Sygnatura
II GSK 418/23
II GSK 418/23 - Wyrok NSA z 2024-01-23
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 23 stycznia 2024
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia del. WSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. P. Sp. z o.o. w G. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 566/22 w sprawie ze skargi G. P. Sp. z o.o. w G. W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 28 stycznia 2022 r. nr PR.61.91.2020.NP.EM.4 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie zakazu reklamy apteki ogólnodostępnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od G. P. Sp. z o.o. w G. W. na rzecz Głównego Inspektora Farmaceutycznego 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 23 listopada 2022 r., oddalił skargę G. P. Sp. z o.o. w G. Wi. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 28 stycznia 2022 r., w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie zakazu reklamy apteki ogólnodostępnej. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: w dniu 31 stycznia 2020 r. w aptece ogólnodostępnej o nazwie "Z." w G. W. przy ul. [...], została przeprowadzona kontrola, w wyniku której stwierdzono prowadzenie niedozwolonej reklamy apteki. Strona pismem z 5 marca 2020 r. w odpowiedzi na pismo organu z dnia 24 lutego 2020 r. złożyła wyjaśnienia dotyczące prowadzenia reklamy apteki. Pismem z dnia 25 marca 2020 r., strona oświadczyła, że zaprzestała prowadzenia niedozwolonych działań reklamowych. W związku z powyższym Lubuski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w Gorzowie Wielkopolskim, decyzją z dnia 3 czerwca 2020 r.: 1) umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia naruszenia zakazu reklamy aptek zawartego w art. 94a ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 974 ze zm., dalej: u.p.f.) przez stronę, poprzez prowadzenie reklamy apteki ogólnodostępnej o nazwie "Z." zlokalizowanej w G. W. przy ul. [...] i jej działalności poprzez: a. wystawianie przed apteką Z. potykacza, b. umieszczanie baloników, c. wywieszanie w aptece plakatów z ofertą produktów dostępnych w aptece, d. wystawianie w aptece stojaków z ulotkami i katalogami, e. kolportaż materiałów oznakowanych "Z. dla zdrowia Fundacja", f. umieszczanie kolorowanek dla dzieci opatrzonych nazwą "Z. dla zdrowia", g. dystrybuowanie reklamówek zawierających QR kod, napis "Z. APTEKA", nr telefonu infolinii [...] oraz adres internetowy: [...], h. dystrybuowanie ulotek z mapą oraz danymi adresowymi apteki, 2) nałożył stronę karę pieniężną w wysokości 15.000 zł. Objętą skargą decyzją Główny Inspektor Farmaceutyczny utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji w zaskarżonej części – w zakresie punktu 2 decyzji z dnia 3 czerwca 2020 r. W ocenie organu odwoławczego celem podjętych przez stronę działań było zachęcenie potencjalnych odbiorców do zaopatrywania się w produkty lecznicze i wzbudzenie zainteresowania potencjalnych klientów ofertą apteki, co stanowiło naruszenie art. 94a ust. 1 u.p.f. Oddalając skargę na tą decyzję Sąd I instancji za słuszne uznał stanowisko organu, że apteka ogólnodostępna o nazwie "Z.", była objęta akcją promocyjną mającą na celu zwrócenie uwagi klientów na tą aptekę, wyróżnienie jej na tle konkurencji oraz wywołanie skojarzenia, że w ograniczonym przedziale czasowym produkty znajdujące się na plakatach i w folderach są oferowane w korzystnych, obniżonych cenach. Przedmiotowe materiały reklamowe zachęcały do odwiedzenia apteki należącej do strony oraz zakupu w niej produktów, jak również zachęcały do skorzystania ze strony Internetowej [...], oraz infolinii, promując w ten sposób apteki należące do sieci "Z.", w tym aptekę ogólnodostępną o nazwie "Z.", zlokalizowaną w G. W.". Odnosząc się kolportażu materiałów oznakowanych "Z. dla zdrowia Fundacja", Sąd również zgodził się ze stanowiskiem organu, że rozpowszechnianie w taki sposób informacji o działalności fundacji, prowadzonej pod podobnym logo, co działalność apteczna, zmierzało do reklamowania działalności aptek, a zatem stanowiło reklamę (reklamę skojarzeniową) aptek zabronioną przez prawo. Oceniając dystrybucję ulotek z mapą oraz danymi adresowymi apteki Sąd stwierdził, że ulotki znajdowały się w izbie ekspedycyjnej przedmiotowej apteki oraz były jednorazowo udostępnione osobie trzeciej celem rozdania ich w pobliżu apteki. Nie ulega wątpliwości Sądu, że tego rodzaju działania miały na celu zachętę do zakupu oraz zwiększenie sprzedaży i nie można było traktować ich jako działań nie mających żadnego odniesienia do oferty handlowej apteki. Sąd podzielił także stanowisko organu, że eksponowane w aptece plakaty, ulotki i foldery stanowiły reklamę produktów na nich umieszczonych, a zarazem reklamę apteki, w której się znajdowały. Sąd I instancji uznał, że podjęte przez stronę działania zmierzały do reklamowania działalności apteki poprzez zachęcanie do dokonania zakupów w tej aptece, co odpowiadało reklamie w rozumieniu art. 94a ust. 1 u.p.f. Odnosząc się do wysokości nałożonej na stronę kary, Sąd stwierdził, że kwota 15.000 zł była adekwatna do stwierdzonego naruszenia prawa w zakresie zakazu reklamy, organ zaś działał w granicach swobody przyznanej przez art. 129b ust. 1-2 u.p.f.. Sąd I instancji uznał również, że w sprawie nie miał zastosowania art. 189d k.p.a.. Słusznie też nie stwierdzono w okolicznościach sprawy przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, wynikających z art. 189f § 1 k.p.a. W podstawie prawnej wyroku podano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. G. P. Sp. z o.o. w G. W., skargą kasacyjną zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, mianowicie: 1) art. 141 § 4 p.p.s.a. - poprzez niedoniesienie się w uzasadnieniu wyroku do podniesionych przez skarżącą zarzutów w zakresie: a) arbitralnego uznania, że celem wszystkich zakwestionowanych działań w aptece skarżącej była reklama apteki i wyjaśnień skarżącej odnoszących się do jej rzeczywistych intencji i celów informacyjnych, nie zaś reklamy apteki, b) naruszenia art. 8 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, zgodnie z którym przedsiębiorca może podejmować wszelkie działania, z wyjątkiem tych, których zakazują przepisy prawa, podczas gdy skarżąca poniosła odpowiedzialność karną za działania mieszczące się w granicach prawa, c) równoległego nałożenia na skarżącą w odrębnym postępowaniu trzech kar za praktycznie analogiczne działania w aptece przy ul. [...] (decyzja WIF z 03.06.2020r. r. nrWIFG.8523.2.11.2020 ) oraz w aptece przy ul. [...] j (decyzja WIF z 03.06.2020 r. r. nr WIFG.8523.2.20.2020) - a co zostało pominięte przy wymierzaniu kary, - które to zarzuty miały decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy a ich pominięcie doprowadziło do wydania nieprawidłowego wyroku - zarówno w zakresie uznania wszystkich kwestionowanych działań skarżącej jako reklamy Apteki jak i w zakresie rozmiaru nałożonej na skarżącą kary; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 94a ust. 1 i art. 129b u.p.f., poprzez: (i) błędną wykładnię art. 94a ust. 1 p.f. i uznanie, że wszystkie działania skarżącej stanowiły reklamę Apteki podczas gdy celem skarżącej była wyłącznie informacja o jej placówce lub informacja producencka o produktach, które to działania nie stanowią zakazanej reklamy aptek; a w efekcie (ii) niewłaściwe zastosowanie art. 129b u.p.f., tj. wymierzenie kary pieniężnej wobec spółki za naruszenie zakazu reklamy w wysokości nieadekwatnej do okoliczności sprawy - zważywszy łączny wymiar kar - w znacznej części - za ten sam czyn w dwóch innych placówkach skarżącej; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi mimo, że decyzja GIF i poprzedzająca ją decyzja WIF zostały wydane z naruszeniem art. 189d i art. 189f k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i nieuwzględnienie przy podejmowaniu decyzji zawartych w tych przepisach zasad stosowania kar pieniężnych, w szczególności kryteriów branych pod uwagę przy wymierzaniu kary oraz przesłanek odstąpienia od nałożenia kary finansowej - a przez to nałożenie na Skarżącą niewspółmiernie wysokiej kary mimo istnienia podstaw do odstąpienia od jej zastosowania w ogóle lub do jej ograniczenia z powodu: - niskiej wagi (ewentualnego) naruszenia, - krótkiego czasu jego trwania, niezwłocznego zaprzestania kwestionowanych działań, - równoległego nałożenia na skarżącą kar w znacznej części za to samo zachowanie, tj. z powodu zarzutu reklamy w aptece przy ul. [...] (decyzja WIF z 03.06.2020 r. r. nr WIFG.8523.2.11.2020) oraz w aptece przy ul. [...] (decyzja WIF z 03.06,2020 r. r. nr WIFG.8523.2.20.2020). Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej poprzez uchylenie w całości zaskarżonej Decyzji GIF i decyzji WIF ją poprzedzającej i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA. Strona wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wniosła również o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego: - z decyzji administracyjnej Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego (z dnia 03.06.2020 r. r. sygn. WIFG.8523.2.2.2020). na fakt, iż równocześnie z decyzją WIF w sprawie apteki przy ul. [...] w G. W. na skarżącą za te same działania w odrębnych postępowaniach została nałożona inne kary o wys. 15.000,00 zł w sprawie apteki przy przy ul. [...] oraz w aptece przy ul. [...] zatem łącznie w kwocie 30.000,00 zł, który to dowód nie został rozpoznany przez Sąd I Instancji mimo, że ma istotne znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego i zarzutów skarżącej co do prowadzenia dwóch odrębnych postępowań w tej samej sprawie i nałożenia no Skarżącą łącznie kary nieadekwatnej do okoliczności sprawy; - z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Wydział \/ (sygn. V SA/Wa 5249/21) w wyroku z dnia 21 lipca 2022 r. na fakt, że w analogicznym stanie faktycznym, obejmującym takie same działania spółki WSA uznał, że wystawienie przed apteką potykacza, umieszczenia baloników, dystrybuowanie reklamówek napisem ,,Z." , kodem QR i nr telefonu, dystrybuowanie ulotek z mapą oraz danymi adresowymi apteki nie stanowi naruszenia ustawy prawo farmaceutyczne, gdyż są to dozwolone informacje o lokalizacji i godzinach pracy apteki. Główny Inspektor Farmaceutyczny, w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości, oddalenie wniosku dowodowego z uwagi na okoliczność, że w sprawie nie istnieją żadne wątpliwości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie albowiem podniesione w niej zarzuty wraz z ich uzasadnieniem nie podważają prawidłowości orzeczenia Sądu I instancji. Wobec pomieszczonych w petitum skargi kasacyjnej zarzutów naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postepowania, w pierwszej kolejności odnieść się należy do najdalej idącego zarzutu z punktu 1 petitum, w ramach którego podniesiono naruszenie przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu wyroku do podniesionych przez stronę w skardze zarzutów. Wskazania wymaga na wstępie, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., ze swej istotny nie może być samodzielną podstawą do podważenia ustaleń faktycznych sprawy, które w niniejszej sprawie są w swojej istocie bezsporne. Zarówno bowiem rodzaj, jak i zakres czasowy podjęcia czynności, które zostały zakwalifikowane przez organ jako reklama apteki ogólnodostępnej, nie były przedmiotem kontrowersji pomiędzy stronami postępowania sądowego. Rozbieżności pomiędzy nimi wynikały jedynie w zakresie prawnej oceny podejmowanych przez spółkę czynności, które jej zdaniem, jako mające na celu wyłącznie przekazanie informacji o działalności jej apteki, nie były prawnie zakazane. Obecnie, zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie nie budzi wątpliwości to, że przedmiotem skutecznego zarzutu kasacyjnego, dotyczącego naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., może być takie sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku, które nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego sprawy lub uniemożliwia kontrolę instancyjną tego orzeczenia (M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 174.). W niniejszym przypadku z tego rodzaju sytuacją nie mamy jednak do czynienia. Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w sposób wyraźny i jednoznaczny odniósł się do stanu faktycznego sprawy, przedstawiając swoje stanowisko w tym zakresie, w postaci, która sprawia, że poddaje się ono kontroli. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Z przytoczonej wyżej regulacji w sposób jednoznaczny wynika, że uzasadnienie powinno zawierać zwięzłe przedstawienie zarzutów skargi, a przede wszystkim podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku przedmiotowe wymogi spełnia, gdyż Sąd I instancji, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, wskazał wyraźnie rezultaty przeprowadzonej przez siebie wykładni przepisów, a także dokonanej analizy subsumpcji poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych. Zaprezentowane w uzasadnieniu stanowisko prowadzi do jednoznacznego wniosku, że Sąd I instancji wykluczył możliwość uznania zasadności poglądów skarżącej kasacyjnie na istotne w sprawie okoliczności, w świetle czego nie ulega wątpliwości, iż nie podzielił zarzutów spółki w tym względzie. Swoje stanowisko w tym zakresie uzasadnił w sposób logiczny i przekonujący, z powołaniem się na konkretne regulacje prawne, wobec czego nie sposób kwalifikować je jako dowolne. Przedstawiona przez Sąd I instancji argumentacja, wskazująca na te cechy, w świetle których realizowanych w aptece spółki działań nie można uznać jedynie za informacje o jej lokalizacji i godzinach otwarcia sprawia, że nie można zarzucić mu arbitralności w omawianym zakresie. Niezależnie od powyższego wskazania wymaga, że funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga jednak szczegółowego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, ale odniesienia się do tych zarzutów, których zbadanie jest niezbędne do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego. Sąd administracyjny pierwszej instancji nie jest zobowiązany odnosić się w uzasadnieniu wydawanego orzeczenia do zarzutów i argumentacji niemających istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, albowiem pominięcie w uzasadnieniu wyroku rozważań dotyczących zarzutów niezasadnych nie stanowi naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego o istotnym wpływie na wynik sprawy (por. np.: wyroki NSA z: 5 grudnia 2018 r., sygn. akt II GSK 4421/16; 17 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1824/10; 14 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 850/09; 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1766/10, 28 lipca 2015 r. sygn. akt II OSK 851/15; 28 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 358/15). Powyższe czyni niezasadnym omawiany zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Odnosząc się do zarzutu pomieszczonego w punkcie trzecim petitum skargi kasacyjnej, w ramach którego strona zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi mimo, że decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem art. 189d i art. 189f k.p.a poprzez ich niezastosowanie i nieuwzględnienie przy podejmowaniu decyzji zawartych w tych przepisach zasad stosowania kar pieniężnych stwierdzić należy, że chociaż skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie prawa, poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji, pomimo naruszenia przez organ przepisów postępowania (do takiej kategorii naruszeń odnosi się art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.), to powiązała ten zarzut z art. 189d i art. 189f k.p.a., które odnoszą się do zagadnień związanych z miarkowaniem i ewentualnie odstąpieniem od wymierzenia kary. Mają one więc charakter materialnoprawny, choć zostały zamieszczone w ustawie procesowej. Jakkolwiek w ramach oceny zarzutów procesowych, odnoszenie się do samej wysokości nałożonej kary czy okoliczności w postaci nieskorzystania z możliwości odstąpienia od niej wykraczałoby poza ramy tego rodzaju zarzutów, to jednak w omawianym aspekcie stwierdzić należy, że WSA w Warszawie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku także do tych okoliczności, nie stwierdzając podstaw do uwzględnienia stanowiska spółki. Sąd I instancji w omawianym zakresie stwierdził bowiem, że organ odwoławczy zasadnie uznał nałożoną kwotę kary za adekwatną do stwierdzonego naruszenia w zakresie zakazu reklamy. Dokonał również oceny przesłanek, jakimi kierowała się organ nakładając na stronę karę w kwocie 15.000 zł, na które składały się czas, okoliczności i stopień stwierdzonych naruszeń oraz fakt, że strona nie była uprzednio karana za podobne naruszenia. Odnosząc się do ostatniego z zarzutów skargi kasacyjnej, pomieszczonego w punkcie drugim jej petitum, dotyczącego naruszenia przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 94a ust. 1 i art. 129b ustawy P.f. strona naruszenie tych przepisów powiązała z uznaniem, że wszystkie działania spółki stanowiły reklamę apteki, podczas gdy celem skarżącej kasacyjnie była wyłącznie informacja o placówce lub informacja producencka o produktach, które to działania nie stanowią zakazanej reklamy aptek. W efekcie powyższego, niewłaściwie, zdaniem spółki, zastosowano art. 129b P.f., a w konsekwencji wymierzono jej karę pieniężną za naruszenie zakazu reklamy, w wysokości nieadekwatnej do okoliczności sprawy - zważywszy łączny wymiar kar za ten sam czyn popełniony w dwóch placówkach skarżącej. Stwierdzić należy, że zarzut ten obejmuje dwa zagadnienia - niewłaściwą wykładnię art. 94a ust. 1 P.f., odnoszącego się do zakazu reklamy aptek, a także nieprawidłowe zastosowanie art. 129b P.f., stanowiącego podstawę nałożenia kary, za naruszenie wskazanego powyżej zakazu. Jeżeli chodzi o pierwszą część zarzutu, stwierdzić należy, że ze swej istoty zarzut błędnej wykładni przepisu sprowadza się do kwestii wadliwego zrekonstruowania normy prawnej z niego wyinterpretowanej, wyrażającego się w mylnym zrozumieniu jego treści, a przez to wadliwego ustalenia jego sensu normatywnego przez Sąd I instancji. Aby zarzut naruszenia prawa materialnego, poprzez jego błędną wykładnię, mógł być rozpatrzony, niezbędnym jest wykazanie na czym dokładnie polegała błędna wykładnia przepisu prawa, którego zarzut kasacyjny dotyczy oraz jaka powinna być jego wykładnia prawidłowa, co jednocześnie oznacza potrzebę podjęcia merytorycznej polemiki ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odnośnie tego rodzaju kwestii spornej, a więc przeciwstawienia stanowisku nieprawidłowemu, stanowiska, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną jest prawidłowe (zob. np. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2020 r., sygn. akt II GSK 742/20; zob. również wyroki NSA z dnia: 21 stycznia 2021 r., sygn. akt II FSK 2368/18; 20 listopada 2020 r., sygn. akt II FSK 1911/18; 5 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 294/14 oraz z 20 listopada 2020 r., sygn. akt II FSK 1911/18). W niniejszym przypadku skarżąca kasacyjnie nie wskazała, na czym zarzut błędnej wykładni art. 94a ust. 1 P.f. miał polegać, w jakim elemencie tego procesu dopuszczono się nieprawidłowości i jaki powinien być rezultat prawidłowej interpretacji przedmiotowej regulacji. Z twierdzeń spółki przytoczonych na poparcie jej zarzutu wynika, że w istocie chodzi jej nie tyle o błędną wykładnię, co nieprawidłowe, w jej ocenie, zastosowanie przedmiotowego przepisu, w powiązaniu z art. 129b ust. 1 P.f., w zakresie którego wprost wyartykułowała tego rodzaju stwierdzenia. Tak więc pomimo nie do końca właściwego sformułowania zarzutu, nie uniemożliwiło to jego rozpoznania, w zakresie jakim dotyczy on błędnego zastosowania prawa. Odnosząc się do przedmiotowych okoliczności stwierdzić należy, że podejmowane przez spółkę działania organ prawidłowo zakwalifikował jako reklamę uznając, iż ich istotą nie było dostarczenie jedynie klientom informacji odnośnie lokalizacji i godzin otwarcia apteki. Suma tych wszystkich działań, ocenianych łącznie, które organ zakwalifikował jako niedozwoloną reklamę, uzasadnia bowiem twierdzenie, że za ich podjęciem stała intencja zwrócenie uwagi klientów, wyróżnienia apteki na tle placówek konkurencyjnych, a także wywołania u klientów pozytywnych skojarzeń odnośnie korzystnych dla nich ofert cenowych. To zaś prowadzi do uznania zasadności stanowiska Sądu I instancji, a co za tym idzie organu, że podjęcie przez spółkę tego rodzaju działań motywowane było wyłącznie chęcią zwiększenia sprzedaży. Uznane za niedozwoloną reklamę działania, obiektywnie służyły stworzeniu kontekstu sytuacyjnego, służącego zwróceniu uwagi potencjalnych klientów, a także zachęceniu ich do skorzystania z oferty apteki, kreowanej na wyjątkową. Taka intencja legła również u podstaw podejmowanych działań. W związku z tym, w niniejszym przypadku zarzut błędnej subsumpcji stanu faktycznego pod normę prawną, wyinterpretowaną z art. 129b P.f., poprzez bezzasadne zastosowanie normy sankcjonującej, o której mowa we wskazanym wyżej przepisie, jest niezasadny. Z problematyką zastosowania art. 129b ust. 1 P.f. wiąże się zagadnienie zastosowania art. 189d i art. 189f K.p.a., stanowiących uzupełnienie materialnoprawnych podstawy nakładania kar, w zakresie szczegółowych dyrektyw jej wymierzenia oraz ewentualnego odstąpienia od niej. W tym wypadku nadmienić jedynie należy, że zgodnie z art. 189a § 2 pkt 1 K.p.a., w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. Jak stanowi art. 129b ust. 2 P.f. karę pieniężną, określoną w ust. 1, nakłada Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w drodze decyzji. Przy ustalaniu wysokości kary uwzględnia się w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów. Zacytowany wyżej przepis zawiera przesłanki ustalenia wysokości nakładanej kary, co wyklucza zastosowanie art. 189d K.p.a., z mocy art. 189 a § 2 pkt 1 K.p.a. Stąd też zarzut naruszenia pierwszego ze wskazanych przepisów, nie może zasługiwać na uwzględnienie. Jeżeli zaś chodzi o art. 189f K.p.a., odnoszący się do przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary, to również w tym względzie, nie można w okolicznościach przedmiotowej sprawy mówić o naruszeniu tej regulacji, w kontekście zastosowania art. 129b ust. 1 P.f. Sąd bowiem zasadnie przyznał rację organowi, że w sprawie nie zachodziły podstawy do odstąpienia od wymierzenia kary. Przeciwko uznaniu stwierdzonego naruszenia zakazu reklamy apteki za znikome przemawia bowiem zarówno waga samego zakazu reklamy aptek ogólnodostępnych, z art. 94a ust. 1 P.f., a także rodzaj i zakres podjętych przez spółkę działań, mających na celu zwrócenie uwagi potencjalnych klientów. Działania te nie były bowiem jednostkowe, ani przypadkowe. Na marginesie nieniniejszych rozważań zaznaczyć jedynie należy, że prowadzenie postępowań odnośnie zakazu reklamy, w odniesieniu do innych aptek spółki, nawet tych zakończonych umorzeniem postępowania, nie może być rozpatrywane w kategoriach okoliczności uzasadniających zmniejszenie wysokości nakładanej na nią kary, czy też podstaw do odstąpienia od niej. Nie mamy bowiem w tym wypadku do czynienia z sytuacją, o której mowa w art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a., tj. z ponownym nałożeniem kary czy ukaraniem za ten sam czyn. Odnosząc się do postawionego w skardze kasacyjnej wniosku o przeprowadzenie dowodów z wymienionych w nim dokumentów i postawionego Sądowi I instancji zarzutu nierozpatrzenia zbieżnego wniosku strony sformułowanego w skardze, wskazać należy, że art. 106 § 3 p.p.s.a., obejmuje jedynie możliwość uzupełniającego przeprowadzenia dowodu z dokumentu, w dodatku pod warunkiem, że jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Skorzystanie z tej sposobności jest fakultatywne i z woli ustawodawcy pozostawione zostało uznaniu sądu. W tej więc sytuacji Sąd I instancji mógł wnioskowany przez stronę dowód dopuścić w sytuacji gdy dotyczył by on niezwykle istotnego dowodu, a nieuwzględnienie odnoszącego się do niego wniosku uniemożliwia lub znacznie utrudnia ocenę zgodności z prawem stanu faktycznego ustalonego przez organ. Mając zaś na uwadze cel, dla którego strona domaga się dopuszczenia rzeczonych dowodów z dokumentów nie mógł zostać spełniony z uwagi na wskazaną już okoliczność braku wpływ innych postępowań toczących się w stosunku do innych aptek, które nie mogą być rozpatrywane w kategoriach okoliczności uzasadniających zmniejszenie wysokości nakładanej na spółkę kary, czy też podstaw do odstąpienia od niej. Zauważyć przy tym należy, że wskazywana w ramach wniosku decyzja z dnia 3 czerwca 2020 r. dotoczyła stanu faktycznego, odnośnie apteki przy ul. [...] w G. W., ustalonego w innym, późniejszym, okresie czasu niż ten ustalony w przedmiotowej sprawie administracyjnej. Kwestia zaś wskazanego wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 lipca 2022 r. również pozostaje bez istotnego wpływu dla orzeczenia wydanego w tej sprawie, albowiem sąd administracyjny każdorazowo dokonuje indywidualnej oceny indywidualnej sprawy administracyjnej Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach, jak w punkcie 2 sentencji wyroku, postanowiono na art. 204 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 207 § 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 9 marca 2023
- Symbol z opisem
- 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
- Skarżony organ
- Inspektor Farmaceutyczny
- Sędziowie
- Dorota Dąbek /przewodniczący/ Gabriela Jyż /sprawozdawca/ Krzysztof Sobieralski
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
art. 141 par. 4, art. 106 par. 3. · Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
art. 189d, art. 189f. · Dz.U. 1960 nr 30 poz. 168
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne - t.j.
art. 94a ust. 1, art. 129b. · Dz.U. 2021 poz. 974
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny