II GSK 390/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Protokolant asystent sędziego Małgorzata Krawiec po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. S.A. w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Go 563/22 w sprawie ze skargi E. S.A. w R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od E. S.A. w R. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim (dalej: "WSA", "Sąd pierwszej instancji") wyrokiem z 29 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Go 563/22, oddalił skargę E. [...] S.A. w R. (dalej: "skarżąca", "Spółka") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej: "DIAS") z [...] lipca 2022 r., w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] listopada 2020 r. w systemie PUESC, w rejestrze zgłoszeń służącym do monitorowania przewozu towarów wrażliwych, zostało zarejestrowane zgłoszenie [...] na przewóz z L. do N. towaru o nazwie [...] o kodzie CN 2710, w ilości 24840 kg. W zgłoszeniu jako przewoźnika podano E. [...] S.A., datę rozpoczęcia przewozu określono na dzień [...] listopada 2020 r., natomiast planowaną datą zakończeniu przewozu był dzień [...] listopada 2020 r., ponadto jako dokument przewozowy podano CMR [...]. W związku z zarejestrowaniem zgłoszenia przewozu towaru, rejestrujący zgłoszenie otrzymał wraz z numerem referencyjnym SENT wezwanie do przedstawienia środka transportu wraz z towarem na terminalu w [...], w celu przeprowadzenia kontroli. Po przeanalizowaniu i zweryfikowaniu przez pracowników Urzędu Celno-Skarbowego zgłoszeń SENT objętych dyrektywą wynikającą z art. 12a ustawy SENT stwierdzono, iż przewoźnik nie wypełnił nałożonych na niego obowiązków, ponieważ nie zgłosił się do kontroli. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] (dalej: "Naczelnik UCS") decyzją z [...] kwietnia 2021 r., nr [...] działając na podstawie art. 207 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm., dalej: "O.p.") oraz art. 22 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 12a ust. 3, art. 26 ust. 1, 2 i 5 ustawy z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2020 r., poz. 859 ze zm., dalej: "ustawa SENT", w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli) nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 20.000 zł. Rozpoznając wniesione odwołanie DIAS w [...] decyzją z [...] lipca 2022 r., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 121 § 1, art. 187 § 1, art. 191 O.p., art. 22 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 12a ust. 3, art. 22 ust. 3, art. 26 ust. 1, 3 i 5 ustawy SENT, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja ta stała się przedmiotem skargi Spółki do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. Sąd pierwszej instancji, opisanym na wstępie wyrokiem, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") oddalił ww. skargę. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że w sprawie jest bezsporne, że skarżąca będąca przewoźnikiem towaru otrzymała wezwanie do przedstawienia środka transportu we wskazanym w wezwaniu miejscu. Wezwanie zawiera numer referencyjny zgłoszenia, którego dotyczy, pouczenie o możliwości przyspieszenia czynności kontrolnych przez zgłoszenie się pod wskazany adres, jak również zawiera pouczenie o karze pieniężnej w przypadku niewykonania obowiązku stawienia się do kontroli. Skarżąca podniosła, że na skutek błędu technicznego spedytora e-mail z informacją o ww. wezwaniu nie został doręczony dyspozytorowi, który nie przekazał powyższej informacji kierowcy wykonującemu transport. Zdaniem Sądu, powyższa argumentacja nie oznacza, że nie doszło do niewykonania obowiązku o którym mowa w art. 12 ust. 3 i 4 ustawy SENT. W toku postępowania ustalono, że spedytor i dyspozytor znajdują się w strukturze organizacyjnej firmy E. [...]