II GSK 264/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk Protokolant asystent sędziego Łukasz Gaweł po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 1009/22 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 18 lutego 2022 r. nr EA-I-93/28/22 w przedmiocie dopuszczenia do posiadania broni 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od M. P. na rzecz Komendanta Głównego Policji 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 26 lipca 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 1009/22, po rozpoznaniu skargi M. P. (dalej: Strona, Wnioskodawca) na decyzję Komendanta Głównego Policji (dalej: Komendant GP, KGP) z 18 lutego 2022 r. w przedmiocie odmowy wydania Wnioskodawcy dopuszczenia do posiadania broni - uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Wnioskodawca pismem z [...] sierpnia 2021 r. wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...], o dopuszczenie do posiadania przedmiotów przeznaczonych do obezwładniania osób za pomocą energii elektrycznej o średniej wartości prądu w obwodzie przekraczającej 10 mA. Do wniosku dołączył zaświadczenie potwierdzające zatrudnienie w O. Sp. z o.o. w [...] oraz udokumentował, że posiada wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej i zabezpieczenia technicznego oraz dopuszczenie do posiadania broni palnej bojowej. W toku postępowania organ Policji uzyskał pozytywną opinię o Stronie z Komisariatu Policji w [...] oraz informację z Krajowego Rejestru Karnego, że Strona w nim nie figuruje. Wnioskodawca przedstawił także zaświadczenie potwierdzające zatrudnienie przez przedsiębiorcę, który uzyskał koncesję na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia, co w myśl art. 15 ust. 4a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2020 r., poz. 955; dalej: u.b.a.) zwalnia go z przedkładania orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Pismem z [...] października 2021 r. organ poinformował Stronę o wyznaczeniu terminu przeprowadzenia egzaminu, o którym mowa w art. 16 ust. 1 u.b.a., tj. ze znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania danej broni, na dzień [...] listopada 2021 r. oraz pouczył, że nieprzystąpienie do egzaminu jest traktowane jednoznacznie z jego niezdaniem, co skutkuje odmową dopuszczenia do posiadania broni, której dotyczył wniosek. Strona nie stawiła się na egzamin w wyznaczonym terminie, jak i nie usprawiedliwiła swojej nieobecności. Kierując się art. 79a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735; dalej k.p.a.), pismem z [...] listopada 2021 r. organ poinformował Skarżącego o przyczynie niewydania decyzji zgodnej z jego żądaniem, jednocześnie pouczając, że w przypadku przystąpienia do egzaminu w sprawie dopuszczenia do posiadania broni istnieje możliwość usprawiedliwienia swojej nieobecności na egzaminie i wówczas Komendant Wojewódzki Policji wyznaczy nowy termin egzaminu. W wyznaczonym terminie Strona nie odpowiedziała. W tej sytuacji, decyzją z 17 grudnia 2021 r., organ I instancji odmówił Stronie dopuszczenia do posiadania broni przedmiotów przeznaczonych do obezwładniania osób za pomocą energii elektrycznej o średniej wartości prądu w obwodzie przekraczającej 10 mA. Po rozpatrzeniu odwołania Strony, Komendant GP zaskarżoną decyzją utrzymał ww. rozstrzygnięcie w mocy. W podstawie prawnej powołał art. 138 § 1 pkt1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 30 ust.1 i 2 w zw. z art. 16 ust.1 u.b.a. Uzasadnił tym, że Wnioskodawca nie przystąpił do egzaminu, wyznaczonego na [...] listopada 2021 r., który uznał, że skoro pełnił służbę w Policji i posiadał wpis na listę pracowników ochrony fizycznej i zabezpieczenia technicznego wraz z dopuszczeniem do posiadania broni palnej bojowej w postaci pistoletów lub rewolwerów centralnego zapłonu o kal. do 12 mm, pistoletów maszynowych o kal. od 6 mm do 12 mm, strzelb powtarzalnych o kalibrze wagomiarowym 12, strzelb gładkolufowych, której uzyskanie wymagało przejścia stosownych egzaminów, to powinien być zwolniony z obowiązku przystąpienia do egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania danej broni oraz z umiejętności posługiwania się tą bronią. Organ zauważył, że uzyskując dopuszczenie do posiadania broni, decyzją z [...] lutego 2020 r. Wnioskodawca, będąc funkcjonariuszem Policji, posiadał przydzieloną mu broń służbową, co w myśl art. 16 ust. 2 u.b.a., zwalniało z obowiązku zdawania egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania wnioskowanego wówczas rodzaju broni oraz umiejętności posługiwania się tą bronią. Aktualnie zaś Strona nie należy do żadnej z kategorii osób zwolnionych z egzaminu (znajduje się na zaopatrzeniu emerytalnym) i aby otrzymać dopuszczenie do broni: przedmiotów przeznaczonych do obezwładniania osób za pomocą energii elektrycznej o średniej wartości prądu w obwodzie przekraczającej 10 mA winna, co prawidłowo wyjaśnił organ I instancji, przystąpić do egzaminu, o którym mowa w art. 16 ust. 1 u.b.a. Zdaniem organu, przepisy prawa materialnego nie przewidują możliwości zwolnienia z egzaminu, zarówno byłych funkcjonariuszy innych państwowych formacji uzbrojonych, jak też osób, które w przeszłości posiadały dopuszczenie do posiadania broni. Taka możliwość nie wynika również z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania broni oraz umiejętności posługiwania się bronią (Dz. U. z 2017 r. poz. 1756; rozporządzenie w sprawie egzaminu). Także okoliczność doświadczenia Strony w zakresie posługiwania się bronią palną nie może być powodem do zwolnienia jej z egzaminu, o którym mowa w art. 16 ust. 1 u.b.a. Od 1 stycznia 2014 r. wydanie dopuszczenia do posiadania broni wymaga przeprowadzenia odrębnego postępowania administracyjnego i w jego toku strona jest obowiązana spełnić warunki wskazane w tej ustawie. Komendant GP podał, że wbrew stanowisku Strony, ustawodawca nie przewidział możliwości wydania dopuszczenia do broni osobie, która nie zdała egzaminu przed komisją powołaną przez właściwy organ Policji ze znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania danej broni oraz z umiejętności posługiwania się tą bronią, lub nie jest z niego zwolniona. Nie miał znaczenia fakt wskazywany przez Stronę, że egzamin ten został przez nią zdany podczas szkolenia w jednostkach Policji i do chwili obecnej, pomimo odejścia ze służby, uprawnień tych nie utraciła. Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Warszawie, po rozpoznaniu skargi Strony, uznał ją za zasadną. Komendant GP dokonał bowiem niepełnych ustaleń faktycznych w oparciu o zebrany materiał dowodowy sprawy i w wyrażonych na tej podstawie ocenach naruszył przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszył przepisy prawa materialnego. Błąd organu dotyczył w szczególności ustaleń, że zdane przez Skarżącego egzaminy w trakcie jego pracy w Policji nie uprawniają do posiadania broni kategorii C, mimo że organ nie kwestionował uprawnień Skarżącego do posiadania zezwolenia na kilka egzemplarzy broni palnej bojowej, kategorii A, a co zdaniem Skarżącego tym bardziej uprawnia go do posiadania broni niższej kategorii, dla posługiwania się którą nie przeprowadza się ponadto egzaminów praktycznych. Organ nie przeprowadził żadnych dowodów w celu zweryfikowania czy zdawane przez Skarżącego, w trakcie szkolenia jako funkcjonariusza Policji egzaminy, faktycznie upoważniały go (lub nie) do udzielenia zezwolenia na posiadanie broni kategorii C, o co aktualnie się ubiega. Sąd I instancji nie podzielił stanowiska organu, że szkolenia i zdawane egzaminy w trakcie służby w Policji, nie miały znaczenia w przypadku byłych funkcjonariuszy Policji, w świetle art. 16 ust. 2 u.b.a., który ma dotyczyć tylko funkcjonariuszy (Policji) pozostających w aktywnej służbie. Zdaniem WSA takie zróżnicowanie o charakterze podmiotowym, trudno wywieźć z treści ww. przepisu (wykładnia gramatyczna przepisu), jak i też brak jest ku temu wystarczających przesłanek o charakterze celowościowym bądź systemowym, a KGP nie uzasadnia przy tym w przekonujący sposób swojego stanowiska. Do tego, przeprowadzona zawężająca wykładnia ww. przepisu naruszała zasadę wyrażoną w art. 8 § 1 k.p.a., a uzasadnienie decyzji administracyjnej powinno przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, stwierdzenie, że przyczyną tego są istotne powody. Natomiast organ, który nie ustosunkował się do twierdzeń strony uważanych przez nią za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, nie działał zgodnie z art. 8 k.p.a. Z uwagi, że sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, za niezbędne Sąd uznał uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: p.p.s.a.). Sąd zalecił, aby w ponownie przeprowadzonym postępowaniu KGP uwzględnił przede wszystkim okoliczności uzyskanych przez Skarżącego uprawnień do posiadania broni i poprzedzających je szkoleń oraz zdawanych na tę okoliczność przez Skarżącego egzaminów, poprzez stosowne uzupełnienie materiału dowodowego i dokonanie ponownej kompletnej oceny sprawy z uwzględnieniem wykładni art. 16 ust. 2 u.b.a. dokonanej przez Sąd. Z powyższym wyrokiem nie zgodził się organ – Komendant KG i wystąpił ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżył powyższe orzeczenie w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił: 1) naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 16 ust. 2 u.b.a. (Dz. U z 2020 r. poz. 955) przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na mylnym zrozumieniu tegoż przepisu i niewłaściwym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organ nieprawidłowo dokonał interpretacji art. 16 ust. 2 u.b.a., tj.: że zdawane przez Skarżącego egzaminy w trakcie szkolenia dla funkcjonariuszy Policji nie mają znaczenia w przypadku byłych funkcjonariuszy, gdyż - zdaniem Sądu I instancji - możliwości dokonania różnicowania o charakterze podmiotowym trudno wywieść z treści art. 16 ust. 2 u.b.a. ani też brak jest ku temu wystarczających przesłanek o charakterze celowościowym bądź systemowym, podczas gdy prawidłowa wykładnia art. 16 ust. 2 u.b.a. polega na przyjęciu, że dotyczy on wyłącznie czynnych funkcjonariuszy Policji, aktualnie pełniących służbę, o których mowa w art. 25 i nast. ustawy o Policji, co oznacza, że przepis art. 16 ust. 2 ww. ustawy nie zwalnia byłego funkcjonariusza Policji z obowiązku zdania egzaminu w przypadku ubiegania się o wydanie dopuszczenia do posiadania broni (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.); 2) naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 16 ust. 2 u.b.a. (Dz. U z 2020 r. poz. 955.) przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na mylnym zrozumieniu tegoż przepisu i niewłaściwym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organ nie mógł dokonać zróżnicowania o charakterze podmiotowym, co trudno - zdaniem Sądu - wywieść z tego przepisu ze względu na wykładnię gramatyczną, podczas, gdy wykładnia cyt. przepisu w sposób niebudzący wątpliwości prowadzi do wniosku, że zwolnienie z egzaminu obejmuje wyłącznie czynnych policjantów; 3) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a., polegające na uchyleniu zaskarżonej decyzji wbrew zgromadzonemu materiałowi dowodowemu i w konsekwencji brak dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i nie uwzględnienie przez Sąd I instancji: a) że, Skarżący nie należy do kategorii osób zwolnionych z egzaminu a zatem fakt legitymowania się pozwoleniem na broń palną kategorii "A, "G" lub "H" nie może stanowić okoliczności zwalniającej z egzaminu, o którym mowa w art. 16 ust. 1 u.b.a. w przypadku ubiegania się o wydanie dopuszczenia do posiadania broni palnej kategorii "C", b) że, egzamin, do którego Skarżący nie przystąpił dotyczyć miał znajomości używania danej broni, tj.: broni kategorii "C", a nie innych kategorii i rodzajów, co potwierdza również wprost brzmienie § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania broni oraz umiejętności posługiwania się bronią (Dz. U z 2017 r. poz. 1756), c) że, uzyskując dopuszczenie do posiadania broni decyzją z [...] lutego 2020 r. nr [...] Skarżący był czynnym funkcjonariuszem Policji, a posiadana broń była bronią służbową przyznaną mu wyłącznie w celu wykonywania czynności służbowych podczas pełnienia służby oraz, że ww. decyzja z [...] lutego 2020 r., choć nie została usunięta z obrotu prawnego, nie rozszerza dopuszczenia do posiadania broni poza służbą, tj.: po jej zakończeniu; 4) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a., polegające na nieprawidłowym ustaleniu, że organ nie przeprowadził żadnych dowodów w celu zweryfikowania, czy zdawane egzaminy przez Skarżącego, w trakcie szkolenia jako funkcjonariusza Policji, faktycznie upoważniały go (lub nie) do udzielenia zezwolenia na posiadanie broni kategorii "C", oraz nie zawarł prawidłowego uzasadnienia decyzji odmownej, podczas, gdy organ prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe w sprawie i ustalił, że skoro Skarżący nie przystąpił do egzaminu, który dotyczyć miał znajomości używania konkretnej kategorii broni ("C"), i nie usprawiedliwił nieobecności (o czym był pouczony przez organ), to organ nie był obowiązany do dokonywania ustaleń w zakresie, o którym mówi Sąd I instancji, bowiem warunkiem uzyskania dopuszczenia do posiadania broni jest spełnienie przesłanek, o których mowa w art. 29 ust. 1, art. 30 i art. 16 u.b.a. i w tym zakresie organ był obowiązany przeprowadzić postępowanie dowodowe, co też uczynił; Sąd zatem nieprawidłowo zarzucił organowi naruszenie art. 8 § 1 k.p.a., bowiem organ prawidłowo sporządził uzasadnienie decyzji odmownej, która ma charakter decyzji związanej. W oparciu o powyższe zarzuty Autor skargi kasacyjnej wnosił o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz oddalenie skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, a także stosownie do art. 176 § 2 p.p.s.a. wnosił o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej Autor przedstawił argumentację na poparcie jej zarzutów. Strona w odpowiedzi na skargę kasacyjną wnosiła o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna organu zasługuje na uwzględnienie. Przed oceną skargi kasacyjnej, należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uwzględnia jednak z urzędu nieważność postępowania. W sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, wyszczególnione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Związanie Sądu odwoławczego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Zadaniem autora skargi kasacyjnej jest więc sformułowanie zarzutów kasacyjnych, a w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania również wykazanie, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy zauważyć, że organ zgłosił zarzuty oparte na obu podstawach kasacyjnych. Zarzuty te, a więc zarzuty naruszenia przepisów procesowych z punktów 3 i 4 petitum skargi kasacyjnej oraz zarzuty naruszenia prawa materialnego z punktów 1 i 2 petitum wobec ich komplementarnego charakteru, zostaną rozpoznane łącznie, albowiem w swojej istocie sprowadzają się one do oceny prawidłowości wykładni i zastosowania przepisów ustawy o broni i amunicji w zakresie, w jakim dotyczą dopuszczenia do posiadania broni. Wymaga przypomnienia, że podstawą materialnoprawną rozstrzygnięć organów obu instancji były art. 30 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 16 ust. 1 u.b.a. Sąd I instancji natomiast uważał, że organy powinny były także rozważyć zastosowanie art. 16 ust. 2 u.b.a., z uwagi na to, że Wnioskodawca podczas pracy w Policji zdawał egzaminy dotyczące broni wyższej kategorii i czy egzaminy te nie upoważniały go do uzyskania zezwolenia na posiadanie broni kategorii C, której dotyczył wniosek, zwłaszcza że nie dopatrzył się podstaw do różnicowania pozycji funkcjonariuszy Policji w czynnej służbie względem emerytowanych w świetle ww. przepisu. Stanowiska WSA nie można podzielić. Przed rozpatrzeniem ww. zarzutów wymaga wyjaśnienia, że w kwestii obowiązku zdania egzaminu (art. 16 ust. 1 u.b.a.) bądź zwolnienia od niego (art. 16 ust. 2 u.b.a.) w przypadku ubiegania się o dopuszczenie do posiadania broni (art. 30 ust. 1 u.b.a.) przez byłych funkcjonariuszy Policji, którzy w trakcie czynnej służby w Policji uzyskali dopuszczenie do broni, wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z: 28 września 2021 r., sygn. akt II GSK 890/21; 24 października 2024 r., sygn. akt II GSK 1048/21(opublikowane: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) i skład orzekający w pełni podziela przedstawioną w nich argumentację. Należy wyjaśnić, że pierwszy z powołanych w decyzjach przepisów – art. 30 u.b.a., określający zasady dopuszczenia do posiadania broni, w ust. 1 stanowi, że osoby fizyczne mogą posługiwać się bronią podmiotów, o których mowa w art. 29 ust. 1, przy wykonywaniu zadań wymienionych w tym przepisie, po uzyskaniu dopuszczenia do posiadania broni z zachowaniem zasad określonych w art. 15 ust. 1-5 i art. 16 ust. 1 i 2 oraz zatrudnieniu przez te podmioty, a w ust. 2, że dopuszczenie do posiadania broni następuje w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez właściwy organ Policji. Przepis art. 16 ust. 1 u.b.a. określa natomiast, że osoba, która występuje z podaniem o wydanie pozwolenia na broń, jest obowiązana zdać egzamin przed komisją powołaną przez właściwy organ Policji ze znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania danej broni oraz z umiejętności posługiwania się tą bronią. W ust. 3 tego samego art. zawarto delegację ustawową dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych, który w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określi, w drodze rozporządzenia, tryb przeprowadzania i zakres przedmiotowy egzaminu, skład komisji egzaminacyjnej oraz stawki odpłatności za egzamin. Egzamin powinien składać się z części teoretycznej, dotyczącej znajomości przepisów w zakresie zgodnego z prawem posiadania i używania danej broni, oraz z części praktycznej, dotyczącej umiejętności posługiwania się tą bronią, a stawki odpłatności za egzamin powinny być zróżnicowane w zależności od celu, w jakim ma być wydane pozwolenie na broń. Na podstawie wspomnianej delegacji zostało wydane przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji rozporządzenie z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania broni oraz umiejętności posługiwania się bronią (Dz.U. z 2017 r., poz.1756). Z kolei od omawianego egzaminu zwolnieni są funkcjonariusze Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Celno-Skarbowej, Służby Ochrony Państwa, Służby Więziennej, funkcjonariusze lub pracownicy innych państwowych formacji uzbrojonych i żołnierze zawodowi Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, członkowie Polskiego Związku Łowieckiego - w zakresie broni myśliwskiej, oraz członkowie Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego posiadający licencję zezwalającą na uprawianie strzelectwa sportowego - w zakresie broni sportowej, jeżeli zdali taki egzamin na podstawie odrębnych przepisów, na mocy art. 16 ust. 2 u.b.a. Skutkiem niezdania egzaminu, o którym mowa w art. 16 ust. 1, jest odmowa wydania pozwolenia na broń osobie, która nie zdała ww. egzaminu, przez właściwy organ Policji. Zestawienie regulacji – art. 30 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 i 2 u.b.a., w sposób jednoznaczny wskazuje, że osoba fizyczna może uzyskać uprawnienie do posługiwania się bronią wyłącznie po uzyskaniu dopuszczenia do posiadania broni z zachowaniem zasad określonych w art. 15 ust. 1-5 i art. 16 ust. 1 i 2 ustawy, a więc w przypadku jak w niniejszej spawie po spełnieniu wymogu określonego w art. 16 ust. 1 ww. aktu – zdania egzaminu przed komisją powołaną przez właściwy organ Policji ze znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania danej broni oraz z umiejętności posługiwania się tą bronią, przy uwzględnieniu wyłączenia z ust. 2 powołanego art. 16 określającego przypadki zwolnienia od ww. egzaminu. Skarżący jako emerytowany