II GSK 303/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. sp. j. Z.K. i Wspólnicy w O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 3 lipca 2014 r.; sygn. akt I SA/Wa 1541/14 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi D. sp. j. Z.K. i Wspólnicy w O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2014 r.; nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia postanawia: 1. odrzucić skargę kasacyjną; 2. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. D. sp. j. Z.K. i Wspólnicy w O. wpis sądowy od skargi kasacyjnej w wysokości 100 (sto) złotych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z 3 lipca 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1541/14 odrzucił skargę D. sp. j. w O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] marca 2014 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Sąd orzekał w następującym stanie sprawy: Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VI WSA w Warszawie z [...] maja 2014 r. wezwano skarżącą Spółkę do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych skargi, pod rygorem jej odrzucenia, poprzez złożenie oryginału lub poświadczonej przez notariusza za zgodność z oryginałem kopii odpisu pełnego Krajowego Rejestru Sądowego spółki D. (ewentualnie pobranego w oparciu o art. 4 ust. 4aa ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym - Dz.U. z 2007 r., Nr 168, poz. 1186; dalej: ustawa o KRS - wydruku komputerowgo) obejmującego swym zakresem dzień wniesienia skargi. Nadto wezwano skarżącą Spółkę do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, również w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego oraz wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi zostały odebrane przez upoważnionego pracownika Spółki w dniu 29 maja 2014 r. Strona dokonała wpłaty kwoty 200 zł tytułem wpisu sądowego w dniu 2 czerwca 2014 r., jednakże nie nadesłała kopii odpisu pełnego z KRS. Odrzucając skargę Sąd I instancji stwierdził, że skuteczne doręczenie wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi nastąpiło 29 maja 2014 r. (k. 14 akt sądowych), zatem termin na jego wykonanie upływał 5 czerwca 2014 r. Do tego czasu nie nadesłano kopii odpisu pełnego z KRS, a jedynie dokonano wpłaty kwoty 200 zł tytułem wpisu sądowego. Powyższe zdaniem Sądu uzasadniało odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: ppsa). W skardze kasacyjnej, oznaczonej jako "zażalenie", Dom-Plast sp. j. z/s w Ostrowcu Świętokrzyskim zaskarżyła powyższe postanowienie w całości i wniosła o jego uchylenie. Podała, że otrzymała jedynie wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł., co niezwłocznie uczyniła. Jednocześnie wskazała, że nie otrzymała zarządzenia o wezwaniu do nadesłania oryginału lub notarialnie poświadczonego za zgodność z oryginałem kopii odpisu pełnego z KRS. Stwierdziła, że taki odpis znajduje się aktach sprawy toczącej się przed organami administracji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Środek prawny skierowany jest przeciwko postanowieniu o odrzuceniu skargi. Skoro zatem z treści wskazanego pisma wynika, że zamiarem strony było zaskarżenie tego postanowienia, należy potraktować je, mimo błędnego nazwania "zażaleniem", jako skargę kasacyjną, bowiem taki środek zaskarżenia przysługuje na postanowienie o odrzuceniu skargi. Niewłaściwe oznaczenie rodzaju pisma nie może wywołać dla strony ujemnych skutków, jeżeli z treści pisma wynika, jaki jest jego rodzaj. Zgodnie z art. 173 § 1 ppsa od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 175 § 1 ppsa skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2 i 3. W związku z treścią i sposobem sformułowania wniesionej w sprawie skargi kasacyjnej, należy wskazać na postawione przez ustawodawcę wymogi w tym zakresie. Zgodnie z art. 176 ppsa skarga kasacyjna powinna odpowiadać określonym wymaganiom formalnym i materialnym. Do pierwszej grupy należy zaliczyć wymagania ogólne, przewidziane dla wszystkich pism w postępowaniu sądowym, wymienione w art. 46 oraz art. 47 ppsa. Oznacza to, że w skardze kasacyjnej należy: oznaczyć sąd, do którego jest skierowana; podać imię i nazwisko lub nazwę stron; ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; oznaczyć rodzaj pisma; zamieścić osnowę skargi kasacyjnej; zamieścić podpis autora skargi, wymienić załączniki; oznaczyć miejsce zamieszkania stron i ich pełnomocników lub adres do doręczeń. Ponadto do skargi kasacyjnej należy dołączyć: pełnomocnictwo, odpis lub odpisy skargi kasacyjnej oraz odpisy załączników. Skarga kasacyjna powinna spełniać także wymagania szczególne, stanowiące o jej istocie. Do szczególnych wymagań skargi kasacyjnej należy: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, wskazanie, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia oraz wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Stosownie natomiast do art. 174 ppsa skarga kasacyjna może być oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego lub naruszenia przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, gdyż zgodnie z art. 183 § 1 ppsa rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Zgodnie z art. 176 ppsa skarga kasacyjna powinna zawierać m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Wielokrotnie w orzecznictwie NSA podkreślano, że Sąd nie może domyślać się argumentacji, czy intencji strony skarżącej. Określenie podstaw kasacji i ich uzasadnienie powinno zatem obejmować wskazanie, które konkretnie przepisy zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji oraz wyjaśnienie, na czym to naruszenie polegało. Wnoszący skargę kasacyjną dążąc do skutecznego podważenia zaskarżanego orzeczenia, powinien więc zachować dbałość o poprawne sformułowanie stawianych zarzutów oraz ich uzasadnienie. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca powyższym wymaganiom uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Nie zmienia takiej konkluzji uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełnym składzie z 26 października 2009 r. (I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1), na gruncie której sformułowano tezę o konieczności rozpoznania także tych zarzutów, które nie w pełni poprawnie powołują się na zastosowanie przepisów prawnych przez sąd pierwszej instancji. Nie może bowiem ulegać wątpliwości, iż nawet stosunkowo liberalne podejście do sposobu wskazywania i uzasadniania zarzutów z punktu widzenia faktycznie zachodzących rozumowań w procesach stosowania prawa przez sąd pierwszej instancji może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy zarzuty te zostały sformułowane i zindywidualizowane, co do przepisu lub przepisów, które w ocenie autora skargi kasacyjnej zostały naruszone. Skarga kasacyjna niespełniająca powyższych wymagań, mających charakter wymogów materialnych, podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalna na gruncie art. 180 w zw. z art. 178 ppsa. Niespełnienie wymogów materialnych jest bowiem wskazaną w ostatnim z przywołanych przepisów "inną przyczyną" (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 439, a także s. 425 i 428). Sytuacja odpowiadająca wskazanym wyżej cechom, zachodzi w niniejszej sprawie. Autor skargi kasacyjnej nie sformułował podstaw kasacyjnych, na których opiera środek prawny, a także nie wskazał przepisu, który naruszył Sąd pierwszej instancji odrzucając skargę. Jak już wyżej wskazano, przytoczenie podstaw kasacyjnych jest jednym ze szczególnych wymagań skargi kasacyjnej. W stosunku do postanowienia odrzucającego skargę ograniczono się do lakonicznego stwierdzenia, że korespondencja zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi nie została stronie skarżącej skutecznie doręczona. Tak sporządzona skarga kasacyjna uchyla się spod kontroli instancyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego. Powyższe uchybienia należy ocenić na gruncie wymogów art. 176 ppsa, w świetle przymusu adwokacko-radcowskiego wynikającego z art. 175 § 1 ppsa, jako przyczynę uznania wniesionej skargi kasacyjnej za niedopuszczalną, co w kontekście wskazania konsekwencji powyższej kwalifikacji, określonej w art. 180 w zw. z art. 178 ppsa, powoduje jej odrzucenie. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa.