Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II GSK 2579/21

II GSK 2579/21 - Wyrok NSA z 2022-01-25

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
25 stycznia 2022
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 93/20 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2018 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę kasacyjną

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 października 2020 r. po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: uprawniony, skarżący) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Urząd, UP) z [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy, oddalił skargę. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Decyzją z [...] października 2004 r. Urząd udzielił na rzecz uprawnionej prawa ochronnego na słowno – graficzny znak towarowy "[...]", do oznaczania następujących towarów i usług z klasy 4: benzyna, mazut, oleje przemysłowe i napędowe, paliwa gazowe, paliwo na bazie alkoholu, smary; z klasy 12: części do pojazdów mechanicznych lądowych; z klasy 37: usługi w zakresie: bieżnikowania opon, blacharstwa, czyszczenia samochodów, instalacji i naprawy urządzeń elektrycznych, grzewczych i klimatyzacyjnych, mycia pojazdów, oczyszczania dróg, stacji obsługi samochodów, zabezpieczania przed korozją; z klasy 39: usługi w zakresie: pakowania, magazynowania, składowania i dostarczania towarów, transportu i spedycji, wynajmowania pojazdów. Sporny znak obejmuje dwa słowa pisane wielkimi literami, kursywą w kolorze niebieskim "[...]" i "[...]", rozdzielone czarno biała kulą z naniesionymi liniami imitującymi siatkę geograficzną. Decyzją z [...] grudnia 2007 r. UP dokonał zmiany w rejestrze znaków towarowych i wpisał jako podmiot uprawniony do znaku towarowego [...] - [...] S.A. z siedzibą w [...]. W dniu 3 listopada 2014 r. do Urzędu wpłynął, datowany na [...] października 2004 r., wniosek [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: wnioskodawca, uczestnik) o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy dla wszystkich towarów i usług z klas 4, 12, 37 i 39 objętych ochroną. Jako podstawę prawną żądania wnioskodawca powołał art. 169 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 6 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 286; dalej: p.w.p.). W uzasadnieniu wskazał zaś, że sporny znak towarowy nie był używany w sposób rzeczywisty dla towarów i usług objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat. Swój interes prawny w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia spornego prawa ochronnego uczestnik wywiódł z faktu ubiegania się o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy [...] o nr [...], który został przez UP uznany za podobny do znaku spornego nr [...]. W odpowiedzi aktualny uprawniony podniósł, że trudne do przewidzenia okoliczności, w tym między innymi związane z ogłoszeniem upadłości firmy uprawnionego, uniemożliwiały szerokie używanie spornego znaku, co stanowić miało ważne powody usprawiedliwiające nieużywanie tego znaku, w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Pomimo tych trudności sporny znak towarowy był używany, co uprawniony udokumentował m.in. fakturami, zleceniami transportowymi, listami przewozowymi i materiałami reklamowymi. Urząd powołaną decyzją, działając na podstawie art. 169 ust. 1 pkt. 1, art. 169 ust. 2 oraz art. 169 ust. 6 p.w.p., art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z poźn. zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 256 ust. 1 ustawy p.w.p. oraz art. 100 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 1575 z późn. zm.; dalej: k.p.c.) w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p.: stwierdził z dniem [...] października 2009 r. wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy "[...]" o nr [...] w części dotyczącej wszystkich towarów z klasy 4 oraz usług z klasy 39, takich jak: usługi w zakresie: pakowania, magazynowania, składowania i dostarczania towarów, wynajmowania pojazdów (pkt 1); oddalił wniosek w części dotyczącej usług z klasy 39, takich jak: usługi w zakresie: transportu i spedycji (pkt 2); w pozostałym zakresie postępowanie umorzył (pkt 3); zniósł wzajemnie między stronami koszty postępowania (pkt 4). Organ uznał, że wnioskodawca ma interes prawny w domaganiu się stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy co do wszystkich towarów z klasy 4 oraz części usług z klasy 39, tj.: usługi w zakresie: pakowania, magazynowania, składowania i dostarczania towarów, transportu i spedycji, wynajmowania pojazdów. Co do towarów i usług z klasy 12 i klasy 37, objętych spornym znakiem, według Urzędu nie wykazywały podobieństwa do towarów i usług z klas: 4, 36 i 39, do oznaczania których przeznaczony jest znak wnioskodawcy. Dlatego, zdaniem UP, wnioskodawca nie miał interesu prawnego w domaganiu się stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy w zakresie towarów i usług z klas 12 i 37. W tej sytuacji UP ocenił żądanie wnioskodawcy w zakresie towarów z klasy 4 usług z klasy 39 i uznał, że uprawniony wykazał rzeczywiste i poważne używanie spornego znaku w odniesieniu do usług z klasy 39 jak: transport i spedycja. Zgromadzone w aktach sprawy materiały nie dowodziły rzeczywistego i poważnego używania spornego znaku w odniesieniu do wszystkich towarów z klasy 4 oraz pozostałych usług z klasy 39. Organ wyjaśnił, że faktury VAT dotyczące "wynajmu pomieszczeń magazynowych" czy też "czynszu za wynajem", "podnajmu powierzchni magazynowej", nie dowodziły używania spornego oznaczenia w sposób rzeczywisty i poważny w zakresie usług magazynowania jak i usługi przeładunkowej. Urząd także przyjął, że faktury VAT wskazywały raczej na epizodyczne oferowanie oleju napędowego. Ilość tych faktur, oraz częstotliwość wystawiania, przy założeniu, że są to przykładowe faktury, nie dowodziły rzeczywistego i ciągłego używania spornego znaku towarowego w odniesieniu do olejów przemysłowych i napędowych z klasy 4. Natomiast w odniesieniu do pozostałych towarów z klasy 4, tj.: benzyna, mazut, paliwa gazowe, paliwo na bazie alkoholu, smary oraz usług z klasy 39, jak: usługi w zakresie pakowania, składowania, magazynowania i dostarczania towarów oraz wynajmowania pojazdów, uprawniony nie przedłożył żadnych materiałów dowodowych datowanych na pięcioletni okres poprzedzający złożenie przedmiotowego wniosku. Ponadto zdaniem UP okoliczności upadłości jego poprzednika prawnego nie stanowią ważnego powodu nieużywania spornego znaku w zakresie, o którym mowa w art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Trudności finansowych firmy, stanowiących zwykłe ryzyko towarzyszące prowadzeniu działalności gospodarczej, które doprowadziły poprzednika prawnego uprawnionego do upadłości, nie można bowiem uznać za ważny powód nieużywania znaku. Wobec powyższego Urząd stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego na sporny znak towarowy w zakresie wszystkich towarów z klasy 4 oraz usług z klasy 39 takich jak: usługi w zakresie pakowania, składowania, magazynowania i dostarczania towarów oraz wynajmowania pojazdów, zgodnie z żądaniem wnioskodawcy z możliwie najwcześniejszą datą, tj. z dniem [...] października 2009 r. W tym dniu upłynęło bowiem 5 lat liczone po dniu udzielenia prawa ochronnego na sporny znak, w ciągu których uprawniony obowiązany był podjąć używanie tego znaku w ww. zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA) powołanym wyrokiem, uznając skargę uprawnionego za niezasadną, oddalił ją na mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325 z późn.; dalej: p.p.s.a.). Sąd I instancji podał, że ze stanowiącego podstawę materialnoptrawną decyzji art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. wynika, że o wygaszeniu prawa wyłącznego decyduje wyłącznie ziszczenie się następujących przesłanek: znak zarejestrowany nie był używany w sposób rzeczywisty dla towarów lub usług nim oznaczonych, znak nie był używany przez kogokolwiek z uprawnionych z prawa ochronnego, licencji czy innego upoważnienia i wreszcie znak nie był używany nieprzerwanie przez pięć kolejnych lat. O używaniu (bądź nieużywaniu) znaku towarowego decydują ustalenia faktyczne. Ponadto postepowanie o wygaszenie nieużywanego znaku toczy się w trybie spornym, czyli inicjatywa w ustaleniu meritum sporu została oddana stronom, zgodnie z art. 255 ust. 4 p.w.p. W tej sytuacji wniosek uczestnika wyznaczył zakres badania przez UP przesłanek ewentualnego wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy [...] nr [...]. Sąd uznał za prawidłowe umorzenie przez organ postępowania w odniesieniu do towarów z klasy 12 i usług z klasy 37. Zauważył także, że z uwagi na zakres zaskarżenia poza obszarem jego kontroli pozostawał pkt 2 decyzji, oddalający wniosek uczestnika w części dotyczącej usług transportu i spedycji. Sąd wyjaśnił, że art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. skutek wygaszenia prawa ochronnego na znak towarowy, łączy wprost, z nieużywaniem zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego (chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania). Przy ustalaniu zakresu pojęcia "używania znaku" należy odwoływać się do treści art. 169 ust. 5, art. 154, art. 153 ust. 1 p.w.p. W opinii WSA używanie znaku towarowego w rozumieniu p.w.p. ma miejsce wtedy, gdy jest: rzeczywiste, co oznacza, że znak jest używany dla towarów i stosowany w obrocie gospodarczym w taki sposób, że umożliwia powstanie i trwanie asocjacji między nim (znakiem) a towarem, niedwuznaczne, przez co należy rozumieć używanie znaku w jego przynajmniej podstawowej funkcji, tzn. odróżniania towarów uprawnionego na podstawie ich pochodzenia, zgodne ze specjalizacją. Ponadto, w myśl art. 169 ust. 6 p.w.p., w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie o wygaśnięcie prawa ochronnego, obowiązek wykazania używania znaku towarowego lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku spoczywa na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego. Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję doszedł do wniosku, że UP prawidłowo ustalił stan faktyczny, uwzględnił i ocenił (nie naruszając zasady swobodnej oceny dowodów), cały przedstawiony przez strony materiał dowodowy, a następnie prawidłowo ocenił zaistniały w sprawie stan faktyczny w świetle obowiązujących przepisów prawa. Za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut pominięcia przez UP części przedstawionych przez skarżącą dowodów, mających potwierdzać fakt używania spornego znaku towarowego dla oznaczania "usług magazynowych". Również za słuszne przyjął stanowisko organu, że faktury dotyczące obrotu olejem (napędowym, przepracowanym) wskazują na jego epizodyczne oferowanie. Sąd nie miał też wątpliwości, że uprawniony nie udokumentował rzeczywistego używania spornego znaku towarowego co do pozostałych towarów z klasy 4 oraz usług z klasy 39: usługi w zakresie pakowania, składowania, magazynowania i dostarczania towarów oraz wynajmowania pojazdów. Przedstawione faktury VAT wskazywały na incydentalny obrót olejem. Przy tym bezzasadnym było przypisywanie takim odmiennym towarom, jak benzyna, mazut, paliwa gazowe, paliwo na bazie alkoholu, cechy odmiany wspomnianego oleju tylko i wyłącznie z uwagi na tożsame ich przeznaczenie. Także usług pakowania, czy też dostarczania towarów, nie można było uznać, według WSA, za synonimiczne wobec usług przedsiębiorstw transportowych dotyczących spedycji i transportu. Sąd nie zgodził się z uprawnionym, że faktury dotyczące "wynajmu pomieszczeń magazynowych", "czynszu za wynajem", czy też "podnajmu powierzchni magazynowej", potwierdzają używanie spornego oznaczenia w zakresie usług magazynowania, z uwagi na ich podobieństwo. Występują istotne różnice pomiędzy wyspecjalizowaną działalnością ogniskującą się w sektorze magazynowania towarów, a oferowaniem pomieszczeń, w których tego typu usługa może być wykonywana. Również odmiennie rysuje się także krąg odbiorców tego typu usług, gdyż przedsiębiorstwa zajmujące się usługami magazynowania towarów będą klientami przedsiębiorstw oferujących odpowiednie powierzchnie magazynowe. Sąd nie podzielił opinii skarżącego, że okoliczności upadłości poprzedniego uprawnionego do znaku towarowego stanowiły ważny powód nieużywania znaku towarowego. Zdaniem WSA ważnymi powodami nieużywania znaku towarowego są istotne przyczyny natury faktycznej lub prawnej, nieobciążające uprawnionego, którym nie można przypisać niedbałości, niezaradności uprawnionego. Są to zdarzenia niezależne od woli uprawnionego do znaku, a także zdarzenia wyjątkowe i nagłe, noszące cechy siły wyższej, a więc takie, których nie da się przewidzieć ani im zapobiec. Do takich powodów nie zalicza się jednak zdarzeń faktycznych, np. trudności handlowych czy gospodarczych, zaniedbań w prowadzeniu działalności gospodarczej przez uprawnionego, a także niedopełnienia wymagań o charakterze podmiotowym, których skutkiem jest niemożność posługiwania się znakiem towarowym w obrocie. Z wyrokiem WSA nie zgodził się uprawniony i wystąpił ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżył orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił rażące naruszenie prawa – w szczególności naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego - art. 174 pkt. 1 i pkt 2 p.p.s.a., tj.: 1. naruszenie przepisu art. 169 ust. 1 pkt. 1 p.w.p. poprzez ustalenie, że wygasło prawo do znaku towarowego [...] o nr [...] w części dotyczącej wszystkich towarów z klasy 4 oraz usług z klasy 39, takich jak: usługi w zakresie: pakowania, magazynowania, składowania i dostarczania towarów, wynajmowania pojazdów przy jednoczesnym pozostawieniu praw do ochrony w/w znaku na usługi klasy 39 w zakresie: transportu i spedycji; 2. naruszenie przepisu art. 169 ust. 2 p.w.p. oraz art. 28 k.p.a. poprzez ustalenie, że wnioskodawca posiada interes prawmy w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia spornego prawa ochronnego, albowiem ubiega się o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy [...] o nr [...], z pominięciem faktu, że spółka ta działa w złej wierze, albowiem wykazano brak jakichkolwiek praw tej spółki do posługiwania się znakiem słowno-graficznym [...], a sprawa użycia tego znaku we wniosku do Urzędu Patentowego przez Zarząd uczestnika jest objęta aktem oskarżenia wniesionym przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] w Warszawie i obecnie jest prowadzona w Sądzie Rejonowym w [...] Wydział [...] Karny sygn. [...]. Na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. wnosił o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, a w razie zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 188 p.p.s.a. po uchyleniu zaskarżonego wyroku – o merytoryczne rozpoznanie skargi poprzez uchylenie kwestionowanej decyzji Urzędu w części dotyczącej wygaśnięcia znaku tj. w pkt 1 decyzji; przyznanie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przypisanych. Oświadczył także, ze nie wnosi o rozpoznanie sprawy na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej uprawniony przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. Organ ani wnioskodawca nie zajęli stanowiska co do skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega oddaleniu ze względu na brak usprawiedliwionych podstaw. Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie art. 182 § 2 p.p.s.a., ponieważ skarżący kasacyjnie uprawniony zrzekł się rozprawy, a skarżący i uczestnik postępowania w terminie wynikającym z tego przepisu nie zażądali jej przeprowadzenia. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W tej sytuacji Sąd odwoławczy był związany regułą z art. 183 § 1 p.p.s.a. Zasada ta oznacza również związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje na podstawie i w granicach prawa w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Sąd kasacyjny nie ma kompetencji do kontroli legalności postępowania pierwszoinstancyjnego poza granicami zaskarżenia, czyli jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować (por. wyroki NSA z: 12 października 2021 r., sygn. akt II GSK 771/21; 23 listopada 2021 r., sygn. akt III OSK 4390/21; opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl).. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Autor skargi kasacyjnej, konstruując zarzuty w oparciu o podstawę z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zobowiązany jest w myśl art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. do wskazania, jaki był związek naruszenia przepisów określonych w skardze kasacyjnej z rozstrzygnięciem. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. konieczne jest zatem jednoczesne stwierdzenie, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc wykazanie, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia. Wpływ ten należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania (wyroki NSA z: 23 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 41/17, 14 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 2480/17). Z drugiej strony, nie można pomijać stanowiska NSA zaprezentowanego w uzasadnieniu uchwały pełnego jego składu z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (opubl.: ONSAiWSA z 2010 r., z. 1, poz. 1): "Trzeba zatem podkreślić, że w sytuacji gdy strona przytoczy w petitum skargi kasacyjnej wyłącznie zarzut naruszenia prawa przez organ administracji publicznej, nie powiązawszy go z zarzutem naruszenia prawa przez WSA, nie jest uzasadnione bezwarunkowe i automatyczne dyskwalifikowanie takiej skargi z powołaniem się na niedopełnienie wymagań określonych w art. 176 P.p.s.a. ("przytoczenie podstaw kasacyjnych"). W każdym bowiem postępowaniu przed organem władzy publicznej - a w szczególności przed sądem - obowiązuje zasada falsa demonstratio non nocet, zgodnie z którą błędne oznaczenie sprawy nie powinno pociągać za sobą automatycznie odmowy jej rozpoznania". Powyższe wywody są istotne, gdyż autor skargi kasacyjnej nieprawidłowo skonstruował zarzuty. Podał w jej petitum, że zaskarżonemu wyrokowi zarzuca rażące naruszenie prawa, w szczególności naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego - art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., ale nie przyporządkował żadnego z dwóch zgłoszonych zarzutów do konkretnej podstawy z art. 174 p.p.s.a., czego wymaga art. 176 § 1 pkt 2 w zw. z art. 183 § 1 p.p.s.a. Mając na uwadze przepisy powołane w każdym z zarzutów (w zarzucie 1. – art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., w zarzucie 2. – art. 169 ust. 2 p.w.p. oraz art. 28 k.p.a.) oraz uzasadnienie skargi kasacyjnej, należało przyjąć, że zarzut ujęty w pkt 1. petitum oparty jest na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., a zarzut 2. – na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Wymaga też podkreślenia, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wskazano jakiegokolwiek przepisu k.p.a. dotyczącego przebiegu postępowania wyjaśniającego, który miałby zostać naruszony, a powiązanego z zarzutami niniejszej skargi kasacyjnej, . Wymogu tego nie spełnia wypowiedź z uzasadnienia skargi kasacyjnej: "Ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie zgadza się Skarżący, zarzucając ,że ustalenia Sądu I instancji nie znajdują uzasadnienia w obowiązujących przepisach, a co najmniej stanowisko WSA przedstawione w zaskarżonym wyroku jest niekonsekwentne. Skarżący nie powtarza tu wszystkich zarzutów dotyczących ustaleń faktycznych albowiem stan faktyczny sprawy jest Sądowi znany a dowody na które Skarżący powołuje się zalegają w aktach sprawy.". Nie daje bowiem ta opinia uprawnionego podstaw do zastosowania kolejnej wytycznej, zawartej w uzasadnieniu ww. uchwały NSA o sygn. I OPS 10/09: "Jeżeli więc zarzut naruszenia prawa przez organ administracji nie został wyraźnie powiązany w skardze kasacyjnej z zarzutem naruszenia prawa przez wojewódzki sąd administracyjny, nie ma przeszkód, dla których NSA - przeanalizowawszy uzasadnienie skargi kasacyjnej - nie mógłby samodzielnie zidentyfikować zarzutu naruszenia prawa przez WSA (np. art. 145 § 1pkt 1 lit. b) lub c) bądź też art. 151 P.p.s.a.) i tak przedstawiony zarzut rozpoznać merytorycznie, mimo niepełnego wskazania podstawy kasacyjnej.". Wobec powyższego należało stwierdzić, że autor skargi kasacyjnej w ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania (podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) jedynie sformułował zarzut podważający posiadanie przez wnioskodawcę interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia spornego prawa ochronnego (naruszenie art. 169 ust. 2 p.w.p. w zw. z art. 28 k.p.a.). Sąd I instancji zaakceptował w pełni stanowisko UP co do występowania po stronie wnioskodawcy interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego w odniesieniu do towarów i usług z klas 4 i 39 oraz braku interesu prawnego co do żądania obejmującego towary i usługi z klas 12 i 37 (w którym to zakresie postępowanie przez Urzędem zostało umorzone, i nie zostało zaskarżone). Rozstrzygnięcia Urzędu o umorzeniu w części postępowania uprawniony nie kwestionował. Ponadto Sąd jednoznacznie stwierdził, że organ nie naruszył art. 169 ust. 2 p.w.p. Przepis ten był stosowany w brzmieniu: "Urząd Patentowy wydaje decyzję stwierdzającą wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy w przypadkach, o których mowa w ust. 1, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny" na mocy art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2015r. o zmianie ustawy - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1615). Z treści art. 2 ust. 2 ostatnio wspomnianego aktu wynika, że nie jest wymagane wykazanie interesu prawnego, ale tylko w stosunku do postępowań wszczętych po dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej, a więc po dniu 15 kwietnia 2016 r. (jej art. 3). Natomiast postępowanie w kontrolowanej sprawie zostało wszczęte przed Urzędem w listopadzie 2014 r. Natomiast dla ustalenia rozumienia interesu prawnego, wobec braku uregulowań w p.w.p. należało odwołać się do unormowania art. 28 k.p.a. (Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.) na mocy art. 256 ust. 1 p.w.p. (do postępowania spornego przed Urzędem w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a.). Urząd prawidłowo przyjął, że wystąpienie przez uczestnika o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy [...] o nr [...] dla towarów i usług z klas 4, 36, 39, któremu organ przeciwstawił sporny znak towarowy o nr [...] było wystarczające dla ustalenia istnienia interesu prawnego wnioskodawcy w kontrolowanym postępowaniu. W judykaturze i doktrynie nie budzi wątpliwości, że "Interes prawny w żądaniu wygaśnięcia prawa ochronnego istnieje po stronie podmiotu, który będzie mógł używać danego oznaczenia, jeżeli, w odniesieniu do istniejącego w chwili zgłoszenia wniosku prawa ochronnego, zostanie wydana decyzja o wygaśnięciu. (...). Podobnie jak w przypadku unieważnienia, należy uznać, że interes prawny w żądaniu wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy ma także osoba, przeciwko której skierowano pozew o naruszenie prawa ochronnego, osoba, której odmówiono udzielenia prawa ochronnego ze względu na istniejącą kolizję, oraz osoba, której prawa osobiste lub majątkowe są naruszone przez używane oznaczenia." (por. wyroki NSA z: 29 czerwca 2021 r., sygn. akt II GSK 947/18; 15 czerwca 2021 r., sygn. akt II GSK 893/18 i II GSK 902/18; opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto pomiędzy wnioskodawcą a poprzednikiem prawnym uprawnionego w zakresie spornego znaku toczyło się postępowanie przed sądem powszechnym w przedmiocie unieważnienia umowy przeniesienia prawa ochronnego na omawiany znak towarowy (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w [...] z [...] września 2017 r., sygn. akt [...] wraz z uzasadnieniem, kopia w aktach adm.), nie wspominając o decyzji UP z [...] kwietnia 2014 r., znak [...] stwierdzającej wygaśnięcie prawa ochronnego na sporny znak z dniem [...] września 2013 r. na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 4 p.w.p., wydanej wskutek wniosku uczestnika. Okoliczności te uwzględnił UP w kontrolowanej sprawie, a za nim WSA. Toczenie się kolejnego postępowania- postępowania karnego tylko potwierdza fakt głębokiego konfliktu stron na tle spornego znaku towarowego o nr [...] i zgłoszenia znaku o nr [...], a tym samym kolizji ich interesów prawnych. Dlatego zarzut wyrażony w pkt 2.petitum skargi kasacyjnej należało uznać za niezasadny. Odnosząc się do zarzutu sformułowanego w pkt 1. petitum skargi kasacyjnej, jej autor zarzucił naruszenie wyłącznie art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., w myśl którego prawo ochronne na znak towarowy wygasa również na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania. Przepis ten stanowił podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji, a następnie jej oceny przez Sąd I instancji. Jednocześnie wymaga podkreślenia, że skarżący kasacyjnie nie zakwestionował skutecznie ustaleń faktycznych organu, zaakceptowanych przez WSA, gdyż, co wskazano, nie sformułował innych zarzutów opartych na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a i omawiany zarzut nie mógł spełnić tej roli, skoro wskazywał jako naruszony przepis prawa materialnego - art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Dlatego zarzut ten należało potraktować jako zarzut naruszenia prawa materialnego, oparty na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Z drugiej strony w zarzucie tym skarżący podnosił uchybienie art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. "poprzez ustalenie, że wygasło prawo do znaku towarowego...", a więc dążył do podważenia ustaleń faktycznych. Sąd I instancji słusznie zauważył, że podstawowym warunkiem wygaszenia znaku towarowego jest brak jego używania w sposób rzeczywisty dla towarów i usług nim oznaczonych. Natomiast o używaniu znaku towarowego decydują ustalenia faktyczne (s. 8 uzasadnienia WSA). Sąd I instancji, za Urzędem, podkreślał, że nie zostało wykazane rzeczywiste używanie towarów bądź usług objętych spornym znakiem. Wobec niepodważenia ustaleń faktycznych, brak było podstaw do przyjęcia zasadności zarzutu niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, gdyby w ten sposób odczytać zarzut z pkt 1. Nie ma bowiem możliwości skutecznego powoływania się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego w sytuacji, gdy nie zakwestionowano skutecznie równocześnie ustaleń stanu faktycznego, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie (por. wyrok NSA z 15 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3642/21). Z kolei kwestionowanie faktycznej podstawy rozstrzygnięcia i prawidłowości postępowania dowodowego może odbywać się wyłącznie poprzez podniesienie odpowiednich zarzutów procesowych. Niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i zwalczanie za jego pomocą ustaleń faktycznych (por. wyroki NSA z: 2 września 2021 r., sygn. akt I FSK 570/18; 16 lipca 2021 r., sygn. akt II FSK 3664/18; opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe należało także odnieść do usług magazynowania, pakowania, składowania i dostarczania przesyłek, a objętych klasą 39. Gdy chodzi o kwestionowane wygaszenie znaku co do usługi magazynowania, skarżący kasacyjnie nie podważył stanowiska organu, przyjętego przez WSA, że przedstawione dokumenty dotyczyły wynajmu powierzchni magazynowej, gdyż inny podmiot magazynował swoje towary, ale na wynajętej od strony powierzchni i płacił za wynajem pomieszczeń magazynowych. Dlatego w tej sytuacji nie można było wynajmu powierzchni magazynów traktować jako usługi magazynowania, objętej klasą 39. Co do usług pakowania, składowania i dostarczania przesyłek, Sąd za Urzędem stwierdził, że dokumenty wykazywały realizacje usługi spedycji (takie zapisy były na fakturach VAT) i transportu. Sam skarżący kasacyjnie dla określenia zakresu usługi odwołuje się do treści art. 794 § 1 k.c., zgodnie z którym przez umowę spedycji spedytor zobowiązuje się za wynagrodzeniem w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa do wysyłania lub odbioru przesyłki albo do dokonania innych usług związanych z jej przewozem. Mając na uwadze ostatni człon definicji umowy spedycji, niezwykle istotną kwestią jest ustalenie właśnie zakresu czynności wykonywanych przez stronę nazywającą się spedytorem, gdyż zwykle w praktyce zobowiązanie spedytora obejmuje różne czynności, i to zarówno faktyczne, jak i prawne. Usługi spedycyjne mają bowiem charakter fachowej pomocy w obsłudze przewozu towarowego (por. T. Szanciło, Status prawny spedytora jako przewoźnika w przewozie drogowym przesyłek towarowych, PS z 2012 r. nr 11-12, s. 112-123). Została wykazana realizacja usług spedycyjnych, ale uprawniony nie wykazał, aby nie były to standardowe usługi tego rodzaju i obejmowały inne czynności, objęte klasą 39, sygnowane spornym znakiem., mając na uwadze sposób budowania wykazów towarów/usług w oparciu klasyfikacje nicejską oraz obowiązek jasnego i precyzyjnego opracowania ww. wykazu sygnowanego danym oznaczeniem (por. K. Czub, Charakter prawny oraz konstrukcja wykazów towarów i usług w zgłoszeniach znaków towarowych, Przegląd Prawa Prywatnego z 2014 r. nr 6, s.9-19). Wobec tego należało uznać, że uprawniony zgłaszając dla spornego znaku w klasie 39, oprócz usługi spedycji i transportu, usługi pakowania, składowania i dostarczania przesyłek, uznawał je za odrębne od usługi spedycji. W świetle powyższego i zarzut ujęty w pkt 1. petitum skargi kasacyjnej należało uznać za niezasadny. W tej sytuacji, uznając zarzuty skargi kasacyjnej na nieusprawiedliwione, na mocy art. 184 p.p.s.a. należało skargę tę oddalić.

Informacje o sprawie

Data wpływu
30 listopada 2021
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Sędziowie
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /sprawozdawca/ Joanna Kabat-Rembelska /przewodniczący/ Mirosław Trzecki

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny