazań co do dalszego postępowania; – wykroczenie w uzasadnieniu wyroku poza zakres akt sprawy stanowiącej przedmiot rozstrzygnięcia." W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazane wyżej zarzuty są w większości niezasadne. Rozpoczynając ich analizę od najdalej idącego zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. skład orzekający w tej sprawie go nie podzielił. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, orzekającego w rozpoznawanej sprawie, brak podstaw aby uznać, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów określonych przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. Przypomnieć należy, że ustawodawca w art. 141 § 4 p.p.s.a. określił niezbędne elementy uzasadnienia, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39), po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. W rozpoznawanej sprawie nie występuje żaden z wymienionych przypadków. Uzasadnienie zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w tym przepisie. W uzasadnieniu Sąd I instancji przedstawił bowiem opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organami administracji publicznej oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn skarga spółki zasługuje na uwzględnienie, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej ustaleń Sądu I instancji w kwestionowanym zakresie. To natomiast, że autor skargi kasacyjnej nie podziela stanowiska Sądu, czy też jego ocena, iż uzasadnienie wyroku jest dla niego nieprzekonywujące, nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia tego zarzutu (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 470/14). Natomiast odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia "przepisu postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez "wadliwe sformułowanie, w uzasadnieniu wyroku, wskazań co do dalszego postępowania", stwierdzić trzeba, że w istocie uchylając zaskarżoną decyzję w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a., czyli naruszenie przez organ patentowy prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, należy uznać, że Sąd I instancji w sposób zbyt daleko idący zastosował ocenę prawna w sprawie, ponieważ przesądził na s. 5 sposób rozstrzygnięcia sprawy przez UP RP, który przecież ma za zadanie ponownie rozpatrzeć i rozstrzygnąć sprawę w oparciu o wskazania Sądu I instancji, ponownie wnikliwie analizując materiał dowodowy zgromadzony w tej sprawie. Przypomnieć należy, że jak już wielokrotnie podkreślano w doktrynie i judykaturze, wyroki sądu administracyjnego mają co do zasady charakter kasacyjny. Uwzględniając skargę sąd usuwa z obrotu prawnego wadliwy akt lub czynność. Jednakże orzeczenie sądu nie stanowi rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Od tej zasady są nieliczne wyjątki, które wynikają z przepisów szczególnych lub w odniesieniu do orzeczeń wydawanych przez Naczelny Sąd Administracyjny z treści art. 188 p.p.s.a.. Wyjątki te jednak nie dotyczą analizowanej sprawy. Zdaniem NSA nie znajduje uzasadnienia w analizowanej sprawie zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 133 § 1 p.p.s.a. polegające na: "wykroczeniu w uzasadnieniu wyroku poza zakres akt sprawy stanowiącej przedmiot rozstrzygnięcia", które to wykroczenie skarżący kasacyjnie upatruje w "oparciu się" przez Sąd I instancji na wyroku NSA z dnia 6 maja 2016 r. (sygn. akt II GSK 2724/14), który to wyrok "zapadł na podstawie akt innej sprawy, a które to akta odmienne były od akt sprawy niniejszej." (s. 4 uzasadnienia skargi kasacyjnej). Stosownie do treści art. 133 § 1 zd. 1 p.p.s.a.: "Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a." W ocenie NSA, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, Sąd I instancji nie naruszył wskazanego przepisu, ponieważ wydał wyrok po przeprowadzeniu rozprawy i w oparciu o akta sprawy. Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku niewadliwie stwierdził, iż: "Istotny dla sprawy pogląd wyraził NSA w wyroku z dnia 6 maja 2016 r., II GSK 2724/14. W ww. orzeczeniu NSA oceniał kwestię zdolności odróżniającej znaku ZŁOCISTY KURCZAK o numerze [...]. Orzeczenie to niewątpliwie nie ma mocy wiążącej w niniejszej sprawie. Niemniej poglądy judykatury powinny być uwzględniane przez organy administracji publicznej w ich działalności orzeczniczej, zwłaszcza w sprawach, w których sąd – tak jak w niniejszej sprawie – wyraził ocenę w odniesieniu do identycznych elementów stanu faktycznego - Organ nie może zatem pominąć (tak jak uczynił to w kontrolowanym postępowaniu) istniejącego orzecznictwa sądowego. Organ może nie zgodzić się z poglądem wyrażonym w prawomocnym wyroku sądowym, ale w takim wypadku powinien w uzasadnieniu decyzji odnieść się wyczerpująco do merytorycznych powodów braku akceptacji określonego stanowiska." (s. 4 uzasadnienia wyroku WSA). Ten pogląd Sądu I instancji w analizowanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela. Należy także dostrzec, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji UP RP analizuje i powołuje kilka innych wyroków sądów administracyjnych polskich i europejskich, a z niewiadomych powodów pomija wskazany wyrok NSA, który dotyczy tego samego znaku towarowego (Złocisty Kurczak o nr R.[...]). Odnosząc się do pozostałych zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej należy zgodzić się z uczestnikiem postępowania, iż zostały one skonstruowane niepoprawnie. Autorka skargi kasacyjnej razem wylicza w jej petitum cztery różne przepisy postępowania przed sądami administracyjnym, a następnie w stosunku do nich wszystkich, bez konkretnego odniesienia się do poszczególnych przepisów, wskazuje na czym, jej zdaniem, polega ich naruszenie. Taka wadliwość konstrukcyjna skargi kasacyjnej niewątpliwie utrudnia jej analizę i zrozumienie. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił także zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji wskazanych już wyżej przepisów procesowych p.p.s.a. poprzez: "wadliwą ocenę ustaleń faktycznych poczynionych przez organ i uchylenie decyzji organu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., zamiast oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a., pomimo tego, że organ nie dopuścił się zarzucanego mu naruszenia art. 129 ust. 1 pkt 2, art. 129 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (tj. z dnia 13 czerwca 2003 r. Dz.U. Nr 119, poz. 1117, z późn. zm.; dalej jako p.w.p.) oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.)." W ocenie składu orzekającego NSA w tej sprawie, Sąd I instancji niewadliwie dostrzegł, oprócz już wyżej wskazanych, niedostatków uzasadnienia decyzji UP RP odnośnie istniejącego orzecznictwa NSA w sprawie spornego znaku towarowego "Złocisty Kurczak" o nr R. [...], inne niedostatki w przeprowadzonym przez organ patentowy w tej sprawie, tj.: zbyt skrótowe i mało wnikliwe odniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonej do Sądu I instancji decyzji UP RP do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym do materiału dowodowego przedstawionego przez wnioskodawcę wraz z wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł w oparciu o treści art. 184 p.p.s.a. o oddaleniu skargi kasacyjnej, jak w punkcie 1 sentencji. O kosztach orzeczono w punkcie 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2) lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1) lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1964).