. Strona jako profesjonalny przedsiębiorca, powinna dysponować stosowną wiedzą na temat obowiązków, jakie nakładają na nią przepisy prawa i tak zorganizować działalność przedsiębiorstwa, w tym nadzór nad pracownikami, aby wypełniać obowiązki przewidziane w tych przepisach. Nadto zasadnie organ odwoławczy zauważył, że przedstawiony przez stronę wydruk e-mail nie potwierdza faktu niedostarczenia informacji o wezwaniu dyspozytorowi. WSA podkreślił, że przepisy ustawy SENT przewidują sankcje pieniężne za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów, a więc są niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu. Sąd pierwszej instancji wskazał, że ustawodawca dopuścił możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej stosownie do art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu. Przytoczony przepis warunkuje tę możliwość, o ile nie stanowi pomocy publicznej (pkt 1) albo stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej (pkt 2), albo stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4 (pkt 3). W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną jest to, czy organy prawidłowo rozważyły przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej określone w art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Analiza treści w/w przepisu uzasadnia wniosek, że ustawodawca posłużył się instytucją opartą na tzw. uznaniu administracyjnym. Przepis ten bowiem zawiera odesłanie do pojęć niedookreślonych "ważnego interesu przewoźnika" lub "interesu publicznego" jako materialnoprawnych przesłanek będących podstawą do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Użyty łącznik "lub" wskazuje, że do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej wystarczy zaistnienie jednej z wyżej powołanych dwóch dyrektyw wyboru ("ważnego interesu przewoźnika" lub "interesu publicznego"), przy czym w każdej sprawie zawsze powinny zostać rozważone przez organ obie przesłanki. Nie budzi przy tym wątpliwości, że ważnego interesu przewoźnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. W orzecznictwie zgodnie podnosi się, że jedynie nadzwyczajne, losowe sytuacje, takie jak utrata możliwości wywiązania się ze zobowiązań, utrata możliwości zarobkowania, trudności finansowe, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin, skutkujące brakiem możliwości uregulowania nałożonej kary, przesądzają o wystąpieniu ważnego interesu przewoźnika. Pojęcia tego nie należy ograniczać jedynie do sytuacji nadzwyczajnych, losowych, na które strona postępowania nie miała wpływu. Ważny interes podatnika (przewoźnika) to również sytuacja ekonomiczna, życiowa, możliwość zarobkowania itp. Oczywiście nie każde trudności finansowe przewoźnika mogą uzasadniać odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej lecz tylko takie, które wiązałyby się z zagrożeniem dla jego interesu, bytu firmy. Organy ustaliły, że skarżąca Spółka nie posiada zaległości z tytułu należności publicznoprawnych. Wobec spółki nie toczy się postępowanie egzekucyjne. Spółka w latach 2017 r. - 2019 r. osiągnęła zysk oraz w okresie 2019 r. - 2020 r. nabywała środki trwałe. Organ zaznaczył, że wskazane okoliczności świadczą o rozwoju przedsiębiorstwa. Strona skarżąca nie zakwestionowała ustaleń organów. W tej sytuacji należy podzielić stanowisko organów, że nie zachodzi przesłanka "ważnego interesu przewoźnika" uzasadniająca odstąpienie od wymierzenia kary. Sąd pierwszej instancji za zasadne uznał przyjęcie przez organy administracji publicznej, że nie została spełniona również druga przesłanka określona w art. 22 ust. 3 ustawy SENT, uzasadniająca odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej, tj. interes publiczny. W judykaturze, jak i w doktrynie podkreśla się, że interes publiczny to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej takich jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. Na pojęcie interesu publicznego składa się zarówno zasada powszechności ponoszenia danin publicznych, sprawiedliwości i nieobciążania budżetu państwa, jak również proporcjonalność nałożonej kary, skutków, jakie może pociągnąć za sobą niewypełnienie nałożonego obowiązku oraz cel, jakiemu służy realizacja danego obowiązku, a który niewątpliwie jest związany z celem, jakim kierował się ustawodawca wprowadzając dane regulacje prawne. Niewykonanie obowiązku przedstawienia środka transportu wraz z towarem do kontroli stanowi istotne naruszenie przepisów ustawy SENT, które w zasadzie uniemożliwia realizację zamierzonych przez ustawodawcę celów. Powyższego uchybienia nie można zatem uznać za nieistotne (formalne), czy za mające mniejszą wagę. W interesie publicznym leży powszechne, prawidłowe stosowanie przez wszystkich uczestników łańcucha dostaw przepisów prawa. Przyjęte rozwiązania służą prawidłowej realizacji obrotu towarowego i chronią legalny handel towarami "wrażliwymi". Strona jako profesjonalny przedsiębiorca powinna dysponować stosowną wiedzą na temat obowiązków, jakie nakładają na nią przepisy prawa i tak zorganizować działalność przedsiębiorstwa, w tym nadzór nad pracownikami, aby wypełniać obowiązki przewidziane w tych przepisach. Odstąpienie od wymierzenia kary jest uzasadnione w sytuacjach bardzo szczególnych i wyjątkowych. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca takich okoliczności nie przedstawiła. Nadto naruszenie zaistniałe w niniejszej sprawie nie ma charakteru jednostkowego (5 stwierdzonych naruszeń ustawy SENT). Zdaniem Sądu pierwszej instancji, w rozpoznawanej sprawie kara pieniężna w wysokości 20.000 zł za stwierdzone naruszenia jest adekwatna do celów ustawy SENT i nie jest dla strony dotkliwa w takim stopniu, który uzasadniałby zastosowanie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie przesłanki interesu publicznego uwzględniającej treść zasady proporcjonalności. Oczywistym jest, że nałożona kara stanowi pewną dolegliwość finansową dla strony skarżącej, ale nie oznacza to, że zostały wyczerpane znamiona przesłanki interesu publicznego w rozumieniu art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Nałożona kara pieniężna nie spowoduje też konieczności zakończenia prowadzenia przez stronę działalności gospodarczej bądź udzielenia stronie pomocy publicznej. W konsekwencji w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie można przyjąć, że nałożona kara pieniężna doprowadzi do skutków niepożądanych z punktu widzenia tak społecznego jak i indywidualnego, ani do sytuacji gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. W toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się również naruszeń procedury, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności nie było podstaw do przyjęcia, aby organy gromadziły i rozpatrywały materiał dowodowy w sposób wybiórczy, nieobiektywny. W sprawie zostały zastosowane właściwe przepisy prawa materialnego, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 210 § 4 O.p. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Spółka, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez odstąpienie od nałożenia na skarżącą kary pieniężnej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Gorzowie Wielkopolskim do ponownego rozpoznania, rozpoznanie sprawy na rozprawie, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniosła o zwrócenie się do Krajowej Administracji Skarbowej o dostarczenie na rozprawę dokumentów świadczących o ilości postępowań wszczętych względem skarżącej z powodu naruszenia ustawy SENT, a następnie przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów w celu wykazania, że wobec skarżącej jedynie sporadycznie wszczynano postępowanie z ustaw SENT, a także, że jedynie jednostkowo zostały nałożone na skarżącą kary pieniężne. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisu postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 191 oraz 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów i w efekcie nieustalenie, że jedynym powodem nieskierowania zestawu ciężarowego do kontroli był błąd techniczny przy próbie doręczenia dyspozytorowi wiadomości e-mail dotyczącej transportu, w sytuacji gdy prawidłowa ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego powinna prowadzić do wniosku, że do takiego błędu technicznego doszło bez jakiejkolwiek winy skarżącej, czy też podmiotów znajdujących się w jej strukturze organizacyjnej, co natomiast powinno doprowadzić do uznania, że w sprawie zaszła przesłanka interesu publicznego uzasadniająca odstąpienie od wymierzenia kary; 2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a naruszenie przepisu postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 122 w zw. z art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy w postępowaniu, w szczególności nieprzeprowadzenie przez organ postępowania dowodowego na okoliczność istnienia po stronie skarżącej interesu publicznego, co w konsekwencji doprowadziło do rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o niepełny materiał dowodowy i miało wpływ na wynik sprawy gdyż oparcie decyzji o kompletny materiał dowodowy winno doprowadzić do uznania, że brak jest podstaw w sprawie do nałożenia kary pieniężnej, 3. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a naruszenie przepisu prawa materialnego, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 22 ust. 1 pkt. 3 w zw. z art. 22 ust. 3 i w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT, polegające na nałożeniu przez organ kary pieniężnej w wysokości 20.000 zł w związku z niewykonaniem obowiązku przedstawienia środka transportu organowi KAS, mimo, że w sprawie zaszła przesłanka ważnego interesu publicznego, w związku z czym w przedmiotowej sprawie brak było podstawy prawnej do nałożenia kary. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie postawionych w jej petitum zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, oddalenie wniosku strony o przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sadem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 p.p.s.a. W niniejszej sprawie nie stwierdzono przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Przechodząc do merytorycznych rozważań w sprawie, w pierwszej kolejności należy odnieść się do wniosku skarżącej kasacyjnie o przeprowadzenie przez Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., postępowania dowodowego, którego efekty doprowadzić miałyby do zebrania dodatkowego materiału dowodowego, który w zamierzeniu skarżącej kasacyjnie przyczyniłby się do pełnej oceny przesłanek uzasadniających odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej. Wniosek ten nie podlegał uwzględnieniu, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny nie przeprowadza postępowania dowodowego w takiej formie, o którą wnosi skarżąca. Sformułowane żądanie jest więc już tylko z tej przyczyny niezasadne, gdyż nie koresponduje z art. 106 § 3 p.p.s.a. zgodnie z którym sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Strona skarżąca kasacyjnie nie dostrzega, że wbrew jasnemu brzmieniu art. 106 § 3 p.p.s.a., zakreślającemu zakres uzupełniającego postępowania dowodowego (z dokumentów), w istocie wnosi o to, aby to Naczelny Sąd Administracyjny poszukiwał i gromadził dowody na poparcie jej twierdzeń, poprzez kierowanie odpowiedniego zapytania do KAS, do czego nie może służyć instytucja przewidziana w art. 106 § 3 p.p.s.a. Ponadto można i należy zakładać, że spółka, jako podmiot profesjonalny, prowadzący pełną księgowość, zarządzający flotą pojazdów, jak również własnymi sprawami prawnymi, jest w stanie ustalić w ilu postępowaniach zagrożonych karą pieniężną, o której mowa w ustawie o SENT, uczestniczyła i w ilu z nich taką karę na nią nałożono, żadnych takich danych nie przeciwstawiła jednak ustaleniom organów. Z zarzutów skargi kasacyjnej, które zostały oparte na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a. wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] wskazał, że w sprawie nie ziściła się przesłanka ważnego interesu publicznego uzasadniająca odstąpienie od wymierzenia skarżącej kary pieniężnej w wysokości 20.000 zł, bowiem ta nie wykonała obowiązku, o którym mowa w art. 12a ustawy SENT, tj. nie przedstawiła środka transportu wraz z towarem w dacie zakończenia przewozu w oddziale celnym w [...]. Zdaniem Sądu stan faktyczny sprawy w tym zakresie nie jest sporny. Główną oś sporu stanowi kwestia braku zwolnienia skarżącej z odpowiedzialności za powstałe naruszenie z uwagi na – jej zdaniem – ziszczenie się przesłanki ważnego interesu publicznego, a także nienależycie przeprowadzone w tym zakresie postępowanie dowodowe. Odnosząc się zatem do tak sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa wzajemne powiązanie ze sobą zarzutów naruszenia przepisów postępowania, co uzasadnia ich łączne rozpatrzenie. NSA zwraca uwagę, że przedmiot postępowania (przedmiot sprawy) determinują normy prawa materialnego, które wyznaczają zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie i niezbędnych do przeprowadzenia w nim ustaleń, wyznaczając tym samym zbiór koniecznych do załatwienia sprawy prawnie relewantnych faktów – albowiem to one stanowią podstawę przyznania uprawnienia, zwolnienia z obowiązku czy też, nałożenia obowiązku, cofnięcia lub uszczuplenia uprawnień. Tym samym zakres postępowania wyjaśniającego zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji wyznaczały przepisy ustawy z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2020 r., poz. 859 ze zm.). Wynikający z treści art. 12a ustawy SENT nakaz przedstawienia pojazdu do kontroli jest jasny i nie pozostawia wątpliwości interpretacyjnych. W przedmiotowej sprawie Spółka uchybiła temu obowiązkowi toteż organ zastosował regulację sankcyjną. Odpowiedzialność przewidzianą w art. 22 ust. 1 ustawy o SENT cechuje administracyjny i obiektywny charakter, co implikuje z kolei twierdzenie, że dla zastosowania sankcji wystarczające jest już samo popełnienie czynu opisanego w przepisie prawa materialnego. Kwestia zawinienia strony może być jednak przedmiotem rozważań w ramach badania przesłanek uzasadniających przyznanie swoistej ulgi w postaci odstąpienia od nałożenia kary – co w istocie jest przedmiotem sporu w sprawie i w tym zakresie skarżąca upatruje niedostatków w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym. Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącą kasacyjnie zarzutów naruszenia przepisów postępowania należy wskazać, że art. 191 O.p. traktuje o zasadzie swobodnej oceny dowodów, zaś art. 210 § 4 O.p. o wymogach jakie ustawa stawia uzasadnieniu decyzji. Z kolei z podnoszonego przez nią naruszenia art. 122 O.p. wynika zasada prawdy obiektywnej, zgodnie z którą w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym oraz zasady oficjalności postępowania dowodowego, o której mowa w art. 187 § 1 O.p. (Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy). Istotne jest, czy dana okoliczność została w sprawie wykazana, nie zaś czy przeprowadzono całe spektrum dowodów, jakie są tylko możliwe do przeprowadzenia. Obowiązek organu podatkowego do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy wynikający z dyspozycji art. 122 O.p. nie ma bowiem charakteru nieograniczonego i bezwzględnego. NSA przypomina w tym miejscu, że generalną zasadą postępowania dowodowego jest to, że każdy, kto z faktów wyprowadza dla siebie konsekwencje prawne, obowiązany jest fakty te udowodnić. Z sytuacją taką ma się do czynienia w szczególności wówczas, gdy strona formułuje twierdzenia co do okoliczności stanu faktycznego, które nie znajdują odzwierciedlenia w materiale dowodowym zebranym przez organ lub zaprzecza poprawności dokonanej przez organ podatkowy oceny stanu faktycznego. W takich przypadkach logika podpowiada, że wraz z tą inicjatywą przechodzą na nią także i wszelkie konsekwencje, jakie wiążą się z wynikiem prowadzonego dowodu. Organy podatkowe mają bowiem obowiązek gromadzenia i uzupełniania materiału dowodowego, ale jedynie do momentu uzyskania pewności w zakresie stanu faktycznego sprawy (por. wyrok NSA z 26 września 2023 r., sygn. akt III FSK 2533/21). Należy też pamiętać, że prowadzone postępowanie dowodowe nie jest celem samym w sobie, lecz stanowi poszukiwanie odpowiedzi, czy w określonym stanie faktycznym sytuacja strony podpada pod hipotezę (a w konsekwencji i dyspozycję) określonej normy prawa materialnego (por. wyrok NSA z 28 lutego 2008 r., sygn. akt I FSK 256/07). Organ podatkowy nie ma zatem obowiązku prowadzenia postępowania w nieskończoność, jeżeli na podstawie przeprowadzonego przez niego postępowania i posiadanych dowodów, jest w stanie ustalić stan faktyczny sprawy. Spółka poza gołosłowną negacją działań organu, nie precyzuje jakie czynność dowodowe miałby podjąć organ w celu udowodnienia ziszczenia się po jej stronie przesłanki interesu publicznego. W sprawie organy administracji publicznej uznały, że mogą poprzestać na zgromadzonym materiale dowodowym. Stanowisko zaprezentowane przez skarżącą kasacyjnie nie zawiera argumentów, które mogłyby być uznane za przydatne, a mianowicie takich, które mogłyby stanowić uzasadnioną podstawę wnioskowania odnośnie do zaistnienia stanu naruszenia prawa procesowego w omawianym zakresie oraz odnośnie do istotnego wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Skarżąca we wniesionej skardze kasacyjnej nie wskazuje też w sposób przekonywujący na czym miałoby polegać naruszenie w zakresie dokonania dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów. Zdaniem Skarżącej, jedynym powodem nieskierowania zestawu ciężarowego do kontroli był błąd techniczny po stronie spedytora, który skutkował niedoręczeniem dyspozytorowi wiadomości e-mail z informacją o wezwaniu, który to następnie nie przekazał tej informacji kierowcy wykonującemu transport. Powyższe uzasadnia w jej ocenie brak winy w zakresie powstałego naruszenia. Jednakże – co prawidłowo oceniły organy i Sąd pierwszej instancji – przedstawiony przez skarżącą wydruk e-mail nie potwierdza faktu jego niedostarczenia. Organ zasadnie poprzestał na konstatacji, że skarżąca nie wypełniła nałożonego na nią obowiązku, ponieważ nie zgłosiła pojazdu do kontroli, a to niweczy założenia ustawy SENT, bowiem uniemożliwia monitorowanie i śledzenie transportu. Podzielić należy ocenę Sądu pierwszej instancji, iż organy przeprowadziły analizę powodów niestawienia się pojazdu do kontroli i prawidłowo wskazały, że brak jest podstaw do uznania za "przekonywujące" twierdzeń skarżącej o "błędzie technicznym" wraz z przedstawionym przez nią wydrukiem. Konstatacja Sądu pierwszej instancji, iż organy podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia tej prawnie relewantnej okoliczności, zaś ocenie zebranego materiału dowodowego nie można zarzucić dowolności jest prawidłowa, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 210 § 4 O.p. Odnosząc się zaś do podniesionego zarzutu naruszenia art. 22 ust. 3 i art. 26 ust. 3 ustawy SENT, podkreślenia wymaga, że zastosowanie przepisu art. 22 ust. 3 ustawy o SENT w sprawie oznacza rozważenie, czy w konkretnych okolicznościach faktycznych zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Właściwe odczytanie klauzuli interesu publicznego, powinno nastąpić z uwzględnieniem zasady proporcjonalności - co znajduje również swoje odzwierciedlenie w orzecznictwie NSA. Właściwe odczytanie klauzuli interesu publicznego implikuje po stronie organu obowiązek rozważenia, czy przewidziana sankcja stanowi w konkretnym stanie faktycznym dolegliwość proporcjonalną ze względu na cel jej wprowadzenia, czy też jest niewspółmiernie dolegliwa, przez co zasada proporcjonalności zostaje naruszona. Jeżeli sankcja, która miałaby być zastosowana jest nadmierna (dolegliwa w stopniu większym niż jest to niezbędne dla osiągnięcia założonego celu), to klauzula interesu publicznego nakazuje odstąpienie od nałożenia kary (zob.m.in. wyrok NSA z 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt II GSK 2219/22). Rozstrzygnięcie w tym zakresie podejmowane jest zatem w granicach uznania administracyjnego. Oznacza to, że właściwy organ może, ale nie musi odstąpić od nałożenia kary. Negatywne stanowisko w tym zakresie wymaga uzasadnienia. Na gruncie zarzucanych przez skarżącą przepisów ustawy SENT konieczne jest uwzględnienie indywidualnych okoliczności każdej sprawy, jednakże nie można tracić z pola widzenia celu, jaki przyświecał ustawodawcy we wprowadzeniu tej regulacji ustawowej. Celem ustawy nie jest zwiększanie dochodów budżetu państwa z tytułu kar nakładanych na podmioty działające na rynku transportowym. Przewóz, jaki odbywał się w niniejszej sprawie, wymagał od przewoźnika przestrzegania ściśle określonych obowiązków, bowiem przewożony towar nie był zwykłym towarem, lecz takim, którego przewóz został objęty szczególnym nadzorem. Przewoźnik z obowiązku przedstawienia środka transportu do kontroli się nie wywiązał. Tymczasem system kontroli powinien być szczelny, skuteczny i bezpieczny, a podmioty trudniące się obrotem towarami objętymi systemem monitorowania powinny dochować należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków. Należało tym samym uznać za prawidłowe stanowisko Sądu pierwszej instancji oraz obu organów o braku przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na ważny interes publiczny, czy ważny interes przewoźnika. W interesie publicznym, jak zasadnie Sąd pierwszej instancji wskazał, leży powszechne oraz prawidłowe stosowanie przepisów prawa i to przez wszystkich uczestników łańcucha dostaw. Przyjęte rozwiązania służą prawidłowej realizacji obrotu towarowego i chronią legalny handel towarami "wrażliwym". Nie sposób tym samym podzielić stanowiska skarżącej, że okoliczność, która wystąpiła w rozpatrywanej sprawie, stanowi wystarczającą podstawę, aby organ mógł zastosować przesłankę interesu publicznego i odstąpić od wymierzenia kary skarżącej. Skarżąca będąca przewoźnikiem towaru otrzymała wezwanie do przedstawienia środka transportu wraz z towarem we wskazanym w wezwaniu miejscu. Wezwanie to zawierało numer referencyjny zgłoszenia, którego dotyczyło, pouczenie o możliwości przyspieszenia czynności kontrolnych przez zgłoszenie się pod wskazany adres, jak również pouczenie o karze pieniężnej w przypadku niewykonania obowiązku stawienia się do kontroli. Skarżąca nie wypełniła nałożonych na nią obowiązków, ponieważ nie zgłosiła się do kontroli. Zasadnie wskazał Sąd pierwszej instancji, że powyższego uchybienia nie można uznać za nieistotne (formalne), czy za mające mniejszą wagę, czy oczywistą omyłkę, taką jak np. dotyczącą numerów rejestracyjnych środka transportu (podobnie NSA w wyroku z 1 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 199/22). Skala stwierdzonego naruszenia była znaczna i miała istotny charakter. Skarżąca jest profesjonalnym przedsiębiorcą transportowym, który poza tym, że powinien znać obowiązujące regulacje prawne oraz mieć rozeznanie w przewożonych ładunkach i zasadach ich transportu, to odpowiada za podległych pracowników zatrudnionych w przedsiębiorstwie. Brak doręczenia wiadomości e-mail dyspozytorowi, a tym samym w konsekwencji niestawienie się zespołu ciężarowego do kontroli świadczy o tym, że nie wykonała ona prawem jej przepisanego obowiązku. Twierdzenia podniesione w skardze kasacyjnej, dotyczące problemów technicznych, poza tym, że gołosłowne, i tak nie mogą stanowić w tym zakresie usprawiedliwienia, a tym samym, również w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie mogą stanowić podstawy do odstąpienia od nałożenia kary. Reasumując, wbrew zarzutom Spółki decyzje organów obu instancji zawierają obszerne uzasadnienie odmowy zastosowania tej nadzwyczajnej instytucji, szeroką wykładnię pojęcia "ważnego interesu publicznego", a także jego wyważenie w realiach stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, podobnie jak uzasadnienie wyroku wydanego przez Sąd pierwszej instancji. Zdaniem NSA, stanowisko Sądu pierwszej instancji oraz obu organów o braku w okolicznościach sprawy przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na ważny interes publiczny jest prawidłowe, a powołanie się na "błąd techniczny" przy próbie doręczenia dyspozytorowi wiadomości e-mail nie stanowi o wystąpieniu przesłanki interesu publicznego uzasadniającej odstąpienie od wymierzenia kary. Skarżąca kwestionując zajęte w sprawie stanowisko, nie wskazuje jednocześnie, na jakiej podstawie organ miałby dojść do odmiennych wniosków i jakie uchybienia w zakresie kontroli stanowiska organu popełnił Sąd pierwszej instancji, który stwierdził – prawidłowo – iż przeprowadzone postępowanie, w tym uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełniają wymogi wynikające z O.p. Ponieważ Sąd pierwszej instancji zasadnie nie dopatrzył się przy kontroli zaskarżonej decyzji naruszeń przepisów prawa materialnego ani też naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, WSA dokonał prawidłowego oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Zatem, skoro wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego zasądzonych od skarżącej Spółki na rzecz organu administracji publicznej, znajduje podstawę w przepisach art. 204 pkt 1 i 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).