II GSK 3139/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia NSA Joanna Zabłocka (spr.) Sędzia del. WSA Cezary Kosterna Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Administracji i Cyfryzacji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 2299/14 w sprawie ze skargi K. Sp. z o.o. w K. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [..] maja 2014 r., nr [..] w przedmiocie opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz K. Spółki z o.o. w K. kwotę 1200 (tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 marca 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 2299/14 po rozpoznaniu sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [..] maja 2014 r. w przedmiocie ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych: uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądził od Ministra Administracji i Cyfryzacji na rzecz skarżącej kwotę 3122 złote tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: W dniu 4 października 2013 r. o godz. 9:15 przeprowadzono kontrolę wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiowych i telewizyjnych w lokalu użytkowym przy [..] zajmowanym przez K. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: spółka, strona). Kontrola obowiązku rejestracji odbiorników radiowych i telewizyjnych została przeprowadzona w obecności zarządzającego obiektem T.K., który bez zastrzeżeń podpisał protokół kontroli. W wyniku kontroli ujawniono czterdzieści trzy używane odbiorniki telewizyjne marki ".." w pokojach gościnnych. Z powodu zajęcia pokoi przez gości nie było możliwości uruchomienia ww. odbiorników w celu stwierdzenia technicznej możliwości odbioru programu. Zgodnie z oświadczeniem złożonym przez T.K. wszystkie odbiorniki telewizyjne były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, a stwierdzony okres funkcjonowania hotelu wynosił jeden miesiąc. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. wydaną na podstawie m.in. art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2005 r., Nr 85, poz. 728 ze zm.: dalej: ustawa o opłatach abonamentowych) ustalił opłatę za używanie czterdziestu trzech niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 24 058,50 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. a także 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak wystarczającego wyjaśnienia okoliczności sprawy w tym daty wejścia przez skarżącego w posiadanie odbiorników. Strona podniosła, że weszła w posiadanie odbiorników w dniu 30 września 2013 r., kiedy to odbiorniki zostały jej przekazane (załączono protokół przekazania odbiorników). Podkreśliła, że odbiorniki nie stanowią jej własności, otrzymała je w używanie od podmiotu, który wydzierżawia cały obiekt na rzecz skarżącej spółki. Wyłącznie 4 odbiorniki przekazane były wcześniej. Z powodu rozruchu hotelu spółka nie miała potrzeby instalowania i wynajmu pozostałych odbiorników wcześniej, ponieważ brak było obłożenia w hotelu. Odbiorniki zostały zarejestrowane w terminie krótszym niż 14 dni od wejścia w ich posiadanie. Decyzją z [...] maja 2014 r. Minister Administracji i Cyfryzacji utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Wskazał, że zgodnie z przepisem art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych, domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W świetle w/w uregulowań prawnych, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, iż odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. Opłatę tę uiszcza się za każdy odbiornik - z wyjątkiem przypadków określonych w art. 2 ust. 5ustawy o opłatach abonamentowych. Odnosząc się do załączonej do odwołania kserokopii protokołu przekazania odbiorników stanowiącego załącznik do umowy oddania w używanie, zawartej pomiędzy [..] a K. Sp. z o.o. z siedzibą w K. organ podkreślił, iż z danych zawartych w Centralnym Wykazie Obiektów Hotelarskich znajdującym się na stronie internetowej www.turystyka.gov.pl wynika, iż w miejscu kontroli strona prowadzi obiekt hotelarski trzygwiazdkowy. Zgodnie z informacją zawartą w ww. serwisie w dniu 7 sierpnia 2013 r. została wydana decyzja o zaszeregowaniu do rodzaju oraz nadaniu kategorii obiektu hotelarskiego. Zgodnie z § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z 19 sierpnia 2004 r. w sprawie obiektów hotelarskich i innych obiektów, w których świadczone są usługi hotelarskie (Dz.U. Nr 188, oz.1945 ze zm.), przed wydaniem decyzji o zaszeregowaniu do kreślonego rodzaju oraz nadaniu kategorii obiekt hotelarski podlega ocenie co do spełnienia wymagań, o których mowa w § 2 ust. 1, 2 i 4 oraz § 4 ust. 1 tego rozporządzenia. Przepisy ww. rozporządzenia jednoznacznie określają, iż lokal ten winien być wyposażony w instalację umożliwiającą odbiór programów radiowych i telewizyjnych. Tym samym strona przed wydaniem decyzji o zaszeregowaniu hotelu do określonego rodzaju oraz nadaniu kategorii posiadała 43 odbiorniki telewizyjne, tyle bowiem posiadała jednostek mieszkalnych, na co wskazuje informacja zawarta w Centralnym Wykazie Obiektów Hotelarskich, będącym jawnym rejestrem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uznał, że spółka zasadnie wskazała na brak wystarczającego wyjaśnienia daty wejścia przez skarżącą w posiadanie odbiorników. Sąd I instancji podkreślił, że wydając decyzję organ administracji nie skonfrontował ustaleń zawartych w protokole oraz oświadczeniu z przedłożonym dokumentem - protokołem przekazania odbiorników, z którego wynika, że odbiorniki wydane zostały nie miesiąc a kilka dni przed kontrolą, w dniu 30 września 2013 r. i wówczas skarżąca spółka weszła w ich posiadanie. Zdaniem WSA, dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, w zaistniałym stanie faktycznym niezbędne jest odniesienie się do stanowiska spółki zgodnie z którym weszła w posiadanie odbiorników w dniu 30 września 2013 r., kiedy to odbiorniki zostały jej przekazane. Ponadto, organ winien rozważyć, czy gromadzenie odbiorników w celu uzyskania odpowiedniego zaszeregowania do rodzaju oraz nadania kategorii jest już objęte domniemaniem z art. 2 ust. 2 ustawy o opłacie abonamentowej wskazującym, że osoba która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, że odbiorniki nie stanowią własności spółki i fakt ten nie wpływa na obowiązek rejestracji ale może potwierdzać stanowisko spółki co do braku formalnego przekazania i zainstalowania odbiorników. Sąd I instancji nie podzielił zarzutów skarżącej co do oświadczenia świadka i protokołu kontroli podpisanego przez niego. Wskazał, że przepisy ustawy o opłatach abonamentowych nie wymagają, by w kontroli uczestniczył organ uprawniony do reprezentacji podmiotu kontrolowanego, ani też by ważność protokołu zależała od jego podpisu przez osoby wchodzące w skład takiego organu zgodnie z zasadami reprezentacji podmiotu kontrolowanego. Rację ma organ, że w toku kontroli osoby biorące w niej udział nie składają oświadczeń woli wymagających dla swej skuteczności działania organów uprawnionych do ich reprezentacji, lecz oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli. Oświadczenia te należało poprzeć odpowiednimi dowodami. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Minister Administracji i Cyfryzacji wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zaniechanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazania przepisów postępowania, których zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, naruszenia dopuścił się organ administracji publicznej oraz brak określenia ich wpływu na wynik sprawy, co w istocie uniemożliwia skontrolowanie zaskarżonego wyroku; 2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. i 107 k.p.a. poprzez błędną ocenę stanu faktycznego i przyjęcie, że w niniejszej sprawie organ nie wyjaśnił w sposób wystarczający okoliczności sprawy, w tym kwestii daty wejścia przez Skarżącego w posiadanie odbiorników, co doprowadziło w ocenie Sądu do poczynienia błędnych ustaleń faktycznych, podczas gdy w aktach sprawy znajduje się protokół z kontroli z dnia 4 października 2013 r. ustalający liczbę posiadanych przez Skarżącego odbiorników, ich zdolności do natychmiastowego odbioru oraz okres ich używania przez Skarżącego, a Organ prawidłowo i kompleksowo ocenił całość materiału dowodowego co znalazło swoje odzwierciedlenie w decyzji administracyjnej Organu; 3. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. i 107 k.p.a. poprzez niezasadne przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że Organ w treści decyzji nie skonfrontował ustaleń zawartych w protokole z przeprowadzonej kontroli z treścią dokumentów przedłożonych przez Skarżącego, podczas gdy Organ w treści zaskarżonej decyzji II instancji wprost przedstawił swoją ocenę przywołanych dowodów i wskazał powody, które legły u podstaw stanowiska wydania decyzji administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest uzasadniona. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jed. Dz. U. z 2016 r., poz.718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 ww. ustawy. Wobec takich regulacji poza sporem pozostaje okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). W rozpoznanej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej oparte zostały na drugiej z podstaw kasacyjnych (art. 174 pkt 2 p.p.s.a), to jest naruszeniu przepisów postępowania. Przypomnieć należy, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania mogą być skuteczne, jeżeli podniesione naruszenie przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszym z zarzutów skarżący kasacyjnie organ trafnie podnosi, że Sąd I instancji nie wskazał przepisów, których naruszenia dopuścił się organ administracji oraz ich wpływu na wynik sprawy, co w ocenie organu uniemożliwiło skontrolowanie zaskarżonego wyroku. Zarzut ten jest jednak nieuzasadniony, ponieważ pomimo nieprzywołania przepisów k.p.a., które w ocenie WSA zostały naruszone, dostrzeżone naruszenia zostały przez Sąd dokładnie opisane, co pozwoliło zarówno na dokonanie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku, jak i prawidłowe przypisanie tych naruszeń do określonych przepisów k.p.a. przez skarżącego kasacyjnie, co wynika z dalszych zarzutów skargi kasacyjnej. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest więc skuteczny. Nie posiadają również usprawiedliwionych podstaw zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, 77 i 107 k.p.a. Pomimo pewnej wady w zakresie sformułowania powyższych zarzutów, to jest nieokreślenia, które jednostki redakcyjne art. 77 i 107 k.p.a. zostały, w ocenie skarżącego kasacyjnie naruszone, uzasadnienie skargi kasacyjnej umożliwiło Sądowi ich merytoryczne rozpoznanie. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, iż okoliczności sprawy nie zostały dostatecznie wyjaśnione w odniesieniu do daty wejścia przez skarżącą spółkę w posiadanie odbiorników telewizyjnych, przy czym NSA podkreśla, że nie jest konieczne ustalenie daty dziennej wejścia w posiadanie tych odbiorników, a jedynie ustalenie czy miało ono miejsce w okresie 14 dni przed datą ich zarejestrowania, czy wcześniej. Nie trafnie skarżący kasacyjnie organ zarzuca Sądowi I instancji niedostrzeżenie faktu legitymowania się przez Ministra Administracji i Cyfryzacji protokołem z kontroli przeprowadzonej dnia 4 października 2013 r. WSA odniósł się do tego protokołu, co więcej nie podzielił zarzutów skarżącej Spółki, kwestionującej uprawnienie T.K. do podpisania protokołu, wskazując, że ważność protokołu nie zależy od jego podpisania przez osobę upoważnioną do reprezentacji kontrolowanego podmiotu. Wskazał jednak, że w zaistniałym stanie sprawy należy oświadczenia zawarte w protokole poprzeć odpowiednimi dowodami. NSA podziela takie stanowisko Sądu I instancji. Odnosząc się do ww. protokołu oraz załączonego do niego oświadczenia osoby zarządzającej hotelem należy zauważyć, że z treści tych dokumentów wynika, że w dniu przeprowadzenia kontroli, to jest 4 października 2013 r. hotel funkcjonował od miesiąca i w tym dniu znajdowały się w nim 43 odbiorniki telewizyjne umożliwiające natychmiastowy odbiór programu. Wbrew twierdzeniu skarżącego kasacyjnie nie ma w nich stwierdzenia o okresie używania tych odbiorników przez skarżącą. Ta kwestia jako mająca podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy wymaga ustalenia. Ustalając okres używania odbiorników przez skarżącą nie można pominąć przedstawionego przez nią protokołu przekazania 39 odbiorników w dniu 30 września 2013 r., w szczególności konfrontując treść tego protokołu z treścią ustaleń wynikających z protokołu kontroli oraz oświadczeniem skarżącej, iż z powodu rozruchu hotelu i braku obłożenia hotelu nie było potrzeby wcześniejszego wynajmu odbiorników. W postępowaniu administracyjnym powyższe kwestie nie zostały wyjaśnione. Dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych dotyczących faktycznego okresu posiadania odbiorników telewizyjnych, a także oceny zebranych już dowodów nie może zastąpić odwołanie się do decyzji nadającej Hotelowi kategorię, zgodnie z którą każdy z jego pokoi musi być wyposażony w telewizor. W związku z powyższym nie ma racji skarżący kasacyjnie zarzucając Sądowi I instancji, że niezasadnie przyjął, iż organ w treści decyzji nie skonfrontował ustaleń zawartych w protokole z przeprowadzonej kontroli z treścią dokumentów przedłożonych przez skarżącego. Z przedstawionych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako nieuzasadnioną. O kosztach postępowania kasacyjnego NSA orzekł na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 490 ze zm.). Koszty postępowania zostały zasądzone od Ministra Rozwoju i Budownictwa, ponieważ na podstawie § 1 ust. 1b Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2015 r. w sprawie utworzenia Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 2080 ze zm.) Ministerstwo Cyfryzacji przekazało sprawę według nowej właściwości Ministrowi Rozwoju i Budownictwa jak wskazano w piśmie z dnia 13 lipca 2017 r. (k. 97 akt sądowych).