Sygnatura
II GSK 431/23
II GSK 431/23 - Wyrok NSA z 2026-01-13
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 13 stycznia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Ostrowska Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant asystent sędziego Magdalena Czyżewska po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 1957/22 w sprawie ze skargi X. Sp. z o.o. w R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 27 maja 2022 r. nr BP.501.958.2021.2058.WA7.215429 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 10 listopada 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 1957/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi X. Sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej: Spółka, Strona) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej; GITD) z 27 maja 2022 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym: uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: MWITD) z 25 marca 2021 r. i zasądził od GITD na rzecz Strony zwrot kosztów postępowania. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: W dniu 20 sierpnia 2020 r. w W. na ul. [...], około godz. 08.05 został poddany kontroli drogowej pojazd marki T. o nr rej. [...], konstrukcyjnie przystosowany do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, którym kierował T. B. Kierowca przewoził dwóch pasażerów, którzy zamówili usługę przewozu za pośrednictwem aplikacji "[...]", za kurs uiścili kwotę 8,72 zł, zostały wystawione: paragon fiskalny na usługę transportową przez Spółkę oraz faktura przez [...]. na usługę transportową w imieniu Spółki. Kierowca okazał podczas kontroli dowód osobisty i prawo jazdy, wypis nr 1 do licencji [...], identyfikator kierowcy taksówki do licencji [...]. Pojazd na zewnątrz był oznakowany: na bocznych drzwiach pojazdu znajdował się herb "S." oraz pasy żółto – czerwone z numerem bocznym "[...]", na dachu znajdował się dwustronny napis "TAXI" (lampa), na przedniej szybie w prawym górnym rogu naklejka z hologramem. W pojeździe nie było taksometru, znajdowała się kasa fiskalna. Po przeprowadzeniu postępowania, MWITD decyzją z 25 marca 2021 r. nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 12.000 zł. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły następujące naruszenia: - niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 180; dalej: u.t.d.), w wymaganym terminie, tj. naruszenie lp. 1.5. zał. nr 3 do u.t.d., sankcjonowany karą 800 zł za każde naruszenie; - niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. - za każdy dokument, sankcjonowane karą 500 zł za każdy dokument, w myśl lp. 1.12. zał. nr 3 do u.t.d.; - wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu lub zakazów, o których mowa w art. 18 ust. 5 u.t.d., tj. z lp. 2.10. zał. nr 3 do u.t.d. sankcjonowane karą 8.000 zł; - wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d., tj. z lp. 2.11. zał. nr 3 do u.t.d., sankcjonowany karą 8.000 zł. Po rozpatrzeniu odwołania Spółki, GITD zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie MWITD. Decyzję wydał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: k.p.a.), art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 14 art. 18 ust. 4a i 4b i 5, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 u.t.d. oraz lp. 1.5., 1.12., 2.10. i 2.11. zał. nr 3 do u.t.d. W ocenie GITD organ I instancji prawidłowo zakwalifikował naruszenia. Organ ustalił, że Spółka posiada licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wydaną przez Starostę P. oraz licencję nr [...] na wykonywanie przewozu osób taksówką wydaną przez Prezydenta [...]