Sygnatura
II GSK 307/23
Wyrok NSA z 14 kwietnia 2026 r., II GSK 307/23 – transport drogowy i przewozy
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 14 kwietnia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar (spr.) Protokolant asystent sędziego Agata Skorupska po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 sierpnia 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 122/22 w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 2 listopada 2021 r. nr BP.500.7.2021.0165.KA12.135431 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 23 sierpnia 2022 r., sygn. akt III SA/Gl 122/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyniku rozpoznania skargi J. C. (dalej: "skarżąca") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie (dalej: "organ odwoławczy", "GITD") z 2 listopada 2021 r. nakładającą na skarżącą karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "organ pierwszej instancji" lub "WITD") z 12 listopada 2021 r. oraz orzekł o kosztach postępowania sądowego. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy. W dniach od [...] października 2020 r. do [...] listopada 2020 r., inspektorzy organu pierwszej instancji przeprowadzili kontrolę, która obejmowała działalność skarżącej w zakresie przestrzegania obowiązków lub warunków wykonywanych przewozów drogowych wynikających z aktów prawnych wymienionych w art. 4 pkt 22 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 919, dalej: "u.t.d."). Kontrolą objęto okres od [...] października 2019 r. do [...] października 2020 r. Ustalenia kontroli utrwalono protokołem z dnia [...] listopada 2020 r. Pismem z dnia [...] listopada 2020 r. organ pierwszej instancji zawiadomił skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego, informując jednocześnie o możliwości ustosunkowania się do stwierdzonych naruszeń. Wydając decyzję organ pierwszej instancji podał, że łączna kara za stwierdzone w protokole kontroli naruszenia wynosi 33.400 zł, lecz na podstawie art. 92a ust. 5 pkt 1 u.t.d., została ograniczona do kwoty 15.000 zł. Wskazał na naruszenia z Ip. 5.2, Ip. 5.6, Ip. 5.7, Ip. 5.11, Ip. 6.3.11, Ip. 6.3.16, Ip. 6.3.18, Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. W odwołaniu skarżąca zarzuciła, że organ pierwszej instancji w sposób nieuprawniony zsumował kary w ramach poszczególnych naruszeń z zakresu czasu pracy. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy, decyzją z 2 listopada 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji podając, że całość kary pieniężnej wynosi 27.300 zł. Odwołał się przy tym do regulacji art. 92a ust. 1 i ust. 5 u.t.d. Wyjaśnił, że art. 92c u.t.d. nie ma zastosowania do błędnych zachowań kierowcy, zaś skarżąca nie wskazała na żadne okoliczności, które w jej ocenie, uzasadniałyby zastosowanie art. 92b i art. 92c u.t.d. Nadto, organ odwoławczy stwierdził, że brak jest w sprawie podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję organu pierwszej instancji wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny jest niesporny. Skarżąca nie zgadza się natomiast ze stanowiskiem organu, że w wyniku stwierdzonych nieprawidłowości powinna uiścić karę pieniężną w wysokości 15.000 zł. W jej ocenie z treści przepisów nie wynika w żaden sposób, aby kara zapisana pod Ip. 5.11.1 mogła być dodawana do pozycji z 5.11.2 w sytuacji w której jest przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas od 30 minut. Zdaniem skarżącej nie można sumować sankcji z lp. 5.6.1. i 5.6.2 w przypadku niespełnienia wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku, a także z lp. 5.7.1, 5.7.2 oraz 5.7.3. (skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego). W ocenie organu natomiast nałożenie sankcji za naruszenie lp. 5.1, Ip. 5.2., Ip. 5.3., Ip. 5.4, Ip. 5.8, Ip. 5.10., Ip. 5.11, Ip. 5.13., Ip. 5.14, lp. 5.15, Ip. 5.16, Ip. 5.17., Ip. 5.18 załącznika nr 3 do u.t.d. nie oznacza braku możliwości nałożenia sankcji za naruszenie odpowiednio z lp. 5.11.1, lp. 5.6.1 itd. załącznika nr 3 do u.t.d., wskazując na "schodkowy" opis ww. sankcji. Organ nie zgodził się zatem ze stanowiskiem skarżącej o "pochłanianiu" się kolejnych naruszeń z l.p. 5.11, lp. 5. 6 i lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d. Mając na uwadze tak zarysowany spór, sąd pierwszej instancji wskazał, że mający zastosowanie w sprawie stan prawny ukształtowany został na skutek wejścia w życie (3 września 2018 r.) ustawy z 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 1481), na mocy której uległa zmianie treść załącznika nr 3 do u.t.d., m.in. w zakresie dotyczącym punktów 5.11.1 i 5.11.2, których postanowienia stanowiły podstawę wymierzenia kary administracyjnej w rozpoznawanej sprawie. Ustawodawca, konstruując w znowelizowanej ustawie normy dotyczące kar za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, użył zwrotów: "o czas do mniej", "o czas powyżej", "za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut". Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że w rozpoznawanej sprawie organy zastosowały sposób wyliczenia kary pieniężnej, jaki przewidywał załącznik nr 3 w brzmieniu sprzed powyższej nowelizacji. Zgodnie z jego ówczesnym brzmieniem, przykładowo, za skrócenie dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny kara wynosiła 100 zł (lp. 5.3.1) i za każdą następną rozpoczętą godzinę - 200 zł (lp.5.3.2). W świetle takiego brzmienia załącznika nr 3 nie budził wątpliwości fakt, że za przekroczenie czasu prowadzenia pojazdu sumowało się kary z lp. 5.3.1 i z lp. 5.3.2. Za sumowaniem kar z lp. 5.3.1 i z lp. 5.3.2 przemawiała konstrukcja tej regulacji i okoliczność, że w jej treści użyto zwrotu i "za każdą następną rozpoczętą", co wskazuje na powiązanie sankcji przewidzianej w lp. 5.3.2. z sankcją z lp. 5.3.1. Tymczasem treść lp. 5.6, 5.7 i 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. w brzmieniu obowiązującym od 3 września 2018 r. jest odmienna od poprzednio obowiązującego uregulowania. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że w lp. 5.11 w aktualnym brzmieniu załącznika nr 3 wyraźnie określono, ile wynosi kara za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdów za przekroczenie określonych przedziałów czasowych, w lp. 5.6. ile wynosi kara za niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku w określonych przedziałach czasowych, w lp. 5.7 - ile wynosi kara za skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego w określonych przedziałach czasowych. W ich treści nie ma zwrotu nawiązującego do następującego po sobie sumowania kar z wcześniejszych punktów. Rację przyznał skarżącej, że nie ma podstaw prawnych do sumowania kar z podpunktów 5.11.1 i 5.11.2. Reguła ta znajduje zastosowanie również do kwestii naruszenia przez organ podpunktów 5.6.1. i 5.6.2. oraz 5.7.1., 5.7.2. i 5.7.3. Wszak użyte przez ustawodawcę wyraźne brzmienie podpunktu 5.6.2. zawiera zwrot "o czas powyżej", zaś w podpunkcie 5.7.3. użyto zwrotu "za każdą rozpoczętą godzinę". Także i te regulacje, w ocenie sądu pierwszej instancji, nie pozwalają na przyjęcie, że przewidziana w nich kara może być skumulowana. Za niedopuszczalną uznano praktykę sumowania kar w stosunku do jednego naruszenia przepisów transportu drogowego. Przekroczenie progów przewidzianych dla poszczególnych naruszeń powoduje uruchomienie kolejnej, wyższej sankcji, a nie sumowanie sankcji od najniższej do najwyższej. W przypadku sumowania kar, o których mowa, dochodzi do nieuprawnionego, kilkukrotnego sankcjonowania jednego naruszenia przepisów, a takie działanie należy ocenić jako nieproporcjonalne i automatyczne, a tym samym niezgodne z pkt 26 wprowadzenia do rozporządzenia nr 561/2006, nakazującego, aby kary stosowane przez państwa członkowskie w przypadku naruszeń jego przepisów były skuteczne, proporcjonalne, odstraszające i niedyskryminujące. Następnie sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że organ odwoławczy dokonując oceny naruszenia określonego w decyzji organu I instancji jako naruszenie z Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. stwierdził niewłaściwą obsługę tachografu w dniu [...] marca 2020 r., tj. nierejestrowanie na karcie kierowcy G. K. aktywności jazdy oraz innej pracy, kwalifikując ten stan faktyczny jako spełniający przesłanki naruszenia z Ip. 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d. Zasadnym uznał zatem nałożenie kary w wysokości 3.000 złotych. Tożsame stanowisko zajął odnośne niewłaściwej obsługi tachografów w dniu [...] lutego 2020 r., tj. nierejestrowanie na kartach kierowców W. K. i M. T. aktywności jazdy oraz innej pracy. Nakładając karę również w kwocie po 3000 złotych (2x3000 złotych). Z kolei, po przeprowadzeniu ponownej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności okazanych do kontroli danych cyfrowych z pojazdu o nr rej. [...] oraz danych z systemu viaTOLL organ odwoławczy wskazał na nieprawidłową obsługę tachografu tj. nierejestrowanie na karcie kierowcy aktywności jazdy oraz innej pracy w dniu [...] marca 2020 r., lecz podał, że kara za powyższe wynosi 5.000 złotych. W ocenie sądu wojewódzkiego stanowiska organu odwoławczego w omawianym zakresie nie można było uznać za w pełni prawidłowe. Sąd zgodził się ze skarżącą oraz z organem odwoławczym, że kwalifikacja uchybień przez organ pierwszej instancji polegających na wyjęciu przez G. K., W. K. i M. T. swojej karty kierowcy i bezpośrednio po tym zdarzeniu prowadzenie pojazdu bez jej logowania była nieprawidłowa, gdyż brak jest podstaw do przyjęcia, że uchybienia te odpowiadały naruszeniu opisanemu w załączniku nr 3 do u.t.d. w pkt 6.2., czyli wykonywaniu przewozu drogowego z ingerencją w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf. Wyjaśnił, że naruszenie polegające na ingerencji w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf musi wynikać z działania strony, tj. podjęcia przez przedsiębiorcę lub kierowcę czynności skutkujących nieprawidłowym działaniem tachografu lub bezpośrednio wpływających na zapis danych rejestrowanych przez tachograf. Z tego typu naruszeniem będziemy mieli zatem do czynienia w sytuacji podjęcia czynności, które oddziałują bezpośrednio na tachograf, a nie zaś w przypadku bezczynności, czyli braku jakiegokolwiek działania ze strony kierowcy lub innej osoby. Ingerencja w prawidłowość działania tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf oznacza zatem oddziaływanie na to urządzenie, a nie brak jakiegokolwiek działania – jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Zdaniem sądu pierwszej instancji nie można mówić o naruszeniu określonym w lp. 6.2.1. – załącznika nr 3 do u.t.d., który umieszczony został w punkcie 6.2. "Wykonywanie przewozu drogowego z ingerencją w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf" i przewiduje karę w wysokości 5.000 zł, ale z sytuacjami opisanymi w punkcie 6.3 załącznika nr 3 do u.t.d. odnoszącymi się do "Naruszenia zasad i warunków użytkowania tachografu", za które ustawodawca przewidział kary pieniężne w wysokości od 50 zł do 3.000 zł. Natomiast w pkt 6.3.5. załącznik wymienia: "Niedopuszczalne wyjęcie wykresówek lub karty kierowcy, mające wpływ na rejestrację danych", które zagrożone jest karą rzędu 3.000 zł. W ocenie sądu sporne naruszenia należy należało zakwalifikować - zgodnie ze stanowiskiem skarżącej jako czyn opisany w lp. 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji takiej kwalifikacji dokonał organ odwoławczy. W świetle powyższych rozważań, za nieprawidłową sąd pierwszej instancji uznał także kwalifikację naruszenia mającego miejsce w dniu [...] marca 2020 r., tj. poruszania się pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] bez zalogowanej karty w tachografie. Naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu bez zalogowanej karty kierowcy nie stanowi wykonywania przewozu drogowego z ingerencją w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf i nie może być sankcjonowane karą w wysokości 5.000 zł z tytułu niewłaściwej obsługi lub odłączenia homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkującego nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. Naruszenie to należało zakwalifikować jako czyn opisany w lp. 6.3.19 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. niepoprawne stosowanie wykresówek lub karty kierowcy, bowiem żaden z punktów lp. 6.3. załącznika nr 3 do u.t.d. nie przewiduje wprost kary odnoszącej się do niewłożenia karty kierowcy do urządzenia rejestrującego. Dokonaną przez organy kwalifikację tego naruszenia do Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. sąd ocenił zatem jako nieprawidłową. Jednocześnie wskazał, że brak było podstaw prawnych do sumowania kwot kar w przypadku naruszenia z lp. 6.3.5. załącznika nr 3 do u.t.d. Ustawodawca w regulacji załącznika nr 3 do u.t.d. wprost wskazał na sytuacje podlegające krotności poprzez użycie sfomułowań "za każdy dzień", "za każdego kierowcę", "za każdy pojazd". Brak jest zaś takiej regulacji w przypadku naruszenia z lp. 6.3.5. załącznika nr 3 do u.t.d. Skargę kasacyjną na powyższy wyrok wywiódł GITD, zaskarżając go w całości. Skarżonemu wyrokowi zarzucił na podstawie art. 173 § 1, art. 174 pkt 2 oraz 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tj. Dz.U. z 2026 r., poz. 143; dalej: "p.p.s.a.") I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1) lp. 5.6 pkt 1 i 2, lp. 5.7 pkt 1, 2 i 3 oraz lp. 5.11 pkt 1 i 2 załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 92a ust. 1 u.t.d. poprzez błędne przyjęcie przez sąd I instancji, że w sytuacji użycia przez ustawodawcę zwrotów ,,o czas powyżej" lub ,,za każdą rozpoczętą godzinę'' brak jest podstaw do skumulowania kar przewidzianych w pkt 1 i 2 (ewentualnie 3) lp. 5.6 lp. 5.7 oraz lp. 5.77 załącznika nr 3 do u.t.d., podczas gdy literalna, celowościowa i funkcjonalna wykładnia powołanych przepisów prowadzi do zupełnie odmiennych wniosków; 2) lp. 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 92a ust. 1 u.t.d. poprzez błędne przyjęcie przez sąd I instancji, że w sytuacji stwierdzenia podczas kontroli w siedzibie przedsiębiorcy naruszeń polegających na niedopuszczalnym wyjęciu wykresówek lub karty kierowcy, mającym wpływ na rejestrację danych (lp. 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d.), zasadnym jest nałożenie jednokrotności kary niezależnie od ilości stwierdzonych naruszeń, podczas gdy literalna, celowościowa i funkcjonalna wykładnia powołanych przepisów prowadzi do zupełnie odmiennych wniosków, bowiem brak wskazania w treści lp. 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d., iż kara nakładana jest ,,za każdy dzień", ,,za każdego kierowcę" lub ,,za każdy pojazd", nie uniemożliwia nałożenia jej wielokrotności w zależności od ilości naruszeń stwierdzonych w objętym kontrolą w siedzibie przedsiębiorcy okresie; 3) lp. 6.3.19 załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z art. 34 ust. 1 rozporządzenia art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U UE L z dnia 28 lutego 2014 r., dalej: "rozporządzenie nr 165/2014"), poprzez błędne przyjęcie przez sąd I instancji, że w sytuacji poruszania się pojazdem bez zalogowanej karty kierowcy w tachografie należy zastosować sankcję z lp. 6.3.19 załącznika nr 3 do u.t.d. (niepoprawne stosowanie wykresówek lub karty kierowcy, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w lp. 6.3.1-6.3.10 i 6.3.14), podczas gdy literalna, celowościowa i funkcjonalna wykładnia powołanych przepisów prowadzi do wniosku, ze w opisanym stanie faktycznym należało zastosować sankcję z lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. (niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi). Wskazując na powyższe, organ wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpoznanie skargi na rozprawie oraz zasądzenie od skarżącej spółki na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżąca nie wniosła odpowiedzi na skargę kasacyjną. Na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2026 r. pełnomocnik organu cofnął zarzut z pkt 1 petitum skargi kasacyjnej. W pozostałym zakresie potrzymał skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać na wstępie należy, że zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, której przesłanki zostały enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a których istnienia