II GSK 2505/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 4 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Naczelnej Izby Aptekarskiej o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skarg kasacyjnych: M. Sp. j. w G., Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 886/20 w sprawie ze skarg: M. Sp. j. w G., Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 31 stycznia 2020 r. nr PORZI.503.271.2019.NAFT.5 w przedmiocie odmowy przeniesienia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej postanawia: dopuścić Naczelną Izbę Aptekarską do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania.

M. Sp. j. w G. oraz Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców wnieśli skargi kasacyjne od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 maja 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 886/20, oddalającego skargi spółki i Rzecznika na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z 31 stycznia 2020 r. w przedmiocie odmowy przeniesienia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Pismem z 28 września 2022 r. Naczelna Izba Aptekarska wniosła o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika postępowania na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Ponadto przedstawiła stanowisko w sprawie, zgodnie z którym Izba w całości popiera stanowisko, wnioski i argumentację przedstawioną w tej sprawie przez Dolnośląską Izbę Aptekarską we Wrocławiu. Izba wskazała, że w myśl art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1850; dalej: ustawa o izbach aptekarskich), Naczelna Izba Aptekarska i okręgowe izby aptekarskie stanowią samorząd zawodu farmaceuty, jako reprezentację zawodowych, społecznych i gospodarczych interesów tego zawodu. Powyższe w ocenie wnioskodawcy przemawia za uwzględnieniem wniosku, gdyż Izba jest organizacją społeczną, niniejsza sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności oraz interesów prawnych innych osób, a jej udział ma na celu ochronę obiektywnego porządku prawnego oraz przemawia za nim interes społeczny. W uzasadnieniu Izba przedstawiła bardzo obszerną argumentację na poparcie swojego wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w postępowaniu może zgłosić (...) organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Jak wynika ze stanowiska orzecznictwa, warunkami dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu są: (1) jej status prawny, (2) fakt, że zakres jej statutowej działalności ma związek z przedmiotem postępowania, do którego próbuje wstąpić, (3) to, że jej udział w postępowaniu sprzyja realizacji sądowej kontroli administracji, a także (4) to, że za wstąpieniem organizacji do postępowania, przemawia cel publiczny, dla którego została powołana (zob. np. postanowienia NSA z 29 kwietnia 2021 r. sygn. akt II GSK 1387/19 i II GSK 1374/19; z 5 marca 2009 r., sygn. akt II GZ 55/09; dostępne na stronie CBOSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Izba we wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wykazała, że zaszły wyżej wskazane przesłanki. Izba posiada status organizacji społecznej, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a. Za jej dopuszczeniem do udziału w postępowaniu przemawiają jej cele statutowe, do których należy m.in.: 1) wydawanie opinii w sprawach udzielania lub cofania zezwoleń na prowadzenie aptek lub hurtowni (art. 7 ust. 2 pkt 7 ustawy o izbach aptekarskich); 2) troska o zachowanie godności i niezależności zawodu (art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o izbach aptekarskich); 3) zajmowanie stanowiska w sprawach organizacji ochrony zdrowia i gospodarki produktami leczniczymi (art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy o izbach aptekarskich); 4) analizowanie i opiniowanie działalność w zakresie (...) dystrybucji produktów leczniczych (z art. 39 ust. 1 pkt 11 ustawy o izbach aptekarskich wynika, że Naczelna Izba Aptekarska, działając poprzez swój organ – Naczelną Radę Aptekarską posiada kompetencję do analizowania i opiniowania działalność m.in. w zakresie dystrybucji produktów leczniczych); 5) sprawowanie pieczy i nadzoru nad wykonywaniem zawodu (art. 17 ust. 1 Konstytucji RP, art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich); 6) reprezentowanie zawodu aptekarza i obrona jego interesów (art. 17 ust. 1 Konstytucji RP, art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o izbach aptekarskich); 7) współdziałanie z organami administracji publicznej (...) w sprawach związanych z wykonywaniem zawodu i innych dotyczących farmacji, a mających wpływ na ochronę zdrowia publicznego (art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich); 8) negocjowanie warunków pracy pracowników aptek (z art. 39 ust. 1 pkt 13 ustawy o izbach aptekarskich wynika, że Naczelna Izba Aptekarska, działając poprzez swój organ posiada kompetencję do negocjowania warunków pracy pracowników aptek. Przedmiotem niniejszego postępowania jest odmowa przeniesienia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego cele Naczelnej Izby Aptekarskiej wpisują się w zakres tego postępowania. Za dopuszczeniem Izby do udziału w postępowaniu przemawia interes publiczny, a udział Izby będzie sprzyjać realizacji sądowej kontroli administracji, zapewniając kontrolę społeczną nad tym postępowaniem. Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 64 § 3 i w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.