Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II GSK 504/23

II GSK 504/23 - Wyrok NSA z 2026-04-23

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
23 kwietnia 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Zalewski Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia del. WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Protokolant starszy asystent sędziego Aleksandra Tokarczyk po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Farmaceutycznego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 1244/22 w sprawie ze skargi U. D. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 6 kwietnia 2022 r. nr PORZI.503.155.2018.AKW.2 w przedmiocie stwierdzenia naruszenia wymagań dotyczących obrotu produktami leczniczymi i nakazania ich usunięcia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz U. D. 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 października 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 1244/22, po rozpoznaniu skargi U.D. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 6 kwietnia 2022 r. w przedmiocie stwierdzenia naruszenia wymagań dotyczących obrotu produktami leczniczymi i nakazania ich usunięcia, w punkcie 1/ uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w Warszawie z dnia 19 października 2018 r., a w punkcie 2/ zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Główny Inspektor Farmaceutyczny, zaskarżając orzeczenie w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uwzględnienie skargi U.D. pomimo braku podstawy faktycznej jak i prawnej do tego rodzaju rozstrzygnięcia, co nastąpiło poprzez naruszenie: a) art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267; powoływanej dalej jako: p.u.s.a.), a także art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c), art. 133 § 1, art. 135 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1691; powoływanej dalej jako: k.p.a.) poprzez dokonanie przez Sąd I instancji błędnych ustaleń faktycznych, które dodatkowo zostały poddane przez WSA dowolnej ocenie, wbrew zasadzie prawdy materialnej oraz zasadzie swobodnej oceny dowodów, co w efekcie skutkowało oparciem rozstrzygnięcia objętego zaskarżonym wyrokiem na błędnie i dowolnie zrekonstruowanym stanie faktycznym, który posłużył do wyciągnięcia nieprawidłowych wniosków, co w efekcie miało istotny i decydujący wpływ na odmienny od prawidłowego kierunek rozstrzygnięcia objętego zaskarżonym wyrokiem w postaci uchylenia zaskarżonej decyzji GIF oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i znalazło swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku, które nie poddaje się kontroli kasatoryjnej; zarzucane naruszenie miało miejsce poprzez: - pominięcie przez Sąd I instancji bezspornej okoliczności, iż adresem www (strony internetowej) sprzedaży wysyłkowej zgłoszonym przez skarżącą i wpisanym do Krajowego Rejestru Zezwoleń na Prowadzenie Aptek Ogólnodostępnych, Punktów Aptecznych oraz Rejestru Udzielonych Zgód na Prowadzenie Aptek Szpitalnych i Zakładowych (ID apteki: [...]) był adres strony internetowej www.[A2].pl, przy jednoczesnym pominięciu okoliczności, iż do Rejestru Aptek nie został zgłoszony przez skarżącą adres www (strony internetowej) sprzedaży wysyłkowej www.allegro.pl/[A], co zostało wskazane w treści uzasadnienia decyzji organu l instancji z dnia 19.10.2018 r., znak: WIF.WA.ll.8521.2.1.2018.APR (strona 2 akapity 4-6 ww. decyzji) oraz wynikało z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach postępowania administracyjnego (załączony przez organ I instancji wydruk z Rejestru Aptek dla apteki ogólnodostępnej prowadzonej przez skarżącą), jak również okoliczność ta została przyznana przez samą skarżącą w treści skargi do WSA; - przyjęcie przez Sąd I instancji, iż "w bezspornym stanie faktycznym sprawy strona prowadzi sprzedaż wysyłkową produktów leczniczych wydawanych bez przepisu lekarza z wykorzystaniem portalu allegro.pl, pod adresem: https://allegro.pl/[A]", pomimo iż prawidłowo dokonane ustalenia faktyczne w tym zakresie powinny prowadzić do ustaleń, iż skarżąca prowadziła sprzedaż wysyłkową produktów leczniczych wydawanych bez przepisu lekarza z wykorzystaniem co najmniej 2 stron internetowych, tj. strony internetowej www.