w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny bada bowiem legalność wyroku sądu pierwszej instancji jedynie w zakresie zakwestionowanym w skardze kasacyjnej, a nie rozpoznaje sprawy ponownie w jej całokształcie. Skoro skarżący kasacyjnie organ cofnął pierwszy z zarzutów skargi kasacyjnej a cofnięcie to jest dopuszczalne (art. 60 w zw. z art. 193 p.p.s.a.), to powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny odniesie się wyłącznie do tych zarzutów skargi kasacyjnej, które nie zostały cofnięte. Rozpoznając sprawę w takich granicach skargi kasacyjnej i z uwzględnieniem przedstawionych zasad postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że podstawy - na których środek zaskarżenia oparto – nie usprawiedliwiają wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku. W tym miejscu, odwołując się do treści art. 184 p.p.s.a., podkreślić należy, że zgodnie z tym przepisem prawa Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną również w sytuacji, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, to jest gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu przez Naczelny Sąd Administracyjny błędów zawartych w uzasadnieniu wyroku sądu pierwszej instancji jego sentencja nie uległaby zmianie. Taka sytuacja ma miejsce w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, bowiem pomimo częściowej wadliwości stanowiska sądu pierwszej instancji słusznie uznano, że kontrolowana w sprawie decyzja jest błędna. Mając powyższe na uwadze, wskazania wymaga, że postawione w pkt 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej zarzuty, ograniczające się jedynie do naruszenia przepisów prawa materialnego, w swojej istocie sprowadzają się do podważenia interpretacji poczynionej przez sąd pierwszej instancji wykładni opisanych w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym naruszeń w niekwestionowanym i niespornym stanie faktycznym sprawy. Odnosząc się do zarzutu z pkt 2 petitum skargi kasacyjnej – naruszenia lp. 6.3.5. załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 92a ust. 1 u.t.d. poprzez błędne przyjęcie przez sąd pierwszej instancji, że nie można z tego punktu nakładać wielokrotnie na przedsiębiorcę kar za stwierdzone naruszenia nawet jeżeli miało one wielokrotnie miejsce, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższy zarzut należało uznać za zasadny. Jednakże skoro nie miał on wpływu na treść zaskarżonego wyroku (sąd pierwszej instancji zasadnie wskazał na konieczność uchylenia decyzji organów obu instancji z powodu nieprawidłowej kumulacji wysokości kar za naruszenie czasu pracy kierowców – w tym zakresie zarzut skargi kasacyjnej został przez organ skutecznie cofnięty) dlatego też nie mógł on stanowić uzasadnionej podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku (art. 184 in fine p.p.s.a.). W tym zakresie wskazać należy, że kara z lp. 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d. przewidziana została za zachowanie polegające na niedopuszczalnym wyjęciu wykresówek lub karty kierowcy, mających wpływ na rejestrację danych. Inaczej mówiąc, karze na tej podstawie prawnej podlega przedsiębiorca, jeżeli wykazane zostanie, że w sposób niedopuszczalny wyjęto kartę kierowcy np. w trakcie jazdy, tak aby uniknąć odnotowywania na niej wyników działania tachografu, co wpływa na wiarygodność danych, mające przełożenie na ocenę spełnienia wymagań prawa co do czasu pracy i wymaganych odpoczynków. Oznacza to, że każde takie zachowanie opisane w lp. 6.3.5. załącznika nr 3 do u.t.d. w ramach konkretnego przewozu drogowego jest sankcjonowane odrębną karą w wysokości 3000 zł i przedsiębiorca może się dopuścić tego naruszenia wielokrotnie, wykonując wiele przewozów drogowych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Zatem nie można uznać za trafne stanowiska sądu pierwszej instancji, że w przypadku naruszeń z lp. 6.3.5. załącznika nr 3 do u.t.d. brak jest podstaw prawnych do sumowania kar, z uwagi na brak zwrotów "za każdy dzień", "za każdego kierowcę", "za każdy pojazd". W przypadku naruszenia z lp. 6.3.5. załącznika nr 3 do u.t.d. sankcjonowane jest niedopuszczalne wyjęcie wykresówek lub kary kierowcy mających wpływ na rejestrację danych w ramach wykonywanego przewozu drogowego, dlatego też w tym wypadku nie może być mowy o kumulowaniu (sumowaniu) kar w odniesieniu do różnych przewozów drogowych, w ramach których organy w trakcie przeprowadzonej u przedsiębiorcy kontroli stwierdziły nieprawidłowości. Przechodząc zaś do zarzutu z pkt 3 petitum skargi kasacyjnej - obrazy art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z lp. 6.3.19 załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 165/2014 poprzez błędne przyjęcie przez sąd pierwszej instancji, że w sytuacji poruszania się pojazdem bez zalogowanej karty kierowcy w tachografie należy zastosować sankcję z lp. 6.3.19 a nie sankcję z lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., w tym zakresie również należy przyznać rację organowi – jednakże podobnie jak w sytuacji zarzutu z pkt 2 – naruszenie przez sąd pierwszej instancji tychże przepisów nie miało wpływu na trafność zaskarżonego wyroku. Przepis lp. 6.2.1 został umiejscowiony w grupie naruszeń 6.2. zał. nr 3 do u.t.d. - Wykonywanie przewozu drogowego z ingerencją w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf i ma treść: "Niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkującego nierejestrowaniem na wykresówce lub karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi." Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 kwietnia 2026 r., sygn. akt II GSK 436/23, przywołany przepis należy rozumieć w ten sposób, że sankcjonuje on sytuacje, gdy dochodzi do nierejestrowania na karcie kierowcy lub wykresówce aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi, przy czym brak tej rejestracji na karcie kierowcy lub wykresówce jest powodowany odłączeniem tachografu bądź jego niewłaściwą obsługą. Z kolei w lp. 6.3.19 załącznika nr 3 do u.t.d. sankcjonowane zostało niepoprawne stosowanie wykresówek lub karty kierowcy z wyjątkiem przypadków o których mowa w lp. 6.3.1 - 6.3.10 i 6.3.14. Rozstrzygając wątpliwości interpretacyjne odnoszące się do obu sankcji, należy zatem opowiedzieć się – jak przyjęto w ww. wyroku – za tą wersją wykładni rozważanej regulacji, która uwzględnia zarówno wykładnicze argumenty językowe, jak i argumenty o charakterze systemowym i celowościowym, niezależnie od odmiennych (nieprzekonujących) poglądów wyrażanych niekiedy w orzecznictwie (zob. np. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2026 r., sygn. akt II GSK 1087/22; por. także: wyrok NSA z dnia 26 marca 2026 r., sygn. akt II GSK 38/23). Przede wszystkim, jak stwierdzono w sprawie II GSK 436/23 - należy zauważyć, że użyte przez polskiego ustawodawcę pojęcie "niewłaściwej obsługi" homologowanego i sprawnego technicznie tachografu (poz. 6.2.1.), pomimo jego ulokowania w zestawie naruszeń (6.2.) opisanych jako "Wykonywanie przewozu drogowego z ingerencją w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf", nie może być rozumiane jako dotyczące jedynie "aktywnej" ingerencji w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf. Termin "ingerencja" został w tym przypadku zastosowany jako zbiorcze pojęcie obejmujące wszelkiego rodzaju zachowania aktywne lub pasywne związane z działaniem tachografu, których skutkiem jest nierejestrowanie wymaganych danych dotyczących aktywności kierowcy, stanu pojazdu lub przebytej trasy (poz. 6.2.1.), lub ich zniekształcanie (zob. poz. 6.2.2: "Ukrywanie, likwidowanie, niszczenie, podrabianie lub przerabianie danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych i pobranych z tachografu lub karty kierowcy"). W tym sensie zaniechanie włożenia do czytnika tachografu karty kierowcy oraz niezalogowanie się na tym urządzeniu, pomimo obowiązku rejestrowania czasu odpowiedniej aktywności powinno być kwalifikowane jako przejaw "biernej" ingerencji w prawidłowe działanie tachografu i – tym samym – jako jego niewłaściwa obsługa tego urządzenia, która skutkuje nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. W świetle powyższego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego błędne jest stanowisko sądu pierwszej instancji, który wskazał, odnośnie przewozu drogowego jaki miał miejsce w dniu [...] marca 2020 r. pojazdem o nr rej. [...] bez włożonej do tachografu karty kierowcy, że dokonano nieprawidłowej kwalifikacji uchybień polegających na poruszaniu się pojazdu bez zalogowanej do tachografu karty kierowcy, z powodu braku podstaw do przyjęcia, że uchybienie to odpowiada naruszeniu opisanemu w załączniku nr 3 do u.t.d. w Ip. 6.2.1. Należy podkreślić, że właściwa obsługa tachografu polega na stosowaniu przez kierowcę karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzi pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu, a karty kierowcy nie wyjmuje się z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy. Natomiast naruszenie Ip. 6.3.19 penalizuje niepoprawne stosowanie wykresówek lub karty kierowcy (ze wskazanymi wyjątkami, o których mowa w lp. 6.3.1 – 6.3.10 i 6.3.14). Istotą różnicy między tymi dwoma naruszeniami jest zatem używanie karty i rejestrowanie danych, ale w sposób nieprawidłowy (naruszenie z lp. 6.3.19), lub celowe niewłożenie karty do tachografu np. celem symulowania wypoczynku (naruszenie lp. 6.2.1). Autor skargi kasacyjnej trafnie wskazuje, że sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę tej istoty naruszenia opisanego w Ip. 6.2.1 zał. nr 3 do u.t.d., oraz w sposób błędny rozumie naruszenia opisane w pkt 6.3. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynikało, że w dniu [...] marca 2020 r. pojazd o nr rej. [...] poruszał się do drogach publicznych (łącznie 69 km) bez zalogowanej karty kierowcy. Zatem słusznie organy uznały, że takie zachowanie było ukierunkowane na ingerencję w dane rejestrowane przez tachograf – stanowiło niewłaściwą obsługę homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na karcie kierowcy aktywności kierowcy w postaci rzeczywiście wykonywanej pracy i prawidłowo z tego tytułu wymierzyły stronie karę na podstawie 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. Zgodzić się należało z GITD, że wykonywanie przewozu w ogóle bez włożonej karty kierowcy mieści się w pojęciu niewłaściwej obsługi tachografu skutkującym nierejestrowaniem na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu czy przebytej drogi. Nie ma przy tym znaczenia, że naruszenie z lp. 6.2.1 odnosi się do ingerencji w tachograf a zatem wydawać by się mogło, że musi być powiązane z czynnym a nie biernym zachowaniem kierowcy pojazdu. W pojęciu niewłaściwej obsługi sprawnego tachografu mieści się również niewłożenie karty kierowcy do tegoż tachografu, w celu uniemożliwienia zapisania danych na karcie kierowcy, a zatem w niniejszej sprawie przewóz drogowy jaki miał miejsce w dniu [...] marca 2020 r. prawidłowo został przypisany przez organ do naruszenia z lp. 6.2.1 załącznikach nr 3 do u.t.d. Zaaprobowanie poglądu prezentowanego przez sąd pierwszej instancji, zgodnie z którym wykonywanie przewozu drogowego bez włożonej karty kierowcy do tachografu winno być sankcjonowane z lp. 6.3.19 załącznika nr 3 do u.t.d. a nie lp. 6.2.1 tegoż załącznika jest nie do przyjęcia z kilku zasadniczych powodów. Jak trafnie podkreślono w wyroku z dnia 14 kwietnia 2026 r., sygn. akt II GSK 436/23, po pierwsze, nie można w przedmiotowej sprawie mówić o "niepoprawnym stosowaniu karty kierowcy", skoro naruszenie prawa polegało na niestosowaniu karty kierowcy. Po drugie, stylizacja normatywna opisów typów naruszeń skatalogowanych w rozważanej grupie (6.3.) wyraźnie oddziela działania (np. poz. 6.3.5.: "niedopuszczalne wyjęcie wykresówek lub karty kierowcy, mające wpływ na rejestrację danych") od zaniechań (np. poz. 6.3.14.: "nieumieszczenie na wykresówce lub wydruku wymaganych wpisów lub umieszczenie na wykresówce lub wydruku nieczytelnych wpisów ręcznych"). Po trzecie, istnieje wewnątrzsystemowa i celowościowa przeszkoda do przyjęcia, że zaniechanie polegające na niewłożeniu karty kierowcy do tachografu w trakcie wykonywania przewozu drogowego miałoby być sankcjonowane karą w niższej wysokości (6.3.19. – 2000 zł), niż zachowanie polegające na niedopuszczalnym wyjęciu karty kierowcy, mające wpływ na rejestrację danych (6.3.5. – 3000 zł). Podejście takie byłoby nieracjonalne normatywnie jako sprzeczne z systematyką wewnętrzną sankcji w pkt 6 załącznika nr 3 do u.t.d. oraz naruszające cele regulacji sankcjonującej. Naruszenie polegające na zupełnym i istniejącym od samego początku rejestrowalnej aktywności kierowcy braku obowiązkowych czynności rejestracyjnych nie może być sankcjonowane łagodniej (6.3.19. – 2000 zł), niż przerwanie ciągłości już zainicjowanego procesu tego rodzaju rejestracji (6.3.5. – 3000 zł). Po czwarte, już z treści art. 32 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014 jednoznacznie wynika, że prawodawca unijny z jednej strony wyróżnia poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów, z drugiej zaś – kart kierowcy lub wykresówek. A zatem, w sytuacji gdy przedmiotem sankcjonowania jest zaniechanie zapewnienia poprawnego działania lub właściwego użytkowania tachografu, nie można przyjąć, że stan ten mógłby zostać zakwalifikowany zgodnie z poz. 6.3.19. jako "niepoprawne stosowanie wykresówek lub karty kierowcy" (z wyjątkiem przypadków, o których mowa w lp. 6.3.1-6.3.10 i 6.3.14). Po piąte, jakkolwiek prawodawca unijny wyraźnie odróżnia w art. 32 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014 "niepoprawne działanie" i "niewłaściwe użytkowanie" tachografu (por. także pkt 2 załącznika I do rozporządzenia Komisji /UE/ 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady /WE/ nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniające załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, Dz.U.UE. L. z 2016 r. Nr 74, str. 8 ze zm.), to jednak użyte przez polskiego ustawodawcę w załączniku nr 3 do u.t.d. (poz. 6.2.1.) wyrażenie ("niewłaściwa obsługa /.../ homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, /.../") może być kwalifikowane jako "niepoprawne działanie tachografu", skoro konsekwencją zaniechania wykonania określonych czynności (np. brak uruchomienia odpowiedniego przełącznika tachografu i niewłożenie karty kierowcy do odpowiedniego czytnika) jest wadliwe działanie funkcji tego urządzenia. Mając powyższe na uwadze, mimo zasadności zarzutów z pkt 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej, powyższe nie mogło doprowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku, bowiem sąd pierwszej instancji zasadnie wskazał, że zaskarżone decyzje organów obu instancji zawierały wadliwe rozstrzygnięcia odnoszące się do naruszeń związanych z czasem pracy kierowców i czasem odpoczynku - lp. 5.2, 5.6, 5.7 i 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ będzie zobowiązany uwzględnić z jednej strony stanowisko WSA w zakresie ww. naruszeń, z drugiej prawidłową wykładnię przesądzoną w niniejszym wyroku NSA odnoszącą się do naruszeń z lp. 6.3.5. oraz lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. Z uwagi na powyższe należało uznać, że wyrok WSA w Gliwicach mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiadał prawu i dlatego, zgodnie z art. 184 in fine p.p.s.a., skargę kasacyjną organu należało oddalić.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 16 lutego 2023
- Symbol z opisem
- 6037 Transport drogowy i przewozy
- Hasła tematyczne
- Kara administracyjna Transport
- Skarżony organ
- Inspektor Transportu Drogowego
- Sędziowie
- Grzegorz Dudar /sprawozdawca/ Marcin Kamiński /przewodniczący/ Wojciech Kręcisz
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 184 · Dz.U. 2026 poz. 143
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
art. 92a ust. 1, · Dz.U. 2021 poz. 919
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II GSK 340/23 · 14 kwietnia 2026
Wyrok NSA z 14 kwietnia 2026 r., II GSK 340/23 – transport drogowy i przewozy
Sygnatura: II GSK 436/23 · 14 kwietnia 2026
Wyrok NSA z 14 kwietnia 2026 r., II GSK 436/23 – transport drogowy i przewozy
Sygnatura: II GSK 290/23 · 14 kwietnia 2026
Wyrok NSA z 14 kwietnia 2026 r., II GSK 290/23 – transport drogowy i przewozy
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny