II GSK 366/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. J. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 26 lutego 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 2018/08 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Z. J. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić skargę kasacyjną

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 lutego 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 2018/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę Z. J. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że zarządzeniem z dnia [...] grudnia 2008 r. Przewodniczący Wydziału VII WSA w W. wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego, w wysokości 100 zł, od skargi wniesionej przez Z. J. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2008 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Mimo upływu 7-dniowego terminu skarżący nie uiścił wpisu od skargi, dlatego też, mając na uwadze treść art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.); dalej p.p.s.a, skargę należało odrzucić. W skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącego zaskarżył to postanowienie w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 239 pkt 1 lit c) p.p.s.a, poprzez niezasadne uznanie, iż skarżący obowiązany był do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł, w sytuacji, gdy sprawa administracyjna, w jakiej domaga się on rozstrzygnięcia dotyczy świadczeń leczniczych, a więc wypełnia hipotezę naruszonej normy, zwalniającej z mocy prawa skarżących z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym. Podnosząc powyższy zarzut wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w W. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazał, iż w jego ocenie zaskarżona decyzja z dnia [...] października 2008 r., której przedmiotem była odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] wydanej przez Dyrektora L. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, na podstawie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych z dnia 27 sierpnia 2004 r. (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.), dalej: uośoz znajduje się w katalogu spraw, o których mowa w art. 239 pkt 1 lit c) p.p.s.a i które to sprawy objęte są ustawowym zwolnieniem skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z treści art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, w przypadkach wymienionych w § 2. W niniejszej sprawie skarżący oparł skargę kasacyjną wyłącznie na drugiej podstawie kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania, wskazując na naruszenie przepisu art. 239 pkt 1 lit c) p.p.s.a. twierdząc, iż przysługuje mu ustawowe zwolnienie z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, gdyż sprawa administracyjna w wyniku której wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dotyczy w istocie świadczeń leczniczych. Tak sformułowany zarzut jest nieuzasadniony, bowiem z załączonych do akt sprawy dokumentów z Narodowego Funduszu Zdrowia oraz m.in. decyzji Dyrektora L. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] jednoznacznie wynika, iż przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy skarżący podlegał od dnia 1 stycznia 1999 r. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności. Na wstępie dalszych rozważań stwierdzić należy, że zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych (w tym wpisu sądowego), na podstawie przepisów ustawy p.p.s.a. jest instytucją stosowaną w wyjątkowych przypadkach i stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia tych kosztów wynikającej z art. 230 p.p.s.a. Zwolnienie od kosztów sądowych w pewnych kategoriach spraw następuje z mocy ustawy na podstawie art. 239 p.p.s.a. Dlatego prawo sądu do zwalniania od kosztów sądowych (wpisu sądowego) nie ma charakteru pełnego, lecz podlega określonym regułom. Analiza przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. uośoz prowadzi, do wniosku, że termin "świadczenia lecznicze", o którym mowa w art. 239 pkt 1 lit c) p.p.s.a. zawiera się w pojęciu świadczeń zdrowotnych, którego zakres jest szerszy niż pojęcie świadczeń leczniczych, gdyż zawiera również np.: świadczenia rehabilitacyjne (w tym względzie skład orzekający podziela stanowisko NSA zawarte w postanowieniach z: 26.09.2006 r., sygn. akt II GZ 88/06 oraz 29.04.2009 r., sygn. akt II GZ 88/09, niepublikowanych). Regulacja zawarta w art. 239 pkt 1 lit c) p.p.s.a. wskazuje natomiast, iż nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych. Intencją ustawodawcy nie było więc stworzenie maksymalnie szerokiego katalogu spraw z zakresu świadczeń zdrowotnych, które podlegałyby ustawowemu zwolnieniu od kosztów sądowych, tym bardziej, iż regulacja ta stanowi odstępstwo od zasady ponoszenie kosztów sądowych, o której mowa w art. 230 p.p.s.a. Ustawodawca określił przedmiotowe kryteria zwolnienia od kosztów sądowych, które pojmować należy ściśle. Ponieważ jak wskazano zaskarżona decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia nie dotyczy prawa do konkretnych świadczeń leczniczych czy rehabilitacyjnych, lecz świadczeń zdrowotnych w szerokim rozumieniu, a raczej ustalenia czy strona podlega od dnia 1 stycznia 1999 r. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, zatem w sprawie nie ma zastosowania art. 239 pkt 1 lit c) p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.