Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II GSK 528/22

Wyrok NSA z 23 października 2025 r., II GSK 528/22 – transport drogowy i przewozy

Wynik

Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
23 października 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska Protokolant starszy asystent sędziego Dorota Onyśk po rozpoznaniu w dniu 23 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 16 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Op 411/21 w sprawie ze skargi B. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 14 maja 2021 r. nr BP.501.2089.2020.1834.OP8.7005 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od B. J. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 370 (trzysta siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 16 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Op 411/21 w sprawie ze skargi B. J. (dalej przywoływana jako: "Skarżąca", "Strona"), na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 14 maja 2021 r., nr BP.501.2089.2020.1834.OP8.2005 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 8 października 2020 r., nr WITD.DI.0152.Z.VIII0999/14/20, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego. Sąd I instancji za podstawę orzekania przyjął następujący stan faktyczny sprawy. 1. W dniu 7 września 2020 r. zatrzymano do kontroli drogowej w miejscowości P. autobus marki (...) o nr rej. (...). Pojazdem, którym kierował M. T.wykonywany był krajowy przewóz drogowy osób na linii regularnej P. Gimnazjum – P. Gimnazjum przez R.. Kontrolowany przewóz wykonywany był na rzecz i w imieniu przewoźnika PKS w N. Sp. z o.o. Podczas kontroli stwierdzono intensywny wyciek płynów eksploatacyjnych z silnika oraz skrzyni biegów (oleista, tłusta ciecz barwy czarnej), co udokumentowano odpowiednimi zdjęciami. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr (...)z dnia 7 września 2020 r. 2. Decyzją z dnia 8 października 2020 r., nr WITD.DI.0152.Z.VIII0999/14/20, Opolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 92a ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140, z późn. zm., dalej przywoływana jako: "u.t.d.", "ustawa"), nałożył na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 500 zł za naruszenie, o jakim mowa w załączniku nr 4 do ustawy - lp. 15.2. Organ argumentował, że w wyniku kontroli stwierdzono naruszenie opisane w zał. 4 do ustawy - lp. 15.2., czyli wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne. Ustalił też, że osobą zarządzającą w ww. Spółce jest Skarżąca. W dalszej części uzasadnienia OWITD nie uwzględnił wyjaśnień Skarżącej, która dowodziła, że ujawnione podczas kontroli wycieki nie są płynami eksploatacyjnymi, lecz stanowią zanieczyszczenia organiczne, takie jak: błoto, tłuste pozostałości z dróg czy kałuż. Ponadto nie podzielił poglądu, że plamy znajdujące się na powierzchni jezdni nie pochodziły z kontrolowanego pojazdu. Podkreślił przy tym, że kierowca podpisał protokół bez zastrzeżeń. W konsekwencji uznał, że bezsprzecznie pojazd w chwili zatrzymania zagrażał bezpieczeństwu ruchu drogowego oraz środowisku naturalnemu. Następnie, po przytoczeniu treści art. 66 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, art. 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 lipca 2008 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego oraz przepisów unijnych w zakresie pojęcia "zarządzający transportem", przyjął, że niezapewnienie przez Skarżącą odpowiedniego nadzoru i organizacji pracy pozwala jej przypisać odpowiedzialność administracyjną za stwierdzone naruszenie. Powołał się również na treść art. 92a ust. 2 u.t.d., lp. 15.2. zał. nr 4 do ustawy, a także art. 92c ust. 1 oraz ust. 1a u.t.d. i stwierdził, że Skarżąca nie przedstawiła dowodów wskazujących, że nie miała wpływu na powstałe naruszenie, zaś zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza, by naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których strona nie mogła przewidzieć. Końcowo podniósł, że oczywistość stwierdzonego naruszenia skutkowała nałożeniem kary pieniężnej. 3. Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD), decyzją z dnia 14 maja 2021 r., nr BP.501.2089.2020.1834.OP8.2005, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Decyzja została wydana na podstawie 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735), dalej przywoływana jako: "K.p.a.", oraz art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d., lp. 15.2. załącznika nr 4 do ustawy, art. 66 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110), art. 1, art. 2 oraz art. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE. W uzasadnieniu decyzji Organ przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania, zacytował przepisy stanowiące podstawę prawną wydanej decyzji oraz przytoczył treść § 5 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. z 2019 r. poz. 2141 z późn. zm.) oraz lp. 8.4.1 załącznika nr 1 do tego aktu. GITD stwierdził, że Skarżąca jako osoba zarządzająca transportem odpowiada w świetle prawa za flotę pojazdów przewoźnika (także za ich stan techniczny) zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Natomiast nałożona kara pieniężna jest karą nakładaną za samo stwierdzenie wystąpienia usterki zakwalifikowanej jako niebezpieczna. Organ odwoławczy wskazał też, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci protokołu kontroli drogowej oraz dokumentacji fotograficznej jest wystarczający do przypisania odpowiedzialności za stwierdzone w toku kontroli drogowej naruszenie. Powstałe wycieki