Sygnatura
II GSK 2532/24
II GSK 2532/24 - Wyrok NSA z 2025-07-29
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 29 lipca 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Wojciech Maciejko Sędzia NSA Anna Ostrowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 5099/23 w sprawie ze skargi Z. Sp. z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 22 czerwca 2023 r. nr BP.501.2111.2022.1284.WA7.423929 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Z. Sp. z o.o. w W. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 675 (sześćset siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
I. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej: organ I instancji) decyzją z dnia 29 września 2022 r., nr WP.8140.8.197.2022, nałożył na Z. Sp. z o.o. w W. (dalej: spółka, skarżąca) karę pieniężną w wysokości 2 500 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły naruszenia polegające na: - wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy; - wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisk kierowcy oraz - wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada ważnego prawa jazdy odpowiedniej kategorii wymaganego dla danego rodzaju pojazdu lub zespołu pojazdów, tj. naruszenia określone w lp. 4.2, 4.3 i 4.4 załącznika nr 4 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 180). Dokonanie powyższych naruszeń stwierdzono podczas przeprowadzonej w dniu 4 kwietnia 2022 r. w Warszawie kontroli drogowej pojazdu marki O. o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował E.T. Podczas kontroli ustalono również, że w momencie zatrzymania kierowca wykonywał transport drogowy w imieniu spółki. Kierowca okazał do kontroli m.in. wypis z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie osób taksówką oraz prawo jazdy, które w wyniku szczegółowej kontroli okazało się podrobione. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: organ II instancji lub GITD) decyzją z dnia 22 czerwca 2023 r., nr BP.501.2111.2022.1284.WA7.423929, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 4 pkt 22 lit. t, art. 39a, art. 39d ust. 1 i 2, art. 39f ust. 1 i 2, art. 39j, art. 39k, art. 39l, art. 92a ust. 2, 4 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 2201 ze zm.; dalej: u.t.d.) oraz lp. 4.2, 4.3 i 4.4 załącznika nr 4 do u.t.d. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 lutego 2024 r. o sygn. akt VI SA/Wa 5099/23 na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę spółki. Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja jak i decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego na których zostały oparte, ani też nie zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutów spółki Sąd wskazał, że ustalenia faktyczne utrwalone w protokole kontroli nie są niepodważalne, jednak do ich podważenia nie jest wystarczające jedynie poddanie w wątpliwość tych ustaleń, bez przedstawienia przekonywującego dowodu przeciwnego, pozwalającego na zanegowanie prawdziwości stwierdzeń zawartych w protokole kontroli. Skarżąca miała możliwość, zgodnie z treścią art. 76 § 3 k.p.a., przedstawienia dowodu przeciwko treści protokołu kontroli czego jednak nie uczyniła. W ocenie Sądu, organy zgodnie z przepisami prawa (art. 6 k.p.a.), prawidłowo, w oparciu o całokształt wystarczająco zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) dokładnie wyjaśniły stan faktyczny sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes skarżącego (art. 7 k.p.a.). Stwierdzenie zatem w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy trzech naruszeń polegających na braku okazania przez kontrolowanego kierowcę orzeczenia lekarskiego, psychologicznego oraz prawa jazdy odpowiedniej kategorii uzasadniało wymierzenie kary w wysokości 2 500 zł, co znalazło wyczerpujące wyjaśnienie w uzasadnieniach decyzji obu instancji odpowiadających wymogom art. 107 § 1 i 3 k.p.a Sąd wskazał również, że organu obu instancji zasadnie uznały, że w sprawie nie zaistniały okoliczności unormowane w art. 92c ust. 1 u.t.d. Skarżąca nie wykazała bowiem okoliczności, które uzasadniałyby na podstawie tego przepisu niewszczęcie lub umorzenie postępowania w niniejszej sprawie. III. Spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Jednocześnie skarżąca wniosła o rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), a to art. 151 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi, mimo naruszenia przez organ przepisów postępowania w sposób mający wpływ na treść orzeczenia tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a w zw. z art. 6 i 8 k.p.a. oraz art. 75 § 1, art. 76 § 1, 2 i 3 k.p.a przez: – pominięcia okoliczności znajdujących się w wyjaśnieniach strony, która od początku