[A2].pl, a równocześnie z wykorzystaniem dodatkowo strony internetowej https://allegro.pl/[A]; - przyjęcie przez Sąd I instancji, iż stronę internetową https://allegro.pl/[A] można uznać jako "stronę internetową placówki" w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2015 r. w sprawie wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych (Dz. U. z 2015 r. poz. 481), pomimo iż nie została ona zgłoszona do Rejestru Aptek jako strona internetowa placówki, za pośrednictwem której skarżąca prowadzi sprzedaż wysyłkową produktów leczniczych wydawanych bez przepisu lekarza, co powinno prowadzić Sąd I instancji do poczynienia ustalenia, iż strony internetowej https://allegro.pl/[A] nie można uznać jako "strony internetowej placówki" w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2015 r. w sprawie wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych; - przyjęcie przez sąd I instancji jako wiarygodnych wyjaśnień przedsiębiorcy prowadzącego portal Allegro.pl, przy jednoczesnym ich błędnym zinterpretowaniu, poprzez poczynienie przez Sąd I instancji ustaleń, zgodnie z którymi "Sąd nie dostrzega powodów, dla których stroną internetową placówki nie miałaby być strona oferowana przez portal allegro.pl, a dedykowana jak w przedmiotowym przypadku konkretnej placówce (aptece) w formie indywidualnej (pod)strony internetowej, tak jak to wynika z ogólnych warunków współpracy (zał. 14, w aktach), oświadczenia usługodawcy, który wskazuje, że oferty "posiadają własne, charakterystyczne i unikalne adresy www. dlatego należy przyjąć, że pełnią funkcje samodzielnej strony internetowej" (wyjaśnienia portalu w formie e-mail z 11 września 2018 r., w aktach), a wreszcie odczytania samego adresu strony internetowej przedsiębiorcy, który zawiera jego indywidualne oznaczenie (vide s. 1 niniejszego uzasadnienia)", pomimo iż prawidłowo ustalony stan faktyczny powinien prowadzić do zgoła odmiennych ustaleń, a mianowicie, iż stroną internetową placówki mogłaby być (pod)strona oferowana przez portal Allegro.pl, pod warunkiem iż byłaby ona dedykowana konkretnej placówce (aptece) w formie indywidualnej (pod)strony internetowej, a jednocześnie zostałaby ona zgłoszona przez skarżącą do Rejestru Aptek jako "strona internetowa placówki" w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2015 r. w sprawie wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych, a ponadto nie miałaby miejsca sytuacja w której poszczególne oferty zamieszczane przez skarżącego "posiadają własne, charakterystyczne i unikalne adresy", a więc de facto stanowią odrębne strony internetowe, których nazwa została skonstruowana od strony przedmiotu oferty (nazwa produktu leczniczego, np. /[A1]) oraz swoistych haseł (hasztagów, mających ułatwić wyszukiwanie danego produktu leczniczego, np. /[A4]), z całkowitym pominięciem odwołania się do indywidualnego oznaczenia przedsiębiorcy prowadzącego sprzedaż wysyłkową produktów leczniczych; - pominięcie przez Sąd I instancji, iż wejście w poszczególne oferty na podstronie internetowej o adresie internetowym https://allegro.pl/[A] "przenosi" (przekierowuje) użytkownika na kolejne (odrębne) strony internetowe dedykowane jednakże nie użytkownikowi (w ujęciu podmiotowym), a ofertom sprzedaży poszczególnych produktów (w ujęciu przedmiotowym), co znajduje swoje odzwierciadlenie w adresach stron/podstron internatowych, w których nazwie nie pojawia się żaden element tekstowy w postaci indywidualnego oznaczenia przedsiębiorcy prowadzącego sprzedaż wysyłkową produktów leczniczych (np. /[A2]), co przybiera adres strony internetowej o brzmieniu np. https://allegro.pl/[A3]. b) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 133, art. 135 oraz art. 145a p.p.s.a. poprzez ograniczenie się przez WSA do lakonicznego i niewystarczającego wskazania podstaw i motywów tego rozstrzygnięcia w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku, zawierające dodatkowo w swojej treści stwierdzenia niejasne i wewnętrznie sprzeczne, stanowiące wyraz dowolnej i subiektywnej oceny materiału dowodowego, które w efekcie uniemożliwiają prześledzenie toku rozumowania Sądu I instancji, a co za tym idzie dokonanie oceny kasatoryjnej prawidłowości rozstrzygnięcia WSA w tym zakresie, co miało miejsce m.in. poprzez: - brak możliwości zrekonstruowania toku rozumowania Sądu I instancji, który w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku poczynił ustalenia jakoby "w bezspornym stanie faktycznym sprawy strona prowadzi sprzedaż wysyłkową produktów leczniczych wydawanych bez przepisu lekarza z wykorzystaniem portalu allegro.pl, pod adresem: https://allegro.pl/[A]", pomimo iż prawidłowo dokonane ustalenia faktyczne w tym zakresie powinny prowadzić do ustaleń, iż skarżąca prowadzi sprzedaż wysyłkową produktów leczniczych wydawanych bez przepisu lekarza z wykorzystaniem co najmniej 2 stron internetowych, tj. strony internetowej www.[A2].pl, a równocześnie z wykorzystaniem dodatkowo strony internetowej https://allegro.pl/[A]; - brak możliwości zrekonstruowania toku rozumowania Sądu I instancji, który w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku pominął bezsporną okoliczność, iż adresem www (strony internetowej) sprzedaży wysyłkowej zgłoszonym przez skarżącą i wpisanym do Krajowego Rejestru Zezwoleń na Prowadzenie Aptek Ogólnodostępnych, Punktów Aptecznych oraz Rejestru Udzielonych Zgód na Prowadzenie Aptek Szpitalnych i Zakładowych (ID apteki: [...]) był adres strony internetowej www.[A2].pl, przy jednoczesnym pominięciu okoliczności, iż do Rejestru Aptek nie został zgłoszony przez skarżącą adres www (strony internetowej) sprzedaży wysyłkowej www.allegro.pl/[A], co zostało wskazane w treści uzasadnienia decyzji organu I instancji z dnia 19.10.2018 r. WIF.WA.II.8521.2.1.2018.APR (strona 2 akapity 4-6 ww. decyzji) oraz wynikało z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach postępowania administracyjnego i (załączony przez organ I instancji wydruk z Rejestru Aptek dla apteki ogólnodostępnej prowadzonej przez skarżącą), jak również okoliczność ta została przyznana przez samą skarżącą w treści skargi do WSA; - brak możliwości zrekonstruowania toku rozumowania Sądu I instancji, który w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku przyjął, iż stronę internetową https://allegro.pl/[A] można uznać jako "stronę internetową placówki" w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2015 r. w sprawie wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych, pomimo iż nie została ona zgłoszona do Rejestru Aptek jako strona internetowa placówki, za pośrednictwem której skarżąca prowadzi sprzedaż wysyłkową produktów leczniczych wydawanych bez przepisu lekarza, co powinno prowadzić Sąd I instancji do poczynienia ustalenia, iż strony internetowej https://allegro.pl/[A] nie można uznać jako "strony internetowej placówki" w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2015 r. w sprawie wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych; - brak możliwości zrekonstruowania toku rozumowania Sądu I instancji, który w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku przyjął, iż "powołane przez organ w powyższym kontekście wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II GSK 1603/17, II GSK 1269/16 (CBOSA) nie zapadły na gruncie analogicznego stanu faktycznego, bowiem w sprawach tych NSA miał do czynienia z sytuacją sprzedaży produktów leczniczych z wykorzystaniem samej platformy, tj. "strony internetowej pośrednika – portalu aukcyjnego Allegro" przez jej użytkownika, którym była apteka. W rozpoznawanej obecnie sprawie z kolei serwis, jak wskazano, udostępnia odpowiednio zindywidualizowaną, użytkownikowi (pod)stronę internetową. O ile więc w ww. sprawach użytkownik zamieszczał oferty bezpośrednio z wykorzystaniem platformy sprzedażowej, o tyle obecnie dysponuje w tym celu dedykowaną stroną (z unikalnym adresem)", pomimo iż w analizowanym stanie faktycznym nadal ma miejsce sytuacja, w której poszczególne oferty zamieszczane przez skarżącą "posiadają własne, charakterystyczne i unikalne adresy", a więc de facto stanowią odrębne strony internetowe, których nazwy zostały skonstruowane od strony przedmiotu oferty (nazwa produktu leczniczego, np. /[A1]) oraz swoistych haseł (hasztagów, mających ułatwić wyszukiwanie danego produktu leczniczego, np. /[A4]), z całkowitym pominięciem odwołania się do indywidualnego oznaczenia przedsiębiorcy prowadzącego sprzedaż wysyłkową produktów leczniczych, co jest zbieżne z ustaleniami faktycznymi, które legły u podstaw zachowujących aktualność wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. II GSK 1603/17 oraz II GSK 1269/16; - brak możliwości zrekonstruowania toku rozumowania Sądu I instancji, który w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku przyjął jako wiarygodne wyjaśnienia przedsiębiorcy prowadzącego portal Allegro.pl, przy jednoczesnym ich błędnym zinterpretowaniu, poprzez poczynienie przez Sąd I instancji ustaleń, zgodnie z którymi "Sąd nie dostrzega powodów, dla których stroną internetową placówki nie miałaby być strona oferowana przez portal allegro.pl, a dedykowana jak w przedmiotowym przypadku konkretnej placówce (aptece) w formie indywidualnej (pod)strony internetowej, tak jak to wynika z ogólnych warunków współpracy (zał. 14, w aktach), oświadczenia usługodawcy, który wskazuje, że oferty "posiadają własne, charakterystyczne i unikalne adresy www. dlatego należy przyjąć, że pełnią funkcje samodzielnej strony internetowej" (wyjaśnienia portalu w formie e-mail z 11 września 2018 r., w aktach), a wreszcie odczytania samego adresu strony internetowej przedsiębiorcy, który zawiera jego indywidualne oznaczenie (vide s. 1 niniejszego uzasadnienia)", pomimo iż prawidłowo ustalony stan faktyczny powinien prowadzić do zgoła odmiennych ustaleń, a mianowicie, iż stroną internetową placówki mogłaby być (pod)strona oferowana przez portal Allegro.pl, pod warunkiem iż byłaby ona dedykowana konkretnej placówce (aptece) w formie indywidualnej (pod)strony internetowej, a jednocześnie zostałaby ona zgłoszona przez skarżącą do Rejestru Aptek jako "strona internetowa placówki" w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2015 r. w sprawie wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych, a ponadto nie miałaby miejsca sytuacja w której poszczególne oferty zamieszczane przez skarżącą "posiadają własne, charakterystyczne i unikalne adresy", a więc de facto stanowią odrębne strony internetowe, których nazwy zostały skonstruowane od strony przedmiotu oferty (nazwa produktu leczniczego, np. /[A1]) oraz swoistych haseł (hasztagów, mających ułatwić wyszukiwanie danego produktu leczniczego, np. /[A4]), z całkowitym pominięciem odwołania się do indywidualnego oznaczenia przedsiębiorcy prowadzącego sprzedaż wysyłkową produktów leczniczych; 2. prawa materialnego poprzez: a) błędną wykładnię art. 68 ust. 3, ust. 3b pkt 4, ust. 3c-3e ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1977 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.f.) w zw. z § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2015 r. w sprawie wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych w zw. z art. 120 ust. 1 pkt 2 i art. 65 ust. 1 p.f. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. poprzez uznanie, iż "strona internetowa placówki" to zarówno strona w rozumieniu przyjętym przez organ, tj. dostarczona przez "firmę hostingową", jak i strona dostarczona przez takiego usługodawcę jak allegro.pl, w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia ww. relewantnych norm prawnych powinna prowadzić do wniosku, iż jako "stronę internetową placówki" w rozumieniu art. 68 ust. 3, ust. 3b pkt 4, ust. 3c-3e p.f. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2015 r. w sprawie wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych należy traktować stronę internetową placówki pozyskaną przez skarżącą w ramach hostingu indywidualnej strony internetowej, jak i stronę internetową pozyskaną w ramach współpracy z pośrednikiem internetowym (np. strona/podstrona oferowana przez portal allegro.pl), ale pod warunkiem iż jest ona dedykowana konkretnej placówce (aptece) w formie indywidualnej strony/podstrony internetowej, a jednocześnie strona ta zostanie zgłoszona przez przedsiębiorcę do Rejestru Aptek jako "strona internetowa placówki" w rozumieniu art. 68 ust. 3b pkt 4 p.f. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2015 r. w sprawie wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych, a ponadto nie będzie miała miejsca sytuacja, w której poszczególne oferty będą "posiadać własne, charakterystyczne i unikalne adresy", a więc de facto stanowić odrębne strony internetowe, których nazwy zostaną skonstruowane od strony przedmiotu oferty (nazwa produktu leczniczego, np. /[A1]) oraz swoistych haseł (hasztagów, mających ułatwić wyszukiwanie danego produktu leczniczego, np. /[A4]), z całkowitym pominięciem odwołania się do indywidualnego oznaczenia przedsiębiorcy prowadzącego sprzedaż wysyłkową produktów leczniczych; b) niewłaściwe zastosowanie (w ujęciu negatywnym) art. 120 ust. 1 pkt 2 p.f. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez bezpodstawne uznanie przez Sąd I instancji jakoby organ – w ustalonym stanie faktycznym w tej konkretnie sprawie – nie miał podstaw, by na podstawie art. 120 ust. 1 pkt 2 p.f. nakazać usunięcia stwierdzonych uchybień poprzez zaprzestanie prowadzenia sprzedaży produktów leczniczych z wykorzystaniem strony internetowej dostarczonej przez portal Allegro.pl (https://allegro.pl/[A]), w sytuacji kiedy prawidłowo ustalony stan faktyczny powinien stanowić podstawę do zaaprobowania przez Sąd I instancji nakazu zaprzestania prowadzenia przez skarżącą sprzedaży produktów leczniczych z wykorzystaniem strony internetowej pośrednika – portalu aukcyjnego Allegro.pl – albowiem przedmiotowej strony internetowej nie można było uznać jako "stronę internetową placówki" w rozumieniu art. 68 ust. 3b pkt 4 p.f. w zw. § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2015 r. w sprawie wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych, gdyż nie została ona zgłoszona do Rejestru Aptek jako strona internetowa placówki, za pośrednictwem której skarżąca prowadzi sprzedaż wysyłkową produktów leczniczych wydawanych bez przepisu lekarza. Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców wniósł o jej oddalenie jako pozbawionej usprawiedliwionych podstaw. Odpowiedź na skargę kasacyjną złożyła także skarżąca, wnosząc o jej oddalenie. W piśmie procesowym z dnia 22 kwietnia 2026 r. skarżąca podtrzymała stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę kasacyjną, przedstawiła dodatkowe argumenty, w tym odnoszące się do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 29 lutego 2024 r. w sprawie C-606/21, którego treść ma kluczowe znaczenie dla rozpatrzenia sprawy, a także wniosła o przeprowadzenie dowodów z dokumentów: a) wydruku ze strony internetowej https://www.gov.pl/web/gif/gif-wzmacnia-e-nadzor-nad-sprzedaza-lekow-w-internecie - w celu wykazania faktu obecnej praktyki organu; b) wydruku ze strony internetowej https://mgr.farm/aktualnosci/sprzedaz-lekow-na-allegro-dopuszczalna-pod-pewnymi-warunkami/ - w celu wykazania faktu obecnej praktyki organu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Natomiast istota sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, a także sposób sformułowania zarzutów oraz ich wzajemne powiązanie powodują konieczność łącznego ich rozpatrzenia. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegał najdalej idący zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Odnosząc się do tego zarzutu należy zauważyć, iż wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, uzasadnienie zaskarżonego wyroku, aczkolwiek zawiera uchybienia, nie narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. w stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy. Wskazany przepis stanowi o tym, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Przepis ten określa wymogi formalne, jakim odpowiadać musi uzasadnienie wyroku sądowego. W orzecznictwie przyjmuje się, że wadliwość uzasadnienia może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną naruszenia przepisów postępowania, gdy uzasadnienie sporządzono w taki sposób, że jego lektura nie pozwala na kasacyjną kontrolę orzeczenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku, mimo pewnych mankamentów, odpowiada wymogom postawionym mu przez art. 141 § 4 p.p.s.a. Nade wszystko z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku można wywieść stanowisko, które Sąd pierwszej instancji podniósł kwestionując podstawę prawną i faktyczną rozstrzygnięcia organów. WSA jednoznacznie bowiem zarzucił organowi błędną wykładnię § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia wykonawczego. Jednocześnie zaznaczając, iż konsekwencją powyższego jest z kolei naruszenie art. 120 ust. 1 pkt 2 Prawa farmaceutycznego, poprzez niewłaściwe zastosowanie, które miało wpływ na wynik sprawy; organy nie miały bowiem podstaw, by zakazać co do zasady prowadzenia sprzedaży produktów leczniczych z wykorzystaniem strony internetowej dostarczonej przez portal. Podkreślona w skardze kasacyjnej nieścisłość uzasadnienia zaskarżonego wyroku, polegająca na pominięciu przez sąd I instancji bezspornej okoliczności, iż adresem www (strony internetowej) sprzedaży wysyłkowej zgłoszonym przez Skarżącą i wpisanym do Krajowego Rejestru Zezwoleń na Prowadzenie Aptek Ogólnodostępnych, Punktów Aptecznych oraz Rejestru Udzielonych Zgód na Prowadzenie Aptek Szpitalnych i Zakładowych - ID apteki: [...], był adres strony internetowej: www.[A2].pl, nie miała zadaniem NSA wpływu na wynik sprawy. Aprobaty Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zyskał również zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Z art. 133 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, rozpatrując ją na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy - rozumiany, jako oparcie rozstrzygnięcia na istotnych w sprawie faktach udokumentowanych w aktach sprawy - oznacza orzekanie na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy i stanowiącego podstawę faktyczną wydania zaskarżonego aktu oraz zakaz wykraczania poza ten materiał. Konsekwencją powyższego, jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracynym, jest to, że naruszenie zasady określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a., może stanowić, w ramach art. 174 pkt 2 p.p.s.a., usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, jeżeli polega w szczególności na: 1) oddaleniu skargi, mimo niekompletnych akt sprawy, 2) pominięciu istotnej części tych akt, 3) przeprowadzeniu postępowania dowodowego z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 p.p.s.a. i 4) oparciu orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 p.p.s.a. (por. np. wyrok NSA z dnia 26 maja 2010 r., sygn. akt I FSK 497/09, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Naruszeniem art. 133 § 1 p.p.s.a. będzie więc takie przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonego aktu, które doprowadzi do przedstawienia przez sąd administracyjny I instancji stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy i ustaleń dokonanych w zaskarżonym akcie administracyjnym, przy jednoczesnym niekwestionowaniu tych ustaleń (por. np. wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1645/09, dostępny na stronie internetowej pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując więc - do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. mogłoby dojść, gdyby Sąd pominął dokonane w sprawie ustalenia faktyczne, czy też dokonał własnych. Zdaniem NSA takie błędy nie miały miejsca w niniejszej sprawie. Sąd wydając zaskarżony wyrok oparł się na materiale zgromadzonym przez organy administracji, nie pominął żadnych dowodów, nie orzekał na podstawie dowodów nieistniejących. Podnieść przy tym należy, że przyjęcie w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, oznacza, że sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Rzeczą Sądu - kontrolującego legalności zaskarżonej decyzji - jest więc ocenić, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia stanu faktycznego, jaki stan faktyczny sprawy wynika z akt sprawy i czy w świetle istniejącego wówczas stanu prawnego podjęte przez organ rozstrzygnięcie sprawy jest zgodne z obowiązującym prawem. Jednakże, jak trafnie podkreśla się w orzecznictwie NSA, zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego (por. wyroki NSA z dnia 14 września 2011 r., sygn. akt II GSK 858/10, LEX nr 1151731, z dnia 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1749/11 LEX nr 1145067, z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2374/11 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), co próbowano czynić w skardze kasacyjnej w niniejszej sprawie. Nie jest też uzasadniony zarzut naruszenia art. 135 p.p.s.a. Przepis art. 135 p.p.s.a. stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przepis ten wyznacza zatem zakres kompetencji orzeczniczych sądu, uzależniając uruchomienie przewidzianych przez ustawę środków od "niezbędności" końcowego załatwienia sprawy, której dotyczy skarga. Ustalenie, że poza zaskarżonym aktem konieczne jest jeszcze wzruszenie (zweryfikowanie) innych aktów organu administracji, powoduje po stronie sądu obowiązek zastosowania tego przepisu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 50/10, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uwzględniając powyższe już to powoduje, że omawiany zarzut można uznać za chybiony. Dodatkowo można jednak dodać, że jeżeli przedmiotem zaskarżenia do Sądu Wojewódzkiego jest określona decyzja ostateczna, to zasadniczo ona właśnie podlega kontroli i ocenie Sądu pod kątem zgodności z prawem, a ze względu na okoliczności odpowiadające dyspozycji art. 135 p.p.s.a. Sąd Wojewódzki może również uchylić decyzję organu I instancji poprzedzającą decyzję zaskarżoną. Warunkiem uchylenia takiej decyzji jest uznanie, iż uchylenie takiej decyzji jest niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Do oceny takiej może prowadzić, wynikające z akt sprawy przekonanie Sądu, że organ II instancji wadliwie ocenił kompletność stanu faktycznego i dowodowego sprawy, a uchybienia procesowe są takiego rodzaju, że wymagają ponowienia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części (art. 138 § 2 k.p.a.). W takim przypadku, niedostrzeżona przez organ II instancji konieczność uchylenia decyzji i skierowania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji w pełni uzasadnia skorzystanie przez Sąd kontrolujący prawidłowość postępowania administracyjnego do przyjęcia, że niezbędne jest uchylenie zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji. Nie mogą być uznane za trafne także zarzuty kasacyjne naruszenia prawa materialnego opisane w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej. Trudno uznać, iż WSA naruszył art. 68 ust. 3, ust. 3b pkt 4, ust. 3c-3e ustawy Prawo farmaceutyczne w zw. z § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2015 r. w sprawie wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych oraz art. 120 ust. 1 pkt 2 p.f. i art. 65 ust. 1 p.f. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. skoro sam organ w skardze kasacyjnej zajął - w zakresie wymogów prowadzenia wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych, polegającej na składaniu zamówień "za pomocą formularza umieszczonego na stronie internetowej placówki", w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2015 r. w sprawie wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych - wyraźnie inne stanowisko niż wyartykułowane w zaskarżonej decyzji. W skardze kasacyjnej organ jednoznacznie bowiem wskazuje, że w jego ocenie stroną internetową placówki mogłaby być (pod)strona oferowana przez portal Allegro.pl, pod warunkiem iż byłaby ona dedykowana konkretnej placówce (aptece) w formie indywidualnej (pod)strony internetowej, a jednocześnie zostałaby ona zgłoszona przez Skarżącą do Rejestru Aptek jako "strona internetowa placówki" w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2015 