mogły zostać stwierdzone przez kontrolujących metodą organoleptyczną, w związku z czym nie jest niezbędne ustalenie składu plamy, jak i jej pochodzenia. Organ podkreślił, że istotne znaczenie w sprawie ma protokół kontroli drogowej, który obrazuje stan faktyczny podczas kontroli. Protokół został podpisany przez kierowcę bez uwag, a co za tym idzie, za bezzasadne uznać należy wątpliwości Skarżącej co do pochodzenia plamy, jak i jej składu organicznego. Uznał również, że jeżeli stwierdzono wyciek płynów eksploatacyjnych, tj. nadmierny wyciek płynu innego niż woda, który może zagrażać środowisku lub stwarzać zagrożenie dla bezpieczeństwa innych użytkowników drogi, stałe powstawanie kropli, które stanowi bardzo poważne ryzyko dla środowiska lub bezpieczeństwa, klasyfikuje się to jako usterkę niebezpieczną. W tej sprawie w wyniku wycieku tworzyła się widoczna plama, która zagrażała również środowisku. Zdaniem Organu zgodnie z zasadą logicznego rozumowania, jeżeli tworzyła się plama, to musiało również nastąpić stałe powstawanie kropel, które skapywały na nawierzchnię i tworzyły plamę zagrażającą środowisku naturalnemu. 4. Skargę na powyższą decyzję wniosła Skarżąca. 5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w przywoływanym na wstępie wyrokiem z 16 listopada 2021 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Organu pierwszej instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Sąd I instancji podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie Organy obu instancji zgodnie uznały, że zgromadzony materiał dowodowy w postaci dokumentacji fotograficznej dał podstawę do nałożenia na Skarżącą kary pieniężnej w wysokości 500 zł za wykonywanie transportu drogowego pojazdem posiadającym usterkę określoną w lp. 15.2. załącznika nr 4 do ustawy. Przepis ten sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne. Sąd I instancji podkreślił, że w ocenie Organów ujawnione - podczas przeprowadzonej w dniu 7 września 2020 r. kontroli drogowej przedmiotowego autobusu - usterki w postaci intensywnego wycieku płynów eksploatacyjnych z silnika oraz skrzyni biegów należało zakwalifikować jako niebezpieczne. Z tym stanowiskiem Organów nie zgodziła się Skarżąca, która w toku postępowania, a następnie w skardze, konsekwentnie wskazywała, że Organy z naruszeniem przepisów dotyczących postępowania wyjaśniającego nie dokonały kwalifikacji prawnej stwierdzonych usterek jako niebezpiecznych, a tym samym niewłaściwe zastosowały w jej przypadku art. 92a ustawy. Skarżąca dowodziła również, że plama znajdująca się na nawierzchni jezdni nie przesądza o wycieku płynów z kontrolowanego pojazdu. Poza tym zarzuciła, że Organy nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego w kierunku ustalenia, czy widoczne na fotografiach zabrudzenia elementów pojazdu są płynami eksploatacyjnymi. W ocenie Sądu I instancji należy zgodzić się ze Skarżącą, że stanowisko Organów o zaktualizowaniu się przesłanek pozwalających na przypisanie jej naruszenia opisanego w lp. 15.2. załącznika nr 4 do ustawy jest przedwczesne, a w sferze prawnej niewystarczające. Zdaniem Sądu I instancji w kontrolowanym postępowaniu stan faktyczny sprawy nie został ustalony i oceniony w sposób pełny i wyczerpujący, zaś uzasadnienia decyzji nie odpowiadają wymogom określonym w przywołanych wcześniej przepisach. W ocenie Sądu I instancji jeżeli Strona podważa ustalenia Organów zawarte w decyzji i przedkłada dla poparcia swych twierdzeń przeciwdowód (np. badanie techniczne pojazdu sprzed kontroli) oraz wykłada przepisy materialne na tle faktów odnoszących się do sprawy, to w ramach cytowanych zasad postępowania dowodowego organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy (art. 136 K.p.a.) powinny przeprowadzić dodatkowe dowody w celu wyjaśnienia wszystkich wątpliwości. Uwaga ta dotyczy przykładowo przesłuchania kierowcy pojazdu i ustalenia, jakie były przyczyny niewniesienia zastrzeżeń do protokołu kontroli (Skarżąca kwestionuje, by brak wniesienia przez kierowcę zastrzeżeń podczas kontroli był równoznaczny z akceptacją ustaleń protokołu) oraz ewentualnego przesłuchania diagnosty w zakresie stanu technicznego pojazdu. Wobec lakonicznej treści protokołu kontroli, jak najbardziej zasadne, zdaniem WSA, wydaje się również wyjaśnienie z osobą, która przeprowadziła kontrolę, w jaki sposób ustalono, że sfotografowana plama z oleistej, tłustej cieczy barwy czarnej znajdująca się na jezdni pochodziła z przedmiotowego pojazdu (Skarżąca podnosiła m.in., że owa oleista plama mogła pochodzić z innego pojazdu), a także w jaki sposób sprawdzono, że zabrudzenia na elementach pojazdu związane są z zarzucanym wyciekiem płynów eksploatacyjnych (Skarżąca wskazywała na brak takiego związku). Sąd I instancji uznał, że Organy w zakresie stwierdzonej usterki w postaci wycieku płynów nie poczyniły dostatecznych ustaleń i nie dokonały jakiejkolwiek analizy przepisów, która uzasadniałaby stanowisko, że usterka ta ma charakter niebezpieczny, stąd nie ma podstaw do uznania za prawidłową przyjętą przez Organ kwalifikację prawną tego naruszenia. Wyjaśnienie stanowiska OWITD, w ocenie WSA, sprowadza się do ogólnego podsumowania, że kontrolowany pojazd w sposób bezsprzeczny nie spełniał wymogów bezpieczeństwa ruchu drogowego w zakresie opisanym w protokole kontroli, podczas gdy z protokołu kontroli nie wynika, by Organ przeprowadzał kontrolę organoleptyczną stwierdzonych wycieków, stosownie do wymogów rozporządzenia z 2019 r. W przekonaniu Sądu I instancji tak ogólnikowa ocena nie może więc zostać uznana za wystarczającą. Podobne błędy do opisanych powyżej popełnił, zdaniem WSA, Organ odwoławczy, który tylko przytoczył zastosowane przepisy, bez jakiegokolwiek ich omówienia. Natomiast cała ocena GITD co do uznania stwierdzonej usterki za niebezpieczną została zawarta w jednym krótkim akapicie uzasadnienia decyzji (s. 9), gdzie Organ jedynie wskazał na możliwość wystąpienia - w związku z wyciekiem płynów eksploatacyjnych – "poważnego ryzyka dla środowiska lub bezpieczeństwa", jednak bez żadnego wytłumaczenia swojego stanowiska. W konsekwencji Sąd I instancji stwierdził, że Organy nie wyjaśniły stanu faktycznego w kontekście tego, czy w przypadku Skarżącej spełnione zostały przesłanki do nałożenia kary za naruszenie opisane w lp. 15.2. załącznika nr 4 do ustawy oraz nie wyjaśniły podstaw prawnych wydanych aktów. Dodatkowo Organ odwoławczy nie rozpatrzył w sposób prawidłowy podniesionych przez Stronę w odwołaniu konkretnych zarzutów. Taki sposób procedowania jest zaś niezgodny z zasadą przekonywania (art. 11 K.p.a.). Sąd I instancji podkreślił, że nie kwestionuje tego, iż w przypadku stwierdzenia w jakimkolwiek pojeździe, podczas kontroli drogowej, naruszenia w postaci wycieku płynów, które należy zakwalifikować jako usterkę niebezpieczną, konieczne jest wymierzenie kary na podstawie art. 92a ust. 2 i ust. 8 ustawy i wyeliminowanie pojazdu z ruchu do czasu naprawy. Jednak oceniane decyzje są w tym zakresie dowolne i nie wyjaśniają dostatecznie stanu faktycznego sprawy, co z kolei nie pozwala na zweryfikowanie przez Sąd prawidłowości oceny w zakresie przypisanego skarżącej naruszenia z lp. 15.2. załącznika nr 4 do ustawy. Sąd zgodził się ze Skarżącą, że podpis kierowcy na protokole kontroli nie jest rozstrzygający w kwestii ustaleń faktycznych. WSA wskazał, że kierowca pojazdu nie jest osobą reprezentującą firmę przewozową i jeśli Skarżąca w toku postępowania kwestionowała stwierdzone usterki, to należało przeprowadzić dodatkowe dowody, w tym chociażby przesłuchanie kierowcy. Warto też zwrócić uwagę, że przy takim procesowym stanowisku Skarżącej Organy nie wyjaśniły, dlaczego nie dokonały szczegółowej kontroli technicznej, o jakiej stanowi § 6 rozporządzenia z 2019 r. 6. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Organ, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi ewentualnie przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., polegające na uchyleniu decyzji GITD i poprzedzającej ją decyzji w wyniku niepełnej oceny materiału dowodowego, w szczególności poprzez mylne przyjęcie, że organy nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego sprawy i konieczne jest uzupełnienie materiału dowodowego, podczas gdy zgromadzony materiał - protokół kontroli jednoznacznie stwierdza usterkę w postaci wycieków płynów – stałe powstawanie kropli, a kwestię kwalifikacji takiej usterki jako niebezpiecznej jednoznacznie rozstrzygają przepisy rozporządzenia, co istotne WSA w Opolu w wyroku z dnia 19 sierpnia 2021 r. sygn. akt II SA/Op 322/21 (prawomocny) potwierdził zaistnienie ww. naruszenia, w aktach sprawy znajduje się dowód rejestracyjny zawierający datę ostatniego badania technicznego pojazdu/organ ma urzędowy dostęp do historii pojazdu, kierujący podpisał protokół kontroli bez zastrzeżeń, a strona nie przedstawiła dowodów mogących podważyć ustalenia organu co do zaistnienia naruszenia; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 129a ust. 2 w zw. z art. 129fa ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz.U. z 2020 r. poz. 110, dalej przywoływana jako: "p.r.d.") w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 3, art. 74 ust 1 i 2, art. 76 ust. 2, art. 89a ust. 2 u.t.d. w zw. z art. 12 ust. 1,2,3 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2014/47/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie drogowej kontroli technicznej dotyczącej zdatności do ruchu drogowego pojazdów użytkowych poruszających się w Unii oraz uchylającą Dyrektywę 2000/30/WE z dnia 3 kwietnia 2014 r. (Dz.Urz.UE.L Nr 127, str. 134) oraz pkt 8.4.1 załącznika nr II do ww. Dyrektywy w zw. § 6 ust. l, 2 pkt 1, ust. 5 rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego oraz pkt 8.4.1 załącznika nr I do tego rozporządzenia w zw. 2 § 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 8, § 9 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia z dnia 31 grudnia 2002 r. Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tj, Dz.U. z 2016 r. poz. 2022) w zw. z Ip. 15.2 załącznika lit 4 do-u.t.d. poprzez ich pominięcie a w konsekwencji niewłaściwe niezastosowanie i uznanie, iż inspektorzy nie mają kompetencji w zakresie dokonywania kontroli stanu technicznego pojazdu, jak: również podstaw do uznania na podstawie zgromadzonych w toku kontroli dowodów, że doszło do wykonywania przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę którą należy zakwalifikować jako niebezpieczną, a kontrola organoleptyczna usterki w postaci wycieków płynów - stałe powstawanie kropli jest niewystarczająca do zakwalifikowania jej jako usterki niebezpiecznej i konieczne jest w tym zakresie przedstawienie dodatkowych dowodów (pomimo braku przepisów tworzących taki nakaz); 3) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 92c ust. 1 u.t.d., które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż to na organie spoczywa ciężar dowodowy tj. musi zgromadzić materiał dowodowy potwierdzający brak wpływu strony na powstanie naruszenia, podczas gdy to strona powinna przedstawić wiarygodne dowody potwierdzające, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć, bowiem to na niej ciąży obowiązek należytego utrzymania pojazdu oraz nie jest zwolniona z odpowiedzialności, gdy wyłączna wina za powstanie naruszenia spoczywa na kierowcy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, chociaż nie wszystkie zarzuty w niej podniesione są zasadne. 7. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna GITD oparta została zarówno na naruszeniu przepisów postępowania jak i prawa materialnego. W orzecznictwie NSA zarysowała się linia orzekania, z której wynika, że w sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por. np. wyrok z 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11 oraz wyrok z 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08). 8. W ocenie NSA niezasadne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania w tej części, w której wiążą wadliwość wyroku z naruszeniem art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. Stosownie do pierwszego ze wskazanych przepisów, sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. W ramach zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować dokonanej przez sąd oceny dokumentów, o ile dokumenty te znajdują się w materiale zgromadzonym w aktach sprawy. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu oceny materiału dowodowego, jak i ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego dokonanych przez sąd pierwszej instancji (por. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1350/11, wyrok NSA z dnia 17 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1609/10). Do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. dochodzi zatem wówczas, gdy sąd oddali skargę, mimo niekompletnych akt sprawy, gdy pominie istotną część tych akt, gdy przeprowadzi postępowanie dowodowe z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 p.p.s.a. oraz gdy oprze orzeczenie na własnych ustaleniach, tzn. dowodach lub faktach, nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika więc nakaz wyprowadzania oceny prawnej na gruncie faktów i dowodów znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2010 r., sygn. akt I FSK 497/09; wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1645/09; wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 763/12). Z kolei w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy", o którym mowa w tym przepisie, oznacza jedynie to, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Skuteczność zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. zależy zatem od wykazania, że sąd rozpoznając skargę dokonał oceny zgodności z prawem innej sprawy lub z przekroczeniem granic rozpoznawanej sprawy (por.m.in. wyrok NSA z dnia 25 września 2009 r., sygn. akt II FSK 629/08). Nietrafność powyższych zarzutów ma oparcie z jednej strony w ich wadliwości formalnej, z drugiej zaś w merytorycznej niezasadności. Oczywiście niezasadność merytoryczna miałaby decydujące znaczenie przy ocenie tych zarzutów, ale tylko pod warunkiem ich formalnej poprawności. Wada formalna jest pierwotną przyczyną niezasadności tych zarzutów i tylko z tego powodu zarzuty te nie mogą być podstawą oceny zaskarżonego wyroku, jednak sąd drugiej instancji zwraca uwagę, że art. 133 § 1 p.p.s.a. odnosi się do możliwości wydania wyroku przez sąd, a art. 134 § 1 p.p.s.a. do granic rozpoznania. W obu przypadkach sąd pierwszej instancji tych przepisów nie naruszył. Jednak poprawnie zbudowany zarzut kasacyjny wymaga uzasadnienia. Obowiązek ten wprost wynika z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Brak uzasadnienia powyższych zarzutów, co ma miejsce w przypadku rozpoznawanej skargi kasacyjnej, zawsze prowadzi do stwierdzenia wadliwości formalnej zarzutu i ten brak musi być podkreślony w rozpoznawanej sprawie jako główny powód niezasadności ocenianych zarzutów. Jedynie dodatkowo wskazać należy, że wbrew stanowisku Autora skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji nie wydał wyroku w oparciu o materiał dowodowy nie znajdujący się w aktach sprawy. 9. Zgoła odmiennie należy potraktować zarzuty kasacyjne wskazujące na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z właściwymi przepisami K.p.a., a więc dokonaniem błędnej oceny zaskarżonej decyzji, które z uwagi na ich komplementarny charakter należy rozpoznać łącznie z zarzutami naruszenia prawa materialnego. W tym zakresie należało przyjąć, że zarzuty skargi kasacyjnej są zasadne. 10. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy. Zgodnie z art. 89a ust. 2 u.t.d. Inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego dokonują kontroli na warunkach i w trybie określonych w ustawie. W myśl art. 129a ust. 2 w zw. z art. 129fa ust. 1 p.r.d. inspektor jest uprawniony do sprawdzania stanu technicznego, wyposażenia, ładunku, wymiarów, masy lub nacisku osi pojazdu znajdującego się na drodze. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego pojazd wytypowany przez kontrolującego do drogowej kontroli technicznej podlega wstępnej lub szczegółowej drogowej kontroli technicznej. W myśl § 5 ust. 2 pkt 8 rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego drogowa kontrola techniczna obejmuje identyfikację pojazdu oraz sprawdzenie stanu technicznego co najmniej jednej pozycji z następujących obszarów: 8) uciążliwość, w tym emisję spalin oraz wycieki paliwa lub oleju. Stosownie do § 5 ust. 5 rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego sposób identyfikowania pojazdu, zakres i metody kontroli jego stanu technicznego oraz kryteria oceny usterek stwierdzonych podczas tej kontroli są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Usterki niewymienione w tym załączniku ocenia się pod względem zagrożenia, jakie stwarzają dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Zgodnie z treścią § 5 ust. 7 rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego usterki stwierdzone podczas drogowej kontroli technicznej pojazdu dzieli się na trzy kategorie: usterki drobne - usterki bez znaczącego wpływu na bezpieczeństwo pojazdu lub wymagania ochrony środowiska, które nie powodują ograniczenia w dalszym używaniu pojazdu; usterki poważne - usterki mogące zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego lub naruszać wymagania ochrony środowiska albo inne istotne nieprawidłowości, które dają podstawę do ograniczenia dalszego używania pojazdu oraz określenia warunków tego używania; usterki niebezpieczne - usterki powodujące bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego lub naruszające wymagania ochrony środowiska, w stopniu uniemożliwiającym używanie pojazdu w ruchu drogowym, które powodują niedopuszczenie do dalszego używania pojazdu. W myśl § 5 ust. 8 rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego w przypadku stwierdzenia podczas drogowej kontroli technicznej pojazdu usterek zaliczanych do więcej niż jednej kategorii, wynik tej kontroli klasyfikuje się na podstawie najpoważniejszej kategorii usterki, zaś według przepisu § 9 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia pojazd uczestniczący w ruchu drogowym ma być tak utrzymany, aby nie występowały wyraźne wycieki w postaci spadających kropel materiałów eksploatacyjnych z zespołów i układów pojazdów. W lp. 15.2. załącznika nr 4 do ustawy w pozycji "Nr grupy naruszeń oraz waga naruszeń, wskazane w załączniku I do rozporządzenia 2016/403", w przypadku przypisanego Skarżącej naruszenia - wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne wskazano 5.2 NN, gdzie NN oznacza najpoważniejsze naruszenie. Stosownie do załącznika nr 1 pkt 5 rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/47/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie drogowej kontroli technicznej dotyczącej zdatności do ruchu drogowego pojazdów użytkowych (...) zawiera w swoim załączniku II szczegółową klasyfikację usterek technicznych wraz ze wskazaniem ich wagi, w podziale na usterki drobne, poważne i niebezpieczne. Zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt c tej dyrektywy usterki niebezpieczne to takie, które stanowią bezpośrednie i natychmiastowe zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego lub oddziaływujące na środowisko. Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz.U. z 2019 r, poz. 2141, dalej przywoływane jako: "rozporządzenie w sprawie kontroli ruchu drogowego", "rozporządzenie") wdrożono przepisy ww. dyrektywy. Regulacja zawarta w lp. 15.2. załącznika nr 4 do ustawy nie zawiera szczegółowego opisu usterek. Ich kwalifikacji należy dokonać na podstawie przepisów rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego. Stosownie do § 6 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego podczas wstępnej drogowej kontroli technicznej kontrolujący sprawdza wymaganą dokumentację dotyczącą dopuszczenia pojazdu do ruchu drogowego, a w szczególności dokument potwierdzający przeprowadzenie badania technicznego, oraz ostatni protokół kontroli drogowej, o którym mowa w ust. 5 (pkt 1), przeprowadza wzrokowa ocenę stanu technicznego pojazdu oraz może dokonać sprawdzenia stanu technicznego za pomocą właściwych metod, w tym z użyciem przyrządu kontrolno- pomiarowego będącego w jego dyspozycji, służącego ocenie konieczności poddania pojazdu szczegółowej kontroli technicznej lub zobowiązania do niezwłocznego usunięcia usterek. Zgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego na podstawie wyników wstępnej drogowej kontroli technicznej pojazdu użytkowego kontrolujący decyduje, czy pojazd ten poddać szczegółowej drogowej kontroli technicznej. W przypadku pojazdu użytkowego, jeżeli dokumentacja dotycząca dopuszczenia pojazdu do ruchu lub protokół, o którym mowa w § 6 ust. 5 rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego, potwierdza, że kontrola jednej lub kilku pozycji z obszaru określonego w ust. 2 została przeprowadzona w okresie poprzednich trzech miesięcy, kontroli w tym zakresie można nie przeprowadzać, chyba że nieprawidłowości są oczywiste dla kontrolującego. Kontrolę stanu technicznego pojazdu przeprowadza się z wykorzystaniem dostępnych technik i sprzętu. Kontrola ta może także obejmować sprawdzenie, czy odpowiednie części i elementy pojazdu odpowiadają wymogom w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego i ochrony środowiska. Należy wskazać, że tylko nieliczne defekty dają o sobie znać niespodziewanie, bowiem zanim dojdzie do wycieku, można zwykle odebrać sygnały wskazujące na to, że dany element jest np. lekko uszkodzony. Zgodnie z pkt 8.4.1 załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego metodą wykrycia usterki w postaci wycieków płynów - stałego powstawania kropli jest kontrola organoleptyczna. Zgodnie z objaśnieniem zawartym w ww. rozporządzeniu "kontrola organoleptyczna" oznacza, że kontrolujący w miarę możliwości nie tylko ogląda dany element ale również, w stosowanych przypadkach, sprawdza go dotykowo, ocenia wydawany przez niego dźwięk lub używa jakichkolwiek innych odpowiednich sposobów kontroli bez użycia przyrządów. 11. Sąd pierwszej instancji podważając poprawność oceny zgromadzonego przez Organy materiału dowodowego wskazał, że w kontrolowanym postępowaniu stan faktyczny sprawy nie został ustalony i oceniony w sposób pełny i wyczerpujący. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji przyjął, że Organy nie wyjaśniły stanu faktycznego w kontekście tego, czy w przypadku Skarżącej spełnione zostały przesłanki do nałożenia kary za naruszenie opisane w lp. 15.2. załącznika nr 4 do ustawy oraz nie wyjaśniły podstaw prawnych wydanych aktów. WSA uznał też, że kierowca pojazdu nie jest osobą reprezentującą firmę przewozową i jeśli Skarżąca w toku postępowania kwestionowała stwierdzone usterki, to należało przeprowadzić dodatkowe dowody, w tym chociażby przesłuchanie kierowcy. Zwrócił uwagę, że Organy nie wyjaśniły, dlaczego nie dokonały szczegółowej kontroli technicznej, o jakiej stanowi § 6 rozporządzenia z 2019 r. Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić. 12. Analiza akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że Organy poprawnie ustaliły konieczne fakty do nałożenia na Skarżącą kary za naruszenie przepisów u.t.d. Zatem prawidłowo przyjęły, że w wyniku kontroli stwierdzono naruszenie opisane w zał. 4 do ustawy - lp. 15.2., czyli wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne oraz, że osobą zarządzającą w ww. Spółce jest Skarżąca. Prawidłowo także Organy nie uwzględniły wyjaśnień Skarżącej, że ujawnione podczas kontroli wycieki nie są płynami eksploatacyjnymi, lecz stanowią zanieczyszczenia organiczne, takie jak: błoto, tłuste pozostałości z dróg czy kałuż. Prawidłowo nie podzieliły poglądu, że plamy znajdujące się na powierzchni jezdni nie pochodziły z kontrolowanego pojazdu. W konsekwencji prawidłowo uznały, że pojazd w chwili zatrzymania zagrażał bezpieczeństwu ruchu drogowego oraz środowisku naturalnemu. Za prawidłowe Naczelny Sąd Administracyjny uznaje także przyjęcie przez Organy, że niezapewnienie przez Skarżącą odpowiedniego nadzoru i organizacji pracy pozwala jej przypisać odpowiedzialność administracyjną za stwierdzone naruszenie. 13. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa także, że przepis art. 74 ust. 2 i 4 u.t.d. mimo iż znajduje się w ustawie materialnej ma charakter procesowy i tak też, jak wynika z treści postawionego zarzutu, został sformułowany przez skarżący kasacyjnie organ ("poprzez pominięcie i uznanie"). Powyższe uchybienie GITD w sformułowaniu powyższego zarzutu nie uniemożliwiło jego merytorycznego rozpoznania. Niewątpliwie protokół kontroli drogowej, o którym mowa w art. 74 u.t.d., sporządzony przez organ kontrolny przy współudziale kontrolowanego kierowcy, jest - w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. - dokumentem urzędowym. Dokument ten, sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ, w zakresie jego działania, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Utrwalone protokołem czynności kontrolne mają charakter materialno-techniczny i odzwierciedlają ich przebieg oraz poczynione w ten sposób ustalenia. Dodatkowo protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny, a zasadniczo niemożliwy do odtworzenia. Z tego powodu uznaje się go za dokument mający szczególną moc dowodową. Protokół ten podpisany przez osoby uczestniczące w kontroli, tj. inspektorów i kierowcę, stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone (wyrok NSA z 7 grudnia 2010 r. sygn. akt II GSK 1062/09). Dowód z dokumentu urzędowego - jakim jest prawidłowo sporządzony protokół kontroli - ma znaczenie szczególne, bowiem zostaje w nim utrwalony stan rzeczy, jaki kontrolerzy zastali podczas kontroli. Dokument urzędowy stanowi podstawowy element materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym. Z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Organ prowadzący postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu urzędowego. Istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny. Protokół z kontroli ma wysoki walor dowodowy, w szczególności w związku z tym, iż jego treść (art. 75 u.t.d.) wykorzystywana jest do formułowania wniosków o wszczęcie postępowania, zaś same ustalenia z protokołu z kontroli drogowej wyznaczają granice przyszłego postępowania administracyjnego, pod względem stanu faktycznego i prawnego. Dowód ten uznać należy za najbardziej miarodajny (pewny), co nie oznacza jego bezwzględnej i niepodważalnej mocy. Strona ma, bowiem możliwość jego zwalczenia kontrdowodami, a więc dowodami z dokumentów, oględzin czy opinii biegłych. W niniejszej sprawie nie przedstawiono dowodów ani wniosków dowodowych mogących podważyć ustalenia zawarte w protokole kontroli. Z treści protokołu kontroli bezsprzecznie i jednoznacznie wynika, że poddano sprawdzeniu stan techniczny autobusu, w wyniku którego stwierdzono intensywne wycieki płynów eksploatacyjnych z silnika oraz skrzyni biegów (oleista tłusta ciecz barwy czarnej). W protokole wskazano, że doszło do usterki niebezpiecznej - w postaci wycieków płynów - stałe powstawanie kropli a w części "10. Różne/uwagi" kontrolujący wskazał, iż zakazano dalszej jazdy pojazdu do momentu usunięcia usterek i zatrzymano dowód rejestracyjny. Wykonano dokumentację fotograficzną, z której wynika, że wyciek płynów eksploatacyjnych był sporych rozmiarów i pochodził z kontrolowanego pojazdu, a kierujący pojazdem podpisał protokół bez zastrzeżeń. W tym miejscu Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że kontrola drogowa ma cechę niepowtarzalności, stąd dowód w postaci protokołu z kontroli jest w sprawie kluczowy. Argument WSA, że należałoby przesłuchać kierowcę pojazdu i ustalić, jakie były przyczyny niewniesienia zastrzeżeń do protokołu kontroli uznać należy za chybiony. Dorosły człowiek podpisuje protokół jeśli uzna, że twierdzenia zawarte w nim odzwierciedlają prawdę. 14. Warto wskazać, że przedmiot postępowania (przedmiot sprawy) wyznaczają i determinują normy prawa materialnego - w relacji do których normy procesowe pełnią jedynie funkcję instrumentalną. W związku z tym należy przyjąć, że zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie i koniecznych do przeprowadzenia w nim ustaleń oraz dowodów wyznaczają właśnie normy prawa materialnego, które stanowiąc podstawę nałożenia obowiązku wyznaczają tym samym zbiór koniecznych do załatwienia sprawy faktów o prawnie doniosłym znaczeniu. Punktem wyjścia dla ustalenia koniecznego zakresu postępowania wyjaśniającego w konkretnej sprawie są więc normy prawa materialnego. Tym samym skoro organ miał kompetencje do stwierdzenia usterki na podstawie organoleptycznej kontroli i taką usterkę stwierdził oraz udokumentował, to przepis art. 92a ust. 2 u.td. w zw. z Ip. 15.2 załącznika nr 4 do u.t.d. w zw. z pkt 8.4.1 załącznika nr I rozporządzenia w sprawie ruchu drogowego powinien był stanowić dla Sądu I instancji podstawowy wzorzec kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe należy podkreślić, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawie nie istnieją wątpliwości co do wystąpienia w kontrolowanym pojeździe usterki, którą należało zgodnie z przepisami (pkt 8.4.1 załącznika 1 do rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego), zakwalifikować jako usterkę niebezpieczną. Fakt stwierdzenia usterki niebezpiecznej zgodnie § 2 ust. 6 pkt 3 rozporządzenia w sprawie kontroli w ruchu drogowym nakazywał niedopuszczenie do dalszego używania pojazdu. Należy zaznaczyć, że dla oceny charakteru usterek decydujące znaczenie ma dokument urzędowy, tj. protokół kontroli a nie, wbrew temu co wskazał Sąd I instancji, twierdzenia Skarżącej. Powoływanie się przez Skarżącą na okoliczność, że samochód w chwili badania technicznego w lipcu był sprawny technicznie i wtedy był poddany stosownej kontroli nie przesądza, iż stan techniczny pojazdu w momencie kontroli był dobry. 15. Dostrzeżenia także wymaga, że w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem WSA w Olsztynie, o sygn. akt II SA/Op 322/21, której tło stanowiła ta sama kontrola drogowa, a karę nałożono na przewoźnika, zapadł wyrok oddalający skargę. Odnosząc się do protokołu kontroli Sąd ten zauważył, że: "Z kontroli sporządzony został protokół, datowany na 7 wrzesień 2020 r. odnotowano w nim czas i miejsce jej trwania, a także podmiot i przedmiot nią objęty. W rubryce "opis stwierdzonego naruszenia" zawarto m.in., że stwierdzono intensywne wycieki płynów eksploatacyjnych z silnika oraz skrzyni biegów (oleista tłusta ciecz, barwy czarnej). Równocześnie zaznaczono, że wykonano dokumentację fotograficzną. Dokumentacja ta, czego nie dostrzega strona skarżąca, bądź wadliwie – czy też odmiennie – ją odczytuje stanowi załącznik do protokołu. Protokół, co ważne, przez poddanego kontroli pracownika spółki został podpisany. Nie wniesiono do niego uwag, zastrzeżeń. (...) Przy czym, co ważne, w toku postępowania kierujący kontrolowanym pojazdem, uczestniczący od początku w kontroli drogowej, na żadnym etapie nie podważył autentyczności danych i oświadczeń zawartych w protokole, zwłaszcza co do okoliczności ujawnionych plam, ich położenia, charakteru i rodzaju. Zdaniem Sądu zarówno protokół jak i fotografie dowodzą poprawności twierdzeń organu, a także dokonanej oceny wyrażonej w obszernych motywach rozstrzygnięcia, o czym szerzej powyżej. Nie jest on niespójny, czy też nie zawiera rozbieżności, (...) W toku kontroli stanu technicznego ww. pojazdu stwierdzono usterki zagrażające bezpieczeństwu. Stwierdzone nieprawidłowości polegały na ujawnieniu wycieku płynów zarówno z silnika, jak i skrzyni biegów, w pojeździe dopuszczonym w tym dniu do przewozu osób na drogach publicznych." Naczelny Sąd Administracyjny podziela tym samym pogląd wyrażony w powyższym orzeczeniu WSA w Olsztynie, że rację mają orzekające w sprawie Organy umocowane do prowadzenia kontroli drogowej i wyspecjalizowane do tego rodzaju kontroli przedsiębiorców, że analiza zebranego materiału dowodowego wykazała, iż stan techniczny kontrolowanego pojazdu nie mieścił się w granicach obowiązujących norm, a stwierdzone usterki stanowiły zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, które możliwe były do stwierdzenia przez kontrolującego bez konieczności przeprowadzania badań w stacji diagnostycznej. Do oceny uszkodzeń nie potrzeba było wiedzy specjalistycznej. Potwierdza powyższe przede wszystkim protokół z kontroli zawierający oględziny pojazdu utrwalone tak w formie pisemnej jak i fotograficznej. 16. W sprawie nie można zatem przyjąć, jak uznaje Sąd I instancji, że stan faktyczny nie został wyjaśniony. Przeciwnie - został on wyjaśniony w stopniu wystarczającym dla rozstrzygnięcia sprawy. Dokładny przebieg kontroli został opisany w protokole, który został podpisany również przez kierowcę kierującego tym pojazdem, czym potwierdził on prawidłowość jego sporządzenia. Kierowca nie wniósł też do protokołu żadnych zastrzeżeń, a zatem w pełni godził się z jego treścią. Znajdujący się w aktach sprawy protokół kontroli korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzony jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. W ocenie zatem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonując analizy przytoczonych przepisów, zgromadzonego materiału dowodowego i argumentacji zaprezentowanej w ocenianych rozstrzygnięciach, zgodzić należy się ze skarżącym kasacyjnie Organem o zaktualizowaniu się przesłanek pozwalających na przypisanie Stronie skarżącej naruszenia opisanego w załączniku nr 4 do ustawy - lp. 15.2. 17. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 92c ust. 1 u.t.d., Naczelny Sąd Administracyjny w tej sprawie podziela także stanowisko Organów co do braku przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 1a u.t.d. Przepis ten pozwala na uniknięcie odpowiedzialności, wówczas gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot zarządzający transportem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot ten nie mógł przewidzieć. Jednak przesłanki wskazane w tym przepisie nie odnoszą się do zwykłego zachowania przedsiębiorcy lub działań osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu działalności gospodarczej, lecz do sytuacji wyjątkowych, których profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu należytej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć, np. będących rezultatem siły wyższej, bądź działań osoby trzeciej, za której winę przedsiębiorca nie może odpowiadać. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się jednoznacznie, że z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wyraźnie wynika, że przesłanki uwalniające od odpowiedzialności organizatora transportu nie odnoszą się do zachowania przedsiębiorcy, jego działań lub działań osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu działalności, lecz do sytuacji wyjątkowych, których profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy dochowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie racjonalnie przewidzieć (por. wyrok NSA z 18 września 2029 r., sygn. akt II GSK 2128/17). Przy czym podkreślenia wymaga, że organy administracji publicznej nie mają obowiązku samodzielnego poszukiwania argumentów na poparcie twierdzeń strony o konieczności wyłączenia jej odpowiedzialności za popełnione przez nią naruszenia prawa, w sytuacji gdy argumentów tych nie przytoczyła sama strona (por. wyrok WSA w Gdańsku z 5 marca 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 835/19). Natomiast argumenty w tej mierze podniesione przez Skarżącą, a w ślad za nią przez Sąd I instancji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z racji przedstawionych już powyżej, nie zasługiwały na uwzględnienie. W związku z powyższym, nieuprawnionym jest w pierwszej kolejności uznanie ujawnionych wycieków za nie pochodzące i nie związane z pojazdem kontrolowanym a w drugiej zakwalifikowanie ich do sytuacji nadzwyczajnych, wyjątkowych i niedających się przewidzieć przez profesjonalistę – osobę zarządzającą transportem przy dochowaniu przez nią najwyższej staranności i przezorności. Awarie, usterki, tego typu występują podczas eksploatacji pojazdów, o czym wiedzą nie tylko profesjonalni przewoźnicy i osoby zarządzające transportem ale także zwykli użytkownicy pojazdów mechanicznych. Powyższe nie zwalnia jednak osoby zarządzającej transportem od odpowiedzialności na gruncie art. 92c ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 1a u.t.d. Przepis ten dotyczy bowiem okoliczności niezależnych od przedsiębiorcy (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2017 r., sygn. akt II GSK 737/16). Poruszanie się pojazdu z wyciekiem z silnika i skrzyni biegów, co może wystąpić niezależnie od nawet nieodległego przeprowadzenia badań technicznych pojazdu, jeżeli po tym badaniu użytkowano go – stanowi zagrożenie. Stąd rację ma Skarżący kasacyjnie Organ, że zaświadczenie o przeprowadzeniu badania technicznego niczego w tej mierze nie zmienia i nie podważa dokonanych przez Organy ustaleń, które miały tę wiedzę z dokumentacji historii pojazdu, do której urzędowo mają dostęp. Tym samym zasługiwały na uwzględnienie powyżej omówione zarzuty podnoszone w skardze kasacyjnej. Wbrew stanowisku Sądu I instancji postępowanie przed Organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. 18. W myśl art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Sprawę należy przy tym uznać za dostatecznie wyjaśnioną, gdy jest ona wyjaśniona w stopniu, w jakim, uwzględniając charakter postępowania odwoławczego przed NSA, sąd ten może prawomocnie zweryfikować dokonaną przez wojewódzki sąd administracyjny kontrolę legalności zaskarżonego aktu. Taki stan wyjaśnienia sprawy ma miejsce w rozpatrywanym przypadku. Naczelny Sąd Administracyjny uznał bowiem, że stan prawny i faktyczny sprawy został dostatecznie wyjaśniony i nie pozostawia wątpliwości. Ponadto - w świetle ocen i rozważań poczynionych wyżej przez Naczelny Sąd Administracyjny - GITD prawidłowo zebrał, rozpatrzyły i oceniły zgromadzony materiał dowodowy. Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i na podstawie art. 151 w zw. z art. 193 p.p.s.a. oddalił skargę. 19. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) na które złożyło się wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika organu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz wpis sądowy od skargi kasacyjnej. Przywołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych pochodzą z bazy dostępnej pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl

Informacje o sprawie

Data wpływu
6 kwietnia 2022
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Sędziowie
Andrzej Skoczylas Karolina Kisielewicz-Sierakowska Patrycja Joanna Suwaj /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny