II GSK 440/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 29 października 2014 r., sygn. akt I SA/Ol 517/14 w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości postanawia: zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym

Wyrokiem z dnia 29 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. oddalił skargę W. G. na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w O. z dnia [...] kwietnia 2014 r. w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości. Wywiedzioną przez W. G. skargą kasacyjną zaskarżył on wyrok Sądu I instancji w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Pismem z dnia 20 czerwca 2016 r. pełnomocnik skarżącego kasacyjnie W. G. poinformował, iż jego mocodawca zmarł i do chwili obecnej nie przeprowadzono postępowania spadkowego. W takiej sytuacji wniósł o zawieszenie postępowania, na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), do czasu wskazania i zgłoszenia się następców prawnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W razie śmierci strony w toku postępowania sądowoadmnistracyjnego ustawodawca określił dwa kierunki procedowania przez sąd, wymienione w art. 124 § 1 pkt 1 i art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W obu przypadkach sąd działa z urzędu. Wskazane unormowanie ma zastosowanie w postępowaniu przed NSA (art. 193 p.p.s.a.). Stosownie do powołanego art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego. Wyjątek od tej zasady określa art. 124 § 3 p.p.s.a. wskazujący, że nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a., który stanowi, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Z powyższego wynika, że kierunek procedowania przez sąd administracyjny po powzięciu informacji o śmierci strony zależy od tego, czy przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, czy też nie. W przedmiotowej sprawie przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej są wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 174, poz. 1809), decyzje organów administracji, którymi przyznano W. G. płatność rolnośrodowiskową na 2011 r. w pomniejszonej wysokości. Niespornym jest, co wynika z treści załączonego do pisma z dnia 20 czerwca 2016 r., odpisu skróconego aktu zgodny, że skarżący (rolnik) zmarł po doręczeniu mu decyzji, w toku postępowania sądowego – kasacyjnego, którego przedmiotem była decyzja organu z dnia [...] kwietnia 2014 r. Sytuację śmierci rolnika reguluje art. 25 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju oraz § 13b rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy. Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów, w razie śmierci beneficjenta (...) lub innego zdarzenia prawnego, w wyniku których zaistnieje następstwo prawne (...), po przyznaniu pomocy (...), następcy prawnemu beneficjenta (...) pomoc może być przyznana, na jego wniosek, jeżeli: 1) spełnia on warunki przyznania pomocy; 2) nie sprzeciwia się to przepisom, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz istocie i celowi działania, w ramach którego przyznano pomoc, 3) zostaną przez niego przejęte zobowiązania związane z przyznaną pomocą, 4) środki finansowe z tytułu pomocy nie zostały w całości wypłacone. Druga z przywołanych regulacji określa natomiast, że w przypadku śmierci producenta rolnego, która nastąpiła po dniu wydania decyzji o przyznaniu pierwszej płatności (...), jego spadkobiercy może być przyznana płatność rolnośrodowiskowa jeśli: 1) objął w posiadanie użytki rolne lub stado zwierząt ras lokalnych (...); 2) spełnia warunki przyznania pomocy; 3) zostaną przez niego przejęte zobowiązania związane z przyznaną spadkodawcy płatnością (...); 4) środki finansowe z tytułu płatności rolnośrodowiskowych nie zostały w całości wypłacone spadkodawcy. Z brzmienia tych przepisów, regulujących los płatności rolnośrodowiskowej po śmierci wnioskodawcy, należy wywieść ogólną cechę jej dziedziczności, pod wskazanymi wyżej warunkami. Skoro uprawnienie do domagania się płatności, której dotyczyły wydane w sprawie decyzje nie jest związane ściśle z osobą zmarłego, to postępowanie sądowe podlega zawieszeniu do dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo do dnia ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku (zob. art. 128 § 1 pkt 1 oraz art. 128 § 2 p.p.s.a.). Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.