II GSK 457/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant Agata Skorupska po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 października 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 96/16 w sprawie ze skargi P. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Krakowie z dnia [...] listopada 2015 r. nr [..] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od P. Z. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 6 października 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 96/16 oddalił skargę skargi P. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Krakowie z dnia [...] listopada 2015 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Decyzją z dnia 31 sierpnia 2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Krakowie nałożył na P. Z.karę pieniężną w wysokości 36.000 zł za urządzanie gier na trzech automatach poza kasynem gry. Organ I instancji podał, że w dniu [...] marca 2012 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w Krakowie przeprowadzili kontrolę w lokalu nr [...] mieszczącym się w przejściu podziemnym pod R. C. w K. w zakresie przestrzegania przepisów ustawy o grach hazardowych, gdzie stwierdzono dwa urządzenia do gier "Hot Spot" oraz jedno urządzenie do gry "Vegas Multigame", uruchomione i gotowe do gry. Na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy o Służbie Celnej kontrolujący przeprowadzili na wymienionych wyżej urządzeniach eksperymenty (gry kontrolne), które wykazały, że gry przeprowadzone na tych urządzeniach mają charakter losowy, gdyż zatrzymanie bębnów następuje samoczynnie bez udziału grającego. Za podmiot urządzający gry na powyższych automatach organ I instancji uznał P. . który w kontrolowanym lokalu prowadził działalność na podstawie umowy najmu zawartej z właścicielem lokalu W. B. Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) w związku z art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015r. poz. 612 z późn. zm.), Dyrektor Izby Celnej w Krakowie utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Krakowie. Organ odwoławczy wskazał, że losowy charakter gier urządzanych na skontrolowanych automatach potwierdziły eksperymenty przeprowadzone przez funkcjonariuszy celnych w oparciu o art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy o Służbie Celnej, które wykazały, że w żadnej z przeprowadzonych gier grający nie miał wpływu na jej wynik, gdyż zatrzymanie bębnów w każdym z tych urządzeń następuje automatycznie bez jego udziału. Prawidłowość tych ustaleń potwierdzona została dodatkowo w sprawozdaniach z badań tych urządzeń przeprowadzonych przez jednostkę badającą - Wydział Laboratorium Celnego Izby Celnej w Przemyślu. Ponadto gry urządzane na spornych automatach miały również charakter komercyjny, a gry urządzane były poza kasynem gry. Nie budzi również wątpliwości okoliczność, że to P. Z. był podmiotem urządzającym gry na automatach, gdyż w lokalu, którym cały czas faktycznie dysponował i do którego posiadał tytuł prawny, odbywały się zorganizowane przez niego gry na automatach spełniających definicję urządzeń hazardowych, a skontrolowane automaty znajdowały się w lokalu zajmowanym wyłącznie przez P. Z. Organ odwoławczy uznał zatem, że w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych "urządzającym gry na automatach poza kasynem gry" jest P.Z., który dokonał naruszenia przepisów ustawy o grach hazardowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zaskarżonym wyrokiem skargę oddalił. Zdaniem Sądu I instancji, prawidłowo organy administracyjne obu instancji uznały, że to skarżący był urządzającym gry na skontrolowanych automatach. Podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest bowiem każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry. Jak wynika z akt sprawy skarżący zawarł w dniu [...] listopada 2011 r. z W. B. umowę najmu lokalu nr [...] mieszczącym się w przejściu podziemnym pod R. C. w K. i na dzień kontroli to on dysponował kluczami do lokalu oraz zatrudniał w nim pracownice. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zaskarżając go w całości i zarzucając mu, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z nie zastosowaniem ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych (Dz,U. z 2015 r. poz. 612, ze zm., zwanej dalej "u.g.h."), przez błędne przyjęcie, że postępowanie prowadzone było wobec podmiotu prowadzącego kasyno, który urządzał gry na automatach poza kasynem, podczas gdy okoliczności sprawy w sposób niebudzący żadnych wątpliwości wskazują, że postępowanie prowadzone było wobec podmiotu urządzającego gry bez koncesji lub zezwolenia bez dokonania zgłoszenia lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry, czyli wobec podmiotu o jakim mowa w art.. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. skarżący wniósł o ewentualne uchylenie w całości decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, jako bezzasadnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, podstawę prawną rozstrzygnięcia organu administracji powinien stanowić art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., a nie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Stanowisko skarżącego opiera się na założeniu, że nie był podmiotem prowadzącym kasyno, który urządzał gry na automacie poza tym kasynem, lecz podmiotem urządzającym gry bez koncesji lub zezwolenia. Z powyższego wynika, że wnoszący skargę kasacyjna podniósł jedynie zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego. Opierając więc skargę kasacyjną tylko na zarzucie niewłaściwego zastosowania przywołanych przepisów prawa materialnego autor skargi kasacyjnej tym samym uznał, że ustalony przez organy, a następnie przyjęty przez Sąd I instancji stan faktyczny nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń. Wiąże on w takiej sytuacji również Naczelny Sąd Administracyjny, gdyż w postępowaniu kasacyjnym obowiązuje zasada związania tego sądu granicami skargi kasacyjnej. Powyższe oznacza, że w sprawie pozostaje bezsporny ustalony charakter gier na spornych automatach, jak i udział skarżącego w przedsięwzięciu urządzania gier na automatach w kontrolowanym lokalu. Te ustalenia skutkowały nałożeniem przez właściwy organ na skarżącego kary pieniężnej w oparciu o art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Przepis ten stanowi, że karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Sama ustawa o grach hazardowych nie zawiera legalnej definicji "urządzającego gry", jednak posługuje się tym określeniem w wielu przepisach, z których można wywnioskować zakres treściowy tego pojęcia. Na ich podstawie przyjmuje się, że "urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności: zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiającym ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, obsługa urządzeń, zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze. Powyższe uwagi prowadzą do wniosku, że dokonana przez organy i zaakceptowana przez Sąd I instancji, subsumcja zachowania skarżącego – w przyjętym stanie faktycznym sprawy – pod regulację wynikającą z art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych jest prawidłowa. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadny zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego w zakresie ich błędnego zastosowania w ustalonym stanie faktycznym sprawy. Podkreślenia wymaga, że również do takiej kwestii odnosiła się uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2016 r. (sygn. akt II GPS 1/16). W jej punkcie 2 NSA stwierdził, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.. Przepis ten – jak podkreślono w przywołanej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego – jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany urządza gry na automatach. Podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry. I to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której przecież - jak to wynika z art. 6 ust. 4 u.g.h. – nie może uzyskać ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego, jako jedyne, o koncesję taką mogą się ubiegać. Na gruncie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. penalizowane jest bowiem zachowanie naruszające zasady dotyczące miejsca urządzania gier hazardowych na automatach, nie zaś zachowanie naruszające zasady dotyczące warunków, od spełnienia których w ogóle uzależnione jest rozpoczęcie, a następnie prowadzenie działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier hazardowych, w tym gier na automatach. Uchwałą tą skład orzekający jest związany mocą art. 269 § 1 p.p.s.a.. Powołany przepis nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z 8 lipca 2014 r., sygn. akt II GSK 1518/14). Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.