funkcjonariusz Policji nie należy do żadnej z kategorii podmiotów określonych w art. 16 ust. 2 u.b.a., gdyż nie jest funkcjonariuszem Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Celno-Skarbowej, Służby Ochrony Państwa, Służby Więziennej, funkcjonariuszem lub pracownikiem innych państwowych formacji uzbrojonych lub żołnierzem zawodowym Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, członkiem Polskiego Związku Łowieckiego - w zakresie broni myśliwskiej, oraz członkiem Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego posiadającym licencję zezwalającą na uprawianie strzelectwa sportowego - w zakresie broni sportowej. Sąd odwoławczy nie podziela w tym zakresie opinii WSA o braku podstaw do takiego zróżnicowania o charakterze podmiotowym, gdy chodzi o zwolnienie od egzaminu, o którym mowa w art. 16 ust. 1 u.b.a. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że katalog podmiotów wyłączonych z konieczności zdania egzaminu, o którym mowa a w art. 16 ust. 1 u.b.a., wobec jego treści i zakresu określającego podmioty objęte zwolnieniem uznać należy za katalog zamknięty. Odnosi się on bowiem do podmiotów aktywnie używających broni (szkolenia, ćwiczenia, doszkalanie, zawody, polowania) oraz będących na bieżąco z regulacjami prawnymi w zakresie szeroko rozumianego posiadania i używania broni. Brak jest zatem podstaw do twierdzenia, że wyłączenie to powinno mieć zastosowanie również do osób, które w ramach wykonywanej uprzednio pracy lub pełnionej służy egzamin taki zdały. Nie jest logicznym, szczególnie w świetle art. 10 ust. 1 u.b.a., który stanowi, że warunkiem wydania pozwolenia na broń jest aby wnioskodawca nie stanowił zagrożenia dla siebie oraz porządku lub bezpieczeństwa publicznego, przyjęcie bezterminowej, czy wręcz dożywotniej ważności egzaminu dla podmiotu, który mając zaliczony pozytywnie rzeczony egzamin w ramach pełnionej służby, służby tej już nie pełni. Nie można bowiem tracić z pola widzenia okoliczności, takich jak degradacja lub spadek nabytych niegdyś przez podmiot zdolności psychoruchowych, czy brak aktualnej wiedzy w zakresie regulacji warunkujących dopuszczalność posiadania i posługiwania się bronią. W świetle powyższych argumentów zauważyć należy, że Sąd I instancji niezasadnie przypisał organom Policji zawężającą wykładnię art. 16 ust. 2 u.b.a. Organy nie dokonały ani zawężającej, ani rozszerzającej, wykładni, a jedynie dokonały oceny Wnioskodawcy jako ubiegającego się o uzyskanie dopuszczenia do posiadania broni pod kątem enumeratywnego i zamkniętego katalogu podmiotów wyłączonych spod obowiązku zdawania wspomnianego egzaminu. Wobec powyższego brak jest podstaw do przyjęcia opinii WSA, że wykładnia art. 16 ust. 2 u.b.a. przyjęta przez organy naruszała zasadę z art. 8 § 1 k.p.a. (prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej) i to zwłaszcza w sytuacji, gdy stanowiła realizację zasady wyrażonej w art. 6 k.p.a. (organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa). Końcowo, w odniesieniu do zarzutów z lit. a) i c) punktu 3 petitum skargi kasacyjnej, stwierdzić należy prawidłowość stanowisk organów, a nie Sądu I instancji, że podnoszenie przez Stronę legitymowanie się dopuszczeniem do posiadania broni palnej kategorii A, G, H na podstawie decyzji z Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] z [...] lutego 2020 r. nie mogło stanowić okoliczności zwalniającej z egzaminu, o którym mowa w art. 16 ust. 1 u.b.a. Komendant dopiero w skardze kasacyjnej wyartykułował, że wspomniana wyżej decyzja z [...] lutego 2020 r., choć nie została usunięta z obrotu prawnego, nie rozszerza dopuszczenia do posiadania broni poza służbą, tj. po jej zakończeniu" (s. 7 skargi kasacyjnej). Do tego regulacja zawarta w art. 30 u.b.a. ma charakter szczególny w stosunku do przepisów ustawy regulujących uzyskanie zezwolenia na broń palną. Na uwadze mieć bowiem należy, że zarówno ustęp 1 jak i ustęp 2 powołanego przepisu odnosi się do szczególnego rodzaju działalności lub aktywności związanej z wykorzystaniem broni palnej. Jak bowiem wynika z treści art. 30 ust. 1 u.b.a. dopuszczenie do posługiwania się bronią przez osoby fizyczne dotyczy broni podmiotów przy wykonywanych przez nie zadaniach wymienionych w art. 29 ust. 1 pkt 1 – 8 ustawy. Dopuszczenie dotyczy zatem broni i zadań wykonywanych przez: przedsiębiorców i jednostki organizacyjne, którzy na podstawie odrębnych przepisów powołali wewnętrzne służby ochrony, jeżeli broń jest niezbędna do wykonywania przez te służby zadań wynikających z planu ochrony; przedsiębiorców, którzy uzyskali koncesje na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia, jeżeli broń jest im niezbędna w zakresie i formach określonych w koncesji; podmioty prowadzące strzelnicę; szkoły, organizacje sportowe i łowieckie, stowarzyszenia obronne w celu szkolenia i realizacji ćwiczeń strzeleckich lub inne placówki oświatowe oraz organizatorzy kursów, kształcącym w zawodzie pracownika ochrony; podmioty wykonujące zadania związane z realizacją filmów i innych przedsięwzięć artystycznych; urzędy, instytucje, zakłady, przedsiębiorcy i inne podmioty, których pracownikom broń jest niezbędna do ochrony osobistej w związku z wykonywaniem przez nich obowiązków pracowniczych związanych ze szczególnym narażeniem na zamach przeciwko życiu lub zdrowiu; podmioty, którym broń jest niezbędna w celach wzywania pomocy, ratowniczych, poszukiwawczych oraz sygnalizowania rozpoczęcia konkurencji w zawodach sportowych; zarządców lub dzierżawców obwodów łowieckich w celu wykonania odstrzału sanitarnego z nakazu wydanego na podstawie przepisów o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Skoro zatem Wnioskodawca ubiegał się o wydanie dopuszczenia do posiadania broni – przedmiotów przeznaczonych do obezwładniania osób za pomocą energii elektrycznej o średniej wartości prądu w obwodzie przekraczającym 10mA (C), chcąc w ten sposób rozszerzyć uprawnienie z decyzji z [...] lutego 2020 r. (której obowiązywanie podważa KGP w skardze kasacyjnej), to tym bardziej powinien przystąpić do egzaminu, wymaganego zgodnie z art. 30 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 u.b.a. Zauważyć należy, że art. 16 ust. 1 u.b.a., stanowiąc o egzaminie posługuje się wyraźnie zapisem, iż egzamin dotyczy znajomości używania danej broni oraz umiejętności posługiwania się tą bronią (por. wyroki NSA z 12 lutego 2026 r., sygn. akt II GSK 1975/22; 8 lipca 2021 r., sygn. akt II OSK 3025/18). Nie zmienia tego stanowiska fakt, że w przypadku broni, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.b.a. części praktycznej egzaminu nie przeprowadza się (§ 5 ust. 7 rozporządzenia w sprawie egzaminu), to nadal pozostała do zdania część teoretyczna egzaminu (§ 3 i § 4 ww. rozporządzenia). Wobec tego zasadne są także zarzuty z pkt 3) i 4) petitum skargi kasacyjnej, wykazujące nieprawidłowość wyroku WSA podważającego kompletność przeprowadzonych przez organy Policji ustaleń faktycznych. Podsumowując, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wyrok WSA wydany został z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, wymienionych w zarzutach skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Sprawę należy przy tym uznać za dostatecznie wyjaśnioną, gdy jest ona wyjaśniona w stopniu, w jakim, uwzględniając charakter postępowania odwoławczego przed NSA, sąd ten może prawomocnie zweryfikować dokonaną przez wojewódzki sąd administracyjny kontrolę legalności zaskarżonego aktu. Taki stan sprawy ma miejsce w niniejszym przypadku. Naczelny Sąd Administracyjny uznał bowiem, że stan prawny i faktyczny sprawy został dostatecznie wyjaśniony i nie pozostawia wątpliwości. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga Wnioskodawcy była niezasadna. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok, a następnie rozpoznał skargę i na podstawie art. 151 p.p.s.a. ją oddalił jako nieuzasadnioną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych Dz.U. z 2026 r. poz. 118).