Sygnatura
II GSK 31/23
II GSK 31/23 - Wyrok NSA z 2023-06-27
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 27 czerwca 2023
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej H. Sp. z o.o. w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 4593/21 w sprawie ze skargi H. Sp. z o.o. w T. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 5 sierpnia 2021 r. nr PR.61.56.2021.NP.3 w przedmiocie umorzenia postępowania w części dotyczącej nakazu zaprzestania prowadzenia niedozwolonej reklamy apteki oraz nałożenie kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 20 lipca 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 4593/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H. Sp. z o.o. w T. (dalej powoływana także jako skarżąca spółka) na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego (dalej powoływany także jak organ odwoławczy, GIF) z 5 sierpnia 2021 r., w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie zakazu reklamy apteki ogólnodostępnej. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie prawnym i faktycznym sprawy. Pismem z dnia 26 maja 2020 r. Lubuski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w Gorzowie Wielkopolskim zawiadomił skarżącą spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie podejrzenia prowadzenia reklamy apteki ogólnodostępnej o nazwie "S.", zlokalizowanej przy ul. [...] w Z. poprzez umieszczenie w aptece koszy "wyprzedaż". Z wyjaśnień skarżącej spółki wynikało, że nie zlecała druku ani zakupu obwoluty na kosz "wyprzedaż", natomiast materiał został zamówiony i przesłany bezpośrednio do apteki przez D. sp. z o.o., będącą organizatorem sieci franczyzowej, do której przystąpiła spółka. Powyższe działanie było efektem umowy franczyzowej łączącej obie spółki, w związku z tym skarżąca spółka nie dysponuje fakturami zakupu materiałów. Wyjaśniono, iż kosz z napisem "wyprzedaż" był eksponowany przez ok. 7-10 dni w okresie od połowy maja do ok. 23-25 maja. Decyzją z dnia 30 kwietnia 2021 r. Lubuski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w Gorzowie Wielkopolskim umorzył postępowanie administracyjne w części nakazania zaprzestania prowadzenia przez spółkę niedozwolonej reklamy apteki poprzez umieszczenie koszy "wyprzedaż" oraz nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 10.000 zł z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 94a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (tj. Dz.U. z 2021 r., poz. 1977 ze zm.; zwanej dalej: "u.p.f.") w zakresie opisanym w pkt 1 sentencji decyzji, płatną do budżetu państwa. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej spółki, decyzją z 5 sierpnia 2021 r. GIF utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Mając na uwadze treść art. 94a ust. 1 u.p.f. i orzecznictwo, GIF podzielił stanowisko organu pierwszej instancji co do przyjęcia, że skarżąca spółka prowadziła niedozwoloną reklamę apteki poprzez umieszczenie koszy z napisami "wyprzedaż", potwierdzoną dokumentacją fotograficzną i oświadczeniami spółki. Organ odwoławczy uznał działania opisane w decyzji pierwszej instancji za bezsporne, udowodnione i potwierdzone materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, zaś zarzuty podniesione w odwołaniu za nieuzasadnione. Zdaniem organu odwoławczego działanie skarżącej spółki polegające na wystawieniu przedmiotowych koszy z napisami "wyprzedaż" w lokalu apteki miało na celu przykucie uwagi klienta. Działanie skarżącej spółki stanowiło celowe wyróżnienie wybranego asortymentu poprzez podkreślenie wyjątkowości danej oferty, wzbudzając jednocześnie zainteresowanie klientów konkretnym asortymentem, który można nabyć w aptece, zatem zachęcały do kupna, a także sugerowały nabywcy atrakcyjną cenę produktu poprzez umieszczenie licznych napisów "wyprzedaż". W ocenie GIF, powyższe hasło stanowi powszechnie znane metody zachęty do zakupu określonych produktów dostępnych w ofercie danej placówki. Podniesiono, iż taki sposób prezentacji wzbudza pozytywny odbiór u potencjalnego klienta, gdyż stanowi przykład praktyk marketingowych powszechnie stosowanych na rynku, tym samym zachęcając do nabycia określonego asortymentu. Zdaniem GIF, umieszczenie przedmiotowego materiału w aptece oraz skierowanie przekazu z nich płynącego bezpośrednio do klienta stanowiło działanie reklamowe i nie ma znaczenia, czy doszło do rzeczywistego zwiększonego obrotu apteki. Podniesiono, iż organ drugiej instancji nie wnosi zastrzeżeń co oferowania przez aptekę produktów leczniczych po cenach promocyjnych, lecz działalność polegającą na opatrywaniu wybranego asortymentu m.in. napisem "wyprzedaż", gdyż sugerują one nabywcy atrakcyjną, obniżoną cenę produktu i zachęcają do jego nabycia. Organ odwoławczy podkreślił, iż okoliczność zaprzestania prowadzenia niedozwolonej reklamy apteki nie zwalniała organów z obowiązku nałożenia na spółkę kary pieniężnej, gdyż niewątpliwie doszło do naruszenia art. 94a ust. 1 u.p.f. Zdaniem GIF, wysokość wymierzonej kary określona została z uwzględnieniem przesłanek określonych w art. 129b ust. 2 u.p.f., a przy jej ustaleniu miały wpływ m.in. okres naruszenia, uprzednia karalność spółki, zaprzestanie prowadzenia reklamy przez spółkę i dotkliwość kary, która ma zapobiec ponownemu naruszeniu przepisów. Na powyższą decyzję skarżąca spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie m.in. 104 § 1 i 2 w zw. z art. 107 § 1 k.p.a., art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 94a ust. 1 i 2 u.p.f. oraz art. 129b ust. 1 u.p.f. Wskazanym na wstępie wyrokiem, WSA w Warszawie oddalił skargę skarżącej spółki. Wskazując na treść art. 94a u.p.f. sąd pierwszej instancji wskazał, że ustawa Prawo farmaceutyczne nie definiuje reklamy aptek, dlatego koniecznym stało się wypracowanie rozumienia tego pojęcia w doktrynie i orzecznictwie sądowym. Obecnie jednolicie przyjmuje się tam, że reklamą jest każde działanie, które ma na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług (por. wyroki NSA: z dnia 11 października 2016 r. o sygn. akt II GSK 682/15; z dnia 25 sierpnia 2016 r. o sygn. akt II GSK 97/15 oraz o sygn. akt II GSK 550/15). Sąd podzielił pogląd o szerokim zakresie pojęcia reklamy aptek, który jest wywodzony m.in. z konieczności zapewnienia ochrony zdrowia publicznego, a w szczególności ograniczenia nadmiernego i nieuzasadnionego korzystania z produktów leczniczych (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 2022 r. o sygn. akt II GSK 2610/21). Podkreślił również, że na gruncie zdania drugiego art. 94a ust. 1 u.p.f. ustawodawca odróżnił reklamę od informacji o lokalizacji i godzinach pracy apteki. Informacja jest bowiem neutralnym przekazem pozbawionym cech oddziaływania mającego nakłaniać do dokonania zakupu, natomiast reklama zawiera element perswazji, ukierunkowany na wywołanie zachęty do nabycia towaru lub usługi (por. wyrok NSA z dnia 22 października 2021 r. o sygn. akt II GSK 971/21). Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy, sąd pierwszej instancji stwierdził, że nie miał żadnych wątpliwości, że działanie skarżącej stanowiło niedozwoloną reklamę apteki. Po pierwsze, posłużenia się napisem "wyprzedaż" nie sposób uznać za dozwoloną – na gruncie zdania drugiego art. 94a ust. 1 u.p.f. – informację o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego. Po drugie zaś i najważniejsze, umieszczenie kosza z oznaczeniem "wyprzedaż" należy zakwalifikować jako promocję cenową, która jest niedozwoloną reklamą. Takie działanie bezspornie miało na celu przyciągać uwagę potencjalnych klientów zachęcając ich do zakupów w aptece. Za reklamę działalności apteki należy uznać natomiast każde działanie, skierowane do publicznej wiadomości, niezależnie od sposobu i metody jego przeprowadzenia oraz środków użytych do jego realizacji, jeżeli jego celem jest zwiększenie sprzedaży produktów leczniczych i wyrobów medycznych oferowanych w aptece. W niniejszej sprawie działanie skarżącej spółki zmierzało do wywołania u odbiorców zainteresowania konkretnym produktem, właśnie z uwagi na zaoferowanie go w promocyjnej, obniżonej cenie. Jego zadaniem było więc doprowadzenie do wzrostu sprzedaży, zatem stanowi jedno z narzędzi promocji konsumenckiej stosowanej w sprzedaży. Zdaniem sądu pierwszej instancji, nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut niewystarczającego ustalenia podmiotu prowadzącego niedozwoloną reklamę. Nie ulega wątpliwości, że sporny kosz został ustawiony w aptece i pozostawał w niej przez kilka dni (około 7-10). Jeśliby uznać, że wyeksponowanie kosza odbyło się bez wiedzy czy aprobaty prowadzącego aptekę (względnie jej kierownika), to godzi się przyjąć w świetle logiki i doświadczenia życiowego, że zostałby on usunięty niezwłocznie, co nie nastąpiło w realiach kontrolowanej sprawy, a co pozwala przyjąć, że sporna reklama była prowadzona przy aprobacie skarżącej spółki. Z kolei kwestia przez kogo został wystawiony kosz, a także czy skarżącą spółka łączyła ewentualna umowa handlowa zobowiązująca do umieszczenia kosza z napisem "wyprzedaż" pozostaje bez wpływu na prawidłową konstatację, że sporny materiał stanowił niedozwoloną reklamę konkretnej apteki (tj. tej, w której został umieszczony), za którą – wobec jej nieusunięcia – odpowiedzialność ponosił podmiot ją prowadzący, tj. skarżąca spółka. Wbrew stanowisku skarżącej spółki, bez znaczenia pozostaje okoliczność, że sporny kosz został umieszczony wewnątrz apteki, wobec czego odbiorcami umieszonej na nim informacji mogły być jedynie osoby, które już do apteki weszły. Nie ma bowiem znaczenia, czy reklama dokonywana jest wewnątrz czy na zewnątrz apteki. Skargę kasacyjną na powyższy wyrok wywiodła skarżąca spółka, zaskarżając go w całości. W oparciu o art. 174 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) dalej powoływana jako "p.p.s.a." zarzucono naruszenie: - przepisów prawa materialnego tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 94a ust. 1 i 2 u.p.f. poprzez jego błędną rozszerzająca wykładnię, zgodnie z którą każda informacja mająca jakikolwiek związek z działalnością apteki lub podmiotu prowadzącego aptekę, a niebędącą informacją o lokalizacji lub godzinach otwarcia apteki, stanowi reklamę i jest niedozwolona, podczas gdy zgodnie z prawidłową wykładnią tego przepisu, za reklamę należy uznać tylko takie działanie, która ma na celu, wyłącznie lub przede wszystkim, zachęcić potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług – co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 129b ust. 1 u.p.f. przez niewłaściwe zastosowanie; - przepisów prawa materialnego tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 94a ust. 1 i 2 u.p.f. przy zastosowaniu art. 34 w zw. z art. 35 oraz art. 56 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej przez błędną wykładnię art. 94 ust. 1 i 2 u.p.f. polegającą na przyjęciu, iż za niedozwoloną reklamę apteki należy uznać każdą skierowaną do publicznej wiadomości informacje dotyczącą działalności apteki, niebędącą informacją o lokalizacji lub godzinach otwarcia apteki, podczas gdy interpretowany w tak szeroki sposób art. 94a ust. 1 i 2 u.p.f. pozostaje regulacją sprzeczną z ustanowionymi mocą art. 35 i 56 Traktatu zasadami swobody przepływu towarów oraz swobody świadczenia usług, w związku z czym jej stosowanie przy przyjęciu takiej wykładni jest niedopuszczalne. Wskazując na powyższe, skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz rozstrzygnięcie sprawy co do istoty poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca spółka zrzekła się rozprawy. Organ nie skorzystał z możliwości złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z dyspozycją art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a organ w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała. Rozpoznając niniejszą skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach należy stwierdzić, że nie znajduje ona usprawiedliwionych podstaw, albowiem podniesione w jej ramach zarzuty wraz z ich argumentacją nie podważają prawidłowości kontroli zaskarżonej decyzji wydanej w przedmiotowej sprawie, jakiej dokonał sąd pierwszej instancji. Ustosunkowując się do poniesionych zarzutów, wskazać przede wszystkim należy, że nie zasługują na uwzględnienie zarzuty błędnej wykładni art. 94a ust. 1 i 2 u.p.f. oraz art. 129b ust. 1 u.p.f. Zgodnie z art. 94a ust. 1 u.p.f. zabroniona jest reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego. Według zaś art. 94a ust. 2 u.p.f. wojewódzki inspektor farmaceutyczny sprawuje nadzór nad przestrzeganiem przepisów ustawy w zakresie działalności reklamowej aptek, punktów aptecznych i placówek obrotu pozaaptecznego. Oceniając zasadność kwestionowania interpretacji tych przepisów - dokonanej przez sąd pierwszej instancji - Naczelny Sąd Administracyjny miał na względzie, że uzasadnienie zarzutu błędnej wykładni wymaga przeprowadzenia wywodu prawnego na temat naruszonego przepisu ze stanowiskiem, jak przepis ten należy prawidłowo - w ocenie strony - wykładać i dlaczego dokonana w zaskarżonym wyroku interpretacja jest błędna (por. wyrok NSA z 14 września 2010 r. sygn. akt II GSK 840/09). Z treści postawionych w pkt 1 skargi kasacyjnej zarzutów wynika, że zdaniem skarżącej spółki, sąd pierwszej instancji dokonał błędnej, rozszerzającej wykładni wskazanych przepisów, zgodnie z którą każda informacja mająca jakikolwiek związek z działalnością apteki lub podmiotu prowadzącego aptekę, a niebędąca informacją o lokalizacji lub godzinach otwarcia apteki, stanowi reklamę i jest niedozwolona. Tymczasem - jak jednoznacznie wynika to z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku - wbrew wywodom autora skargi kasacyjnej sąd pierwszej instancji z przytoczonych regulacji nie wyprowadził takiego wniosku, jak wskazano w skardze kasacyjnej. Z uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji wynika, że przyjął on, że w niespornych okolicznościach sprawy, działanie apteki zasadnie oceniono jako jednoznaczną zachętę do dokonania zakupu produktów w danej aptece, zamiar zainteresowania klientów i zwrócenia ich uwagę na konkretny asortyment, zwiększenie sprzedaży. Sąd pierwszej instancji w istocie opowiedział się za takim rozumieniem reklamy, które jest zbieżne z utrwalonym już w orzecznictwie sądów administracyjnych podejściem interpretacyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje w swym orzecznictwie, że reklamą jest każde działanie, które ma na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług (np. wyroki NSA z: 20 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 2583/15; 11 października 2016 r., sygn. akt II GSK 682/15; 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GSK 97/15 oraz sygn. akt II GSK 550/15; 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 1718/13; 16 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1981/13) i to niezależnie od form i metod tego działania oraz użytych środków (por. np. wyroki NSA z: 28 września 2017 r., sygn. akt II GSK 3346/15; 29 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2310/15). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stanowisko to podziela, podobnie jak przyjmuje za prawidłowy pogląd Sądu Najwyższego prezentowany w wyroku z 2 października 2007 r., sygn. akt II CSK 289/07, zgodnie z którym przy rozróżnieniu informacji od reklamy trzeba mieć na uwadze, że podstawowym wyznacznikiem przekazu reklamowego jest nie tylko mniej lub bardziej wyraźna zachęta do kupna towaru, ale i faktyczne intencje podmiotu dokonującego przekazu oraz odbiór przekazu przez jego adresatów. Wypowiedź jest reklamą, gdy nad warstwą informacyjną przeważa zachęta do nabycia towaru - taki cel przyświeca nadawcy wypowiedzi i tak odbiera ją przeciętny odbiorca, do którego została skierowana. Wszelkie promocje (w tym zwłaszcza cenowe) są reklamą towaru i firmy, która ich dokonuje. Nie są natomiast reklamą między innymi listy cenowe, które zawierają informację o cenach towarów i usług i są publikowane wyłącznie po to, aby podać do wiadomości ceny określonych produktów (art. 4 ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług). Wykładnia treści art. 94a ust. 1 u.p.f., tj. ustanowionego w tym przepisie zakazu prowadzenia reklamy, nie może również pomijać celu, dla którego przepis ten został wprowadzony, tj. ochrony zdrowia publicznego. Ta zaś może doznać uszczerbku nie tylko wskutek braku dostatecznego dostępu do leków, ale również wtedy, gdy dostęp do leków jest zbyt łatwy, prowadzący w rezultacie do ich nadużywania. Do tego prowadzi niewątpliwie reklama zarówno leków, jak i aptek – miejsc, w których leki są oferowane do sprzedaży. Leki nie są zwykłym towarem rynkowym, dlatego obrót lekami musi być i jest reglamentowany przez państwo. Prowadzący taką działalność nie mogą się cieszyć pełną wolnością gospodarczą. Od ich bowiem postaw zależy w znacznej mierze sytuacja na rynku farmaceutyków. Ingerencja w tę wolność jest więc uzasadniona chronionym w ten sposób dobrem prawnym (por. np. wyroki NSA z: 5 listopada 2020 r., o sygn. akt II GSK 1232/18 i II GSK 1850/18). Podobnie reklama definiowana jest w art. 2 dyrektywy 2006/114/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącej reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej (Dz. U. UE L 376 z 27 grudnia 2006 r., s. 21). W akcie tym przyjęto, że reklama oznacza przedstawienie w jakiejkolwiek formie w ramach działalności handlowej, gospodarczej, rzemieślniczej lub wykonywania wolnych zawodów w celu wspierania zbytu towarów lub usług, w tym nieruchomości, praw i zobowiązań (por. wyrok NSA z 10 października 2016 r., sygn. akt II GSK 3397/15). Wyznacznikiem przekazu reklamowego jest nie tylko mniej lub bardziej wyraźna zachęta do kupna towaru, ale i faktyczne intencje podmiotu dokonującego przekazu oraz odbiór przekazu przez jego adresatów. Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie, wypowiedź jest reklamą, gdy nad warstwą informacyjną przeważa zachęta do nabycia towaru (np. wyrok NSA z 19 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 90/20). Taki cel przyświeca nadawcy wypowiedzi i tak odbiera ją przeciętny odbiorca, do którego została skierowana. Wszelkie promocje, w tym cenowe i rabatowe, są reklamą towaru i firmy, która ich dokonuje (por. wyrok NSA z 6 lutego 2018 r., sygn. akt II GSK 3102/17). Definicja reklamy zawarta w art. 2 ww. dyrektywy 2006/114/WE nie jest bez wpływu na ocenę skuteczności argumentacji skarżącej spółki, zaprezentowanej w drugim zarzucie skargi kasacyjnej – naruszenia art. 34, art. 35 i art. 56 TFUE. Zgodnie z art. 34 TFUE ograniczenia ilościowe w przywozie oraz wszelkie środki o skutku równoważnym są zakazane między Państwami Członkowskimi. Z kolei w myśl art. 35 Traktatu, ograniczenia ilościowe w wywozie oraz wszelkie środki o skutku równoważnym są zakazane między Państwami Członkowskimi. Według zaś art. 56 TFUE, w ramach poniższych postanowień ograniczenia w swobodnym świadczeniu usług wewnątrz Unii są zakazane w odniesieniu do obywateli Państw Członkowskich mających swe przedsiębiorstwo w Państwie Członkowskim innym niż Państwo odbiorcy świadczenia. Zdaniem NSA, regulacja zawarta w art. 94a ust. 1 u.p.f. w żadnym stopniu nie normuje zakazu ograniczeń ilościowych w przywozie i wywozie, ani zakazu ograniczania swobody świadczenia usług, nie oddziałuje na obrót między państwami członkowskimi i nie tworzy żadnych barier w handlu, albowiem nie jest ona ukierunkowana (nawet pośrednio) na realizację celu w postaci regulowania wymiany handlowej (tak też NSA w wyroku z 12 grudnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1584/18, z 23 lutego 2023 r., sygn. akt II GSK 1349/20). Wprawdzie - jak podkreślono w wyroku NSA z 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GSK 550/15 - przepisy ustawy Prawo farmaceutyczne zakazujące reklamy aptek są przepisami, które wprowadzają ograniczenie - ale co do swobody działalności gospodarczej i to w dopuszczalnej przez Konstytucję formie i zakresie (art. 22 Konstytucji RP). Obrót lekami - które nie są zwykłym towarem rynkowym - musi być i jest reglamentowany przez państwo. Ustawodawca, ograniczając dopuszczalność reklamy leków i zakazując reklamy aptek, ma na uwadze ochronę zdrowia ludzkiego, kieruje się więc ważnym interesem publicznym. Mając na uwadze powyższe, za chybione należało uznać zarzuty skargi kasacyjnej, bowiem wykładnia przepisu art. 94a ust. 1 u.p.f. dokonana przez sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku była prawidłowa, w szczególności nie naruszała zakazów przewidzianych Traktatem o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 129b ust. 1 u.p.f. trzeba wskazać, że w ocenie skarżącej kasacyjnie spółki niewłaściwe zastosowanie tego przepisu jest konsekwencją wadliwej wykładni reklamy apteki. Wobec powyższego - mając na uwadze poczynione rozważania i nieskuteczność zarzutu błędnej wykładni art. 94a ust. 1 u.p.f. oraz niepodważane w sprawie ustalenia stanu faktycznego - zarzut ten nie znajduje usprawiedliwienia. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 5 stycznia 2023
- Symbol z opisem
- 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
- Hasła tematyczne
- Działalność gospodarcza Kara administracyjna
- Skarżony organ
- Inspektor Farmaceutyczny
- Sędziowie
- Grzegorz Dudar /sprawozdawca/ Joanna Sieńczyło - Chlabicz Zbigniew Czarnik /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne.
art. 94a ust. 1 i 2, art. 129b ust. 1 · Dz.U. 2020 poz. 944
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny