II GSK 2618/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia del. WSA Monika Krzyżaniak Protokolant Monika Tutak-Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 1596/14 w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. oddala skargę, 3. zasądza od J. W. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 27 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 1596/14, po rozpoznaniu skargi J. W., uchylił postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia: Śląski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w K. decyzją z [...] listopada 2013 r. wymierzył J.W. prowadzącemu działalność pod firmą: A) J. W., B) Firma Handlowo Usługowa [...] karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli. Decyzja została wydana na podstawie art. 91a ust. 1 i 3 oraz art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (ówczesny tekst jednolity Dz. U. 2012, poz.1265 ze zm.) i zawierała prawidłowe pouczenie o możliwości, terminie i trybie wniesienia odwołania. Decyzja została skierowana do skarżącego na adres: J. W. A) J. W., B) Firma Handlowo Usługowa [...] [...]. Pomimo dwukrotnego awizowania nie została odebrana przez przedsiębiorcę. W przewidzianym ustawowo terminie strona nie wniosła odwołania. J. W. pismem z [...] lutego 2014 r. złożył wniosek o doręczenie decyzji wraz z odwołaniem i wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Główny Inspektor Transportu Drogowego postanowieniem z [...] października 2014 r. odmówił J. W. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] listopada 2013 r. o nałożeniu kary pieniężnej. W uzasadnieniu organ podniósł, że wszelka korespondencja była kierowana w sposób prawidłowy na adres siedziby przedsiębiorcy, wskazany w treści dokumentu uzyskanego z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący we wniosku o wpis do Ewidencji jako adres głównego miejsca wykonywania działalności podał adres: ul. [...] [...], zaś w toku postępowania nie wskazał innego adresu, pod który ma być kierowana korespondencja. Wobec tego Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał, że korespondencja zawierająca decyzję administracyjną była adresowana prawidłowo i doręczona skutecznie. Ponadto podniósł, że strona nie uprawdopodobniła braku winy, bo w żaden sposób nie wykazała, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło na skutek niezależnych od niego okoliczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), uwzględnił skargę na powyższe postanowienie. Sąd pierwszej instancji nie podzielił oceny organu, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona, w trybie art. 44 k.p.a., prawidłowo. Zdaniem Sądu widniejący w aktach administracyjnych dowód doręczenia decyzji organu pierwszej instancji nie spełnia warunków określonych w art. 44 k.p.a. Organ odwoławczy uzasadniając tezę o prawidłowym doręczeniu zastępczym posłużył się argumentacją wynikającą z dołączonego do akt wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej, lecz w rzeczywistości wyprowadził z niego błędne wnioski. Z wydruku, na który powołał się organ wynika, że J. W. w okresie prowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania kontrolnego, prowadził działalność w dwóch formach tj. jednoosobowo jako J. W. (działalność oznaczona w Ewidencji literą "A") oraz jako wspólnik w spółce cywilnej [...] (działalność oznaczona literą "B"). Zgodnie z wydrukiem jako adres głównego wykonywania działalności wskazano ul. [...] [...]. Zdaniem Sądu, uszło uwadze Głównego Inspektora Transportu Drogowego, że wymieniony adres odnosi się tylko do działalności określonej jako "A". Adres działalności spółki "[...], oznaczonej jako "B", to [...], [...]. Z kolei jako adres do korespondencji wskazano [...], [...] jednak z adnotacją, że adres ten odnosi się do działalności oznaczonej jako "A". W związku z powyższym Sąd uznał, że zaadresowanie przesyłki zawierającej decyzję organu pierwszej instancji poprzez wskazanie jako adresata: "W. J. A) J. W., B) [...] czyni niezrozumiałym do kogo w istocie decyzja, a w konsekwencji przesyłka, jest adresowana. Widniejący zaś na kopercie adres [...], [...], który mógłby być poprawny w odniesieniu do działalności oznaczonej literą "A", nie stanowi adresu firmy "[...]", także wymienionej na kopercie jako adresat. W konsekwencji przesyłka została błędnie zaadresowana, a tym samym jej doręczenia w trybie art. 44 k.p.a. nie można uznać za prawidłowe. Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżył wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, wnosząc o jego uchylenie i oddalenie skargi, bądź przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz zasądzenie kosztów postępowania. Organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 41 § 1 i § 2, art. 42 § 1 - § 3, art. 43 i art. 44 § 1 - 4 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na mylnym przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że miały miejsce nieprawidłowości przy doręczeniu stronie decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] listopada 2013 r. (w zakresie adresu na który kierowana była korespondencja do skarżącej), podczas gdy z akt sprawy wynika, że strona prowadzi działalność gospodarczą w dwóch formach - zarówno jednoosobowo jako J. W., jak też jako wspólnik w spółce cywilnej: "Firma Handlowo - Usługowa [...]" natomiast jako adres głównego miejsca wykonywania działalności w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej (dokument wygenerowany: [...] września 2013 r.) skarżący podał adres: ul. [...], [...], także jako adres do doręczeń strona w przedmiotowej ewidencji wskazała adres analogiczny tj. ul. [...], [...] (na jaki to adres kierowano do strony pisma w sprawie, w tym skierowano do niej decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] listopada 2013 r.). Przy wskazanym natomiast adresie po przecinku w ewidencji pojawia się litera: ,,/A/" z faktu istnienia której Sąd pierwszej instancji wywiódł, iż powyższy adres zastrzeżony był wyłącznie dla prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej pod firmą: "J. W." i tym samym nie był adresem dla doręczania pism J. W., jako wspólnikowi spółki cywilnej: Firma Handlowo - Usługowa [...], dla której to formy działalności wskazano adres odmienny tj. [...], [...], podczas gdy uwadze WSA umknął fakt, iż w odpisie z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej (dokument wygenerowany [...] listopada 2013 r.) dołączonym przez samego pełnomocnika strony do odwołania od decyzji organu pierwszej instancji także widnieje adres: ul. [...], [...], jako adres głównego miejsca wykonywania działalności przez stronę, natomiast jako adres do doręczeń strona w przedmiotowej ewidencji wskazała również adres analogiczny tj. ul. [...], [...] (na jaki to adres kierowano do strony pisma w sprawie w tym skierowano do niej decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] listopada 2013 r.), przy czym w przedmiotowym odpisie z CEIDG przy wskazanym adresie nie ma żadnego ograniczenia do rodzaju działalności wykonywanej przez stronę (działalności gospodarczej prowadzonej pod firma: "J. W." czy J. W. jako wspólnika spółki cywilnej: "[...] - Vide: (karta 40 akt sprawy tj. odpis z CEIDG dołączony do odwołania - przez pełnomocnika strony - odwołanie z [...] lutego .2014 r.) z czego organ zasadnie wywiódł, iż adres głównego miejsca wykonywania działalności gospodarczej przez stronę, jak i adres wskazany przez skarżącego w CEIDG, jako adres do doręczeń tj. ul. [...], [...], był adresem właściwym dla kierowania pism do strony, a tym samym wobec wyczerpania przesłanek wskazanych w art. 44 k.p.a. zasadnie uznano pisma do niej kierowane za doręczone po spełnieniu wszelkich przesłanek wymienionych w wymienionym przepisie, w szczególności po dwukrotnej awizacji przesyłki, przez co postępowanie organów było prawidłowe i musiało doprowadzić do konstatacji, iż strona od prawidłowo doręczonej decyzji organu pierwszej instancji wniosła odwołanie z uchybieniem terminu, a wobec braku wykazania wymaganych przesłanek organ zasadnie odmówił przywrócenia terminu dla jego wniesienia, natomiast na atencję zasługuje także okoliczność, iż organ podejmował rozliczne próby doręczenia pism stronie tak pod adresem głównego miejsca wykonywania działalności gospodarczej przez stronę, jak i adresem wskazanym przez skarżącego, jako adres do doręczeń (ul. [...], [...]) - jak i pod adresem dodatkowego miejsca wykonywania działalności przez stronę (tj. [...],), przy czym zarówno próby doręczenia pod pierwszy z wymienionych adresów do korespondencji (czy to drogą pocztową czy też osobiście przez inspektorów), jak i pod adres dodatkowego miejsca wykonywania działalności przez stronę zakończyły się niepowodzeniem, gdyż strona nie podejmowała adresowanej do niej korespondencji (Vide: m. in. protokół z czynności z [...] października 2013 r.). J. W. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd pierwszej instancji uznał, że postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest niezgodne z prawem, ponieważ decyzja, od której zostało ono wniesione, nie może być uznana za doręczoną w trybie art. 44 k.p.a. Stanowisko Sądu wynika z przyjęcia, że sposób zaadresowania koperty zawierającej decyzję organu pierwszej instancji jest niezrozumiały i nie pozwala na ustalenie do kogo w istocie decyzja, a w konsekwencji przesyłka, jest adresowana. Główny Inspektor Transportu Drogowego kwestionując stanowisko Sądu pierwszej instancji zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit, c) oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 41 § 1 i § 2 , art. 42 § 1- § 3, art. 43 i art. 44 § 1 - § 4 k.p.a. i wywodził, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona stronie prawidłowo, pod adresem ujawnionym w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania jest trafny. W sprawie nie jest kwestionowane, że skarżący prowadził działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego jako osoba fizyczna (działalność oznaczono literą "A") oraz jako wspólnik spółki cywilnej pod nazwą Firma Handlowo-Usługowa "[...](oznaczona w ewidencji literą "B"). Z informacji zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej dotyczących J. W. jako przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą wynika następujący adres głównego miejsca wykonywania działalności: [...], [...], ponadto adres ten został wskazany jako adres do doręczeń. Z kolei spółka cywilna, w której J. W. był wspólnikiem miała adres głównego miejsca wykonywania działalności – [...]. Decyzja organu pierwszej instancji została wysłana skarżącemu na adres ujawniony w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej tj. [...], [...]. Sąd pierwszej instancji kwestionując prawidłowość doręczenia wspomnianej decyzji w trybie art. 44 k.p.a. stwierdził, że adres [...], [...] mógłby być poprawny w odniesieniu do działalności gospodarczej skarżącego jako osoby fizycznej, oznaczonej w ewidencji literą "A", nie stanowi adresu firmy "[...]" także wskazanej na kopercie jako adresat. WSA formułując powyższe stanowisko nie uwzględnił jednak, że w aktach administracyjnych znajduje się imienne upoważnienie do przeprowadzenia kontroli przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w Katowicach z [...] października 2013 r., z którego wynika, że planowana kontrola miała obejmować obie formy prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego. W związku z tym skierowanie do skarżącego przesyłki zawierającej decyzję organu pierwszej instancji pod jeden z wymienionych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej adresów prowadzenia działalności gospodarczej było prawidłowe a doręczenie jej w trybie art. 44 k.p.a. należało uznać za skuteczne. Zgodnie z art. 188 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze powołany przepis, oraz to, że skarga kasacyjna okazała się zasadna uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę. W tym miejscu należy przypomnieć, że Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżonym postanowieniem odmówił J. W. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Katowicach z [...] listopada 2013 r. przyjmując, że decyzja ta została doręczona prawidłowo, a skarżący nie uprawdopodobnił zaistnienia przesłanki braku winy, gdyż w żaden sposób nie wykazał, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło na skutek niezależnych od niego okoliczności. Naczelny Sąd Administracyjny z przyczyn podanych wyżej podziela stanowisko organu, że doręczenie decyzji w trybie art. 44 k.p.a. było prawidłowe. Główny Inspektor Transportu Drogowego trafnie również uznał, że strona nie wykazała, by w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki wymienione w art. 58 § 1 k.p.a., uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skarżący nie przedstawił żadnych okoliczności, które pozwalałyby na przyjęcie, że naruszenie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. O kosztach orzeczono w myśl art. 203 pkt 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity Dz. U. 2013, poz. 490).