r. w sprawie wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych. Natomiast w zaskarżonej decyzji - jak to trafnie zauważył WSA - organ uznał za prawidłowe ustalenie organu pierwszej instancji, że wskazana strona internetowa nie spełnia warunku wynikającego z § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia wykonawczego, tj. prowadzenia sprzedaży "za pomocą formularza umieszczonego na stronie internetowej placówki" (s. 5 i n. spornej decyzji). Zdaniem organów jest to "strona internetowa pośrednika ... jakim jest portal" (s. 3 decyzji pierwszoinstancyjnej). Portal dostarcza bowiem skarżącej usługę pośrednictwa internetowego w rozumieniu art. 2 pkt 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1150 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie propagowania sprawiedliwości i przejrzystości dla użytkowników biznesowych korzystających z usług pośrednictwa internetowego (Dz. U. UE. L. z 2019 r. Nr 186, str. 57, dalej: rozporządzenie 2019/1150), a nie usługę hostingu indywidualnej strony internetowej apteki, służącej do sprzedaży wysyłkowej produktów leczniczych przez przedsiębiorcę. Tym samym wykracza poza usługi dostarczane przez zewnętrzne firmy hostingowe, stanowiąc formę "faktycznego pośrednictwa handlowego" między apteką, a pacjentem. Tym bardziej, że za publikację oferty handlowej allegro.pl pobiera opłatę, a ponadto wymagane jest akceptowanie płatności od kupujących za pomocą metod stosowanych przez portal (s. 6-7 spornej decyzji). Już tylko powyższe wskazuje na konieczność oddalenia skargi kasacyjnej - w tym miejscu Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że sąd administracyjny rozpoznając sprawę bada prawidłowość wydanych w sprawie decyzji. Uzasadnienie skargi kasacyjnej, odpowiedź na skargę, materiały przedstawione w toku postępowania sądowego nie są ani suplementami decyzji, ani jej uzupełnieniem i jako takie nie są brane pod uwagę przy ocenie zaskarżonej decyzji. Wobec tego argumenty podnoszone przez organ w tym zakresie nie mogą być ocenione ani przez Sąd I instancji, ani przez NSA, gdyż nie są zawarte w zaskarżonej decyzji, a co za tym idzie, argumentacja organu w przedstawionej kwestii jest co najmniej niewystarczająca i w tym zakresie zaskarżona decyzja nie podlega badaniu pod kątem jej legalności. Jednocześnie dla jasności dodać należy, że składowi sądu rozpatrującemu niniejszą sprawę (podobnie jak Sądowi I instancji) znane było stanowisko prezentowane przed kilku laty przez Naczelny Sąd Administracyjny we wcześniejszych sprawach dotyczących sprzedaży wysyłkowej produktów leczniczych przy wykorzystaniu środków porozumiewania się na odległość (wyrok NSA z 14.05.2019 r., sygn. akt II GSK 1603/17 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl oraz wyrok NSA z 27.02.2018 r., sygn. akt II GSK 1269/16, ONSAiWSA 2019, nr 4, poz. 65.), jednakże należy zgodzić się z WSA, iż orzeczenia te nie zapadły na gruncie analogicznego stanu prawnego i faktycznego. Na zakończenie należy dodatkowo zaznaczyć, iż przy wykładni omawianych wyżej przepisów organ, ponownie rozpoznając sprawę, powinien zwrócić uwagę także na stanowisko zajęte w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z 29 lutego 2024 r., C-606/21, Doctipharma SAS przeciwko Union des Groupements de pharmaciens d'officine (UDGPO) i Pictime Coreyre (opublikowano: www.eur-lex.europa.eu). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Zasądzona kwota stanowi zwrot kosztów pełnomocnika skarżącej, który prowadził sprawę w postępowaniu przed Sądem I instancji, z tytułu udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz terminowego sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną (pkt 2 sentencji).

Informacje o sprawie

Data wpływu
21 marca 2023
Symbol z opisem
6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Skarżony organ
Inspektor Farmaceutyczny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas /sprawozdawca/ Dariusz Zalewski /przewodniczący/ Dorota Dziedzic-Chojnacka

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny