II GSK 2531/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 czerwca 2021 r. sygn. akt III SA/Kr 1045/20 w sprawie ze skargi M. W. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 maja 2020 r. sygn. akt III SAB/Kr 27/20 oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 8 czerwca 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 1045/20, oddalił skargę M. W. na niewykonanie przez Okręgową Radę Adwokacką w Krakowie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 maja 2020 r., sygn. akt III SAB/Kr 27/20. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku złożonej w imieniu skarżącej M. W. zaskarżono wyrok w całości na podstawie art. 174 pkt 2 i art. 176 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 154 w zw. z 151 w zw. z art. 133 § 1 w zw. art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na wadliwym oddaleniu skargi na niewykonanie przez organ wyroku wskutek błędnego ustalenia przez Sąd stanu faktycznego sprawy w zakresie przyjęcia, że w dniu 3 września 2020r. doszło do podjęcia przez organ uchwały o skreśleniu skarżącej z listy adwokatów, do czego zobowiązywał prawomocny wyrok WSA w Krakowie z dnia 26.05.2020r. sygn. akt III SAB/Kr 27/20, a którego to obowiązku organ w rzeczywistości nie wykonał. Zarzucono, że Sąd pierwszej instancji niedostatecznie wyjaśnił istotne okoliczności sprawy, opierając przez to zapadłe rozstrzygnięcie na rażąco błędnych ustaleniach faktycznych, a to że organ podjął w dniu 3 września 2020r. uchwałę (stanowiącą Załącznik nr 1 do protokołu Online ORA w Krakowie z dnia 3 września 2020r. znak (...)) o skreśleniu skarżącej z listy adwokatów na podstawie art. 72. ust. 1 pkt 2 p.o.a., co jest niezgodne ze stanem faktycznym sprawy. W konsekwencji Sąd wadliwie oddalił skargę z dnia 3 września 2020 r., uznając sprzecznie z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, że doszło do wykonania przez organ prawomocnego wyroku " zobowiązującego ORA w Krakowie do rozpoznania wniosku skarżącej z 6.11. 2018 r. o skreślenie z listy adwokatów w terminie 14 dni od otrzymania akt sprawy''. W stanie faktycznym, ustalonym w oparciu o znajdujące się w aktach postępowania sądowego oraz w aktach osobowych Tom II dokumenty urzędowe, (dodatkowo przedłożone do skargi kasacyjnej jako załączniki 1 - 6) - jak wynika z pkt 3 Protokołu z posiedzenia online (załącznik nr 5) oraz z podjętej na posiedzeniu uchwały o skreśleniu (załącznik nr 6) - ORA w Krakowie miała podjąć w dniu 3 września 2020r. uchwałę w sprawie skreślenia skarżącej z listy adwokatów. Tymczasem z przeprowadzonej w skardze kasacyjnej analizy treści protokołu wynika, zdaniem skarżącej kasacyjnie, że uchwała o skreśleniu skarżącej z listy adwokatów nie została podjęta na posiedzeniu ORA w Krakowie w dniu 3 września 2020r. ale najwcześniej w dniu 8 września 2020r. Ponadto w skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 47 § 1 w zw. z art. 49 § w zw. z art. 75 § 1 p.p.s.a. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym niewezwaniu przez Sąd organu do uzupełnienia wniesionego przez organ pisma z dnia 3 marca 2021. (k. 56-76 akt sądowych) poprzez złożenie do akt sprawy dodatkowego odpisu pisma wraz z załącznikami dla skarżącej, a w konsekwencji niedoręczenie skarżącej przez Sąd odpisu przedmiotowego pisma z dwoma załącznikami (to jest protokołem z posiedzenia online i uchwałą ORA oba datowanymi na dzień 3 września 2020r.), a w konsekwencji uniemożliwienie skarżącej uzupełnienia materiału dowodowego w oparciu o nadesłane przez organ dokumenty, doszło do tego z rażącym naruszeniem powyższych przepisów postępowania, pomimo że skarżąca pismem z dnia 28.10.2020r. (k. 25 akt sądowych) i ponownie pismem z dnia 25.01.2021r. (k. 46 akt sądowych) wnosiła do Sądu w tym zakresie. Zaniechanie doręczenia pisma drugiej stronie w toku postępowania sądowego skutkowało tym, że skarżąca została pozbawiona w tym zakresie możności obrony swych praw w postępowaniu sadowym w rozumieniu art. 183 § 2 p.p.s.a. W skardze kasacyjnej wniesiono o: I. Uchylenie na podstawie art. 179a p.p.s.a. przez WSA w Krakowie zaskarżonego wyroku w całości. II. Uwzględnienie przez NSA skargi kasacyjnej, poprzez uchylenie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi, który wydał orzeczenie, ewentualnie w sytuacji uznania, iż istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona poprzez uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości oraz wydanie orzeczenia reformatoryjnego w trybie art. 188 p.p.s.a. a tym samym uwzględnienie przez NSA w całości skargi z dnia 03.09.2020r. na niewykonanie przez organ prawomocnego wyroku WSA w Krakowie z dnia 26.05.2020r. sygn. akt III SAB/Kr 27/20. III. Zasądzenie przez NSA od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego a także kosztów postępowania przed sądem pierwszej instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego adwokackiego według norm przepisanych. IV. Na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. zawarto oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy, a w przypadku wyznaczenia rozprawy wniesiono o przeprowadzenie jej w trybie zdalnym w rozumieniu art. 94 § 2 p.p.s.a. V. Dopuszczenie w trybie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. przed NSA dowodów uzupełniających z dokumentów znajdujących się w aktach postępowania sądowego lub w Aktach Osobowych M. W. Tom II (poza elektronicznym potwierdzeniem odbioru przez organ pisma w dniu 08.09.2020r.) a dodatkowo załączonych do skargi kasacyjnej dokumentów, które pomimo że zalegały w aktach postępowania nie były podstawą do ustalenia stanu faktycznego w zaskarżonym wyroku z naruszeniem zasady prawdy materialnej: 1. Mail Sądu Rejonowego w Kielcach II Wydział Kamy do ORA w Krakowie z dnia 02.09.2020r. sygn. akt (...) z datą prezentaty 02.09.2020r. (Akta Osobowe Tom ID). 2. Dołączony do maila z dnia 02.09.2020r. skan pisma Sądu Rejonowego w Kielcach II Wydział Kamy do ORA w Krakowie z dnia 31.08.2020r. sygn. akt (...) z datą prezentaty 02.09.2020r. (k. 22 akt sądowych). 3. Pismo Sądu Rejonowego w Kielcach II Wydział Kamy do ORA w Krakowie z dnia 31.08.2020r. sygn. akt (...) z datą prezentaty 08.09.2020r. (k. 80 akt sądowych). 4. Koperta pisma Sądu Rejonowego w Kielcach 11 Wydział Kamy do ORA w Krakowie z dnia 31.08.2020r. sygn. akt (...) z datą prezentaty 08.09.2020r. (Akta Osobowe Tom II) wraz z elektronicznym potwierdzeniem odbioru w dniu 08.09.2020r. 5. Protokół z posiedzenia online ORA w Krakowie z dnia 03.09.2020r. znak (...) (k. 57-60 akt sądowych). 6. Załącznik nr 1 do protokołu - Uchwała ORA w Krakowie o skreśleniu skarżącej z listy adwokatów z dnia 03.09.2020r. (k. 61-66 akt sądowych). Wszystkie powyższe dokumenty celem wykazania, że w niniejszej sprawie nie doszło do podjęcia w dniu 03.09.2020r. przez organ uchwały o skreśleniu skarżącej z listy adwokatów a w konsekwencji organ nie wykonał prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26.05.2020r, sygn. akt III SAB/Kr 27/20. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., który stanowi, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Skarga do Sądu pierwszej instancji została złożona w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Stan bezczynności lub stan przewlekłego prowadzenia postępowania w sytuacji określonej w art. 154 § 1 p.p.s.a. ma miejsce wówczas, gdy organ mimo upływu terminu wyznaczonego w wyroku zobowiązującym do załatwienia sprawy, nie wydaje rozstrzygnięcia. Kognicja sądu administracyjnego w postępowaniu wywołanym skargą wniesioną w trybie art. 154 p.p.s.a., ogranicza się tylko do badania, czy organ administracji wykonał wyrok i czy uczynił to w terminie w wyroku określonym. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o zasadności skargi złożonej w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. Sąd trafnie przyjął, iż Okręgowa Rada Adwokacka wykonała obowiązek nałożony wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 26 maja 2020 r. sygn. akt III SAB/Kr 27/20 zobowiązujący Radę do rozpoznania wniosku skarżącej M. W. z 6 listopada 2018 r. o skreślenie z listy adwokatów w terminie 14 dni od otrzymania akt sprawy, albowiem w dniu 3 września 2020 r. Rada podjęła uchwałę o skreśleniu adwokat M. W. z listy Krakowskiej Izby Adwokackiej. O wykonaniu obowiązku nałożonego wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 26 maja 2020 r. sygn. akt III SAB/Kr 27/20 przesądza sam fakt wydania uchwały, a do odmiennych wniosków nie może prowadzić ewentualna wadliwość tej uchwały, na którą powołuje się autor skargi kasacyjnej. Podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty odnoszące się do stwierdzeń zawartych w uzasadnieniu uchwały oraz protokole z posiedzenia online Rady, które zdaniem autora skargi kasacyjnej podważają datę wydania uchwały, nie mogą mieć wpływu na ocenę istnienia bezczynności organu, o której mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a. W orzecznictwie wskazuje się, że na ocenę istnienia bezczynności organu, o której mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., nie ma wpływu prawidłowość nowego rozstrzygnięcia, lecz tylko to, czy zostało faktycznie wydane (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2012 r., II OSK 2676/11). Wobec powyższego jako nietrafne należało uznać przedstawione przez stronę skarżącą kasacyjnie stanowisko, według którego, Sąd w niniejszej sprawie rozpoznawanej w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a., powinien badać okoliczności wydania uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej z dnia 3 września 2020 r. o skreśleniu adwokat M. W. z listy Krakowskiej Izby Adwokackiej. Takie rozumienie przepisu art. 154 § 1 p.p.s.a. jest błędne, gdyż wymagałoby, aby w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w trybie tego przepisu Sąd badał sprawę merytorycznie. Dokonanie takiego badania przez Sąd w sprawie toczącej się ze skargi na bezczynność stanowiłoby wyjście poza granice tej sprawy. Jak podkreślono już w niniejszym uzasadnieniu na ocenę zaistnienia przesłanek z art. 154 § 1p.p.s.a. nie ma wpływu prawidłowość nowego rozstrzygnięcia, które podlega kontroli w odrębnym postępowaniu instancyjnym, wskutek złożonych od niego środków zaskarżenia. W rozumieniu przepisu art. 154 § 1 p.p.s.a. nie można mówić o bezczynności w sytuacji gdy organ podjął rozstrzygnięcie kończące postępowanie z zachowaniem zakreślonego terminu, co miało miejsce w niniejszej sprawie, jak prawidłowo stwierdził Sąd pierwszej instancji, Jeżeli chodzi o zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 47 § 1 w zw. z art. 49 § w zw. z art. 75 § 1 p.p.s.a. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym niewezwaniu przez Sąd organu do uzupełnienia wniesionego przez organ pisma z dnia 3 marca 2021 r. to należy podkreślić, że o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie decyduje każde naruszenie tych przepisów, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa w tym przepisie, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. W rozpoznawanej skardze kasacyjnej nie wykazano, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, a więc gdyby Sąd wezwał organ do złożenie do akt sprawy dodatkowego odpisu pisma organu z dnia 3 marca 2021. wraz z załącznikami dla skarżącej, to wyrok Sądu pierwszej instancji mógłby być inny. Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł uwzględnić zawartych w skardze kasacyjnej wniosków o przeprowadzenie dowodów z dokumentów. W związku z tym, że jak wskazano wyżej, sąd administracyjny rozpoznając skargę na bezczynność złożoną w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. nie może dokonywać ustaleń, które miałyby służyć merytorycznej ocenie podjętego przez organ w wykonaniu wyroku rozstrzygnięcia, wykluczyć należy, aby Naczelny Sąd Administracyjny w ramach kontroli instancyjnej mógł podjąć się dokonania czynności mających na celu badanie okoliczności wydania uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej z dnia 3 września 2020r. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.