Sygnatura
II GSK 2751/16
Wyrok NSA z 11 lipca 2017 r., II GSK 2751/16 – opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 11 lipca 2017
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Gabriela Jyż sędzia NSA Krystyna Anna Stec sędzia del. WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.) Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 1190/15 w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J. C. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 3.600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2015r. sygn. akt VI SA/Wa 1190/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J.C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2015r. w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd I instancji wskazał, że w dniu 5 maja 2014r., na drodze krajowej nr [..] w miejscowości B., o wartości dopuszczalnego nacisku na jedną oś napędową do 10t, został zatrzymany do kontroli samochód Renault o nr. rej. [...] należący do J.C.. W dniu kontroli zespołem pojazdów, w imieniu przedsiębiorstwa ".." ...", wykonywano krajowy transport drogowy rzeczy - wyposażenie [...]. Łączna długość pojazdu z przyczepą wynosiła 24,6m, co stanowi przekroczenie dopuszczalnej długości zespołu pojazdów (maksymalnie 18,75m) o 5,85m a szerokość przyczepy w najszerszym miejscu wynosiła 2,8m, co stanowiło przekroczenie dozwolonej szerokości pojazdu (2,55m) o 0,25m. Naruszenia te wymagały od przewoźnika uzyskania zezwolenia na przejazd ponadnormatywnego zespołu pojazdów po drogach publicznych kategorii VII, którego kierowca nie okazał podczas kontroli. Z tych względów decyzją z dnia [..] listopada 2014r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Publicznego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15.000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII. Utrzymując w mocy tę decyzję, decyzją z dnia [...] lutego 2015r. Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ale strona nie jest zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnieniu okoliczności faktycznych, skoro nieudowodnienie określonego faktu może prowadzić do wydania decyzji dla niej niekorzystnej. Zdaniem organu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedlił ustalony stan faktyczny, a z jego całokształtu wynikało, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, tj. zespołem pojazdów składającym się z dwuosiowego samochodu ciężarowego marki Renault o nr rej. [...] wraz z trzyosiową przyczepą o nr rej. [...], nie wyposażoną w osie skrętne. Z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że J.C. rozpoczął działalność gospodarczą dnia 14 października 2004r., a dnia 1 kwietnia 2014r. wznowił wykonywanie indywidualnej działalności gospodarczej. W dniu kontroli prowadził więc działalność gospodarczą na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, co wynika z protokołu kontroli. GITD nie stwierdził w sprawie przesłanek uzasadniających uwolnienie przewoźnika od odpowiedzialności (dochowanie należytej staranności i brak wpływu na powstanie naruszenia) wynikających z art. 140aa ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2012r., poz. 1137 ze zm.), zwanej p.r.d. Wyjaśnił, że wobec podmiotu wykonującego przewozy powinien być stosowany zaostrzony wzorzec staranności. Pomiędzy zachowaniem skarżącego, a stwierdzonym naruszeniem istnieje normalny i bezpośredni związek przyczynowy. Przewoźnik powinien mieć świadomość obowiązków, jakie nakładają na niego przepisy prawa, a także wiedzę na temat przewożonego ładunku oraz trasy, jaką będzie pokonywał i w razie konieczności wystąpić o stosowne zezwolenie. Również ograniczenia tonażowe nie powinny być zaskoczeniem dla kierowcy. Winien on w taki sposób zorganizować przewóz, aby pojazd po dokonaniu załadunku był normatywny na całej trasie. Zdaniem organu odwoławczego, wskazane w zebranym materiale dowodowym okoliczności wykonywania przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII były okolicznościami, na które strona miała wpływ, a przy realizacji przejazdu nie dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z kontrolowanym przejazdem. Oddalając skargę J.C. na tę decyzję, Sąd I instancji - po przytoczeniu treści art. 64 ust. 1, art. 2 ust. 35a, art. 140aa ust. 1 pkt 1 i art. 140ab ust. 1 p.r.d. oraz okoliczności faktycznych sprawy – wskazał, że zgodnie z załączonymi do akt administracyjnych dokumentami oraz wyjaśnieniami skarżącego prowadzi on działalność gospodarczą w Republice [..], jak również w Rzeczypospolitej Polskiej pod nazwą "...." Usługi rozrywkowe". Działalność ta prowadzona jest w formie prawnej - osoby fizycznej jednoosobowo prowadzącej działalność gospodarczą. Bez znaczenia pozostaje, zdaniem Sądu I instancji, fakt, czy skarżący wykonywał w dniu kontroli działalność jako przedsiębiorca czeski, czy jako przedsiębiorca polski, gdyż w przypadku wykonywania działalności gospodarczej przez osobę fizyczną na własny rachunek osoba skarżącego jest podmiotem, na który zostaje nałożona kara w przypadku stwierdzenia wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia. Sąd zauważył, że z protokołu kontroli wynika, że jako stronę postępowania kontrolerzy wskazali podmiot o nazwie: "..". Za nieprawdziwe uznał twierdzenia skarżącego, że organ przy wydaniu decyzji stronę postępowania określił w oparciu o domniemania. Skoro skarżący uzyskał zezwolenie na przewozy nienormatywne, jako przedsiębiorca polski, w dniu [...] maja 2014r., to organ nie mógł na tej podstawie ustalić strony postępowania dwa dni wcześniej, w toku przeprowadzonej kontroli. Sąd stwierdził, że kontrolerzy, w oparciu o przedstawione w toku kontroli dokumenty przez skarżącego w sposób prawidłowy określili stronę postępowania. Sąd I instancji podniósł, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą w Polsce od dnia 14 października 2004r., a zatem jako podmiot profesjonalnie zajmujący się obsługą [...] od 10 lat powinien znać przepisy związane z tą działalnością w kraju, w którym ją prowadzi. Jakakolwiek niewiedza w tym zakresie stanowi jedynie okoliczność obciążającą. Zdaniem Sądu, argumenty co do niewyjaśnienia przez organ wyposażenia zespółu pojazdów wraz z przyczepą w osie skrętne nie mają żadnego znaczenia dla tej sprawy. Na skarżącego nałożono karę za wykonywanie transportu bez wymaganego zezwolenia kategorii VII z uwagi na stwierdzone naruszenie dopuszczalnej długości oraz szerokości zespołu pojazdów, a nie przekroczone wartości dopuszczalnej masy całkowitej czy poszczególnych nacisków osi. Fakt posiadania lub nie przez ten pojazd osi skrętnych, nie ma znaczenia dla ustalenia długości oraz szerokości tego pojazdu. Sąd zauważył, że skarżący został prawidłowo powiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego, a przed wydaniem przez organ I instancji decyzji złożył wyjaśnienia w sprawie, protokół kontroli podpisał bez uprzedniego złożenia jakichkolwiek uwag, tak w zakresie wyników kontroli, jak i w zakresie niezrozumienia pouczeń. Nie zgłaszał też zastrzeżeń co do miejsca przeprowadzenia kontroli, czy też prawidłowości użycia przyrządów pomiarowych. Powołując orzeczenia sądów administracyjnych, Sąd I instancji podniósł, że protokół kontroli jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, stanowi dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Korzysta on z wiarygodności zawartych w nim ustaleń, gdyż sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia. Dlatego podpisanie bez zastrzeżeń przez osobę kontrolowaną protokołu stanowi dowód w sprawie. Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiódł J.C., zaskarżając ten wyrok w całości i zarzucając mu, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 64 ust. 3 p.r.d. w zw. z l.p. 1.2, 1.3, 1.4 załącznika nr 1 do p.r.d., wyrażającą się w przyjęciu, iż kwestia wyjaśnienia, czy kierowany przez skarżącego zespół pojazdów wraz z przyczepą posiada osie skrętne nie ma żadnego znaczenia dla przedmiotowej sprawy, w sytuacji gdy okoliczność ta bezpośrednio rzutuje na kwestię kategorii zezwolenia, które podmiot wykonujący transport powinien posiadać, a w konsekwencji na wysokość kary pieniężnej za przejazd bez zezwolenia, która w przypadku ustalenia, iż kontrolowany zespół pojazdów posiadał osie skrętne wynosiłaby 5.000 zł, nie zaś 15.000 zł; 2) przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów art. 3 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i § 2 oraz art. 80 k.p.a. poprzez: a) błędne zaaprobowanie przez Sąd faktu, iż organy I i II instancji zaniechały przeprowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego celem weryfikacji twierdzeń strony, zmierzających do wykazania, że: (a) stroną postępowania powinien być przedsiębiorca czeski J.C. z siedzibą [...] (b) kontrolujący zaniechał pouczenia strony skarżącej odnośnie przysługujących jej praw i obowiązków dotyczących ważnych czynności technicznych w ramach procedury ważenia i mierzenia wymiarów pojazdu; (c) doszło do nieprawidłowości związanych z dokonywaniem czynności pomiarowych oraz błędnego ustalenia przez organ, iż kontrolowany zespół pojazdów nie posiadał osi skrętnych; b) błędne zaaprobowanie faktu, iż organy administracji nie uwzględniły wniosków strony o przesłuchanie w charakterze świadka producenta przyczepy, przesłuchanie strony postępowania, a także dowodu z dokumentacji fotograficznej, zgłoszonych na okoliczność m.in. wyposażenia przyczepy w osie skrętne; 3) przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów art. 3 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 9 k.p.a. i 10 § 1 k.p.a. oraz art. 70 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym wyrażające się w zaaprobowaniu przez Sąd I instancji naruszenia, którego dopuściły się organy I i II instancji, a polegającego na zaniechaniu podjęcia przez kontrolującego czynności zmierzających do zapobieżenia działaniom skarżącego, będącego obywatelem Republiki Czeskiej, nieznającym biegle języka polskiego, wiążących się dla niego z niekorzystnymi skutkami, tzn. niezapewnieniu tłumacza języka czeskiego do czynności podejmowanych z udziałem obywatela czeskiego [..], niepoinformowania strony o prawie do odmowy podpisania protokołu i wniesienia zastrzeżeń; 4) prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d. wyrażające się w błędnym przyjęciu, iż "podmiotem wykonującym przejazd" w rozumieniu tego przepisu jest przedsiębiorca [...] prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "..." - w sytuacji gdy podmiotem rzeczywiście wykonującym przejazd był przedsiębiorca czeski - J.C. z siedzibą [...], prowadzący działalność gospodarczą w Republice [..], a w konsekwencji nieprawidłowe ustalenie strony postępowania. Mając na uwadze te zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu administracji na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. Główny Inspektor Transportu Drogowego nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną. Pełnomocnik Inspektora w toku rozprawy sądowej wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie na rzecz organu od strony skarżącej kasacyjnie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, wedle art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Wobec nie stwierdzenia okoliczności skutkujących nieważnością postępowania przed Sądem I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniesioną przez J.C. skargę kasacyjną w granicach zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy prawnej, co oznacza, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Zarzuty kasacyjne nie są zasadne. W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując decyzję w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym podzielił stanowisko organów, że 1) wyposażenie pojazdu w osie skrętne nie ma znaczenia dla ustalenia wysokości kary pieniężnej wobec stwierdzenia przekroczenia normatywnej długości i szerokości pojazdu; 2) skarżący kasacyjnie jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą na terenie kraju jest stroną postępowania; oraz 3) w sprawie nie doszło do wadliwego ustalenia strony postępowania oraz przeprowadzenia czynności kontrolnych na okoliczność wyposażenia pojazdu w osie skrętne, długości i szerokości pojazdu oraz z udziałem podmiotu nie władającego dostatecznie językiem polskim bez udziału tłumacza języka czeskiego. Wobec oparcia skargi kasacyjnej na obu podstawach kasacyjnych w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają - jak jednolicie przyjmuje orzecznictwo i piśmiennictwo - zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny niezasadnie został zakwestionowany w zaskarżonym wyroku (lub uznany za prawidłowy), można przejść do oceny prawidłowości dokonanej przez organy administracji publicznej subsumcji przyjętego przez nie stanu faktycznego pod zastosowany w sprawie przepis prawa materialnego (por. B. Gruszczyński [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, s. 425). Ta kolejność rozpoznawania zarzutów doznaje jednak modyfikacji wówczas gdy skarga kasacyjna formułuje – tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie - zarzut wadliwej wykładni prawa materialnego. Zważywszy na sposób sformułowania zarzutu błędnej wykładni art. 64 ust. 3 p.r.d. w zw. z l.p. 1.2, 1.3, 1.4 załącznika nr 1 do p.r.d. (pkt 1 petium skargi kasacyjnej) stwierdzić należy, że skarga kasacyjna w tym zakresie nie spełnia ustawowych wymagań i nie podlega merytorycznej ocenie. Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie wyraził zarzucanego mu skargą kasacyjną poglądu co do wykładni objętych zarzutem przepisów prawnych. Przepisy te nie zostały ani przywołane przez Sąd I instancji, ani też nie były przedmiotem wykładni. Sąd ten – oceniając prawidłowość zastosowania przez organy prawa materialnego – stwierdził natomiast, że okoliczność wyposażenia pojazdu w osie skrętne nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż karę pieniężną wymierzono za wykonywanie transportu bez wymaganego zezwolenia z uwagi na stwierdzone naruszenie dopuszczalnej długości i szerokości zespołu pojazdów a osie skrętne nie mają znaczenia dla ustalenia długości oraz szerokości pojazdu. Niezależnie od tego, co już czyni zarzut nieskutecznym, objęte analizowanym zarzutem przepisy nie regulowały wysokości kary za naruszenie przepisów p.r.d. Przepisy te odnoszą się bowiem wyłącznie do kategorii zezwoleń na przejazd pojazdu nienormatywnego i rodzaju drogi, po których mogą się poruszać pojazdy. Kwestię wysokości kary pieniężnej normuje pominięty w zarzucie art. 140ab w zw. z art. 140aa ust. 1 p.r.d. Oznacza to, iż sformułowanie zarzutu i jego uzasadnienie nie koresponduje z treścią wymienionych w zarzucie przepisów. Ponadto pl. 1.2 i 1.3 załącznika nr 1 do p.r.d. nie wymieniają wyposażenia pojazdu w osie skrętne jako kryterium określenia zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Powyższe wady konstrukcyjne zarzutu również dyskwalifikują skargę kasacyjną w tym zakresie. Nie sposób również zarzucić Sądowi I instancji naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. (pkt 2 i pkt 3 petitum skargi kasacyjnej). Pomijając brak uzasadnienia tego zarzutu, co już czyni skargę kasacyjną w tym zakresie nieskuteczną, przepis ten określa zakres kognicji sądów administracyjnych oraz kryterium kontroli sądowoadministracyjnej. Mógłby on zatem zostać naruszony, gdyby Sąd I instancji w ogóle sprawy nie rozpoznał albo rozpoznał z uwzględnieniem innego kryterium niż zgodność z prawem. Natomiast to, czy dokonana przez Sąd I instancji ocena legalności decyzji była prawidłowa nie może być utożsamiane z naruszeniem art. 3 § 1 p.p.s.a. (por. np. wyrok NSA z dnia 25 marca 2014r., I GSK 1389/12; wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2012r., I GSK 868/10). Niemniej jednak podnieść trzeba, że sprawy z zakresu kontroli decyzji w sprawach kar pieniężnych za naruszenie przepisów o transporcie drogowym należą do kompetencji sądów administracyjnych, zastosowany przez Sąd I instancji środek w postaci oddalenia skargi na decyzję administracyjną mieści się w zakresie kompetencji tych sądów a Sąd rozpoznał sprawę, kierując się kryterium legalności. Nie zasługują także na uwzględnienie zarzuty kasacyjne wadliwego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie weryfikacji twierdzeń skarżącego na okoliczność jego statusu jako strony postępowania, wyposażenia przyczepy w osie skrętne oraz długości i szerokości przyczepy, a także przeprowadzenia czynności kontrolnych w niezrozumiałym dla kontrolowanego języku, tj. zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 151 i art. 141 § 1 § 1 p.p.s.a., art. 7, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 70 ust. 3 u.t.d. (pkt 2 i pkt 3 petitum skargi kasacyjnej). Poprzez te zarzuty skarżący kasacyjnie zmierza w istocie – jak wynika z uzasadnienia zarzutów - do podważenia treści protokołu z czynności kontrolnych, a w konsekwencji prawidłowości poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych. W skardze kasacyjnej skarżący kasacyjnie nie przedstawił jednakże żadnej argumentacji, która wskazywałaby, w jaki sposób brak właściwej znajomości języka polskiego, a także zaniechanie przeprowadzenia wnioskowanych dowodów obiektywnie to oceniając mogło wypłynąć niekorzystnie na sytuację prawną i faktyczną skarżącego. W tym zakresie uzasadnienie skargi kasacyjnej sprowadza się do stwierdzenia, że organ i Sąd I instancji zignorował zgłoszone w toku postępowania administracyjnego wnioski dowodowe i składane przez skarżącego wyjaśnienia, a także do przytoczenia orzecznictwa sądów administracyjnych oraz przedstawienia subiektywnej relacji skarżącego kasacyjnie co do przebiegu czynności kontrolnych i prawidłowości czynionych w ich toku ustaleń faktycznych. Skarżący kasacyjnie nie wykazał zatem, wbrew ustawowemu wymogowi, wpływu naruszenia wskazanych przepisów procesowych na wynik sprawy, tj. związku przyczynowego między ich naruszeniem a rozstrzygnięciem sprawy, co już czyni skargę kasacyjną pozbawioną podstawy prawnej. Skarżący kasacyjnie nie podważył również prawidłowości protokołu kontroli drogowej. Protokół ten, z uwagi na niemożność późniejszego czynienia ustaleń faktycznych, uznawany jest w judykaturze za dokument urzędowy, mający szczególną moc dowodową. Utrwalone protokołem czynności kontrolne mają charakter materialno-techniczny i odzwierciedlają jedynie przebieg tych czynności oraz poczynione w ich toku ustalenia faktyczne. Czynności kontrolne nie są elementem postępowania administracyjnego a ich przeprowadzenie z udziałem strony, nie władającej dostatecznie językiem polskim, nie wymaga zapewnienia tłumacza, gdyż ustawodawca nie wprowadza takiego wymogu. W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie, wykonując sporny w sprawie przewóz, uczestniczył w czynnościach kontrolnych a protokół podpisał bez zastrzeżeń. Nawet nie znając - jak twierdzi - biegle języka polskiego, mógł niemalże natychmiast reagować na nieprawidłowości w dokonywanych pomiarach i odczytywaniu wyników tych pomiarów, gdyż mógł je stwierdzić niezależnie od tego, jakim językiem się posługuje. Zakwestionowanie prawidłowości pomiarów długości i szerokości pojazdu, znacznie odbiegających od dopuszczalnych norm (pomimo uwzględnienia tolerancji błędu przyrządu mierniczego), nie wymagało jakiejkolwiek znajomości języka polskiego. Późniejsze próby zakwestionowania treści protokołu kontroli, oparte na twierdzeniach skarżącego kasacyjnie o braku odpowiedniej znajomości języka polskiego, negacji zapisów protokołu kontroli i przedstawiających inny przebieg czynności kontrolnych niż utrwalony w protokole, nie mogły zatem doprowadzić do podważenia wiarygodności protokołu kontroli. W istocie stanowią one polemikę z zapisami protokołu i dokonanymi przez organ i zaakceptowanymi przez Sąd I instancji ustaleniami faktycznymi i ich oceną. Wbrew argumentacji skargi kasacyjnej, organy podjęły próbę weryfikacji, odmiennych od zapisów protokołu, twierdzeń skarżącego na okoliczność wyposażenia przyczepy w osie skrętne a skarżący kasacyjnie, choć w jego interesie leżało przedstawienie dowodów na korzystne dla niego okoliczności faktyczne, zaniechał współdziałania z organem. W odpowiedzi na wezwanie organu do przedłożenia dokumentów pojazdu ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że nie dysponuje żadnym dokumentem technicznym pojazdu, a wyposażenie pojazdu w osie skrętne obrazują wykonane podczas kontroli zdjęcia, przyczepa została wyprodukowana w Czechach i producent zaprzestał już jakiejkolwiek jej produkcji. Z tych względów, jak i wobec jednoznacznej treści zgromadzonych w toku czynności kontrolnych dowodów i protokołu kontroli nie zachodziła, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wątpliwość ani co do wyposażenia przyczepy w osie skrętne, ani co do statusu skarżącego jako strony postępowania, co uzasadniałoby przeprowadzenie dalszych dowodów, w tym dowodu z przesłuchania strony postępowania. Organy, ani Sąd I instancji nie kwestionowały też faktu, iż skarżący kasacyjnie prowadzi działalność gospodarczą zarówno na terenie Polski, jak i Republiki Czeskiej, a jedynie oceniając całokształt okoliczności sprawy i dowodów, w tym z dokumentów, uznały zasadnie, że sporny przewóz był wykonywany przez zarejestrowanego polskiego przedsiębiorcę pojazdem niewyposażonym w osie skrętne. Prawidłowości tej oceny w żaden sposób nie podważa skarga kasacyjna, w tym gołosłowne polemiczne twierdzenia skarżącego kasacyjnie, jak i fakt nie odniesienia się przez Sąd I instancji do pominiętych przez organy wniosków dowodowych. Pomimo wskazanego deficytu uzasadnienia zaskarżonego wyroku, wyrok ten poddaje się kontroli instancyjnej. Jego uzasadnienie zawiera, stosownie do art. 141 § 1 p.p.s.a., treść pozwalającą na prześledzenie procesu myślowego przeprowadzonego przez Sąd I instancji i ocenę przeprowadzonej kontroli zaskarżonej decyzji. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga też odniesienia się przez Sąd I instancji do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Nie jest również zasadny zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, tj. art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d. i art. 28 k.p.a. (pkt 4 petitum i uzasadnienia skargi kasacyjnej). Naruszenia tego przepisu skarżący kasacyjnie upatruje w uznaniu go za przedsiębiorcę prowadzącego na terytorium kraju działalność gospodarczą jako "..." podczas gdy, jego zdaniem, sporny przewóz wykonał przedsiębiorca czeski [..], prowadzący działalność gospodarczą w Republice Czeskiej. Jednakże skuteczne zarzucenie wyrokowi wadliwego zastosowania prawa materialnego wymagało równoczesnego podważenia ustaleń faktycznych, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie. Jest to konsekwencją tego, że błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej – dowiedzenia ich wadliwości (por. np. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013r., I FSK 1092/12, Lex nr 1372071). Wobec tego, że skarżący kasacyjnie nie podważył ustaleń faktycznych stanowią one podstawę dokonania subsumpcji normy materialnoprawnej. Z ustaleń tych wynika, iż skarżący prowadzi co prawda działalność gospodarczą, będąc zarejestrowanym przedsiębiorcą w Polsce i Republice Czeskiej, jednakże sporny w sprawie przewóz wykonał jako przedsiębiorca polski. Kluczowe znaczenie w tym zakresie ma niezakwestionowany skargą kasacyjną protokół kontroli. Z protokołu tego wynika jednoznacznie, że przewóz ten był realizowany przez przedsiębiorcę "[...]. Przewóz ten wykonywał osobiście skarżący kasacyjnie pojazdem zarejestrowanym w Polsce na jego imię i nazwisko między miejscowością -[..]. Ustalenia protokołu znajdują potwierdzenie w zgromadzonych w sprawie dowodach, w tym w wydanym przez właściwy polski organ zaświadczeniu o wpisie do rejestru działalności gospodarczej i dowodzie rejestracyjnym pojazdu. Zważywszy na całokształt okoliczności faktycznych, w tym okoliczności wykonywania spornego przewozu, nie jest istotny dla rozstrzygnięcia sprawy fakt, że skarżący kasacyjnie jest równocześnie przedsiębiorcą czeskim i że – jak oświadczył - posiada uprawnienia do wykonywania tego rodzaju transportu w myśl przepisów własnego kraju. Zgromadzone w sprawie dowody w żaden sposób nie wskazują bowiem na wykonywanie spornego przewozu przez przedsiębiorcę czeskiego. Zasądzone na rzecz organu od strony skarżącej kasacyjnie koszty postępowania kasacyjnego w kwocie 3.600 zł (75% x 4.800 zł) obejmują - stosownie do art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) rozporządzenia z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015r. poz. 1804), zwanego rozporządzeniem - wynagrodzenie radcy prawnego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzekł zaś na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) rozporządzenia.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 1 czerwca 2016
- Symbol z opisem
- 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
- Hasła tematyczne
- Ruch drogowy
- Skarżony organ
- Inspektor Transportu Drogowego
- Sędziowie
- Ewa Cisowska-Sakrajda /sprawozdawca/ Gabriela Jyż /przewodniczący/ Krystyna Anna Stec
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
art. 28. · Dz.U. 1960 nr 30 poz. 168
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
art. 3 par. 1, art. 141 par. 1. · Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270
- Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
art. 140ab, art. 140aa ust. 1 i ust. 3 pkt 1. · Dz.U. 2012 poz. 1137
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II GSK 2960/15 · 11 lipca 2017
Wyrok NSA z 11 lipca 2017 r., II GSK 2960/15 – opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Sygnatura: II GSK 2933/15 · 11 lipca 2017
Wyrok NSA z 11 lipca 2017 r., II GSK 2933/15 – opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Sygnatura: II GSK 2987/15 · 11 lipca 2017
Wyrok NSA z 11 lipca 2017 r., II GSK 2987/15 – opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny