II GSK 599/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Marcin Kamiński (spr.) Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj Protokolant asystent sędziego Piotr Ostrowski po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 1375/22 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 31 marca 2022 r. nr DOT-III.025.2.2022.MWŁ w przedmiocie cofnięcia uprawnienia kwalifikacyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezesa Urzędu Dozoru Technicznego z dnia 3 stycznia 2022 r. nr 13:OT22.435.5876.2021-208/2022; 3. zasądza od Ministra Finansów i Gospodarki na rzecz M. S. 1120 (jeden tysiąc sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

I. Przedmiot kontroli kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 1375/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] (skarżący, strona skarżąca) na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii (Minister, organ II instancji, organ) z dnia 31 marca 2022 r., nr DOT-III.025.2.2022.MWŁ, w przedmiocie cofnięcia uprawnienia kwalifikacyjnego. II. Stan sprawy wynikający z kontrolowanego wyroku. Pismem z dnia 11 maja 2021 r. [...] i [...] złożyli do Biura Urzędu Dozoru Technicznego (UDT) w [...], Oddział w [...], zawiadomienie dotyczące nieprzestrzegania przez skarżącego warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie eksploatacji urządzenia transportu bliskiego. Według zawiadamiających skarżący w dniu 6 maja 2021 r. na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...], obsługując hydrauliczny dźwig samochodowy (HDS), wykonywał prace bez zapewnienia odpowiedniego i bezpiecznego miejsca pracy w otoczeniu urządzenia.. Do zawiadomienia dołączono dokumentację zdjęciową oraz materiał filmowy z dnia zdarzenia. Pismem z dnia 29 lipca 2021 r. Dyrektor Oddziału UDT w Lublinie, w związku z powyższym zawiadomieniem oraz informacją o interwencji funkcjonariuszy Policji w miejscu zdarzenia, wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji w [...] (Komendant) o potwierdzenie, czy w dniu 6 maja 2021 r. na terenie ww. nieruchomości skarżący obsługiwał ww. urządzenie. W odpowiedzi na ww. wystąpienie pismem z dnia 13 sierpnia 2020 r. (zawarta w piśmie data jest błędna) Komendant poinformował, że w dniu 6 maja 2021 r. funkcjonariusze Komendy Powiatowej Policji (KPP) wylegitymowali operatora żurawia przenośnego, tj. skarżącego, który wykonywał prace na terenie przedsiębiorstwa [...] przy ul. [...] w [...]. Pismem z dnia 18 sierpnia 2021 r. Prezes UDT zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego. Pismem z dnia 30 sierpnia 2021 r. skarżący, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wyjaśnił, że teren, na którym miały miejsce roboty załadunkowo-demontażowe, był zabezpieczony przez profesjonalną firmę ochroniarską oraz funkcjonariuszy Policji, a całokształt prowadzonych działań i prac załadunkowo-demontażowych nadzorowany był przez przedstawicieli KPP, którzy zapewniali bezpieczeństwo i zgodność z prawem stosowanych środków i prowadzonych prac. Ponadto wskazano, że nie jest prawdą, jakoby skarżący "przenosił nad głowami osób trzecich" betonowe bloki. Wniesiono o dołączenie do akt postępowania następujących dowodów: 1. z przesłuchania świadków [...] i [...] na okoliczność prowadzenia na działkach o nr. ewidencyjnym [...] działalności przez spółkę [...], konfliktu z [...] oraz spółką [...], przebiegu realizacji prac, do których doszło w dniu 22 kwietnia 2021 r., oraz na okoliczność realizacji prac załadunkowo-demontażowych w dniu 6 maja 2021 r.; 2. nagrania relacji ze zdarzenia w dniu 22 kwietnia 2021 r., cz. 1, w efekcie którego doszło do posadowienia ogrodzenia z bloczków betonowych na ww. działkach; 3. nagrania relacji ze zdarzenia w dniu 22 kwietnia 2021 r., cz. 2, w efekcie którego doszło do posadowienia ogrodzenia z bloczków betonowych na ww. działkach; 4. wypowiedzi [...] dla [...] na okoliczność pozbawienia spółki [...] posiadania nieruchomości, miejsca oraz okoliczności zdarzenia - wybudowania w obrębie ww. działek ogrodzenia z bloczków betonowych. Decyzją z dnia z dnia 3 stycznia 2022 r. Dyrektor UDT Oddział w [...], działając z upoważnienia Prezesa UDT, na podstawie art. 22 ust. 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (u.d.t.), w związku z nieprzestrzeganiem instrukcji, o której mowa w § 8 rozporządzenia Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia 30 października 2018 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie eksploatacji, napraw i modernizacji urządzeń transportu bliskiego (rozporządzenie z 2018 r.), cofnął skarżącemu uprawnienie kwalifikacyjne wynikające z zaświadczenia kwalifikacyjnego nr [...] wydanego przez Prezesa UDT w dniu 19 listopada 2010 r. do obsługi żurawi przenośnych. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym materiału filmowego, ustalono, że eksploatowane urządzenie techniczne stanowił żuraw przenośny [...], którego cechy konstrukcyjne (wyposażenie w element chwytający) wskazują na główne przeznaczenie do załadunku lub rozładunku pojazdu, na którym został zainstalowany. Na wysięgniku żurawia znajduje się informacja o jego strefie pracy, w której nie mogą przebywać żadne osoby (20 m od żurawia). Na terenie nieruchomości, w obrębie pracy żurawia, nie stwierdzono wyodrębnienia strefy zagrożenia określonej przez wytwórcę żurawia. Ponadto w obszarze roboczym żurawia (w strefie pracy wysięgnika żurawia) "przebywały i swobodnie się przemieszczały osoby", znajdując się w bezpośredniej bliskości żurawia oraz transportowanych ładunków. Obsługujący żuraw wykonywał prace przy użyciu żurawia bez wyraźnie wyznaczonej strefy zagrożenia, w bezpośredniej bliskości osób, w tym znajdujących się w obrębie urządzenia chwytającego, transportowanych ładunków i pod pracującym wysięgnikiem żurawia. Na podstawie powyższych ustaleń skonstatowano, że obsługujący żuraw podczas wykonywania pracy "w sposób rażący narażał zdrowie lub życie" osób znajdujących się w obszarze pracy żurawia. Wytwórca urządzenia określił strefę zagrożenia, w obrębie której podczas pracy urządzenia nie mogą przebywać żadne osoby, ustalając ją na 20 m. W wyniku niedostosowania się obsługującego do wymagań wytwórcy urządzenia (instrukcji eksploatacji), wykonywane prace stanowiły zagrożenie dla osób, które narażone były na uderzenie elementami żurawia, niekontrolowanego wysunięcia się ładunków (bloków betonowych) z urządzenia chwytnego i ich niekontrolowanego upadku, oraz zagrożenie wynikające z nieprzewidzianego uszkodzenia urządzenia. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie. Decyzją z dnia 31 marca 2022 r. Minister utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podzielił ustalenia faktyczne Prezesa UDT oraz zauważył, że na żadnym etapie postępowania skarżący nie zaprzeczył, że to on "widnieje" jako osoba obsługująca żuraw zarówno na zdjęciach, jak i materiale filmowym opatrzonym datą 6 maja 2021 r.. W piśmie z dnia 30 sierpnia 2021 r., stanowiącym odpowiedź na zawiadomienie Prezesa UDT o wszczęciu postępowania, skarżący po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zaprzeczył, jakoby w trakcie wykonywania prac operatora HDS nie zachował wymogów bezpieczeństwa oraz sterował dźwigiem w sposób nieuważny. Zaprzeczył również, by w trakcie wykonywanych przez niego prac przy wykorzystaniu HDS zaniedbał przestrzegania zasad ostrożności oraz standardów pracy. W ocenie organu, zarówno treść ww. pisma skarżącego oraz informacja Komendanta KPP , jak i materiał fotograficzny i filmowy potwierdzają jednoznacznie, że osobą obsługującą żuraw przenośny był skarżący i że obsługiwał ww. urządzenie z naruszeniem § 8 rozporządzenia z 2018 r., zgodnie z którym do obsługującego UTB należy przestrzeganie instrukcji eksploatacji UTB. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, stwierdzono, że "podłoże konfliktu" istniejącego pomiędzy [...] a [...], który zdaniem skarżącego rzutuje na złożone zawiadomienie oraz na przebieg i okoliczności realizacji prac, do których doszło w dniu 22 kwietnia 2021 r. i w dniu 6 maja 2021 r., nie ma żadnego związku z ustaleniami dotyczącymi obsługi żurawia przenośnego niezgodnie z zapisami instrukcji eksploatacji urządzenia, a tym samym z naruszeniem przepisów o dozorze technicznym. Organ dodał, że zarówno on, jak i Prezes UDT uprawnieni są do przetwarzania danych osobowych na podstawie art. 6 ust. 1 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych – RODO) – przetwarzanie jest bowiem niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze w celu realizowania zadań na podstawie przepisów k.p.a. w związku z przepisami u.d.t. Zdaniem organu nie było również potrzeby powoływania biegłego celem zbadania autentyczności materiału filmowego. Sprawa nie jest bowiem skomplikowana, zaś organ w świetle całokształtu materiału dowodowego nie ma wątpliwości co do autentyczności nagrania. Skarżący nie podważył tego dowodu w żaden sposób. Organ nie podzielił również zastrzeżenia skarżącego, że Dyrektor Oddziału UDT w [...] nie ma kompetencji do wydania decyzji, ponieważ udzielenie upoważnienia, o którym mowa w art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.), jest czynnością o charakterze wewnętrznym. Brak w aktach sprawy upoważnienia nie oznacza, że decyzja została wydana bez takiego upoważnienia. Niezależnie jednak od powyższego, przy piśmie z dnia 17 marca 2022 r. Prezes UDT przesłał zarządzenie własne z dnia 21 kwietnia 2021 r. w sprawie nadania regulaminu organizacyjnego UDT (Regulamin). Zgodnie z § 18 ust. 10 pkt 5 Regulaminu Dyrektor Oddziału UDT w [...] był upoważniony do wydania decyzji cofającej uprawnienie kwalifikacyjne wynikające z wydanego zaświadczenia kwalifikacyjnego. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. III. Ocena prawna wyrażona w kontrolowanym wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie opisanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę. Sąd I instancji stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy (filmowy i fotograficzny) w sposób niebudzący wątpliwości potwierdza, że to skarżący w dniu 6 maja 2021 r. na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...] obsługiwał urządzenie transportu bliskiego. Jak wynika z akt sprawy, na terenie ww. posesji w dniu 6 maja 2021 r. interweniowali funkcjonariusze Policji, zaś Komendant Powiatowy Policji w [...] potwierdził w piśmie z dnia 13 sierpnia 2021 r., że obsługującym żuraw był skarżący. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika bezspornie, że skarżący obsługiwał urządzenie z naruszeniem § 8 rozporządzenia z 2018 r. Zarówno materiał filmowy znajdujący się w aktach sprawy zawierający zapis prac wykonywanych w ramach obsługi żurawia przez skarżącego, jak i materiał zdjęciowy wskazuje na naruszenie postanowień instrukcji eksploatacji urządzenia. Wynika z niego, że osoby postronne znajdowały się w bezpośredniej bliskości żurawia oraz betonowych bloków, bezpośrednio pod wysięgnikiem żurawia, co oznacza, że obsługujący żuraw podczas wykonywania pracy bez zachowania wymaganych odległości w sposób rażący narażał zdrowie lub życie osób znajdujących się w obszarze pracy żurawia. Tymczasem instrukcja eksploatacji urządzenia [...] wyraźnie wskazuje na str. 16, że w strefie zagrożenia (20 m) wokół żurawia nie mogą przebywać żadne osoby. Na str. 71 ww. instrukcji wskazano, że w całym obszarze roboczym żurawia (strefa obrotu i pod wiszącym ładunkiem) zachodzi poważne zagrożenie życia operatora i innych osób, a wchodzenie na obszar roboczy jest zabronione. Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi, organ odniósł się do wszystkich wniosków dowodowych skarżącego, w szczególności prawidłowo uznano za nieuzasadnione w okolicznościach sprawy przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu techniki badania autentyczności nagrań cyfrowych i analogowych celem potwierdzenia faktu autentyczności materiału nagraniowego z dnia 6 maja 2021 r. znajdującego się w aktach sprawy. Jak wyjaśnił Sąd, w myśl art. 84 § 1 k.p.a. taki dowód ma charakter fakultatywny i zależy od uznania organu prowadzącego postępowanie. Wykorzystanie tego środka dowodowego jest zasadne, gdy dla prawidłowego załatwienia sprawy, ze względu na poziom jej skomplikowania, wymagane są wiadomości, którymi nie dysponuje organ. Brak jest zatem obowiązku po stronie organu powoływania biegłych, którzy zweryfikowaliby jego stanowisko i wyniki ustaleń w sprawie. To strona kwestionująca te ustalenia może posłużyć się dowodami wskazującymi na okoliczności, których istnienie bądź ich brak chce wykazać. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ nie miał wątpliwości dotyczących autentyczności materiału nagraniowego, zaś skarżący nie przedłożył dowodu podważającego tę ocenę. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). IV. Skarga kasacyjna i jej zarzuty. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść orzeczenia poprzez naruszenie: 1) art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 105 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonej decyzji z pominięciem argumentów zaprezentowanych przez skarżącego w treści skargi do WSA, w tym zakresie zaś dokonanie błędnych ustaleń stanu faktycznego oraz nieprawidłową ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, skutkujące niesłusznym przyjęciem, że istnieje podstawa do oddalenia skargi, a ponadto zmarginalizowanie przez WSA zarzutów skargi odnoszących się do nieprawidłowych ustaleń organów obydwu instancji w przedmiocie stanu faktycznego oraz nieuwzględnienie wniosków dowodowych skarżącego; 2) naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, iż przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego celem ustalenia autentyczności nagrania stanowiącego podstawę zarzucanego skarżącemu czynu pozostaje w realiach przedmiotowej sprawy bezcelowe, pomimo że skarżący od początku kwestionował autentyczność nagrania oraz że z treści nagrania nie można wysnuć faktu, iż kierującym urządzeniem pozostaje skarżący, a tym samym faktyczne pozbawienie przez WSA w przedmiotowej sprawie prawa do zaprezentowania własnej argumentacji i obrony własnych twierdzeń przez skarżącego; 3) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku z pominięciem twierdzeń skarżącego wyrażonych w treści skargi skierowanej do WSA w zakresie sprzeczności stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia materiału dowodowego z przepisami prawa (przepisami prawa w zakresie ochrony danych osobowych oraz danych wizerunkowych osób uczestniczących); 4) art. 268a k.p.a. w zw. z art. 2, art. 7, art. 31 ust. 1 i 3, a także art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez niezasadne uznanie, iż wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie pozbawienia uprawnień kwalifikacyjnych niezbędnych do wykonywania zawodu może nastąpić z pominięciem przepisów ustawy (w tym zakresie w oparciu o uregulowania § 18 ust. 10 pkt 5 Regulaminu), a tym samym uznanie przez WSA, iż z upoważnienia Dyrektora Oddziału zawartego w Regulaminie wynika uprawnienie do wydania konkretnej decyzji administracyjnej, a co za tym idzie, błędne przyjęcie, iż Dyrektor Oddziału UDT w [...] został należycie umocowany do prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie w I instancji. 5) art. 81a w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z § 8 rozporządzenia z 2018 r. poprzez rozstrzygniecie istniejących w przedmiotowej sprawie wątpliwości na niekorzyść skarżącego w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania administracyjnego jest odebranie stronie uprawnienia kwalifikacyjnego, a ponadto przyjęcie, iż skarżący dopuścił się naruszenia instrukcji eksploatacji urządzenia transportu bliskiego w sytuacji, gdy z żadnego elementu materiału dowodowego zgormadzonego w sprawie przez Prezesa UDT nie wynika takie naruszenie ani nawet okoliczność, jakie czynności konkretnie wykonywać miał skarżący w dniu 6 maja 2021 r., tj. w dacie złożenia zawiadomienia; 2. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 22 ust 4 u.d.t. w zw. § 8 rozporządzenia z 2018 r. w zw. z art. 78 § 1 w zw. z art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi oraz oparcie rozstrzygnięcia WSA jedynie o przedstawione przez organ dokumenty, których wartość dowodowa i rzetelność sporządzenia od samego początku były kwestionowane przez skarżącego i które to dowody nie odnoszą się w żadnym wypadku do istoty przedmiotowej sprawy i choć wskazują na naruszenia, nie pozwalają w żadnym wypadku na przypisanie odpowiedzialności skarżącemu, a co za tym idzie, na pełną ocenę stanu faktycznego w kontekście zgłaszanych przez skarżącego zarzutów, a tym samym niezasadne uznanie przez WSA w Warszawie, iż w okolicznościach przedmiotowej sprawy można przyjąć, że skarżący dopuścił się naruszenia, co mogło stanowić podstawę do cofnięcia skarżącemu uprawnienia kwalifikacyjnego. Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu. V. Uzasadnienie prawne wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. sprawa sądowoadministracyjna w drugiej instancji jest rozpoznawana w granicach skargi kasacyjnej, chyba że zostaną stwierdzone podlegające sankcjonowaniu z urzędu – a więc niezależnie od powyższych granic – wady nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji (art. 183 § 2 p.p.s.a.) lub podstawy, o których mowa w art. 189 p.p.s.a. Granice skargi kasacyjnej są natomiast wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego konkretyzacji przez sformułowanie zarzutów kasacyjnych. 2. Wobec niestwierdzenia określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstaw nieważności postępowania sądowego, jak również podstaw do zastosowania z urzędu art. 189 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy – zgodnie z zasadą tantum devolutum, quantum iudicatum – do weryfikacji zarzutów kasacyjnych w odniesieniu do pełnego zakresu rozstrzygnięcia w związku z zaskarżeniem wyroku niższej instancji w całości. 3. Konieczną i wystarczającą podstawą do uwzględnienia wywiedzionej skargi kasacyjnej jest stwierdzenie zasadności zarzutu naruszenia prawa procesowego w zakresie wzorców kontrolnych wynikających z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez przeprowadzenie przez Sąd meriti wadliwej (niepełnej i naruszającej zasadę niezwiązania granicami skargi) kontroli legalności proceduralnej zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, co skutkowało niedostrzeżeniem poważnych naruszeń przepisów regulujących postępowanie administracyjne, które co najmniej mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, prowadząc na etapie sądowoadministracyjnego orzekania do przedwczesnego i tym samym błędnego oddalenia wniesionej skargi. 4. Podstawowe wady procesowe, poddanego kontroli sądowej postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia uprawnienia kwalifikacyjnego w zakresie obsługi (eksploatacji) urządzenia transportu bliskiego (żurawia przenośnego), przyznanego w drodze zaświadczenia potwierdzającego umiejętność praktycznego wykonywania tego rodzaju czynności oraz znajomość warunków technicznych dozoru technicznego, norm i przepisów prawnych w tym zakresie (art. 22 ust. 4 w zw. z art. 22 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym/u.d.t.), dotyczą zasad przeprowadzania dowodu z nagrań wizualnych (audiowizualnych) oraz procesowego utrwalania jego wyników, jak również zapewnienia stronie postępowania udziału w przeprowadzeniu tego dowodu oraz możliwości składania wyjaśnień w tym zakresie. Jak wynika z zaaprobowanych przez kontrolowany Sąd Wojewódzki ustaleń faktycznych organów oraz akt sprawy, podstawowym materiałem dowodowym, który miał potwierdzać fakt nieprzestrzegania przez skarżącego warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie eksploatacji urządzenia transportu bliskiego, było wykonane przez osoby składające zawiadomienie do organu nagranie "wizyjne" (wizualne) w postaci "materiału filmowego" z dnia 6 maja 2021 r., potwierdzone "dokumentacją zdjęciową" (wydruk zdjęciowy z nagrania) oraz pismem z dnia "13 sierpnia 2020 r." (podano błędną datę) Komendanta Powiatowego Policji w [...] w sprawie interwencji na miejscu zdarzenia w dniu 6 maja 2021 r. Treść ww. nagrania wizualnego nie została jednak szczegółowo opisana, natomiast z uzasadnień decyzji organów pierwszej i drugiej instancji wynika jedynie, że zawiera ono 15-minutowy "zapis prac wykonywanych w ramach obsługi żurawia" przez skarżącego, co zdaniem Prezesa UDT "nie budzi wątpliwości" (s. 4 decyzji z dnia 3 stycznia 2022 r.) i co zostało potwierdzone przez Ministra na podstawie zdjęcia stanowiącego wydruk z "kadru filmowego" (s. 7 decyzji z dnia 31 marca 2022 r.). Jakkolwiek nie jest kwestią sporną, że organy orzekające w sprawie dokonały "wewnętrznego" odtworzenia nagrania wizualnego i na tej podstawie poczyniły określone ustalenia faktyczne, to jednak – wobec naruszenia podstawowych zasad procesowego przeprowadzania dowodu z tego rodzaju nagrań oraz procesowego utrwalania jego wyników oraz pozbawienia strony skarżącej możliwości uczestnictwa w przeprowadzeniu tego dowodu i składania wyjaśnień co do jego treści – nie można uznać, że postępowanie dowodowe w tym zakresie może być podstawą do dokonania wiarygodnych ustaleń faktycznych. Przede wszystkim, co nie zostało dostrzeżone przez kontrolowane organy oraz Sąd Wojewódzki, należało uwzględnić, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym odpowiedzialności sankcyjnej skuteczne dopuszczenie i wykorzystanie dowodu z nagrań wizualnych (audialnych lub audiowizualnych) wymaga zachowania przepisów regulujących zasady przeprowadzania dowodów, gwarantujących udział strony w ich przeprowadzaniu oraz określających zasady utrwalania treści odtworzonego nagrania. 5. Ponieważ dowód z nagrań wizualnych (audialnych, audiowizualnych) jest dowodem nienazwanym w rozumieniu art. 75 § 1 k.p.a., dlatego jego przeprowadzenie wymaga łącznego zastosowania przepisów o dowodach z oględzin (art. 85 k.p.a.) oraz dokumentów (art. 76-76a k.p.a.). W tym zakresie relewantny pozostaje stosowany per analogiam legis art. 308 k.p.c. W pierwszej kolejności właściwy organ powinien dokonać oględzin samego nośnika nagrania w celu ustalenia jego stanu, pochodzenia, struktury (np. elektronicznej, jeżeli nośnikiem jest plik zapisany w odpowiednim formacie). Jeżeli nośnik nagrania w wyniku oględzin zostanie oceniony jako wiarygodne źródło informacji dowodowej (w tym zakresie – odnosząc się do zarzutu kasacyjnego w zakresie art. 84 k.p.a. – należy stwierdzić, że jedynie oczywiste defekty lub szczególne cechy nośnika nagrania albo struktury zapisu elektronicznego pliku mogą być podstawą do dopuszczenia dowodu z opinii biegłego celem zbadania autentyczności nagrania), możliwe staje się odtworzenie jego treści, które ma na celu pisemne utrwalenie informacji zapisanych na nagraniu ze szczegółowością (w tym czasową, przestrzenną, personalną) istotną z punktu widzenia rodzaju i indywidualnego charakteru sprawy administracyjnej. Ze względu na fakt, że nagranie (szczególnie prywatne) może zostać dokonane w okolicznościach wskazujących na celową ekspozycję lub pominięcie określonych faktów, miejsc lub osób, szczegółowość jego opisu wymaga znacznej precyzji, a następcza ocena wiarygodności i mocy dowodowej wymaga – wnikliwości i krytycyzmu. Istotne jest również zapewnienie stronie czynnego udziału w toku czynności odtworzenia nagrania przez umożliwienie jej składania wyjaśnień co do jego treści (por. art. 79 § 1 i 2 k.p.a.). Jeżeli treść nagrania będzie niewystarczająca do stwierdzenia określonych, istotnych w sprawie okoliczności, konieczne stanie się ich wyjaśnienie przez przeprowadzenie dodatkowych dowodów, w tym dowodów z zeznań świadków. Odrębną kwestią jest obowiązek właściwego utrwalenia czynności procesowych z odtworzenia nagrania wizualnego (audialnego lub audiowizualnego). Uwzględniając szczególny charakter dowodu z tego rodzaju nagrania oraz istotność jego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy (zob. art. 67 § 1 k.p.a.) oraz konieczność zastosowania przepisów o dowodzie z oględzin (zob. art. 67 § 2 pkt 3 k.p.a.), konieczne jest utrwalenie ww. czynności procesowej w drodze sporządzenia protokołu. 6. Przedstawione wyżej ustalenia i uwagi znajdują pełne zastosowanie do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy. Brak prawidłowego przeprowadzenia dowodu z nagrania wizualnego oraz dokonania oceny jego formalnej i materialnej wiarygodności, połączony z pozbawieniem strony prawa udziału w przeprowadzeniu tego dowodu oraz z zaniechaniem prawidłowego utrwalenia na piśmie w formie protokołu czynności procesowej odtworzenia nagrania, skutkował istotnym naruszeniem zasad postępowania wyjaśniającego i dowodowego (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.) oraz niemożnością uznania, że podstawowy dowód z ww. nagrania został skutecznie włączony w poczet materiału dowodowego, którego całokształt może być dopiero podstawą oceny, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Stwierdzenie powyższych uchybień na tle oceny rozważanego zarzutu kasacyjnego prowadzi do wniosku, że istota sprawy sądowoadministracyjnej została dostatecznie wyjaśniona dla potrzeb przejęcia skargi do merytorycznego rozpoznania, co upoważnia Naczelny Sąd Administracyjny do zastosowania art. 188 p.p.s.a. oraz dokonania końcowej – negatywnej – oceny legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a.). Szczegółowa weryfikacja pozostałych zarzutów kasacyjnych jest w tym stanie rzeczy zbędna z uwagi dostateczne wyjaśnienie zagadnień prawnych nimi objętych przez Sąd a quo (art. 268a k.p.a.), bezprzedmiotowa (art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a.; art. 81a w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z § 8 rozporządzenia Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia 30 października 2018 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie eksploatacji, napraw i modernizacji urządzeń transportu bliskiego) lub przedwczesna (art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 84 § 1 k.p.a.; art. 22 ust 4 u.d.t. w zw. § 8 ww. rozporządzenia z 2018 r.). Ponownie rozpoznając sprawę, kontrolowane organy – będąc związane prawomocną i ostateczną oceną prawną oraz wytycznymi procesowymi zawartymi w niniejszym wyroku (art. 153 w zw. z art. 170 p.p.s.a.) – dokonają usunięcia wytkniętych uchybień procesowych oraz uzupełnienia materiału dowodowego, a następnie – końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Dodatkowo organy te uwzględnią, że niska wartość dowodowa notatki policyjnej z dnia "13 sierpnia 2020 r." wymaga rozważenia konieczności przesłuchania w charakterze świadków funkcjonariuszy Policji interweniujących w dniu 6 maja 2021 r. w tracie eksploatacji spornego urządzenia, jak również – w razie powstania wątpliwości na tle treści nagrania wizualnego – wezwania do złożenia zeznań przez inne osoby uczestniczące w ww. zdarzeniu. Kontrolowane organy powinny także mieć na uwadze, że ustalenia faktyczne w zakresie nieprzestrzegania przez osoby obsługujące urządzenia techniczne warunków technicznych dozoru technicznego oraz norm i przepisów prawnych (art. 22 ust. 4 w zw. z art. 22 ust. 3 u.d.t.), w tym instrukcji eksploatacji urządzenia transportu bliskiego (UTB), o której mowa w § 4 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia 30 października 2018 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie eksploatacji, napraw i modernizacji urządzeń transportu bliskiego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2176; "rozporządzenie z dnia 30 października 2018 r."), muszą być szczegółowe, wskazując miejsce, czas i zakres naruszenia określonych precyzyjnie reguł. Skoro do obsługującego UTB należy przede wszystkim przestrzeganie instrukcji eksploatacji (§ 8 rozporządzenia z dnia 30 października 2018 r.), to ustalenia organów właściwej jednostki dozoru technicznego muszą dokładnie powiązać ujawnione zachowania tego podmiotu z obowiązującą treścią ww. dokumentu. Oceniając kompletność zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, kontrolowane organy powinny także uwzględnić treść § 7 ust. 2 rozporządzenia z dnia 30 października 2018 r. Przepis ten (z zastrzeżeniem ust. 4) stanowi, że eksploatujący, oddzielnie dla każdego UTB, zakłada i przechowuje dziennik konserwacji prowadzony przez konserwującego, a także rejestruje przebieg eksploatacji UTB na podstawie wymagań zawartych w instrukcji eksploatacji. 7. Mając na względzie całość przedstawionej argumentacji oraz działając na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji, zasądzając na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 i art. 207 § 1 p.p.s.a. od Ministra Finansów i Gospodarki (jako organu właściwego w świetle aktualnego przyporządkowania działów administracji rządowej – zob. rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 lipca 2025 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Finansów i Gospodarki, Dz.U. z 2025 r. poz. 997) na rzecz strony skarżącej kasacyjnie zwrot kosztów postępowania sądowego, ustalonych według norm przepisanych. ----------------------- 2