. Do licencji [...] nie zgłoszono kontrolowanego pojazdu, co spowodowało stwierdzenie naruszenia lp. 1.5 zał. 3 u.t.d. Kierujący nie okazał do kontroli wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego samochodem osobowym wydanych na jego rzecz, ale okazał wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką udzielonej Spółce. Opłata za przewóz została uiszczona w gotówce kierowcy, który wydał paragon. Brak było podstaw do zakwalifikowania przewozu jako grzecznościowego, czy koleżeńskiego. Spółka posiadała uprawnienia do wykonywania transportu drogowego taksówką w W., natomiast pojazd nie spełniał wymogów określonych dla taksówki, gdyż nie był wyposażony w taksometr lub aplikację mobilną (spełniającą wymagania określone dla kas rejestrujących mających postać oprogramowania określone w przepisach o podatku od towarów i usług). Stąd organ charakter przewozu określił prawidłowo jako przewóz okazjonalny, a nie transport drogowy taksówką. Uznał, że Spółka realizowała usługi we własnym imieniu i na swoją rzecz. Kierowca realizował ww. przewozy na jej rzecz, co ustalono podczas kontroli drogowej, a Spółka nie przedstawiła dowodów świadczących o innym stanie. Organ odwoławczy podniósł, że sporny przewóz nie spełnił także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Kontrolowany pojazd był przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, podczas gdy na mocy art. 18 ust. 4a u.t.d. - przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Nie spełnione zostały też wymogi określone w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. Przewóz nie był wykonywany na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 Kodeksu cywilnego, w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości. Usługa przewozu została zamówiona przez pasażera za pomocą aplikacji [...]. Dlatego, zdaniem GITD organ I instancji prawidłowo nałożył na Stronę karę pieniężną 8.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. W ocenie GITD Spółka wykonywała okazjonalny przewóz osób pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie kierowcą, oznaczonym jako taksówka, z naruszeniem zakazów zawartych w art. 18 ust. 5 pkt 2 i 3 u.t.d. Dlatego MWITD prawidłowo zakwalifikował kontrolowany przewóz jako okazjonalny z naruszeniem zakazu opisanego w art. 18 ust. 5 pkt 3 i skutkujący nałożeniem kary pieniężnej 8.000 zł, zgodnie z art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 u.t.d. oraz lp. 2.10 zał. nr 3 do u.t.d. W rezultacie GITD uznał za zasadną nałożoną na Spółkę karę pieniężną 12.000 zł wskutek popełnienia naruszeń z lp. 1.5, lp. 1.12, lp. 2.10 oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d. Z materiału dowodowego wynikało, że w dniu kontroli Strona wykonywała przewóz okazjonalny w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d., do którego miała stosowne uprawnienie. Nie był to jednak transport drogowy taksówką, gdyż pojazd nie spełniał wymogów określających jego wyposażenie jako taksówki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na skutek skargi Spółki, zaskarżonym wyrokiem uchylił obie decyzje, podnosząc, że nie kwestionuje ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy, a dokonaną przez organ wykładnię prawa. Najistotniejsze według WSA było ustalenie, jaki charakter miał kontrolowany przewóz. Uważał, że posiadana przez Spółkę licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, a także fakt zgłoszenia do niej pojazdu wykonującego przewóz ([...], [...], okazanie wypisu nr 1 do licencji podczas kontroli) jednoznacznie określała charakter przejazdu. Ponadto na bocznych drzwiach pojazdu znajdował się herb "S." oraz pasy żółto-czerwone z numerem bocznym "[...]". Na dachu pojazdu widniał dwustronny baner (lampa) z napisem TAXI, a na przedniej szybie w prawym górnym rogu naklejka z hologramem. Taki wygląd samochodu wskazywał, również, że przejazd był wykonywany taksówką. Zdaniem Sądu wygląd samochodu jest tylko jedną z wielu wymaganych przesłanek, którym musi sprostać taksówka. Według WSA, zasadny okazał się więc zarzut naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 4 pkt 11 u.t.d. oraz art. 5b ust. 1 pkt 3 u.t.d., polegający na zakwalifikowaniu przedmiotowego przewozu jako przewozu okazjonalnego, w sytuacji gdy był to przewóz osób taksówką. Skoro Skarżąca posiadała licencję na taksówkę, a wykonywana przez nią usługa przewozu polegała na przewozie dwóch osób pojazdem, to nie można było wywodzić, że podmiot ten wykonywał przewóz okazjonalny. Błędne było stanowisko organu, że skoro pojazd nie był wyposażony w taksometr lub aplikację mobilną (spełniającą odpowiednie wymagania), to była to podstawa do zakwalifikowania przejazdu jako okazjonalnego. Skarżąca posiadała w dniu kontroli licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. Organ więc powinien zbadać, czy spełnione zostały wszystkie wymagania konieczne dla przewozu taksówką. W przypadku wykrycia braku spełnienia niektórych wymagań (koniecznych dla taksówki) organ miałby podstawę do nałożenia na Spółkę stosownych sankcji. Organ błędnie zakwalifikował przejazd, będący przedmiotem kontroli, jako tzw. przejazd okazjonalny samochodem niespełniającym kryteriów ustawowych. Sąd podał, że w § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia określono niezbędne wyposażenie taksówki. Jednakże, zdaniem Sądu I instancji, wbrew temu, co uważał organ w decyzji, nie każdy brak techniczny taksówki, oznaczał, że przejazd takim pojazdem należało traktować jako okazjonalny przewóz osób, pomimo, że pojazd posiadał licencję na taksówkę. Jeśli pojazd, który posiadał licencję na przewóz osób taksówką posiadał braki w wyposażeniu, to postępowanie winno być prowadzone w celu wykazania, jakie były te braki, jakim wymogom z § 24 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia uchybiła Spółka w toku kontrolowanego przewozu taksówką dwóch osób. W konsekwencji, wadliwie organ uznał, że kontrolowany przejazd nie był przejazdem taksówką, na co Spółka posiadała stosowną licencję, a przejazdem okazjonalnym, co oznaczało, że nieprawidłowo zostały także nałożone kary za niespełnienie warunków przewidzianych prawem za przewóz okazjonalny. Do tego, skoro przejazd nie spełniał wymogów technicznych, ani koniecznych do przewozu taksówką, ani też dla przewozu okazjonalnego, brak więc było podstaw do tego, aby organ wybrał mniej korzystną wykładnię przepisów dla Spółki i ukarał ją zarówno za brak spełniania przez pojazd kryteriów technicznych dla przewozu okazjonalnego, jak i za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia dla tego przewozu. Gdyby bowiem GITD prawidłowo uznał, że oceniany przejazd był przejazdem taksówką, to prowadziłby postępowanie dotyczące niespełnienie kryteriów technicznych dla pojazdu jak dla taksówki. W rezultacie GITD dopuścił się naruszenia zasady zaufania, wynikającej z art. 8 § 1 k.p.a. w sposób mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Uchybił też art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 11 k.p.a., gdyż nie odniósł się w sposób wystarczający do podniesionych przez Skarżącą w odwołaniu od decyzji MWITD argumentów, powtórzonych w skardze. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd nakazał organowi, aby uwzględnił, że Spółka wykonywała przewóz osób taksówką, bowiem w momencie przewozu posiadała licencję nr [...], a pojazd wykonujący przewóz był zgłoszony do licencji, a następnie aby zbadał kwestię sprostania przez Stronę w dacie zdarzenia, wymogom stawianym przewozom taksówką. Z powyższych przyczyn, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił obie decyzje organów ITD. Z wyrokiem nie zgodził się organ –GITD i na podstawie art. 173 § 1, art. 174 pkt 1 oraz art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.) zaskarżył w całości wyrok WSA, zarzucając orzeczeniu: naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 pkt 11 w zw. z art. 5b ust. 1 pkt 3 u.t.d. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd I instancji, że w wyniku błędnej interpretacji ww. przepisów organy nieprawidłowo zakwalifikowały przewóz jako przewóz okazjonalny, zamiast przewóz taksówką podczas gdy prawidłowa interpretacja przepisów prowadzi do wniosku, iż faktycznie był to przewóz okazjonalny bowiem przewozy taksówką mogą być wykonywane wyłącznie pojazdem, który spełnia odpowiednie wymagania techniczne dla taksówki, natomiast kontrolowany przewóz był wykonywany samochodem osobowym. W oparciu o powyższe wnosił o: rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie; uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi strony, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie; zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżony wyrok, pomimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu (art. 184 in fine p.p.s.a). Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie stwierdzono. Nie ujawniono także podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed Sądem I instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonej podstawy kasacyjnej. Istota powstałego w sprawie sporu dotyczy kwestii, czy kontrolowany przewóz był przewozem okazjonalnym (jak przyjęły organy ITD), czy też przewozem taksówką (jak z kolei uznał Sąd I instancji), z uwagi na klasyfikację pojazdu, którym przejazd ten był wykonywany, albowiem organy nie uznały, że pojazd spełniał wymogi techniczne taksówki, co z kolei podważał Sąd I instancji. Należy wyjaśnić, że w myśl art. 5b ust. 1 u.t.d. wymaga uzyskania odpowiedniej licencji podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką. Należy podnieść, że Spółka posiada licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wydaną przez Starostę P. oraz licencję nr [...] na wykonywanie przewozu osób taksówką. Kontrolowany pojazd był przypisany do licencji nr [...] na wykonywanie przewozu taksówką, co potwierdził też okazany podczas kontroli wypis nr 1 do tej licencji. Nie można podzielić opinii WSA, że dla klasyfikacji przewozu najistotniejsze było posiadanie przez Skarżącą licencji na wykonywanie przewozu osób taksówką i przypisanie kontrolowanego pojazdu do tej licencji, a tej samej wagi nie miało wyposażenie techniczne i oznaczenie, szczególnie że Spółka posiadała jeszcze drugą licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, przy czym ww. pojazd nie został przypisany do tej licencji. Jak prawidłowo podnosił organ, co wynika z art. 5b ust. 1 pkt 3 u.t.d., przewóz osób taksówką musi się odbywać wyłącznie pojazdem (samochodem osobowym), który musi posiadać cechy taksówki, a którego to wymogu nie ma dla samochodu osobowego, którym można wykonywać krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób na podstawie licencji określonej w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 u.t.d. Definicję taksówki zawiera art. 2 pkt 43 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2019 r., poz. 2140 z późn. zm.; dalej: p.r.d.). W myśl tego uregulowania taksówką jest pojazd samochodowy, odpowiednio wyposażony i oznaczony, przeznaczony do przewozu osób w liczbie nie większej niż 9 łącznie z kierowcą oraz ich bagażu podręcznego za opłatą ustaloną na podstawie: a) taksometru albo b) aplikacji mobilnej, o której mowa w 13b u.t.d. Obowiązkowe wyposażenie i oznaczenie dla taksówki zostało uregulowane w § 24 - Rozdziale 7- Warunki dodatkowe dla taksówki - rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r., poz. 2022 z późn. zm.), w którym wskazano, że taksówkę wyposaża się (ust. 1) w: 1) taksometr elektroniczny z ważnym dowodem legalizacji, o ile występuje; 2) co najmniej dwa miejsca dla pasażerów; 3) co najmniej dwoje drzwi z każdego boku nadwozia lub dwoje drzwi z prawej strony, jedne z lewej strony i jedne z tyłu nadwozia umożliwiające, tylko w razie konieczności, wyjście na zewnątrz; 4) pomieszczenie na podręczny bagaż pasażerów; 6) apteczkę doraźnej pomocy; 7) ogumione koło zapasowe lub zestaw naprawczy, oponę samouszczelniającą (Seal tyre); 8) dodatkowe światło z napisem "TAXI", odpowiadające warunkom: a) rozmieszczenie: na dachu, b) barwa: biała lub żółta samochodowa z czarnymi napisami widocznymi z przodu i z tyłu pojazdu, d) powinno być widoczne po zapadnięciu zmroku z odległości co najmniej 50 m przy dobrej przejrzystości powietrza. Dopuszcza się w taksówce: - uzupełnienie światła, o którym mowa w ust. 1 pkt 8, o dwa światła migające barwy żółtej samochodowej, umieszczone po obu stronach lampy we wspólnej obudowie, a światła te mogą być włączane i wyłączane odrębnym wyłącznikiem przez kierowcę taksówki w razie zagrożenia jego bezpieczeństwa (ust. 2); - stosowanie dodatkowych lamp z napisami określającymi firmę, jej telefon lub inne dane dodatkowo identyfikujące taksówkę, odpowiadających następującym warunkom (ust. 3): 1) rozmieszczenie: na dachu, symetrycznie z lewej i z prawej strony światła z napisem "TAXI"; 2) barwa: biała lub żółta samochodowa; 3) nie mogą one utrudniać czytelności i widoczności napisu "TAXI"; - stosowanie dodatkowych oznaczeń zawierających nazwę miejscowości, herb miejscowości, numer boczny oraz inne oznaczenia identyfikujące miejscową taksówkę, pod warunkiem że są one zgodne z ustaleniami obowiązującymi na obszarze danych gmin lub związku komunalnego (ust. 4). Jak wynika z definicji taksówki, zawartej w art. 2 pkt 43 p.r.d. zamiast taksometru może być podłączona aplikacja mobilna, o której mowa w 13b u.t.d. Według tego ostatniego przepisu rozliczenie opłaty za przewóz osób samochodem osobowym, w tym taksówką, z wyjątkiem przewozu okazjonalnego, o którym mowa w art. 18 ust. 4b pkt 2, może się odbywać przy użyciu aplikacji mobilnej spełniającej wymagania określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4 oraz wymagania dla kas rejestrujących mających postać oprogramowania określone w przepisach o podatku od towarów i usług (ust. 1). Aplikacja ta może działać przy udziale systemu teleinformatycznego, a wymiana danych pomiędzy aplikacją mobilną a systemem teleinformatycznym zapewnia bezpieczeństwo przesyłania danych (ust. 2). Aplikacja mobilna zapewnia rozliczalność operacji związanych z przewozem osób oraz integralność i bezpieczeństwo gromadzonych danych (ust. 3 zd. pierwsze). Z kolei w ust. 4 art. 13b zawarto delegację ustawową dla ministra właściwego do spraw informatyzacji, który w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu oraz ministrem właściwym do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia: 1) minimalne wymagania funkcjonalne dla aplikacji mobilnej oraz aplikacji mobilnej działającej przy udziale systemu teleinformatycznego, 2) sposób zabezpieczenia danych gromadzonych przez aplikację mobilną oraz system teleinformatyczny - mając na uwadze potrzebę prawidłowego naliczania opłat za przewóz osób oraz zabezpieczenia danych gromadzonych przez aplikację mobilną. Na podstawie opisanej delegacji zostało wydane w dniu 28 maja 2020 r. przez Ministra Cyfryzacji rozporządzenie w sprawie aplikacji mobilnej służącej do rozliczania opłaty za przewóz osób (Dz. U. poz. 954). Należy także zaznaczyć, że z mocy art. 18 ust. 5 u.t.d. przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się: 1) umieszczania i używania w pojeździe taksometru; 2) umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi; 3) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych. Zatem i ten przepis potwierdza, że wskazane trzy elementy są charakterystyczne dla oznakowania taksówki. Gdy chodzi o wyposażenie i oznakowanie spornego pojazdu - na bocznych drzwiach znajdował się herb "S." oraz pasy żółto-czerwone z numerem bocznym "[...]"; na dachu widniał dwustronny baner (lampa) z napisem TAXI, a na przedniej szybie w prawym górnym rogu naklejka z hologramem. Pozostała niewyjaśniona, zdaniem Sądu odwoławczego, kwestia elementu wyposażenia taksówki - taksometru albo aplikacji mobilnej, o której mowa w 13b u.t.d., którego brak podnosiły organy, a Sąd I instancji także przychylał się do tego stanowiska (s. 9 uzasadnienia wyroku). Ten brak, zdaniem organów miał decydować, że sporny pojazd nie był taksówką, a w opinii WSA powodował, że postępowanie powinno było toczyć się w zakresie niespełniania kryteriów technicznych dla pojazdu jak dla taksówki, skoro pojazd nie spełniał wymogów technicznych ani koniecznych do przewozu taksówką, ani też dla przewozu okazjonalnego. W myśl bowiem art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Przewóz ten, oprócz zakazów określonych w art. 18 ust. 5 u.t.d. co do zasady wykonywany jest pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą (art. 18 ust. 4a u.t.d.). na mocy art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza się też przewóz okazjonalny: 1) pojazdami zabytkowymi, 2) samochodami osobowymi: a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, b) na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 k.c., w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości, c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa - niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy. Należy podkreślić, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zostało przez organ rozważone, a przez WSA ten brak 0 dostrzeżony, jaki charakter miało urządzenie zamontowane w kontrolowanym pojeździe. Jak wynikało z protokołu kontroli, załączonej do niego dokumentacji, w pojeździe była komórka połączona z kasą fiskalną, z której paragon otrzymali pasażerowie, a także sfotografowano domeny znajdujące się komórce (w katach adm.). Nie było podważane, że przejazd został zamówiony przez pasażerów i zlecenie kierowca otrzymał za pośrednictwem aplikacji [...]. Zostały dołączone fotografie zrzutów z ekranu komórki. W przypadku przewozu okazjonalnego opłata ma charakter ryczałtowy i powinna być potwierdzona przed rozpoczęciem przewozu (art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. c) u.t.d., art. 13b ust. 1 u.t.d. wyłączający możliwość rozliczenia za pomocą aplikacji mobilnej przewozu okazjonalnego, lp. 2.7. załącznika nr 3 do u.t.d. sankcjonujący karą 2000 zł niewydanie pasażerowi przed rozpoczęciem przewozu wymaganego potwierdzenia wniesienia opłaty za przejazd, z wyłączeniem taksówki). Zasady te nie mają zastosowania do opłaty za przejazd taksówką, która zależy od taryfy, długości trasy, a które to elementy można było odczytać z telefonu komórkowego, na którym wyświetlała się należność, jak widniejąca na paragonie z kasy fiskalnej i fakturze VAT. W tej sytuacji należało szczegółowo rozważyć, czy dane, które można było uzyskać z aplikacji zainstalowanych w komórce (kierowcy oraz pasażera) w powiązaniu z paragonem z kasy fiskalnej nie pozwalały w realiach kontrolowanej sprawy na przyjęcie, że urządzenie to spełniało cel, któremu ma służyć taksometr (por. wyroki NSA z: 30 sierpnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1093/11 i powołane w nim orzecznictwo, 29 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 2432/11, w których w związku z urządzeniem "dalmierz" zajęto stanowisko, że stosując wykładnię celowościową przyjąć należy, że pod pojęciem "taksometr" użytym w art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d. należy rozumieć takie urządzenie techniczne, które służy obliczeniu według ustalonej taryfy należności za przejazd, a dalmierz połączony z kasą fiskalną jest urządzeniem równoważnym dla taksometru, gdyż urządzenie to służy temu samemu celowi co taksometr, a więc dla wyliczania należności za wykonywany taksówką przewóz osób). Nie bez znaczenia pozostawała kwestia zamówienia przejazdu przez pasażerów – za pośrednictwem [...], który w związku z prowadzeniem pośrednictwa przy przewozie osób ma obowiązki rejestracyjne i weryfikacyjne dotyczące przewoźników i przekazywanych zleceń, określone w art. 27b u.t.d., którą to kwestię dostrzegł organ I instancji. Wobec powyższego, przedwczesne było zakwalifikowanie przez organy kontrolowanego przewozu jako okazjonalnego i wykluczenie jego charakteru jako przewozu taksówką. Dlatego zarzut naruszenia art. 4 pkt 11 w zw. z art. 5b ust. 1 pkt 3 u.t.d. należało uznać za niezasadny. Wymaga także wyjaśnienia, że Skład orzekający NSA w pełni akceptuje dotychczasowe orzecznictwo dotyczące odpowiedzialności za przejazd okazjonalny wykonywany pojazdem oznakowanym jak taksówka (por. wyroki NSA z: 28 października 2025 r., sygn. akt II GSK 1870/21; 3 grudnia 2024 r., sygn. akt II GSK 239/24; 20 czerwca 2024 r., sygn. akt II GSK 1135/23). Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu i dlatego na mocy art. 184 in fine p.p.s.a. skargę kasacyjną GITD oddalił. Ponownie rozpatrując sprawę organy Inspekcji Transportu Drogowego, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a., zastosują się do wskazań Sądu I instancji z uwzględnieniem wyrażonego wyżej stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego. ----------------------- 12 13
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 13 marca 2023
- Symbol z opisem
- 6037 Transport drogowy i przewozy
- Hasła tematyczne
- Transport
- Skarżony organ
- Inspektor Transportu Drogowego
- Sędziowie
- Anna Ostrowska /przewodniczący/ Gabriela Jyż Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
art. 4 pkt 11, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a, 4b, 5 , art. 27b, lp. 2.7. załącznika nr 3 · Dz.U. 2022 poz. 180
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
art. 2 pkt 43 · Dz.U. 2019 poz. 2140
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia - tekst jedn.
§ 24 · Dz.U. 2016 poz. 2022
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny