II GSK 351/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku M. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 października 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 938/20 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

I Postanowieniem z dnia 23 września 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 938/20 odmówił M. S. (dalej jako: "skarżący") wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] lipca 2020 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Wyrokiem z dnia 27 października 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 938/20 oddalił skargę skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia [...] lipca 2020 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniósł skarżący. W skardze kasacyjnej wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w zakresie żądania wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."), wskazał, że zaskarżona decyzja w razie wykonania przed zakończeniem postępowania sądowego wyrządzi skarżącemu znaczną szkodę. Wysokość żądanej przez organ jednorazowo należności 24.000 zł w relacji do niewielkich rozmiarów prowadzonej przeze mnie jednoosobowej działalności gospodarczej (dokumentacja dochodów i stanu rodzinnego w aktach II SA/Rz 938/20, niezmienna do chwili wnoszenia skargi kasacyjnej) jest znaczna. Skarżący wskazał, że oszczędnościami w takim zakresie dysponuje, zaś zaciągnięcie prywatnych zobowiązań w tych rozmiarach sprowadziłoby na niego niebezpieczeństwo popadnięcia w stan stawiający pod znakiem zapytania podstawy egzystencji jego rodziny. II Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Co zasługuje na szczególne podkreślenie w tej sprawie, obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy. Strona wnosząca o zastosowanie ochrony tymczasowej jest zobligowana uprawdopodobnić, że w sytuacji wykonania decyzji, o wstrzymanie której wnioskowała, zajdzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających przyjąć, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. W świetle powołanego przepisu to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia negatywnych następstw wykonania aktu lub czynności. Tym samym wnioskodawca powinien dołączyć do wniosku stosowne dokumenty, które pozwoliłyby sądowi ocenić prawdopodobieństwo i rozmiar szkody lub skutków finansowych powstałych w związku z egzekucją zaskarżonego aktu lub czynności. W tym miejscu należy podkreślić, że użyte przez ustawodawcę pojęcia "znacznej szkody" i "trudnych do odwrócenia skutków" są pojęciami nieostrymi, tzn. takimi, które nabierają treści w realiach konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej. O znacznej szkodzie, można mówić, jeżeli nie będzie mogła być ona wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 271/09). Wobec powyższego, strona zobowiązana jest we wniosku skonkretyzować rodzaj grożącej jej szkody na skutek wykonania aktu. W przeciwnym razie sąd badający wniosek nie będzie mógł dokonać analizy, czy wnioskodawca rzeczywiście spełnia przesłanki zastosowania wobec niego tymczasowej ochrony w postępowaniu sądowym, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wobec powyższego stwierdzić należy, że ustawodawca zdecydował się na uzależnienie udzielenia ochrony tymczasowej od oceny okoliczności poszczególnych przypadków, ocena ta wymaga dla swej miarodajności dysponowania przez sąd konkretnymi i aktualnymi danymi dotyczącymi sytuacji wnioskodawcy, dopiero bowiem ich konfrontacja z ewentualnymi wynikającymi z zaskarżonej decyzji konsekwencjami, może prowadzić do stwierdzenia wystąpienia przesłanki zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, zawarł w niej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Udokumentował w przedmiotowym wniosku jedynie, że roczny dochód skarżącego wyniósł w 2019 r. 2.685,00 zł, natomiast żona wnioskodawcy osiągnęła w 2019 r. przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości 103.876,82 zł (dochód - 25 .598,62 zł). Uzasadniając swe żądanie wskazał, że z uwagi na niewielki rozmiar prowadzonej działalności gospodarczej i brak oszczędności, wykonanie zaskarżonej decyzji skutkowało będzie koniecznością zaciągnięcia prywatnych zobowiązań, co z kolei spowoduje niebezpieczeństwo popadnięcia w stan zagrażający egzystencji jego rodziny. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w zakresie żądania wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji skarżący nie przedstawił z kolei żadnych nowych okoliczności obrazujących jego sytuację finansową i majątkową. Odwołał się jedynie do dokumentacji dochodów i stanu rodzinnego zawartego już w aktach sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności, które wskazywałyby na wystąpienie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W żaden sposób nie udokumentował bowiem swojej sytuacji finansowej, co pozwoliłoby na dokonanie oceny, czy wyegzekwowanie (przed zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego) należnej z decyzji kwoty doprowadzi do wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody albo spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skarżący nie przedstawił bowiem jakim dysponuje majątkiem, jak również jakie ponosi wydatki. Bez dokładnego przedstawienia sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego popartej odpowiednią dokumentacją nie była zatem możliwa ocena, czy wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, bądź trudne do odwrócenia skutki. Ponadto, wskazać należy, że zapłata należności oznaczonej w decyzji jest odwracalna. W przypadku uchylenia decyzji, uiszczona należność podlega bowiem zwrotowi (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. akt I GZ 217/11). Nie bez znaczenia dla oceny wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest to, iż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi uiszczone, a nienależne zobowiązanie będzie podlegać zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania, co dodatkowo przemawia za "odwracalnością" skutków, które może spowodować dla strony wykonanie zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze należało przyjąć, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności, które wskazywałyby na wystąpienie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.