wskazała, że nie współpracowała z osobą zatrzymaną do kontroli, nie udostępniła mu pojazdu oraz nie zlecała mu realizacji przewozów na jej rzecz, a wskazana osoba mogła wejść w posiadanie danych do logowania na konto bazy danych przedsiębiorcy od niej osoby lub bezprawnie, czego organ nie rozważył, a Sąd w całości pominął - dowolnie uznając świadomość przedsiębiorcy za oczywistą, wbrew przedstawionym wyjaśnieniom; – brak wszechstronnego rozważenia całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów, w tym z protokołu kontroli nr 500/2022 oraz z kopii fotografii dokumentów elektronicznych, i wyprowadzenie z nich wniosku, który z tych dowodów bezpośrednio nie wynikał, że zatrzymany w dniu 4 kwietnia 2022 r. kierowca w chwili kontroli realizował przewóz na rzecz ukaranego przedsiębiorcy i za jego zgodą, a nie na własne ryzyko lub zlecenie innego podmiotu, przy jednoczesnym pominięciu w całości wyjaśnień strony oraz faktu, że pojazd nie był udostępniony przez przedsiębiorcę, nie został też zgłoszony do jego licencji skarżącej, kierowca nie był uprawniony do skorzystania z konta aplikacji przedsiębiorcy, a zapłata za przewóz odbyła się gotówką, co wskazywało na brak realizacji przewozu na rzecz przedsiębiorcy, wykonanie zlecenia samowolnie przez zatrzymanego kierowcę bez wiedzy i zgody przedsiębiorcy oraz uzyskania dostępu do aplikacji zleceń od innego podmiotu albo bezprawnie; – brak przeprowadzenia dowodów bezpośrednich, w tym dowodu z przesłuchania zatrzymanego kierowcy – E.T. pomimo, że nie były jasne okoliczności realizacji przewozu w chwili kontroli, w tym nie było wiadomo skąd kierowca uzyskał dostęp do zleceń i czy uzyskał go legalnie oraz czy kierowca pobrał zlecenie z aplikacji - na rzecz przedsiębiorcy czy w imieniu i na rzecz innego podmiotu, który bezprawnie udostępnił mu dane do logowania, a także brak było wiedzy czy kierowca posługiwał się językiem polskim i zrozumiał przyczyny kontroli i pouczenia kontrolującego oraz treść protokołu kontroli, tym bardziej, że organ wywiódł założenie jedynie na podstawie przyjętego domniemania opartego na protokole kontroli, któremu skarżąca w swoich wyjaśnieniach zaprzeczyła; – nieprawidłowe uznanie, że protokół kontroli nr 500/2022 mógł stanowić bezpośredni dowód na okoliczności istotne dla sprawy w sytuacji, gdy treść w nim zawarta została umieszczona przez funkcjonariusza na podstawie własnej oceny a potwierdzona przez osobę, która nie była narodowości polskiej i mogła nie posługiwać się językiem polskim w stopniu umożliwiającym jej precyzyjne zrozumienie pouczeń i potwierdzenie faktów, jakie zostały w tym dokumencie zawarte co powoduje, że dokument ten mógł mieć jedynie walor notatki służbowej i nie spełniał cech dokumentu urzędowego w rozumieniu art 76 § 2 k.p.a. oraz nie mógł w tym przypadku stanowić bezpośredniego źródła dowodowego dla ustalenia okoliczności działania zatrzymanej osoby na rzecz przedsiębiorcy, – zastąpienie obowiązku przeprowadzenia dowodów bezpośrednich, dowodami pośrednimi w celu ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy pomimo, że nie wszystkie okoliczności były jasne i wynikały z dokumentów, istniała możliwość przeprowadzenia dowodów bezpośrednich, a dowód pośredni w postaci protokołu kontroli, dotknięty był wadami, natomiast skarżąca nie ma możliwości udowodnienia okoliczności negatywnej, w postaci braku współpracy z zatrzymaną osobą. W konsekwencji powyższych naruszeń, brak dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności tej sprawy i oparcia rozstrzygnięcia na błędnych ustaleniach faktycznych, iż zatrzymany kierowca w chwili kontroli wykonywał przewóz na rzecz i w imieniu skarżącego przewoźnika, a przedsiębiorca w dniu 4 kwietnia 2022 r. realizował przewozy osób bez wyposażenia zatrzymanej osoby w dokumenty niezbędne przy wykonywaniu przewozów taxi, w sytuacji gdy zatrzymany kierowca nie pracował dla przedsiębiorcy, nie współpracował z nim a przedsiębiorca nie miał wpływu na posługiwanie się przez wskazaną osobę podrobionym prawem jazdy i danymi do logowania do jego konta aplikacji przewozowej, co świadczyło o braku wpływu na stwierdzone naruszenia i zaistnienie okoliczności wskazanych w art. 92c u.t.d II. naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego w wyniku braku prawidłowego analizy, rozważenia i zastosowania w stanie faktycznym sprawy ww. przepisu i odstąpienia od ukarania przedsiębiorcy pomimo, że zdarzenia i okoliczności ujawnione w materiale dowodowym wskazywały na brak wiedzy przedsiębiorcy o pobraniu zlecenia przewozu przez wskazanego kierowcę i wykonaniu go pojazdem nieudostępnionym przez ukaranego, bez jego wiedzy i zgody co uzasadniało wyczerpanie wskazanych przepisem przesłanek, że przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów przedstawiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. IV. W odpowiedzi na skargę kasacyjną GITD wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto organ odwoławczy zrzekł się rozprawy i wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. V. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie albowiem nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że zarówno spółka jak i organ odwoławczy oświadczyli, że zrzekają się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie, Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 182 § 3 p.p.s.a., rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym. Należy także wstępnie wskazać, iż zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Kontroli instancyjnej sprawowanej w jej granicach poddany został wyrok, którym Sąd I instancji oddalił skargę spółki na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymującą w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 30 listopada 2022 r. w przedmiocie nałożenia na spółkę kary pieniężnej w wysokości 2 500 zł. Istotą sporu w rozpatrywanej sprawie jest zasadność nałożenia na spółkę kary pieniężnej za naruszenia określone w lp. 4.2, 4.3 i 4.4 załącznika nr 4 do u.t.d., polegające na wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (lp. 4.2), wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisk kierowcy (lp. 4.3) oraz wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada ważnego prawa jazdy odpowiedniej kategorii wymaganego dla danego rodzaju pojazdu lub zespołu pojazdów (lp. 4.4). W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty dotyczące naruszenia zarówno przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak i przepisów prawa materialnego. Co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd przepis prawa materialnego. Oceniając podniesione zarzuty naruszenia przepisów postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny wstępnie wskazuje, iż zarzut naruszenia przepisów postępowania może być uwzględniony tylko wówczas, gdy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wykazanie potencjalnego wpływu uchybienia procesowego na wynik sprawy należy do strony wnoszącej skargę kasacyjną. Przez "wpływ", o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu pierwszej instancji, który chociaż nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną, wynikającym z przepisu art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a., jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z wykazaniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Nie wystarczy zatem przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony i w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Tymczasem, analiza uzasadnienia skargi kasacyjnej w zakresie sformułowanych zarzutów procesowych, nie pozwala ustalić, na czym miałoby polegać zarzucane naruszenie przepisów postępowania w relacji do określonych nimi i adresowanych do WSA wzorców kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a w rezultacie, jaki miałby być wpływ zarzucanych naruszeń na wynik sprawy. Jeżeli tak, to w świetle wszystkich konsekwencji wynikających z zasady dyspozycyjności obowiązującej w postępowaniu przez Naczelnym Sądem Administracyjnym, zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie mogły odnieść skutku oczekiwanego przez stronę. Sposób, w jaki skonstruowano w pkt I petitum skargi kasacyjnej oraz uzasadniono zarzuty naruszenia przepisów postępowania, nie daje podstaw do uznania, że skarżąca kasacyjnie skutecznie podważyła stan faktyczny, który przyjęty został przez Sąd I instancji - jako prawidłowo ustalony przez organ - za podstawę wyrokowania w rozpoznawanej sprawie. Podniesione w tej sprawie zarzuty procesowe wskazują jedynie na istniejące - w ocenie skarżącej kasacyjnie - uchybienia, ale nie spełniają wymogu niezbędnego dla uwzględnienia tych zarzutów, tj. wykazania wpływu tych naruszeń na wynik sprawy. Przede wszystkim, trafnie podkreślił Sąd I instancji, że podstawowy dla wyniku sprawy dowód w postaci protokołu kontroli, korzystał ze statusu dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Stosownie do tego przepisu, dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Oznacza to, że okoliczności stwierdzone przez funkcjonariusza organu I instancji zawarte w protokole kontroli drogowej nr 500/2022 wyposażone zostały we wzmocnioną moc dowodową. Skarżąca nazywając protokół "notatką służbową" nie wywodzi, jaki wpływ na wynik sprawy miałoby mieć takie zakwalifikowanie tego dokumentu, a także z czego wywodzi, że dokument protokołem nie był. Skarżąca w toku postępowania nie zanegowała ustaleń protokołu żadnym innym dowodem, który mocą dowodową byłby w stanie spowodować dezaktualizację ustaleń faktycznych organów. Słusznie więc Sąd I instancji w uzasadnieniu kontrolowanego wyroku stwierdził, że "ustalenia faktyczne utrwalone w protokole kontroli nie są niepodważalne, jednak nie jest wystarczające do ich podważenia jedynie poddanie w wątpliwość tych ustaleń, bez przedstawienia przekonywującego dowodu przeciwnego, pozwalającego na zanegowanie prawdziwości stwierdzeń zawartych w protokole kontroli. Skarżąca miała możliwość, zgodnie z treścią art. 76 § 3 k.p.a., przedstawienia dowodu przeciwko treści protokołu kontroli czego jednak nie zrobiła." Jak wynika z realiów sprawy, skarżąca opiera swoje zarzuty na nieuprawnionym dysponowaniu przez kierowcę w chwili kontroli pojazdem należącym do spółki. Kluczowe w sprawie nie jest jednak to, czy po stronie kierowcy istniała legitymacja (zgoda, zobowiązanie) do prowadzenia pojazdu w imieniu przewoźnika, ale to jak skarżąca rozporządzała swoją własnością w postaci pojazdu. Stan faktyczny sprawy, przedstawiony w wspomnianym protokole kontroli drogowej nr 500/2022 wskazuje, że w dniu 4 kwietnia 2022 r. w Warszawie funkcjonariusze Policji zatrzymali do kontroli drogowej samochód marki O. o nr rej. [...] (oznakowany jako taksówka), którym kierował E.T. (...). W toku kontroli stwierdzono, że kierujący wykonywał transport drogowy osób w imieniu spółki. Kierowca okazał do kontroli m.in. wypis z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką i prawo jazdy (które w wyniku szczegółowej kontroli okazało się podrobione). Jednocześnie kierowca nie okazał do kontroli orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy ani orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisk kierowcy. Powyższe okoliczności sprawy nie wskazują aby doszło do nieuprawnionego wejścia w posiadanie pojazdu przez kierującego, skoro skarżąca nawet nie zainicjowała właściwego postępowania np. w związku z kradzieżą pojazdu. Władztwo nad pojazdem naturalnie wiąże się z korzystaniem z wszystkich akcesoriów, w tym kluczy, kodów, numerów, dokumentów. Przeciwnie, skarżąca zupełnie niekonsekwentnie, w kolejnych twierdzeniach, broni kierowcę powołując się na jego niedostateczny stopień władania językiem polskim. Zasadnie organ przyjął, że skoro kierujący pojazdem należącym do skarżącej oferował usługi transportowe, przyjmował zlecenia za pomocą systemu teleinformatycznego (pośredniczącego w nawiązywaniu kontaktu z klientem) oraz de facto przewoził pasażerów (choćby w chwili kontroli), to wykonywał przewozy na rzecz i w imieniu skarżącej. Takie zachowanie stanowi realizację przewozu, rodząc obowiązki związane z dokumentacją, jakiej wymaga od kierowcy do okazania na wypadek kontroli, a przede wszystkim z posiadaniem orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz ważnego prawa jazdy odpowiedniej kategorii. Ocena podstawy władania pojazdem z punktu widzenia kierującego w tych realiach nie miała decydującego wpływu na kierunek zaskarżonej decyzji, stąd zastrzeżenia skarżącej co do niedopuszczenia dowodu z zeznania kierowcy, nie mogły przesądzić o uwzględnieniu zarzutu. W związku z powyższym w sprawie nie doszło ani do naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego w zakresie mającym wpływ na ustalenia faktyczne organu (art. 6-8 k.p.a), ani też przepisów o środkach dowodowych i przypisywaniu im mocy dowodowej oraz wiarygodności (art. 77 § 1, art. 75 § 1, art. 76 § 1-3 i art. 80 k.p.a). W sprawie nie pozostały, wbrew ocenie skarżącej, żadne niewyjaśnione fakty, które byłyby istotne dla rozstrzygnięcia sprawy w rozumieniu art. 86 k.p.a. i wymagały gromadzenia kolejnych wyjaśnień strony. Stąd zarzut odnoszący się do tej regulacji również nie mógł być uwzględniony. Nie uległy też naruszeniu regulacje o kontrolnej funkcji i zakresie kognicji sądów administracyjnych, które przywołała skarżąca, tzn. art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Naruszeń tych nie powiązano skutecznie z żadnym innym przepisem, któremu mógłby uchybić Sąd I instancji. Zdaniem autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji naruszył przepisy prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie skargi (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.). Biorąc pod uwagę brak skutecznego podważenia ustaleń stanu faktycznego, tak sformułowany zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Mógłby on bowiem znaleźć poparcie jedynie wówczas, gdyby przyjąć, że Sąd I instancji wadliwie zaaprobował stan faktyczny ustalony przez organy orzekające w sprawie. Instytucja odstąpienia od ukarania miałaby rację bytu tylko w przypadku uznania argumentów spółki. W rozpatrywanej sprawie Sąd I instancji przyjął za prawidłowe ustalenia organów obu instancji, że skarżąca w dniu kontroli 4 kwietnia 2022 r., posiadała licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką udzieloną przez Prezydenta m.st. Warszawy. Poddany kontroli drogowej samochód marki O. o nr rej. [...] (oznakowany jako taksówka), którym kierował E.T. był wykorzystywany do wykonania transportu drogowego osób w imieniu spółki. Kierowca w trakcie kontroli nie okazał funkcjonariuszom Policji orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy ani orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, zaś okazane prawo jazdy okazało się być podrobione. Należy przypomnieć, że obowiązek posiadania wyżej wymienionych orzeczeń wynika wprost z art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4, art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 u.t.d. W przepisach tych wskazano, że kierowca jest uprawniony do wykonywania przewozu drogowego jeśli nie ma przeciwwskazań zdrowotnych oraz przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, co stwierdza się przez poddanie kierowcy stosownym badaniom lekarskim oraz psychologicznym. Wymieniony w pkt II petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, w postaci art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie nie mógł być uwzględniony. Zgodnie z przywołanym art. 92c ust. 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres 2 lat. Nie ulega wątpliwości, że w sprawie skarżąca nie została za wyżej wymienione delikty ukarana przez inny organ oraz że nie doszło do przedawnienia kary (art. 92c ust. 1 pkt 2 i 3 u.t.d.). Nie doszło też do wykazania przesłanek "braku wpływu na powstanie naruszenia" oraz "braku możliwości przewidzenia" okoliczności lub zdarzeń prowadzących do powstania naruszenia, jak wymaga tego art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. (zob. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2025 r., sygn. akt II GSK 2055/21, to i kolejne orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej CBOSA). Zarzut skargi kasacyjnej ogranicza się w tym zakresie tylko do twierdzenia, że skarżąca nie miała "wiedzy" o wykonaniu przez kierowcę zlecenia i że poruszanie się przez kierowcę było "samowolne". Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 sierpnia 2024 r., sygn. akt II GSK 436/24, stwierdził, iż w granicach regulacji art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie mieszczą się samowolne zachowania kierowców. Pogląd ten utrwalił się już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. wyroki NSA z dnia 10 marca 2025 r., sygn. akt II GSK 1755/24 oraz z dnia 6 maja 2025 r., sygn. akt II GSK 2098/24). Zarzuty rozpatrywanej skargi kasacyjnej opierają się wyłącznie na zaprzeczeniu stanu, który jednak – na podstawie prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego – wskazywał, iż względem skarżącej nie nastąpiły żadne nadzwyczajne okoliczności przesądzające o braku wpływu na powstanie naruszenia; w szczególności pojazd skarżącej nie został skradziony, a sam kierowca nie był osobą przypadkową. Nie powołano się też na żadne nadzwyczajne okoliczności (nie mówiąc już o ich udowodnieniu), które mogłyby wyłączać możliwość przewidywania skutków nieuprawnionego świadczenia usług transportowych, jak miało to miejsce w badanej sprawie. W rozpatrywanej sprawie organy prawidłowo uznały, że czynności wykonywane przez spółkę wyczerpywały znamiona deliktów określonych w art. lp. 4.2, 4.3 i 4.4 załącznika nr 4 do u.t.d. Tym samym spółka wykonywała przewóz drogowy osób w sposób sprzeczny z wymogami określonymi w art. 39a ust. 1 pkt 2, 3 i 4 u.t.d. Ponadto w świetle okoliczności wskazywanych w skardze kasacyjnej (np. brak współpracy z przedsiębiorcą, nieuprawnione wejście w posiadanie danych do logowania do konta spółki w aplikacji przewozowej) wydaje się oczywistym, że spółka winna podjąć właściwe działania celem wyeliminowania stanu bezprawia. Tymczasem na przestrzeni postępowania administracyjnego nie przedstawiła żadnych dowodów na potwierdzenie, że podjęła jakiekolwiek działania w związku z tym przewozem, celem zgłoszenia i wyeliminowania, chociażby wskazywanego nieuprawnionego dostępu do jej danych w aplikacji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 26 listopada 2024
- Symbol z opisem
- 6037 Transport drogowy i przewozy
- Hasła tematyczne
- Transport
- Skarżony organ
- Inspektor Transportu Drogowego
- Sędziowie
- Anna Ostrowska /sprawozdawca/ Wojciech Kręcisz /przewodniczący/ Wojciech Maciejko
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
art. 39a ust. 1 pkt 2, 3 i 4, art. 92c ust. 1. · Dz.U. 2022 poz. 2201
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny