II GSK 653/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Rady Ministrów od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 stycznia 2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 3562/24 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. L. na kontrasygnatę Prezesa Rady Ministrów wobec postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 17 sierpnia 2024 r. numer 1131.18.2024 w przedmiocie wyznaczenia przewodniczącego zgromadzenia sędziów Izby Cywilnej Sądu Najwyższego postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Postanowieniem z 7 stycznia 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 3562/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę M. L. (dalej: skarżący) na kontrasygnatę Prezesa Rady Ministrów wobec postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 17 sierpnia 2024 r., numer 1131.18.2024, w przedmiocie wyznaczenia przewodniczącego zgromadzenia sędziów Izby Cywilnej Sądu Najwyższego. W uzasadnieniu WSA w Warszawie wskazał, że przed rozpatrzeniem skargi sąd administracyjny bada jej dopuszczalność i odrzuca skargę, jeśli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sąd przytoczył art. 3 § 2, § 2a i § 3 p.p.s.a. regulujące zakres spraw, które podlegają kontroli sądów administracyjnych i uznał, że zaskarżona w niniejszej sprawie czynność kontrasygnaty przez Prezesa Rady Ministrów pod aktem urzędowym Prezydenta RP na podstawie art. 144 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr. 78, poz. 483, dalej: Konstytucja RP) nie mieści się w katalogu spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych. W ocenie WSA w Warszawie nie jest możliwe zakwalifikowanie będącej przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie kontrasygnaty jako aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. WSA uznał, że ratio legis regulacji zawartej w tym przepisie, rozszerzającym kontrolę sądu administracyjnego poza sferę decyzji lub postanowień, jest związane z umożliwieniem sądowej kontroli również takich działań administracji publicznej, które dotyczą praw i obowiązków obywateli i innych podmiotów w sferze publicznej oraz potrzebę zapewnienia im gwarancji procesowych w ich relacjach z organami administracji publicznej i w zakresie zadań realizowanych przez te organy. WSA w Warszawie przypomniał, że działania administracji, do których odnosi się omawiany przepis zostały scharakteryzowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z 3 września 2013 r., sygn. akt I OPS 2/13. W świetle powyższego, w ocenie WSA w Warszawie, nie można przyjąć, że złożenie przez Prezesa Rady Ministrów, na podstawie art. 144 ust. 2 Konstytucji RP, podpisu pod aktem urzędowym Prezydenta RP, mieści się w granicach art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 144 ust. 1 Konstytucji RP, Prezydent RP korzystając ze swoich konstytucyjnych i ustawowych kompetencji, wydaje akty urzędowe. Z kolei zgodnie z art. 144 ust. 2 Konstytucji RP, akty urzędowe Prezydenta RP wymagają dla swojej ważności podpisu Prezesa Rady Ministrów, który przez podpisanie aktu ponosi odpowiedzialność przed Sejmem. Zdaniem WSA tak ukształtowany model współpodpisu Prezydenta RP i Prezesa Rady Ministrów, który sygnując akt urzędowy Prezydenta RP ponosi w tym zakresie odpowiedzialność polityczną, wyklucza możliwość uznania, że udzielenie kontrasygnaty stanowi sprawę z zakresu administracji publicznej. A jest to – zdaniem WSA w Warszawie – bezwzględnie konieczny element kwalifikujący skargę do sądu administracyjnego jako dopuszczalną. Działalność z zakresu administracji publicznej obejmuje bowiem sprawy administracyjne, a więc zadania i kompetencje w zakresie władzy wykonawczej, wykonywane w formie władczej, którą cechuje jednostronność działania, moc wiążąca oraz dopuszczalność stosowania przymusu. Jednocześnie za zasadniczy element charakterystyczny dla określenia aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, uważany być musi element władztwa administracyjnego. Skoro zatem w normie wynikającej z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. chodzi o zindywidualizowane w przepisie prawa, w odniesieniu do konkretnego podmiotu, uprawnienie albo obowiązek, które może on wykonywać samodzielnie, korzystając w tym zakresie z ochrony prawnej, to z pewnością takiego charakteru nie można przypisać – zdaniem WSA w Warszawie – złożeniu przez Prezesa Rady Ministrów podpisu pod aktem urzędowym Prezydenta RP. Kontrasygnata Prezesa Rady Ministrów ma bowiem miejsce w ramach współdziałania najwyższych organów władzy wykonawczej, a jej celem jest osiągnięcie koordynacji ich działań. Nie posiada ona tym samym cech rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, ani w znaczeniu procesowym, ani materialnym. WSA w Warszawie wskazał również, że udzielenie kontrasygnaty przez Prezesa Rady Ministrów nie było też decyzją w rozumieniu art. 104 w zw. z art. 107 k.p.a. Decyzja jako akt administracyjny jest bowiem władczym, jednostronnym oświadczeniem woli organu administracji publicznej, złożonym w konkretnej sytuacji faktycznej, wobec zindywidualizowanego adresata, niepodporządkowanego służbowo ani organizacyjnie składającemu oświadczenie organowi, po przeprowadzeniu sformalizowanego postępowania uregulowanego w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w przepisach o postępowaniach jurysdykcyjnych wyłączonych, zmierzającego do wyjaśnienia przesłanek doniosłych dla jego treści. Za decyzje administracyjne nie można uznać aktów wydawanych w sferze, która nie jest regulowana przez materialne prawo administracyjne, a także poza obszarem regulowanym przez przepisy o postępowaniu administracyjnym, co w oczywisty sposób wyklucza przypisanie charakteru decyzji złożeniu przez Prezesa Rady Ministrów podpisu pod aktem urzędowym Prezydenta RP, bezpośrednio w oparciu o upoważnienie statuowane w art. 144 ust. 2 Konstytucji RP. Powyższe determinuje także według WSA niemożność uznania kontrasygnaty Prezesa Rady Ministrów za postanowienie, o którym mowa w art. 106 k.p.a. w zw. art. 123 § 1 k.p.a., skoro w myśl tego ostatniego przepisu może być ono wydane przez organ administracji publicznej wyłącznie w toku postępowania administracyjnego, a z taką sytuacją nie mamy do czynienia na gruncie przedmiotowej sprawy. W konsekwencji powyższego WSA w Warszawie stwierdził, że wniesienie skargi na kontrasygnatę Prezesa Rady Ministrów wobec aktu urzędowego Prezydenta RP, musi być traktowane jako niedopuszczalne, albowiem droga sądowa przed sądem administracyjnym nie jest środkiem do weryfikacji legalności działania Prezesa Rady Ministrów, wykonującego w tym przypadku przysługujące mu upoważnienie konstytucyjne, za które ponosi odpowiedzialność polityczną przed Sejmem. Jednocześnie złożenie przez Prezesa Rady Ministrów podpisu pod aktem urzędowym Prezydenta RP, nie stanowi w żadnej mierze rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej poprzez bezpośrednie władcze ukształtowanie sytuacji prawnej adresata, co wyklucza możliwość zakwalifikowania kontrasygnaty Prezesa Rady Ministrów nie tylko jako decyzji lub postanowienia, ale także jako aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zdaniem WSA w Warszawie nie było możliwe w niniejszej sprawie umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a., o co wnosił w odpowiedzi na skargę Prezes Rady Ministrów, powołując się na uwzględnienie w trybie autokontroli (poprzez uchylenie skarżonej kontrasygnaty) skargi innych skarżących tj. D.Z. i K.W.. Według WSA wniosek o umorzenie nie mógł zostać uwzględniony, gdyż kontrola kontrasygnaty Prezesa Rady Ministrów nie jest w ogóle objęta właściwością sądu administracyjnego. W razie niedopuszczalności skargi postępowanie sądowe nie może się bowiem toczyć w ogóle, a zatem nie może zostać również umorzone. II Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia WSA w Warszawie złożył Prezes Rady Ministrów, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 58 § 1 pkt 1, art. 1, art. 2 i art. 3 § 1 i § 2 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 184 i art. 144 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 15 § 3 i art. 13 § 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2024 r. poz. 622; dalej: ustawa o SN) przez odrzucenie skargi z uwagi na uznanie, że sprawa kontroli aktu kontrasygnaty Prezesa Rady Ministrów wobec postanowienia Prezydenta RP z 17 sierpnia 2024 r. numer 1131.18.2024 w przedmiocie wyznaczenia przewodniczącego zgromadzenia sędziów Izby Cywilnej Sądu Najwyższego nie należy do kognicji sądów administracyjnych; 2) art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a. poprzez nieodrzucenie skargi ze względu na brak interesu prawnego skarżącego we wniesieniu skargi w sytuacji, gdy zachodziły ku temu przesłanki, gdyż skarżący nie wykazał posiadania interesu prawnego, a jedynie wskazał co najwyżej na interes faktyczny, co nie jest wystarczające do uznania skarżącej za stronę postępowania sądowoadministracyjnego; 3) art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a. poprzez nieumorzenie postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy zachodziły ku temu przesłanki, gdyż Prezes Rady Ministrów uwzględniając w trybie autokontroli skargę na akt z zakresu administracji publicznej uchylił akt kontrasygnaty wobec postanowienia Prezydenta RP z 17 sierpnia 2024 r. numer 1131.18.2024 w przedmiocie wyznaczenia przewodniczącego zgromadzenia sędziów Izby Cywilnej Sądu Najwyższego. 2. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez: 1) błędną wykładnię art. 144 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 15 § 3 w zw. z art. 13 § 3 ustawy o SN w zakresie charakteru aktu kontrasygnaty Prezesa Rady Ministrów wobec postanowienia Prezydenta RP z 17 sierpnia 2024 r. numer 1131.18.2024 w przedmiocie wyznaczenia przewodniczącego zgromadzenia sędziów Izby Cywilnej Sądu Najwyższego, które są aktami w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.; 2) niewłaściwe zastosowanie art. 54 § 3 p.p.s.a. polegające na uznaniu, że przepis ten nie znajduje zastosowania do aktu kontrasygnaty Prezesa Rady Ministrów wobec postanowienia Prezydenta RP z 17 sierpnia 2024 r. numer 1131.18.2024 w przedmiocie wyznaczenia przewodniczącego zgromadzenia sędziów Izby Cywilnej Sądu Najwyższego. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia WSA w Warszawie w całości i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie i wydanie orzeczenia co do istoty sprawy. Jednocześnie na postawie art. 176 § 2 p.p.s.a. oświadczono o zrzeczeniu się przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie. III Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania albo o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania z uwagi na dokonanie skutecznej reasumpcji kontrasygnaty poprzez jej skuteczne uchylenie. IV Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że co do zasady Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 p.p.s.a.). Oznacza to, że przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej NSA może wyjść poza granice skargi kasacyjnej w razie stwierdzenia, że zachodzą przesłanki o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Nie jest to jednak jedyny wyjątek od związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09 (powoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdzono, że w świetle art. 183 § 1 oraz art. 134 § 2 w związku z art. 193 p.p.s.a. jest dopuszczalne zastosowanie przez Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu art. 189 p.p.s.a., polegające na uchyleniu orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego i odrzuceniu skargi, niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej i przy braku przesłanek nieważności postępowania sądowego. Pogląd prawny zaprezentowany w powołanej uchwale jest wiążący przy rozpatrywaniu niniejszej skargi kasacyjnej, co oznacza w tej sprawie konieczność badania w pierwszym rzędzie, czy istniały podstawy do odrzucenia skargi przez wojewódzki sąd administracyjny oraz z jakich przyczyn odrzucenie to powinno nastąpić. Jest to jedna z podstawowych czynności, która powinna zostać dokonana przy rozpatrywaniu skargi kasacyjnej. Nawet zatem w przypadku, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, gdy Sąd I instancji skargę odrzucił, Naczelny Sąd Administracyjny jest zobowiązany przed przystąpieniem do rozpoznawania zarzutów kasacyjnych zbadać podstawy prawne warunkujące odrzucenie skargi, bez względu na przesłanki, jakie doprowadziły Sąd pierwszej instancji do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wykonując ten obowiązek NSA stwierdza, że w rozpatrywanej sprawie skarżący zaskarżył kontrasygnatę Prezesa Rady Ministrów wobec postanowienia Prezydenta RP z 17 sierpnia 2024 r., domagając się jej uchylenia oraz podnosząc, że udzielona została wadliwemu aktowi Prezydenta RP. Przed wniesieniem tej skargi, Prezes Rady Ministrów, uwzględniając na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. inną wniesioną skargę, w dniu 9 września 2024 r. uchylił zaskarżony akt oraz odmówił udzielenia kontrasygnaty. Jak z powyższego wynika, zaskarżona kontrasygnata została wyeliminowana z obrotu prawnego przed wniesieniem skargi w niniejszej sprawie. Skoro w dacie wniesienia skargi w tej sprawie, a więc w dacie wszczęcia niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, zaskarżony tą skargą akt był już uchylony, brak było przedmiotu kontroli przez sąd administracyjny. Oznacza to, że WSA w Warszawie nie miał kompetencji do przeprowadzania kontroli wyeliminowanego z obrotu prawnego aktu i oceniania go między innymi przez pryzmat dopuszczalności skargi na taki akt. Kompetencja sądu w takiej sytuacji ograniczona była jedynie do ustalenia, czy zaskarżony do niego akt pozostaje w obrocie prawnym. Jeżeli zaskarżony akt został wyeliminowany przed wniesieniem skargi, nie jest dopuszczalna skarga na taki akt, i o tym powinien orzec Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Tym samym prowadzenie przez Sąd rozważań i ocen dotyczących charakteru prawnego zaskarżonego aktu, wykraczało poza zakres kompetencji Sądu w niniejszej sprawie. Skoro bowiem nie istniał w dacie wnoszenia skargi przedmiot skargi, jej rozpoznawanie polegające na dokonywaniu przez Sąd ocen charakteru prawnego wyeliminowanego z obrotu prawnego przedmiotu skargi, było niedopuszczalne. Pierwszą czynnością, jaką powinien podjąć wojewódzki sąd administracyjny po przesłaniu mu skargi przez organ, jest zbadanie, czy zaskarżony akt pozostaje w obrocie prawnym. Dopiero w razie odpowiedzi pozytywnej, sąd administracyjny bada, czy rozpoznanie skargi na taki akt objęte jest kognicją sądu administracyjnego i w dalszej kolejności, w razie odpowiedzi pozytywnej, badaniu podlega, czy podmiot wnoszący skargę posiada legitymację skargową. Jeżeli natomiast zaskarżony akt został wyeliminowany z obrotu prawnego przed datą wniesienia skargi, nie można badać, czy gdyby istniał, podlegałby sądowej kontroli. Prawidłowo postępując w niniejszej sprawie, Sąd pierwszej instancji powinien był zatem skargę odrzucić z uwagi na to, że brak jest przedmiotu kontroli sądowej, czyli aktu, który podlegałby ocenie przez sąd. Dopuszczalność skargi ze względu na właściwość sądu administracyjnego do jej rozpoznania może zostać oceniona dopiero po stwierdzeniu, że w ogóle istnieje przedmiot sądowej kontroli. Wobec powyższego należy zatem uznać, że zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji odrzucające wniesioną skargę było prawidłowe w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w sentencji tego postanowienia, chociaż błędne były podane w uzasadnieniu motywy, które doprowadziły do takiego rozstrzygnięcia, gdyż odrzucenie skargi powinno było nastąpić z powodu braku aktu - przedmiotu zaskarżenia, a nie dlatego, że zaskarżony akt ze względu na jego charakter prawny nie podlega sądowej kontroli. Wobec uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, że zaskarżone postanowienie WSA w Warszawie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, NSA oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a., z którego wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Nawiązując do podniesionej w skardze kasacyjnej kwestii umorzenia postępowania, która w niniejszej sprawie także podlegała przez sąd kasacyjny badaniu z urzędu na podstawie art. 189 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w niniejszej sprawie nie zachodziły podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a. Art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przewiduje, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu tego przepisu będziemy mieć do czynienia, kiedy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku zaistnieją zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu albo spowodują, że kontrola zaskarżonego aktu lub czynności stała się zbędna. Innymi słowy, postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. W powołanym przepisie chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie. Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. będziemy mieć do czynienia m.in. wtedy, gdy w toku tego postępowania, przed wydaniem wyroku, przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. "Z taką sytuacją będziemy mieć do czynienia w szczególności wówczas, gdy zaskarżona decyzja zostanie pozbawiona bytu prawnego (uchylona) w rezultacie skorzystania przez organ, którego decyzja została zaskarżona, z uprawnień "autokontrolnych" przewidzianych w art. 54 § 3 p.p.s.a." (por. wyrok NSA z 16 stycznia 2024 r., sygn. akt III OSK 2769/22). Przypadek taki w rozpoznawanej sprawie jednak nie wystąpił. Zaskarżony akt nie został bowiem uchylony na skutek wniesionej przez skarżącego skargi, lecz przed jej wniesieniem. Nie można zatem zasadnie twierdzić, że postępowanie przed sądem administracyjnym stało się bezprzedmiotowe w jego trakcie, co uzasadniałoby zastosowanie regulacji przewidzianej w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Dlatego też brak było podstaw do stosowania dyspozycji przewidzianej w art. 189 p.p.s.a. w zakresie, w jakim dopuszcza on uchylenie zaskarżonego orzeczenia i umorzenie postępowania, gdyż zdarzenie skutkujące bezprzedmiotowością postępowania nie zaistniało w toku postępowania, lecz wcześniej. Zaistnienie takiego zdarzenia przed datą wniesienia skargi, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, powinno skutkować jej odrzuceniem. Wobec rozpoznania niniejszej sprawy w oparciu o podstawy uwzględnione przez NSA z urzędu, za pozbawione wpływu na wynik niniejszej sprawy i niedopuszczalne z powodu przedwczesności na tym etapie postępowania, uznał NSA wypowiadanie się co do podnoszonych w skardze kasacyjnej na uzasadnienie zarzutu naruszenia art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. argumentów dotyczących kognicji sądów administracyjnych w sprawie aktu kontrasygnaty Prezesa Rady Ministrów oraz legitymacji skargowej skarżącego w tej sprawie. Jak już wcześniej podkreślono, aby badać właściwość sądu administracyjnego do rozpoznania skargi na określony akt i istnienie legitymacji skargowej konkretnego podmiotu do jego zaskarżenia, akt ten musi istnieć w obrocie prawnym. Warunek istnienia przedmiotu skargi do sądu w chwili jej wnoszenia nie został jednak w niniejszej sprawie spełniony. Merytoryczne wywody w przedmiocie kognicji sądu związanej z charakterem tego aktu i legitymacji skargowej do jego zaskarżenia, pozostawałyby poza zakresem niniejszej sprawy, nie mając znaczenia dla jej rozstrzygnięcia.